Naar de inhoud

TESSENDERLO, VROEGER EN NU

akke.beakke.be
Image and video hosting by TinyPic

tessenderlo3vk.gif

welkomglitter1pj.gif

Véél kijk- en leesplezier
lijnstarbt4.gif
fabrieksrampgj3.gif

Zaterdag 18 november 2006

Pastoorszegel 1293.

Pastoorszegel 1293.

Nog wordt dezefde Robertus genoemd in de oorkonde van Augustus 1294. die handelt over Arnold van Ae, stuk waar hij eens te meer zijn zegel aanhecht samen met zijn colega's uit Testelt en Blerik. Godefridus is nog steeds kapelaan. Het zegeltje in kwestie stelt op ovale grond een visje ( ? ) voor. Het randschrift " INVENTITUS DE LOE "
Hoe vind je dit bericht?
Geschreven door paulsax om 12:41 Reageer op dit bericht
Reageer op dit bericht

Reageer op dit bericht

Een titel of je eigen website toevoegen
Woensdag 15 november 2006

Foto genomen binnen in de Oude Molen voor de vernieuwing.

Foto van de Oude Molen, binnen, voor de vernieuwing (1900-)

Voor dat de werken zouden beginnen had ik graag nog een reeks gemaakt van het binnen-werk. Ik had bij de verantwoordelijke de sleutel gekregen, en ik kon beginnen.
Tussen de spinnenwebben door had ik wel een mooi reekske bijeen gekregen, spijtig genoeg heb ik momenteel alleen maar deze twee.
Hoe vind je dit bericht? 2 stemmen
Geschreven door paulsax om 16:09 Reageer op dit bericht
Dinsdag 14 november 2006

Lijkverbranding.

Bij de Lausitzers was de lijkverbranding in zwang. De doden werden op een brangstapel verast, de fragmenten gecalsineerde beenderen werden in een urn verzameld, soms afgedekt , soms niet. Vaak werden in de asurn een reeks bijpotjes geborgen met offeranden. Een heuvel werd meestal niet opgeworpen. Naast de ILLIËRS verbranden de zgn. Heuvelgraven- stammen uit de Zuid Duitse Bronstijd hun lijken. Waren de Kelten of Pro- Kelten? De mengkulturen van Illiërs enerzijds en Kelten anderzijds gaf aanleiding tot de Zuid- Duitse Urneveldenkultuur

Hoe vind je dit bericht?
Geschreven door paulsax om 00:00 Reageer op dit bericht
Dinsdag 14 november 2006

Voorhistorische vondsten in Tessenderlo.

Foto boven.
Polijststeen--l: 5,5 cm---b; 6,5 cm---d; 2,5 cm

Foto onder.
Fragmenten van silexbijlen
                      l: 8,0 cm---b;5,5 cm---d; 2,6 cm

L. Persoons Tessenderlo  

Hoe vind je dit bericht?
Geschreven door paulsax om 00:00 Reageer op dit bericht
Maandag 13 november 2006

Voorhistorische vondsten in Tessenderlo.

As-urn met besneten buik.
Afdekschaal met bindoortje.
As-urn met beenderbrandresten.
Foto boven.      AS-URN met besneten buik.
Hallstatt. A.
h;  23,5 cm  d; 8 mm.
L. BENS- COOMANS- Deurne- Diest

Foto midden.   AFDEKSCHAAL MET BINDOORTJE.
Hallstatt. A.
h;  12,0 cm  d; 6,0 mm
H. DOX- Meerhout 

Foto onder.     AS-URN MET BEENDERBRANGRESTEN.
Hallstatt. A
h; 27 cm  d; 5 mm
A. OURBAK. Quai de Passy 42, Parijs 
Hoe vind je dit bericht?
Geschreven door paulsax om 16:16 Reageer op dit bericht
Maandag 13 november 2006

Voorhistorische vondsten in Tessenderlo.

Bijpotjes uit as-urn.
Fragment van as-urn.

Foto boven.  Bijpotjes uit as-urn.
h ; respectievelijk 8 cm, 8 cm, en 5 cm  d ; 4 mm.
H. DOX, Meerhout

Foto onder.  Fragment van as-urn.
h ; 13 cm,  d ; 10 mm
J. VOLDERS - MEERHOUT
Hoe vind je dit bericht?
Geschreven door paulsax om 16:14 Reageer op dit bericht
Maandag 13 november 2006

Voorhistorische en Romeinse vondsten in Tessenderlo..

Voorhistorische en Romeinse vondsen in Tessenderlo.

Te oordelen aan de talrijke voorhistorische vondsen op Looi's grondgebied zijn hier reeds zeer vroeg in de tijd mensen hun gang gegaan. Werktuigen en wapens maakten ze zelf; handwiggen, messen, krabbers, priemen, dolken, speer- en pijlpunten, deze laatste handig gemonteerd in hechten van hout of riet. Aan een silexknol werd een slagvlak aangebracht en daarna met een klopsteen afgesplinterd. Deze kleine oneffenheden werden door het bijhouwe, weggewerkt. Langere spanen werden met veel geduld geretoucheerd met korte slagen. Wat overbleef na het afkloppen van de lemmers was de zgn. nucleus of afvalkern. Tot het vroege Steentijdperk Of Paleolithicum dat terugloopt tot meer dan 2600 jaar voor Christus behoren wellicht de volgende vondsten.
Hoe vind je dit bericht?
Geschreven door paulsax om 15:01 Reageer op dit bericht
Maandag 13 november 2006

Voorhistorische vondsten in Tessenderlo.

Polijststeen.

 Foto boven.
l ; 30 cm,  b; 17 cm
college te Diest.

Foto onder.
l ; 5,5 cm,  b; 6,5 cm  d;  2,5 cm

l ; 8,0 cm,  b; 5,5 cm  d;  2,6 cm
L. Persoons Tessenderlo 
Hoe vind je dit bericht? 1 stem
Geschreven door paulsax om 00:00 Reageer op dit bericht
Zondag 12 november 2006

Het " HOOGHUIS " 1495.

Het " HOOGHUIS" plus-minus 1495.

Sterft Johannes van den Hove in 1484, dan volgt zijn zoon Johannes hem op als heer van Ten Hove. Beletten dat het g+./?oed uiteen valt, kan of wil hij niet. Hij zelf heeft tegen de eeuwwisseling nog slechts een derde deel in eigendom. In 1497 heeft hij het aloude hof verlaten om zich te Schoot te vestigen in een pas gebouwde herenhoeve met duivenrecht, die men Later " Het HOOGHUIS " zal noemen; niet om zijn hoogte, maar wel uit zijn voornaamheid ( vg. hoogaltaar, hoogstraat enz......)Intussen werd "Ten Hove" verkocht aan Averbode op 3 december 1500
Eigenaars omstreeks 1553 is secretaris- notaris WOUTER MUYSKENS, die Margriet van den Hove tot huisvrouw nam.............................................................................................
( ik heb op één van die oude postkaarten ook HET HOOGHUIS geplaatst, ik moet nog altijd een foto gaan maken op ongeveer dezelfde standplaats dat die oude foto vroeger gemaakt werd,alhoewel ik als snotneus daar misschien 100 keer voorbij ben geweest, heb ik tot nog toe nog altijd die plaats niet gevonden, maar dat komt wel, ik weet nog wel dat er een nieubouw werd opgetrokken voor het Hooghuis, en dat toen het Hooghuis werd afgebroken, ik geloof zelfs dat het vandaar naar Bokrijk is verhuisd, dat moet ik nog opzoeken)
Hoe vind je dit bericht? 4 stemmen
Geschreven door paulsax om 18:51 Reageer op dit bericht
Zondag 12 november 2006

Het domein " TEN HOEVE "

" TEN HOEVE " 1423. Voorwoord op volgend bericht HOOG HUIS.

Een aloud  domein, gelegen op de zuiderflank van BAALBERG. in de onmiddelijke omgeving van " DE VROENTE ", De REYDT.
( ik tot nu toe nooit geweten waar de naam VROENTESTRAAT, waar ik woon vandaan kwam) Eigenaar in 1423 is Johannes van den Hove; dit blijkens een verheffing op 14 september voor de Leenzaal van Kuringen. In 1446 pleegt hij manslag. Daarop volgt de gebruikelijke compositie of zoen. Details dienaangaande vonden we niet. Blijkens een reliëf van 14 maart 1458 was " te ghenen hove 30 bunder groot". Enkele jaren later wordt het beslag gelegd op Johannes goederen     " wegens schandalen ende excessen " op politiek vlak. Hij compromitteerde zich niet alleen met de vijanden van Loon en Luik, maar sympathiseerde zelfs met de persoonlijke vijanden van de prinsbisschop Lodewijk van Bourbon. Hem werd echter, voor deze majessteitsschending, spoedig algehele amnestie verleend. Nauwelijks zijn hem zijn goederen gerestitueerd of hij heft ze op 5 april 1468. Nu komen mede-eigenaars om de hoek kijken; Johannes van Brakele (1471)--Robert van der Beken (1474.--Simon Repis ( 1484)-- Arnold Munck (1492). Na de dood van zijn vader in 1484 bleef Johannes van den Hove junior in het bezit van een derde deel van het domein. Op 21 februari 1497 kent " DEN HOVE " twee eigenaars; Johannes van den Hove, woonachtig te Schoot die een derde deel opdraagt, en Andries van Boeckele uit Herentals die het overige deel in bezit houd.
Op 3 december 1500 koopt Averbode het ganse goed voor 1713 Rijnsgulden.

Hoe vind je dit bericht? 2 stemmen
Geschreven door paulsax om 18:27 Reageer op dit bericht
Zaterdag 11 november 2006

Oude MOLEN van Schoot-Tessenderlo + KOFFIEPOTMOLEN

De OUDEMOLEN van Schoot-Tessenderlo + KOFFIEPOTMOLEN

1844-  Bernard Huygens, molenaar te Vorst, verzoekt om op een perceel grond dat hij te Schoot-Tessenderlo in eigendom heeft, een molen op te richten. Het wordt hem geweigerd in de raadszitting van 16 november 1844. Het lapje grond is te klein, en ligt te kort bij de openbare weg. Hij kocht grond bij, en bleef bij zijn plan? Kort daarop richt hij de open standaardmolen op, die in  1796 in SINT- ANNEKEN werd opgesteld en die toebehoorde aan de Hr. Meeus. Molenaars waren achtereenvolgens Bernardus, Petrus, Theofiel en Victor Huygens.
DE KOFFIEPOTMOLEN, een stenen bovenkruier, omstreeks 1830 opgericht op de glooiing RUSSELENBERG, brand af in 1881. Oorzaak was, volgens sommigen het navunzen van de prang of rem, volgens anderen wraak van een verongelijkte molenaarsknecht. In ieder geval een zware slag voor Wed. Custers, de molen was niet eens verzekerd. Hij werd niet opnieuw opgericht..........
Hoe vind je dit bericht? 1 stem
Geschreven door paulsax om 12:32 Reageer op dit bericht
Zaterdag 11 november 2006

De " SCHALIËNMOLEN"

De " SCHALIËNMOLEN " Te Engsbergergen-Tessenderlo 1830.

Sinds de Franse Revolutie was ook de banaliteit of molendwang opgeheven. Het stond voortaan eenieder vrij een eigen molen  op te richten. Tessenderlo had zijn OUDE STANDAART MOLEN op de Molenberg, en BAALMOLEN op Baalberg, in 1747 opgericht ; in 1826 krijgt Engsbergen een     " bovenkruier ". Hij werd opgebouwd door Blanckaerts van Schoot- Tessenderlo.
Een tweede molen werd te Engsbergen- Tessenderlo opgericht, de zogenoemde " SCHALIËNMOLEN ". Hij werd opgetrokken in 1830 door August Ariën, in de wandeling
" VOGELPIK " geheten, precies op de grens van Oxelaar. Ariën was én een smid én molenaar. De molen was nauwelijks voleind of kap en wieken werden door een rukwind neergehaald.
Nog vraagt Jan Reynders de vergunning om een SLAG- OF OLIEMOLEN op te richten. Een commodo- en incommodo-onderzoek wordt ingesteld, en daar dit gunstig voor hem uitviel, worden in de gemeenteraadszitting van 7 mei 1830 geen bezwaren geopperd. Is die molen ooit geweest?????
Hoe vind je dit bericht? 1 stem
Geschreven door paulsax om 11:42 Reageer op dit bericht
Vrijdag 10 november 2006

Nog wat meer over de " ZWEVELMOLEN"

Herrie over de ZWEVELMOLEN.

Een amokmaker dient een klacht in  tegen de winterse overstromingen, veroorzaakt door het afsluiten van de sluis. Op 28 maart 1817 vraagt de districrtscommisaris Fernand de Macar dienaangaande inlichtingen. Martinus Daems hecht daar weinig belang aan en maakt er zich van af met een zeer vage repliek. Ingenieur Haeren wordt van hogerhand opdracht gegeven zich ter plaatse te documenteren. Besluit; op 9 januari moet Rutten, de uitbater van Zwevelmolen, zijn bedrijf stilleggen. Rutten protesteert daartegen in een schrijven van 9 februari. Hij heeft Zwevelmolen in eigendom sinds 1816 en betaalde daarvoor wel goed   f 2500; hij vermoede niet eens het bestaan van het besluit van de centrale administratie van "21 ventose an VIII ( 12 maart 1800)" dat het stilleggen van zijn molen motiveert en vraagt dat een bevoegd expert zich ter plaatse komt overtuigen van de toestand.
Op 28 februari neemt Daems de verdediging van Rutten op zich. Hij acht de suggestie van Haeren, om de weiboorden te verhogen, de beek uit te diepen en de val 1,50 m te vergroten, absurd; geeft te verstaan dat Rutten het aloude recht heeft de zuidelijke wei van 1 october af tot 15 maart blank te zetten en verklaart dat nooit iemand daartegen verzet heeft aangetekend. Het maakt dat alles duidelijk door een klare tekening en eindigt met een beroep te doen op het goed hart van de Macar; Rutten heeft veel kleine kinderen, zette gans zijn fortuin in voor de aankoop van de molen en is totaal          " gerinneweert ", als het besluit van het centraal bestuur wordt uitgevoerd. 24 juni 1818. De molen kan niet bestaan zonder dat 89 blunder weiland daardoor schade leiden, aldus de Macardus moet hij gesloopt worden...... En zo verliest Tessenderlo een stukje landschoon
Hoe vind je dit bericht? 2 stemmen
Geschreven door paulsax om 17:19 Reageer op dit bericht
Vrijdag 10 november 2006

De ZWEVELMOLEN------- De VOLKERSMOLEN.

3 De ZWEVELMOLEN----- De VOLKERSMOLEN.

Het toponiem " SUEFELT " komt voor 't eerst voor in de oorkonde van 30 maart 1284. Suefelt was ten noorden begrenst door de Laak of Grote beek en lag tussen '                   't Verkannenbroek, de Vloet en de Baalbeemden. Gezien haar groot verval, 10 meter op haar doortocht te Tessenderlo, was de Grote Beek uiterst geschikt tot het oprichten van een watermolen. Pas op 20 juli 1445 is er voor 't eerst spraak van "swefeltmolen" Na de dood van Jan van Heinsbergen releveert Christiaan Caens van Hasselt zijn leengoed waarvan o.m. deel uitmaakt " DE MOLEN GEZEGD SWEVELT NABIJ TESSENDERLO ", met huis en hof en afhankelijkheden. In 1521 is ZWEVELMOLEN eigendom van Averbode. Nauwelijks vier jaar later wordt hij van de hand gedaan. Een rouwkoop??Het lijkt van wel, want ook VOLKERSMOLEN iets verder opgericht te Vorst op dezelfde beek, hoorde Averbode toe, en wordt eveneen verkocht in 1530.
Op 21 augustus 1590 wordt de afgebrande zwevelmolen te gelde gemaakt. Mertens Wellens wordt eigenaar. Adriaan Beerten pachter, althans in 1597.
Een nnieuw molenhuis wordt opgetrokken op de rechter oever van de Laak, huis dat we in plattegrond terugvinden op de kadasterkaart van 1846. Nog bewaart Dh Corvers te Tessenderlo de rustieke eiken schoorsteenlatei en schoorsteenwangen uit die tijd. De latei draagt het jaartal 1754
Hoe vind je dit bericht? 1 stem
Geschreven door paulsax om 16:04 Reageer op dit bericht
Vrijdag 10 november 2006

De oude Windmolen 2.

De oude windmolen ( Molenberg-

Van 15 septembr 1584 dateerd een attestie van schout en schepene, opgesteld op berzoek van Adriaan van den Hove en Anneken van de Valgaer, eigenaars van de molen. Daaruit blijkt dan Van den Hove geen profijt haalde uit het molenbedrijf. Hij en zijn pachters werden herhaaldelijk "garansoeneert" door voorbijtrekkend krijgsvolk. Tegen wil en dank werden de geeiste sommen uitgekeerd; tot tweemaal toe dreigde men zels de molen in brand te steken, bovendien werd hij "gespolieert van zeelen ende zeilen ende ander getuig". Sedert de belegering van Maastricht door Parma in 1579 is het dorp gedepopulariseerd. Het werd een onafgebroken uittocht naar steden en veiliger oorden. Door dit alles bracht de molen meer " onprofeit " dan profeit met zich, gezwegen nog van de slechte toestand van " roeien ende stenen"
Bezitters van de molen omstreeks 1590 zijn enerzijds Peter van den Berghe, Peter Snijders, Caroluszoon en Suzanna van den Berghe, anderzijds Merten Wellens, deze laatste uit kracht van het testament van Elisabeth Loeyen, zijn eerste huisvrouw. In gemeenschappelijk overleg wordt op 21 augustus 1590 bij " palmslach" de afgetakelde molen verkocht aan Henricken Pyskens voor 230 gulden. Pyskens nam op zich alle verplichtingen na te komen die op de molen gevestigd waren. De nieuwe eigenaar laat er geen gras overgroeien en begint onmiddelijk met de herstellingswerken. Jan Wouters, molenmaker van beroep, wordt daartoe aangezocht.
Hij vraagt " een scabinale visitatie aen ontrent staet ende gesteltenisse vanden wintmolen". Hij krijgt opdracht " de standaert " te vernieuwen. Kort daarop verklaren de schepene zijn werk zo degelijk, " dat geeniculen daer op en kan komen ". Jan Wouters had alles " wel voorsien, versekert ende allessins  geschoort". Nieuwe " scabinale visitatie " op 1 october 1593, nu op verzoek van Jan Anthonis , molenaar te Gestel. Thomas Elens en Assuerens van der Maeten vertegenwoordigen de schepenbank. Jan Wouters molenmaker, en Peter, molennaar van Beringen, treden op als deskundigen. Men schat stenen en billen , binnen- en buitenreep, kammen en spillen, breekijzers, handboom en molenvat
Pas nu wordt de molen verpacht. Adriaan Beerten neemt op 15 april 1594 het bedrijf in handen in dezelfde condities als zijn voorganger. Op 17 maart 1606 woedde  een geweldig tempeest waarbij de windmolen begaf. Blijkens een certifikaat van de schepenbank op 19 juni 1607 was de molen nog steeds "opden berch liggende, tot groot achterdeel ende ongerieff der gemeynte" Wanneer en door wie werd de molen opnieuw ingericht?
1624. Eigenares is Weduwe Adriaan van den Hoeven. Zij eist dat de gemeentenaren " van anderen niet gerief ofte gemaelen en souten worden". Op 11 september 1624 tekent Gielis Elens daartegen protest aan en betwist haar het recht "te pretendeeren ha;re muelen te wesen eenighe dwanckmuelen "
1630.
Eigenaar voor de helft van de molen is Govaert vander Straeten, rentmeester van Diest.
Andries Ooms pacht het bedrijf op 17 januari 1634 voor een termijn van drie jaar. Ooms sterft voor 2 october 1635. Pachter na hem is Peter Vintens die kort daarop tragisch sterft. Blijkens " de scabinale visitatie van sijn doot lichaem op 21 october 1636 was hij gequest tussen het rotstel ende kompvat met twee playhen ( wonden à, de een  op de rechte sijte ende andere op sijnen rugghe ter langhs, geel blauw wesende van de spillen das rotstels"

1664-1669; Molder is Anthoen Clavers.
1677, 13 juli : Hendrick van Roye, molenaar.
1690, 11 juli: Godfried vander Staeten, schenkt zijn molen aan zijn broer Jan- Baptist vander Staeten. Pachter in die dagen was Jan Beerten. Jan Verbraeken volgt hem op na zijn dood., na  zijn pachttijd betrekt hij de watermolen van Westherk.
1719- Pachter is nu Johan van Olmen. Was de Hr van Surpele in 1690 gevolmachtigde van  Godfried vander Staeten omstreeks 1702 is hij eigenaar van de molen. Zijn schoonzoon respectievelijk gehuwd met zijn dochters Isabella en Theresia, verkopen de molen op 7 september 1721 aan Johannes Huygens van Booischot.
In de koopakte heet het:
1-  Windpacht aan Z.H. de prins van Luik bedraagt 9 mud rogge.
2-  Aan het kapittel van Sint- Sulpitius te Diest dienen jaarlijks
     6 gulden Brabants uitbetaald.
3-  Aan de kerk van Diest 4 gulden 's jaars.
4-  Aan de H. Geest van Diest 6 gulden 's jaars en 5 halster 
     rogge.
VOORWAARDEN VAN BETALING WAREN;
1-  1000 Gulden Brabants binnen de 14 dagen.
2-  1000  Gulden binnen de 6 weken.
3.  4000 Gulden blijven staan tegen een rentevoet van 3 Gulden 10 stuivers. Deze intrest--- 140 gl--- moet voor het eerst uitgekeerd op 22 september1722.
Huygens vestigt zich metterwoon te Tessenderlo, en ondernemend als hij is, repareerd hij grondig de molen. De vernieuwde staander draagt thans nog het jaartal 1728. Staakijzer en spil zijn van latere datum; 1751.
Met lede ogen zag Jan Huygens dat velen naar Brabant trokken met hun graan tijdens de perioden van windstilte. Via de schepenbank gaat zijn verzoek naar de vorst om een paard- of rosmolen te bouwen. Rentmeester Bussy steunt dit verzoek na een bezoek terplaatse. Vergunning wordt verleend op 16 september 1729.
De Huygensen waren een molenaarsfamilie, de Vander Grintens eveneens. Martinus Vander Grinten pacht in 1698 de molen van Dessel. In 1713 die van Deurne, in 1738of iets vroeger die van Tessenderlo. In 1753 wordt Martinus junior eigenaar van de molen die tot nog toe gepacht werd
 Hij verheft hem voor de schepenbank op 4 december na de dood van Jan Huygens. Op 3 januari 1758 komt Johannes Lamboy, molenknecht, tragisch aan zijn einde, " ex lapsu molendini" ( bij een val uit de Molen ) noteert pastoor Matthias Preys.
1764 . Jozen Huygens is molenaar eigenaar. Hij huwt Maria Smets en wordt vader van 4 zonen en evenzoveel dochters. Johannes wordt capucijn, Petrus minderbroeder, de oudste Franciscus, werd " wintmolder " in Tessenderlo. Pas in 1851 komt er weer een Huygen aan bod
Hoe vind je dit bericht? 1 stem
Geschreven door paulsax om 13:10 Reageer op dit bericht

Meer van TESSENDERLO, VROEGER EN NU

↑ Terug naar de berichten