winterui

In de opbouw van de composthoop is er slechts één laag bij gekomen.
Voor de rest heeft mijn broer zich geconcentreerd op het knippen.
Van opkuisen is er niet veel terecht gekomen en ik ben even weer helemaal buiten strijd.



Ik probeer wel elke dag wel iets te doen, luisterend naar mijn lichaam dat niet veel toelaat.



De pluimpapavers zijn geknipt, versnipperd en verwerkt in de composthoop.



Het 'pyrusriet' mocht wel een beetje korter afgesneden zijn geweest.



Bij de beneden vijver zijn er twee kanten geknipt maar niet opgekuist.



De kruidenhoek is enkel geknipt.

De gehaalde paardenmest is ferm geminderd.
Ik probeer eerst de composthoop zo ver mogelijk af te werken en dan halen we opnieuw wat mest bij.

De vorige jaren zaaide ik eind oktober de minniserre vol veldsalade.
Wegens rugklachten ben ik er dit jaar nog niet toe gekomen.
Elke avond zeg:'Morgen zal het wel gaan' maar het komt er niet van.
Als je nu zaait kan je begin februari oogsten.
De mini serre blijft dicht en ademt door de spleten die minimaal zijn maar altijd voldoende waren.



Hier stond de mini serre vol paprika's en ik oogstte er meer dan 2 volle emmers rode, gele, oranje en witte vruchten.
Nu moet de grond rusten en los gelegd worden om de winter door te brengen.

Nu staat de mini serre op het nieuwe vak vier in het verlengde van het frambozen vak.
Ik zou er alsnog veldsalade willen in zaaien.
Reeds meer dan 10 jaar zaaide ik er elk jaar op 26 oktober, op mijn verjaardag en oogstte ik eind januari tot begin maart.
Het weer speelde daarin een grote rol en bepaalde telkens de begin datum van de oogst.
Nu kon ik door omstandigheden niet zaaien maar ik hoop dat het vandaag lukt.
Mijn rug is beter door te rusten en een beter passende zalf te gebruiken. We zien wel.

Het schuifdak van de mini serre heb ik veilig op zij gezet en hoop het vandaag terug te plaatsen.

Als de ramen er amper vijf minuten opgeschoven zijn  bedampt het glas rondom rond.
Het opwarmen gaat dus vrij snel.

Van om het even welke kant we kijken, de serre staat in de zon en bedampt.
Deze tijd van het jaar zal ze maar tot kort na de middag in de zon staan, daarna staat ze in de schaduw van de grote serre.
Normaal gezien is veldsalade een gemakkelijk kiemer.
Maar als het te fris blijft kan het toch wel eens mis gaan.

De bodem van de put is reeds terug bedekt met een laag sterk verteerde paardenmest.De linkerkant van de serre is doorgespoeld met +/- 1000 liter regenwater.
Doordat ik nu beschik over een pomp met een groter debiet dan de vorige, was de klus in 1u gefikst.
Het nadeel van die pomp is dat de slang helemaal niet soepel is en dat ze aan de pomp bevestigd blijft.



De bodem van de put is reeds terug bedekt met een laag sterk verteerde paardenmest.



Ik ben er vandaag in geslaagd om aarde in te voeren die 1 jaar heeft gerust of de onkruid top uit de tuin.

Het restje van de compost van vorig jaar zal als bovenlaag dienen.

Normaal zie je in september, champignons in het bos, in de tuin of langs de graskant en niet meer einde oktober.

Ik ken geen enkele van deze soorten.
Elke dag dat ze er langer staan vallen ze minder op, beetje bij beetje bedolven onder de gevallen bladeren.
De mogelijkheid bestaat ook dat ze vertrappeld worden.

Toen we terugkwamen van onze uitstap naar de Moezel liep er een jonge kip in de tuin, genietend van onze salade.
Colette is bij de buren gaan zoeken naar de eigenaar.
Die is gekomen en zei dat ze reeds 3 weken voortdurend uitbrak..
Hij deed het hok open en dreef haar naar binnen. 
Je mag ze houden, want ik ben het beu haar steeds maar opnieuw te moeten zoeken en grijpen.
Mijn andere kippen breken nooit uit en ze zijn allemaal gekortwiekt.



Terwijl de tweede kip op haar nest aan het leggen is ontfermt de haan zich over de nieuwe.



Ik heb voor wat groen gezorgd en de nieuwe kip is gretig.

Dit is ons nieuw trio. De zwarte kip heeft pijnlijke poten en ligt heel veel neer.



Zes dagen op zeven legt ze een langwerpig ei.
De nieuwe kip legt, volgens de vorige eigenaar, groene eieren.

We zijn er even uit geweest met ongelooflijk mooi weer naar Lieser in de Midden - Moezelstreek in Duitsland.

We verbleven er  in het pension: Wein & gästehaus Binz-Meyer     - Beethovenstraat 13
Zie: http://www.weingut-binz-meyer.de

Ons driedaags bezoek was overladen met zon waardoor zo goed als foto niet overbelicht was.
Toch plaats ik deze ene waarop je nog enigszins ziet waarover dat het gaat. Zo ver het oog reikt zijn er wijnvelden.

Gezien op een groenten en fruit marktje.


Foto Google afbeeldingen.
De Moezelvalei in de herfst.

Er wordt nog aan gewerkt.

Het knippen is begonnen waardoor we verder kunnen werken aan de composthoop.



Hier is de hoppe afgeknipt tot op de grond.
Het leverde meer groen op dan ik had verwacht.



Hier links is de notelaar meermaals uitgeschoten op de afgezaagse stronk.
Die zal of zullen in de toekomst moeten zorgen voor de schaduw van de hoop.



Met al dat strooi van de paardenmest bekom je zeer humusrijke compost en daar is het pas om te doen.
Sedert ik geen stalmest meer kan krijgen aan deftige voorwaarden heb ik enkel nog de compost.
Gelukkig heb ik er elk jaar een ruime hoeveelheid.
Het is elk jaar een behoorlijk zware inspanning maar ik heb mijn broer.
Dan mag hij al eens verstrooid zijn. Ik heb dat leren zien als folklore.

Het hangt van het weer af, hoe vlug de de meeste groenten geoogst zullen worden.
Volgens dat er grond vrij komt maak ik die klaar voor de winter.



Aan de noordkant van de serre ben ik bezig het vak waar reeds voor het derde jaar pompoenen stonden, tot een volwaardig vak te maken.
De wisselteelt telt vanaf nu 6 vakken waarvan 2 vakken met pompoenen. Het nieuwe vak is nr 4; nr 4 wordt nr 5 en 5 wordt nr 6.
Het nieuwe vak is voor volgend seizoen voorzien voor staakbonen en zomer pompoenen (zapalitto).
Het vak heb ik een beetje uitgebried ten koste van de ruimte voor de frambozen.



De ene kant van de serre is bijna uitgevoerd en wordt dan onder water gezet om de zouten door te spoelen.

Vak 6 is een beetje opgevoerd met de uitgehaalde grond uit de serre.
De vrije zijkant moet nog afgeboord worden.
Het weer is niet gunstig waardoor we vroegtijdig moesten stoppen.

Het weer is nooit zo slecht dat het voor niets goed is.

Elke tuinier, amateur of beroeps, is aan zichzelf verplicht er het beste van te maken. 
Dat het nu nat of droog is, je moet tegen elk soort weer gewapend zijn.
We maken een natte kille periode door want het regent toch elke dag veel of weinig
Ik sprak gisteren nog met de boer waar we aardappelen uit de automaat halen.
Het voorbije seizoen is niet echt om naar huis te schrijven.
Hier in de polders was het aan de droge kant. Gelukkig bevat de grond hier veel water.
De Ondergrond werkt als een spons.

Elke dag tracht ik een groene en een mestlaag te leggen.
Elke nacht heeft het geregend zodat ik de mestlaag nog geen enkele keer moest nat sproeien.
Het regent niet overdreven veel maar in feite juist voldoende.

Poldergrond is plakkerig bij nat weer ...

en knorrig bij droog weer.
Aan beide toestanden heb ik mij moeten aanpassen.

Zelden zaai ik in het voorjaar rechtstreeks in de volle grond zonder speciale voorbereidingen.
Zaai maar eens in een droge grond zoals op bovenstaande foto.
De aanpassing is dat ik een voortje maak, vul met potgrond of gezeefde compost.
Beide nemen goed vocht op dat je niet direct laat uitdrogen door af te dekken met gaatjes plastiek (voor prei) of met een juttezak (bij de zaai van peterselie).
Dan is het een plezier om te zaaien.

Als het te nat is heb ik andere vormen van aanpassen aan de omstandigheden.
Zo zal ik vervuilde paden lichtjes afscheppen en het af geschepte op een hoop laten verteren.
Tussen de vruchten is het middel bij uitstek preventief en noemt men mulchen of simpelweg afdekken met organische materie. En dat noemt men ook wel eens, horizontaal composteren.

Er wordt nog aan gewerkt.

Bij ons moet je niet op bezoek komen voor de siertuin.
Een bloementuin hebben we niet. Het is een groentuin in functie van de moestuin.
In een siertuin wordt normaal zo weinig mogelijk geknipt en/of gesnoeid.
Voor een moestuin heb je compost nodig. Je kan horizontaal composteren , het zij...mulchen.
Verticaal wil zeggen, een hoop aan leggen of in bakken werken.
Het is nu ongeveer 40 jaar dat ik elk jaar een composthoop maak.
Hoe dikwijls de methode werd aangepast kan ik niet meer zeggen.
Wat ik wel weet is dat mijn poldergrond is veranderd in humus bodem.
Toen ik nog thuis in de zandgrond kweekte draaide alles rond stalmest.
We woonden in de buiten en aan een kar mest geraken was zeer eenvoudig.
De boer uit de omtrek kwam er een kar kip bij ons.
Op de vraag 'Hoeveel is mijn schuld' kreeg je als antwoord nog al vlug – 'Kom ne keer een uurtje helpen'.
Dan maakte hij direct de afspraak.
Wij hadden goede buren maar nu is daar nog één boer die alles domineert
Op http://www.velt.nu/composteren heb je een totaal uitgeschreven methode.
Daarmee zal je al vlug een degelijke compost hoop opzetten. 

Lier hier eens over de bodem: http://ekologio.be/blog/2014/10/zuurtegraad-van-de-bodem/

Dat kan zeer goed van pas komen om wat inzicht te krijgen in het composteren.

Nu een composthoop aanleggen vergt nu meer inspanning.
Het groen heb ik maar voor het knippen.

De mest haal ik 500m verderop. Dit is voor mij in oktober een bijna dagelijkse oefening.
En als mijn broer komt voer ik mijn kruiwagen mest tegen mijn broer twee.
Het is natuurlijk een kwestie van doseren en mij niet te overdoen.

Het kost moeite om een composthoop op te zetten.
Zonder compost heb ik geen goede moestuin.

We gaan nu wel goed vooruit met de composthoop.
Deze week beginnen we te knippen voor de groenlagen.
Ik hoef geen commentaar te geven, slechts enkele plaatsen aan te duiden waar groen kan geknipt worden.

Dit zijn dus enkele plaatsen waar er dient te worden geknipt en er zijn er nog meer.
Het komt er enkel op aan om de composthoop te doen aandikken.
Voorlopig is er voldoende mest zodat ik de eerste dagen er geen hoef te gaan halen.

Mijn broer heeft zo de gewoonte om, als je hem iets zegt, de naamwoorden een wrong te geven.
Je spreekt hem bv. over koolrabi dan zal hij bv. zeggen: ...en waar moet die rabbi kool.
Soms komt dat grappig over maar meestal raakt het kant noch wal.
Het is reeds een tijdje dat ik moet bij de pinnen zijn of hij doet het tegenovergestelde van wat ik hem vraag.

Ik had één pan uit gehaald en hem gevraagd de hoek uit te halen.
Zo zou ik een zesde vak kunnen maken waar de pompoenen stonden.
Ik had er het volste vertrouwen in dat ik klare taal had gesproken met voldoende bijkomende uitleg.
Wat heeft hij gedaan? Ja, hoe is het mogelijk hé?
De Hoek is blijven staan en de lange kant heeft hij uitgehaald.
Ik had het moeten weten omdat hij me reeds meermalen zoiets gelapt heeft.

Als ik bv. vroeg iets te planten achter in de tuin dan plaatste hij het vooraan.
Vorig jaar bv. vroeg ik hem aan de bovenvijver, kant van de pruimelaar, de zachte planten te knippen.
Een beetje later kwam hij vragen waar de binddraad lag. Ik voelde dat er iets mis was. 
Hij had al de struiken aan de overkant van de vijver geknipt. 
Ze waren het jaar ervoor pas geknipt. 
Ik knip zo om de vier à vijf jaar al naar gelang of ze rap of minder rap groeien.

Dat noem ik dan maar de folklore van het samen werken met iemand.
Ben ik niet klaar genoeg in mijn uitleg of luistert hij alles binnenste buiten?

Mijn broer helpt me zeer veel en de folklore moet ik er dan zeker maar bij nemen met glimlach...of niet soms?
Of moet ik beter opletten en er bij blijven tot hij begonnen is?
Ja maar dat lukt niet altijd!
En zo zit ik zo nu en dan geplaagd met iets dat aan geen kanten klopt en moet herdaan worden.
Gelukkig voor hem was deze keer de gleuf er nog en zo kon hij in de kortste keren de pannen terugplaatsen.

Met het huidige koude weer heb ik niet getwijfeld om het gaas boven de broccoli weg te nemen.



Het is altijd rond half oktober dat het gaas wordt verwijderd.
We hebben een grote opbrengst gehad van lekkere vruchtjes die we bijna altijd vers op aten.
Gisteren  werden zo rond half elf getrokken en 's middag reeds opgediend.



Hier op het einde van de tuin zijn de groenten altijd een beetje minder van opbrengst.
Dit komt door de wortels van de pruimelaar die woekeren in de vruchtbare grond.
Dit ondervind ik door de vele opkomende wilde scheuten die ik telkens verwijder.

De vele gaatjes die je in de bladeren ziet komen van huisjesslakken.
Eigenaardig genoeg en maar best ook eten ze bij voorkeur het oude blad.

Het gaas hang ik altijd op de wasdraad om een beetje uit te spoelen.
Het wordt niet gewassen maar de meeste aarde is er gisteren reeds afgeregend.
Vandaag rol ik het op om het dan op te bergen tot volgend jaar.

Het is nu wel volle herfst en de bladeren vallen vlug.
De nachten zijn fris maar aan zee is het altijd wel een beetje minder koud dan in het binnenland.



De kleur blijft in het algemeen nog wat achterwege.
De wilde wingerd is daarbij een uitzondering. 
Hij kleurt zeer vroeg en verliest dan in enkele dagen al zijn bladeren.



De pluimpapaver heeft maar twee tinten: zijn groene en dan die lichtbruine.



De herfstasters breiden elk jaar een beetje uit. Het is een mooi geheel.

Tegen de berm aan staat er nog een witte aster maar die heeft wat gebrek aan zon.
Verder zijn in de tuin nog enkel de verkleurde hortensias.

Het is afgelopen met de courgette oogst .
De koude van het ogenblik speelt hierin een grote rol.



Als er niet meer voldoende kracht zit in de planten kan je het zien aan de vruchten.
De pel wordt onregelmatig en overal zijn er putjes, dan wil dat het einde zeggen.

Ofwel is het eerste deel dikker dan de top die daarbij nog verdroogt of verrot.

De eerste oogst van de rode biet , gedurende de maand juli, gaat in de diepvries.
Nu de tweede oogst, van zodra het koud wordt, gaat in een emmer met zand om zowel rauw als gekookt te kunnen eten.



Eerst haal ik ze allemaal uit de grond en leg ze op een hoopje.  De beste smaak heb je bij niet te groot gegroeide exemplaren.



Het groen wordt er niet afgesneden maar gewrongen zodat de snede niet kan uitdrogen of rotten.



Dan worden de bieten stelselmatig goed gemengd met het zand tot ze erallemaal onder zitten.

Vroeger, toen onze buurman er nog woonde was de garage vorstvrij.
Er liepen twee schoorstenen in de muur zonder spouw.
Van zohaast de eerste koude kwam, was er altijd een van de twee die gebruikt werd.
Nu zal ik het in de gaten moeten houden want het huis staat opgesloten.

Het is reeds vele jaren dat ik geen ronde rode bieten meer plaats.
Wij vinden de lange of halflange beter van smaak.
Bij de ronde zal je vlugger holle vruchten hebben dan bij de langwerpige, vooral als je ze te groot laat komen. 
Het is dus beter vroeg en laat te zaaien zodat je er genoeg hebt die je middengroot kan houden.

Er is sprake van nachtvorst en dat kan in oktober best gebeuren.
Ik hoop dat het voorlopig nog niet voor de kuststreek is.
Deze morgen was het +7°C met mist.
Rond 9u was het hier volle zon maar een uur later was het  hemelgordijn dicht.
Het blijft voorlopig overtrokken en kil.
Maar we houden het weerbericht in de gaten.
Van zodra er een echte kans is tot nachtvorst, worden de paprika's buiten geoogst

Deze in de mini serre kunnen wel een paar graden meer verdragen.
Vooral als de vorst gepaard gaat met wind  kan je schade aan tere vruchten hebben.
Van de andere kant zijn, door de kille nachten van de laatste tijd,  de vruchten niet meer zo teer.



Op de hele rij planten is er maar één plant die rode vruchten heeft.
Als je alles wat nader gaat bekijken ziet alles er niet zo best uit. 
De plant zelf is geschonden en heeft verdorde delen en de vruchten zijn aan de kleine kant.
Het is als het ware een beetje geforceerde rijpheid.

Hier zie je een groene (onrijpe) paprika naast een paar nog groene pepertjes.
Deze moeten rood worden om werkelijk pikant te zijn.
Het hangt natuurlijk allemaal af van het weer.
Groene paprika's zijn op hun best in warme schotels.

De tuinmeubelen zijn opgeborgen op een rond tafeltje en 2 stoelen na.



Er staan nog veel bladeren aan bomen en struiken.
En veel kleur zit er nog niet op.
Enkel de wilde wingerd heeft zijn fel rode herfstkleur die maar korte tijd stand houdt.



Gewoonlijk brengen de doornloze bramen hier zeer goed op.
Dit jaar is het kille natte weer van september de spelbreker geworden.
Zo zien de trossen er uit, gerot of opgedroogd.
En hier en daar is er een vrucht die zijn best doet om toch nog te rijpen.

Dit jaar is uitzonderlijk slecht voor vooral de latere soorten zoals de braambes

Ik denk dan maar aan de vele lekkernijen in recepten met braambessen.

http://www.francescakookt.nl/lactosevrije-cheesecake-met-bramen/

http://www.solo.be/nl/recepten/mille-feuille-met-chocolade-en-braambessen/

Eén zaak ben ik zeker, als de kleinkinderen komen dan zijn ze elk jaar dol op het plukken van braambessen.
Dit jaar lag dat anders want er staan er te veel met rare kleuren en met haar op.
Opa, het is niet meer leuk de bessen zijn een beetje te veel kappot.

Na een drukke dag als gisteren lag vandaag de pees er een beetje af. Ja de boog kan niet altijd gespannen zijn.
Ik heb enkel een kruiwagen paardenmest gehaald en daar even met de baas van de stoeterij kunnen babbelen.
Er komen veranderingen in de infrastructuur maar dat zal mij niet hinderen in het ophalen van mest.



Hier zie je de drie fazen van de compostering.
Op de achtergrond is de wachtruimte voor groenafval en voor mest.
In het midden is de op te zetten composthoop.
Vooraan ligt de verteerde jonge compost, overdekt met een gronddoek.



Vandaag haalde ik een kruiwagen verteerde mest die in de serre zal ingewerkt worden.
Deze wordt afzonderlijk gelegd om er gemakkelijk aan te kunnen.