Berichten van 1 oktober 2013 tot 31 oktober 2013

Unieke opgravingen aan het Vleeshuis

De stadsarcheologen vonden nieuwe resten van de burcht die zich in de middeleeuwen over twee hectaren uitstrekte tussen het Steen en het Vleeshuis. Hun onderzoek vult een historische leemte op. Stadsarcheoloog Tim Bellens is opgetogen: “Door het wegnemen van de bestrating, sta je nu pal in de 9e en 10e eeuw.”

Stadsarcheoloog Tim Bellens



Plannetje van de burcht, zoals het vroeger was.

Het Vleeshuis.

Meer dan drie scherven

"Wij - archeologen - zijn altijd wild enthousiast als we scherven vinden, maar dit onderzoek is belangrijk in een Europese context. Er is immers nog niet veel informatie over stedelijke woonvormen in de 9e en 10e eeuw. Onze opgravingen wijzen op nog oudere geschiedenis zoals de blootgelegde aarde naast de burchtmuur. Dit vertelt over de burchtgracht uit de late 9e eeuw. In de middeleeuwen werd die gedempt met zand toen de burchtmuur ernaast gebouwd werd."

Sporen van een palissade

"Nog meer vondsten: in de boorstalen zagen we sporen van hout onder de wal, wat er op wijst dat er nog vroeger al een nederzetting moet geweest zijn. Antwerpen is waarschijnlijk al vanaf de 9e eeuw een belangrijke handelsnederzetting geweest.”

Een wal tegen de Vikings

"Onze bodemstalen bevatten informatie over de opbouw van de zandwal van voor 900. Misschien werd die aangelegd als verdediging tegen de Vikings, daar verzamelen we stilaan informatie over. De late 9e eeuw was een woelige periode."

De hele geschiedenis zit onder de grond

"In de 19e eeuw werd de burchtzone bijna volledig afgebroken voor het rechttrekken van de Scheldekaaien. We hebben nu het tracé van de burchtmuur kunnen aanvullen en zijn meer te weten gekomen over de oude bebouwing binnen de burchtmuren. We ontdekten resten van historische panden, zoals gewelven en de keldermuur van een pakhuis. Verder troffen we nog scherven aan van voorraadpotten uit de 9e en 10e eeuw."

Eeuwenoude hypothese weerlegd

Tim Bellens: “We konden de opgravingen in de Vleeshuisstraat en de Burchtgracht doen omdat die straten heraangelegd worden. We wisten dat we hier van alles zouden vinden, want vijf jaar geleden deden we vlakbij al cruciale vondsten. Toen realiseerden we ons dat de muur veel ouder was dan gedacht, dus niet uit de 12e eeuw zoals men al eeuwenlang veronderstelde. Met onze nieuwe stalen van onder meer mortel, kunnen we nu verder onderzoeken hoe oud de muur is."

Middeleeuwse handelskern

Tim Bellens: "De burchtzone is het oudste deel van Antwerpen. De muur beschreef een D-vorm rondom de middeleeuwse stadskern. Hier bevond zich een haven, honderden woningen en pakhuizen. Ook verdwenen zijn de Sint-Walburgiskerk en het Besaenhuis dat een opslagplaats was voor dierenhuiden. Het Vleeshuis en het Steen staan nog overeind, als fiere getuigen van de burcht. De stenen vloer die we nu blootlegden, is de kelderverdieping van De Gans, één van de belangrijkste pakhuizen indertijd. We zijn verrast dat ze zo intact bewaard is gebleven."

De voorgaande foto’s, de vloer van de kelder van De Gans, merk ook op de laatste foto een waterput. Deze moet nog worden onderzocht.

Tekst: Dienst Archeologie Antwerpen.

2 nieuwe PowerPoints, zie linkerkolom.

Een vlotbrug over de Schelde - 28 september 2013 en

Opening v/h Red Star Museum.