ben gisteren

met doeken bezig geweest.

heb ze geplooid, heb ze gevouwen.

 

de zoompjes naar binnen gehouden

voor ik met plooien begon, voor ik (aan de bovenkant)

het rechterhoekje tegen het linkerhoekje legde.

 

de doeken eerst in de lengte, dan in de breedte

gevouwen, daarna de hoekjes weer bij elkaar

en weer eens helemaal doormidden.

 

tot ik een vierkant pakje in handen hield,

dat ik voorzichtig op het stapeltje legde.

buiten zorgde vijf cm verrassingssneeuw

 

voor onnoemelijk veel licht

 

 

(woensdag 1 maart 2006)

met deze schitterende foto, gedownload van de gratis fotodatabank van seniorennet, en een teruggevonden krabbel van enkele jaren geleden, wil ik al mijn vrienden en lezers van seniorennet een prettig nieuwjaar 2011 toewensen.

VOOR JOU EN JE BEMINDEN


een zalige witte kerst

&

mijn welgemeende wensen voor het jaar 2011


yasmin

mijn bedboek of hoofdkussenboek is nu: het beklemmende hartedier van de roemeeense nobelprijswinnares 2009 herta müller. het is een poëtisch boek dat in de mooiste taal een van de meest gruwelijke regimes van oost-europa beschrijft, namelijk het bewind van de roemeense dictator nicolae ceauşescu. (1918-1989). ik citeer uit wikipedia*:

Om de staatsschuld terug te dringen mocht er in de winter amper worden gestookt. De temperatuur binnen mocht niet hoger zijn dan 14 graden; wasmachines waren uit den boze en per woning mocht één gloeilamp van 40 Watt gebruikt worden. Uiteindelijk werd de staatsschuld inderdaad teruggedrongen, maar dat het volk daar hinder van ondervond, deerde de dictator blijkbaar niet; evenals zijn plan om de Roemenen ervan te overtuigen dat ze te veel aten. (De ware reden was dat er te weinig voedsel was).

Halverwege de jaren tachtig kwam Ceauşescu met zijn meest bizarre idee: het platteland en de plattelandsdorpen moesten in hun huidige vorm verdwijnen. De oude dorpen moesten worden vernietigd en vervangen door een soort agrarische centra. Boeren zouden dan een soort agrarische arbeiders worden. Dit leidde tot binnen- en buitenlandse kritiek. Deze plannen werden niet uitgevoerd doordat Ceauşescu's dictatuur in 1989 ten val kwam.

Op 20 december 1989 sprak de roemeense dictator Ceauşescu het land toe op de televisie, waarin hij de Westerse imperialisten de schuld gaf van de chaos in het land. Een dag later organiseerde de partijafdeling van Boekarest een massabijeenkomst van trouwe partijleden voor het gebouw van het Centraal Comité. Toen Ceauşescu aan zijn toespraak begon, begonnen de mensen voor het gebouw te demonstreren en eisten het aftreden van Ceauşescu. Die avond opende de Securitate het vuur op demonstranten. Het leger koos de zijde van de opstandelingen en de volgende ochtend moesten Nicolae en Elena met een helikopter vluchten waarbij de piloot onder schot werd gehouden door een of meerdere van de lijfwachten. Toen de brandstof van de helikopter opraakte, landde de piloot en werd door de lijfwachten van Ceauşescu een auto gevorderd. Later stapten ze over in een andere auto. Laat in de middag werden de Ceauşescu's echter herkend en gearresteerd. Nicolae en zijn vrouw Elena werden na een schijnproces geëxecuteerd. De executie vond plaats op een militaire basis in Târgovişte en werd als bewijs van hun dood gefilmd en wereldwijd per televisie vertoond. Het paar is vervolgens begraven, waarbij een valse naam op de houten kruisen was gezet. Dat moest grafschennis voorkomen. Hun drie kinderen hadden steeds betwijfeld of het paar inderdaad daar begraven was.

Nicolae Ceauşescu werd opgevolgd door de gematigde ex-communist Ion Iliescu.

.

waarom ik dit bericht wijd aan het roemenië van herta müller? in mijn archiveringswoede (deze winter moet en zal ik mijn schrijfsels ordenen!) vond ik onderstaand gedicht terug. tja, indertijd schreef ik nog joekels van politieke gedichten, haha....

de executie van de dictator was wereldwijd te zien op tv, en ik moet zeggen dat ik toch tamelijk ontdaan was toen ik dat oude witte mannetje en zijn krakende vrouw zag neerzijgen in de sneeuw. maar tja, misschien was het zijn verdiende loon, alhoewel herta müller zegt dat ondertussen nog niets wezenlijks veranderd is in roemenië....

ach, in deze dagen verontwaardigen wij ons over andere dingen, maar toch vind ik dit gedicht passen in deze tijd.

we schreven roemenië, 24 december 1989

 

ik heb het nooit geweten

nooit heb ik het geweten

zei het witte mannetje uit boekarest

dat mensen zo’n gewelddadige slachtpartij hadden aangericht

such a butchery, such a butchery

once in a lifetime, once in a lifetime

 

en ach ja, hij toonde ons huilend

de honderden lijken die hem met rood doorlopen ogen aanstaarden

achteloos gestapeld op de met bloed besmeurde stenen vloeren

van het te kleine ziekenhuis

 

schouder aan schouder en schaamteloos naakt

waren ze daar op een grijze ochtend binnengebracht

net op de dag die volgde op de vlucht

van vadertje nicolae ceauşescu uit zijn presidentieel paleis

nicolae ceauşescu, de grote conductor, het genie der karpaten

 

we schreven roemenië, 24 december 1989

 

tja broederlijk lagen ze daar, graatmager en slap

in de grauwe gauwte neergesmakt en gretig gefilmd

door de westerse tv-camera’s

deze helden van de democratie, deze slachtoffers van de revolutie

deze mensen die zomaar blauw van de kou en grenzeloos enthousiast

waren gestorven voor de vrijheid, voor de vrijheid, voor de vrijheid

 

en wat konden wij hier in het voorbeeldige vrije westen

wat konden wij hier anders doen, dan enige overbodige truien

en enige evenzeer overbodige zakjes paprikachips stoppen

in het kartonnen rodekruispakket

(volume: 50 cm x 50 cm; bestemming: roemenië)

 

wat konden wij hier anders doen

dan nog diezelfde droevige ochtend

ons intens afvragen, ergens in een stampvolle

van overvloed uitpuilende gb of delhaize

 

welke kaviaar is nu de beste

de russische

die van de oostbloklanden

of de rozige lieve lompviseitjes van bij ons?

* http://nl.wikipedia.org/wiki/Nicolae_Ceau%C5%9Fescu

.

de titel van dit stukje (niet de foto, zie hiervoor tweede deel) refereert naar de sublieme roman* van louis couperus (1863 - 1923), een bijna vergeten schrijver uit vorige eeuwen, wiens boeken ik indertijd allemaal wou uitlezen, omdat de stijl en de inhoud van zijn verhalen een onweerstaanbare melancholie en een literaire adel uitstraalden, eigenschappen die ik toen in de literatuur heel erg waardeerde.

.

oude mensenvmoeten doen wat 'past' bij hun leeftijd: lid worden van een seniorenclub, kaarten, schrabbelen, petanque spelen, tv kijken,enz....als ze dingen willen doen die een beetje extravagant zijn, zoals bergen beklimmen, zingen, dansen, schrijven, dan worden ze wel met scheve oogjes bekeken...

.

nochtans beklom de de 77-jarige nepalees min bahadur sherchan nog in 2008 de top van de hoogste berg ter wereld, de 8848 meter hoge mount everest. de stokoude japanse butoh-danser kazuo ohno (大野一雄 ohno kazuo (1927 – 2010) danste voor antony and the johnsons en prijkte op de cover van hun schitterende cd the crying light, 2009.
,

.

maar ook de dames laten zich niet onbetuigd: de zangeres op blote voeten cesaria evora  (geboren in 1941) uit de kaapverdische eilanden brengt nu in november nog een cd uit. en ik wil het hier eigenlijk niet hebben over bijvoorbeeld grace jones (geboren in 1948), die ook deze maand optreedt in rotterdam voor the night of the proms, waarbij zij nummers uit haar nieuw album hurricane zingt. deze krachtige reuzin staat bijna buiten elke categorie....en ik heb het ook niet over de dames in benidorm bastards, wier gedrag wij eens allemaal zouden moeten imiteren, de wereld zou misschien veel veel grappiger worden...

 

^.

genoeg spectaculaire voorbeelden, genoeg small talk. ik keer terug naar de literatuur, naar het fragiel-mooie schrijven. ik wil hier de naam van een dichteres van bij ons vermelden, die ondanks haar leeftijd (81) nog genoeg materiaal heeft bijeengesprokkeld om een nieuwe dichtbundel uit te geven: niemand minder dan lydia schoonbaert (schuilnaam: jozefa van houtland). ik heb nog geen van haar nieuwe gedichten gelezen, maar bezit wel haar vorige bundel, op het terras van de maan.

ik citeer met graagte enkele van haar gedichten, parels van helderheid en concentratie:

.

Prehistorie

 

Je hebt de rots bekapt
met je vuistbijl
ik werd idool van vruchtbaarheid.
Met je vuistbijl
heb je gespeeld
op mijn huid
en de strelingen
werden zigzagband.
Je gaf mij ogen
van zilver
tepeltjes
en een ring.
Ik werd een ding.

 

Neolithicum

...

Wij hebben als goden gegeten
we hebben schuren
en huizen gebouwd
we hebben om land gevochten.
Nu wonen we in een dorp
en zijn we oud.

Maar ieder jaar weer
als de zomer komt
kras ik schreiend een zon
in het zand van mijn hut.
Ik zou als een rendier
willen vluchten.

 

Pelgrim

 

Ik word opnieuw mijzelf

een oude reis

op scheefgelopen stenen

het nestjong

in de mist

van onvervulbaarheid

 .

opnieuw jezelf worden, als alles voorbij is (liefdes, huwelijk, werk, huishouden, kinderen...)

dames: ouder worden, het is niets....

 

*Van oude menschen, de dingen die voorbijgaan, 1906

* Lydia Schoonbaert, (Izegem 1930) is een Vlaamse conservator, docent en schrijfster. Zij studeerde aan de universiteit van Gent, waar zij verder doctoreerde in de Kunstgeschiedenis op het werk van Albert Servaes. Zij was later ook de hoofdconservator van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten te Antwerpen. Zij schreef talrijke monografieën over voornamelijk kunstenaars uit haar tijd, onder meer James Ensor en Albert Servaes. Ze publiceerde ook eigen poëzie onder de pseudoniem Jozefa van Houtland.

De titel van haar nieuwe dichtbundel zou zijn: Mijn naam op het behang

 

*
op zondag 17 oktober in de kvs een schitterend optreden gezien: dure woorden, een geëngageerd programma over de armoede (in de wereld, in belgië). enkele cijfers: 1 op zeven personen leeft in armoede, 1/4 van de brusselaars idem dito, het maandelijks leefloon voor een alleenstaande ligt 158,68 euro onder de armoedegrens. mensen, we hebben het hier over een beschaafd rijk land, waar dure woorden worden gebruikt zoals alternatieve herverdelingsstrategie en deeltijds begeleide autoresponsabilisering en multifunctionele zefredzaamheidsprojecten, maar waar in de praktijk dikwijls niks van terechtkomt voor de mensen zelf...

erik vlaminck las voor uit zijn hilarische brieven van dikke freddy, vitalski las uit het zomert in barakstad van j.m.h. berckmans,, de dakloze schrijver lee stringer kwam helemaal uit amerika verhaaltjes voorlezen die hij schreef toen hij zelf op straat belandde, en gie van geel van de antwerpse sociaal-artistieke werkplaats tutti fratelli (waar reinhilde decleir, zus van jan decleir de artistieke scepter zwaait), las een totaalgedicht van hugo claus voor, de rillingen kropen over ons lijf! het programma dure woorden duurde tot zeven uur (start om vier uur!) en ik huilde toen aan het eind het lied Stand By Me | Playing For Change | Song Around the World* werd getoond én gezongen...

misschien lijkt het allemaal een beetje melige '68 nostalgie, maar de laatste tijd vraag ik me toch af of de armoede en de welig tierende uitsluting een toevallig item is, of het zoveelste logische gevolg van de zeer actuele hebzucht, hebzucht, hebzucht. de sluiting van fabrieken, werkloosheid, vluchtelingenstromen over heel de wereld, toename van illegalen, zichtbare toestroom van daklozen in de straten van onze grootsteden enz... zetten me aan het denken:  is er een kilte binnengeslopen in ons hart? kiezen wij wel voor de juiste leiders, die bezorgd zouden moeten zijn over het welzijn van ons allen, of spelen wij de spelletes mee en klagen wij alleen maar over het feit dat onze buurman per toeval frans spreekt?


*
'in een tijd waarin sommigen koortsachtig proberen de macht van fracties te versterken en de stam tot hoogste vorm van sociale organisatie willen verheffen en daarbij de ene nationale groep ophitsen tegen de andere, zijn kosmopolitische dromen niet alleen wenselijk, maar ook een heilige plicht; dromen die de speciale band benadrukken die de vrijheidskrachten samenhouden.'