Archief

Compilatie uit twee boeken
De Britse televisiezender BBC Four presenteert op maandag 15 augustus, voorlopig voor de laatste keer de gedramatiseerde versie door William Ivory (geboren 1964), met als titel Women in love, van twee romans van David Herbert Lawrence (1885-1930): The Rainbow (1915) en Women in love (1920). Het is de, in ieder geval vooralsnog, laatste keer dat we deze compilatie tot negentig minuten, van het gebeuren in twee behoorlijk omvangrijke romans, op de Britse beeldbuis kunnen zien. OP 31 maart van dit jaar was de eerste uitzending, met een herhaling op de beide volgende dagen; daarna was de film tweemaal te zien op BBC HD-tv.

David Herbert Lawrence heeft van één zijner biografen de kwalificatie The priest of love gekregen; menigeen in de sfeer der letteren, uitgeverijen en boekhandels in Nederland vond dat aardig overdreven, maar we mogen niet vergeten dat Lawrence wel één der pioniers van de beschrijving der vleselijke liefde is geweest en dat zijn Lady Chatterley-boeken ─ drie verschillende versies bestaat ervan ─ het in delen van de samenleving, en in Londens rechtbank Old Bailey langdurig nogal zwaar te verduren hebben gehad, voordat de auteur in 1960 van alle blaam officieel werd gezuiverd.

Worstelen met de liefde

Twee zussen, Gudrun en Ursula Brangwen, worstelen in de nadagen van de Eerste Wereldoorlog nogal met de liefde en met de relatie die ze hebben met twee vrienden: Rupert Birkin en Gerald Crich. Birkin heet model te staan voor Lawrence zelf.

Rosamund Pike (Gudrun), Rachael Stirling (Ursula), Rory Kinnear (Rupert) en Joseph Mawle (Gerald) spelen in deze adaptatie van de romans. Wellicht leidt een positief oordeel van de kijker ertoe dat ze de boeken nog eens ter hand nemen.

De film wordt uitgezonden tussen 23:00 uur op maandagavond (15 augustus) tot 01:30 uur in de nacht op dinsdag de zestiende: onze tijd.

__________

Foto: Een scène uit Women in love. Links ziet u Rosamund Pike als Gudrun Brangwen, en naast haar staat Rachael Stirling die de rol van zus Ursula vertolkt.

Lohengrin, de Zwaanridder.

De Zwaanridder

Allerlei grootheden hebben de laatste anderhalve eeuw uitspraken gedaan over Richard Wagner (1813-1883) en diens muziek, en dat waren niet alleen critici, musici en theatermensen. De Amerikaanse journalist van rand en stand die uitstekend kon absorberen, Mark Twain (1835-1910), bereisde delen van ons continent en liet de andere cultuur dan de zijne goed op zich inwerken. Hij nam kennis van het meesterschap van Wagner en was vervolgens van mening dat Wagners muziek beter was dan ze klonk. Kort en krachtig, en voor sommigen iets om eens goed over na te denken.
Op zondag 14 augustus, tussen 17:15 uur en 21:50 uur, presenteert de Frans-Duitse cultuurzender Arte-tv een uitvoering van het muziekdrama Lohengrin van de meester van Bayreuth. Deze versie, in de regie van Hans Neuenfels, wordt vanuit het Festspielhaus op de groene heuvel te Bayreuth de ether ingestuurd. Het huiskamerbeeldscherm van een grote schare Wagner-liefhebbers zal die late middag en een groot deel van de avond dan ook worden gevuld met beelden van de Zwaanridder en diens avonturen. Het zal zonder twijfel worden ondersteund door geluiden die aan de beelden zijn gekoppeld.

De uitvoerenden
Andris Nelsons dirigeert koor en orkest van de Bayreuther Festspiele. De tenor Klaus Florian Vogt zingt de rol van Lohengrin; Annette Dasch, sopraan, vult het personage van Elsa von Brabant in. Verder komen we de bas Georg Zeppenfeld tegen, evenals de bariton Tómas Tómasson. De mezzosopraan Petra Lang is eveneens van de partij, en dat geldt ook voor de bas Samuel Young en de tenor Stefan Halbach, en dan mogen we de tenor Willem Van der Heijden niet vergeten; hetzelfde geldt voor Rainer Zaun (bas) en Christian Tscheleblew, eveneens bas.
Deze productie was op zaterdag 13 augustus reeds te horen via de regionale Duitse radiozenders die ressorteren onder ARD/ Das Erste.

Het zal inmiddels wel bijna een halve eeuw geleden zijn dat Neerlands bloedeigen letteren-markies, de heer Gerard (Kornelis van het) Reve tijdens een televisie-interview gevraagd naar een mening met betrekking tot de belletrie van zijn, in het Nederlands publicerende, Belgische collega Hugo Claus (1929-2008). De toen nog niet al te somber kijkende auteur van betondorpsen huize bestempelde deze werken als keukenmeidenromans. In latere jaren wilde iemand tijdens een interview deze goede man opnieuw een dergelijke uitspraak ontlokken, doch gevraagd naar de andere, toen als topauteurs van Neerlands literaire scene geldende pennenlikkers ─ Willem Frederik Hermans (1921-1995), Harry Mulisch (1927-2010), en tussen de velen van Neerlands zuiderburen welke de pen vlijtig hanteerden, opnieuw de heer Claus ─ noemde hij dezen, stuk voor stuk, een begenadigd schrijver.

De tweede, Nederlandstalige Belgische televisiezender Canvas presenteert op zondag 14 augustus, tussen 22:40 uur en 23: 35 uur, een documentaire genaamd De veelvraat Hugo Claus, over de talrijke aspecten van het talent van deze, in eerste instantie schrijver, die meer dan eens op de nominatie stond voor de Nobelprijs Literatuur, zoals dat met onder anderen zijn Nederlandse collega Mulisch het geval is geweest, en voordien met de man die, volgens 's lands toenmalige superpoëet A. Roland Holst (1888-1976) sneller schreef dan God kon lezen: Simon Vestdijk (1898-1971).

Deze Belg gold, niet ten onrechte, als alleskunner: niet alleen schreef hij romans en novellen, drama's en gedichten. Daarnaast trad hij op als regisseur van speelfilms en toneelstukken. Veel minder bekend over deze Hugo Claus is het feit dat hij in de jaren zestig van de vorige eeuw voor de Belgische televisie werkzaam was als modecommentator.

In de documentaire komen tal van andere kunstbeoefenaren, respectievelijk directe collega's van Hugo Claus aan het woord.
__________

Foto: Hugo Claus in 1961, tijdens de première van de speelfilm Het Mes, naar zijn korte verhaalgeregisseerd door Fons Rademakers.

 

Louis XVI.

De Franse Revolutie ─ waarmee het doel werd nagstreefd om de al te grote verschillen tussen (groepen van) mensen te verkleinen, met op termijn de hoop dat er geen standen meer zouden zijn, en ieder de ander zou respecteren voor wat zij en hij waren ─ was drie jaar en iets minder dan een maand oud toen in Parijs het paleis van koning Lodewijk de Zestiende op 10 augustus 1792 werd bestormd; daarbij zijn meer dan duizend doden gevallen, onder wie de bewakers van het paleis. De opstandelingen zijn erin geslaagd de koning te arresteren en de monarchie officieel af te schaffen.
De koning overleed binnen een half jaar na zijn arrestatie: op 21 janauri 1793 in de Franse hoofdstad.

"The making of Life"
Cameraman Rick Rosenthal heeft een grote passie: zeilvissen. Hij was dan ook de koning te rijk toen hij in de gelegenheid werd gesteld om deze dieren te filmen voor de kust van Mexico. Het resultaat van die onderneming is te zien in de documentaire in de natuurserie Life, waarvan de aflevering over vissen te zien (geweest) is op woensdag 10 augustus via de televisiezender Nederland 1. The making of Life wordt door dezelfde zendgemachtigde voorgesteld op donderdag 11 augustus tussen 21:40 uur en 22:00 uur, maar dan via de zender Nederland 2.

Zeilvissen
Het begrip zeilvis is niet een term die we dagelijks zullen tegenkomen. Het is echter één van de vissen met een rugvin die ─ afhankelijk van het type ─ hoger kan uitvallen dan het dier zelf. Als gevolg van die rugvin kan deze vis tijdens het zwemmen boven water kunnen worden waargenomen. De zeilvis behoort tot de familie der makreelachtigen. Naast de als gewone zeilvis bekende, worden er nog Atlantische en Pacifische zeilvissen onderscheiden.

Van de Britse reportageserie Village SOS is op woensdag 10 augustus een nieuwe aflevering te zien via BBC One, tussen 21:00 uur en 22:00 uur onze tijd. Daarin kunnen we kennismaken met bewoners van verschillende Engelse steden, waarvan groepen zich inzetten voor een opknapbeurt van de eigen stad.
Het is ietwat wrang, te moeten vaststellen dat juist de laatste dagen naast Londen nog diverse andere Engelse steden in het brandpunt van de bekangstelling staan doordat zij worden geteisterd door al te grote groepen bewoners die er juist alles aan doen om zo destructief mogelijk op te treden door zoveel mogelijk te vernietigen en opAA allerlei manieren schade aan te richten in de steden waar zij zelf wonen.
En hoewel die in alle andere opzichten volkomen ongeloofwaardige minister-president David Cameron ─ een op zich waardige collega van de Nederlandse premier ─ van wie evenmin vrijwel niemand gelooft dat hij in staat is om een actuele crisis het hoofd te bieden ─ met een ernstige blik in de camera belooft dat er hard zal worden ingegrepen tegen vernielers, plunderaars, en tegen lieden die de politie aanvallen ─ zou die Tory-prime minister er verstandiger aan hebben gedaan maatregelen af te kondigen die de zwakken in zijn samenleving hadden moeten beschermen, in plaats van die zaken te entameren welke ertoe leiden dat het gros van de rijken steeds rijker worden.

Hoewel de Slovaakse sopraan Edita Gruberova, die befaamd is voor haar coloraturen, reeds vier decennia op podia, verspreid over de aardbol, optreedt, is er volgens collega's, critici en dirigenten geen zweem van routine te bespeuren. Negenenvijftig jaar oud was ze toen ze voor het eerst de rol van Norma zong in het gelijknamige muziekdrama uit 1831 van Vincenzo Bellini (1801-1835).

De wereldwijde bewondering die Edita Gruberova heeft weten te verwerven, heeft wel enige vragen opgeworpen, zoals Hoe is het mogelijk dat ze na zovee jaren nog altijd zo goed kan zingen? En Hoe slaagt ze erin dat belcanto in haar instrument te integreren? Stefan Pannen en Claus Wischmann wilden er het fijne van weten en hebben mede daarom deze zangeres gedurende anderhalf jaar begeleid. Een klein gedeelte van al hetgeen ze hebben kunnen verzamelen, valt te zien in de ZDF-documentaire uit 2008 Edita Gruberova ─ Die Kunst des Belcanto. Daarin dragen dirigent Nikolaus Harnoncourt en criticus Joachim Kaiser, alsmede enige zangeressen hun mening bij, hetgeen de afronding van zo'n portret zeer ten goede komt.
Deze documentaire wordt, in HD-kwaliteit, op het beeldformaat 16:9, uitgezonden op maandag 8 augustus, tussen 22:30 uur en 23:25 uur via Arte-televisie. Twee herhalingen volgen: de eerste op zondag 14 augustus, om 06:00 uur in de ochtend; de tweede op zondag 18 augustus, dan reeds om 05:00 uur in de ochtend.

Nieuwe generatie

Al geruime tijd heeft de maatschappij ─ en daarin vooral veel meisjes in de puberleeftijd ─ flink last van het fenomeen loverboys. Dat heeft onder meer de aandacht gekregen op scholen, op politiekantoren, in televisierubrieken en niet te vergeten in de gedrukte media.
Nu is er echter een 'nieuwe generatie' jongens opgestaan, die de contacten naar hun beoogde slachtoffers via internet leggen, en er op die manier nog sneller in slagen een prooi aan de haak te slaan. Het doel van dat alles is die meisjes horig te maken door ze eerst met veel aandacht, lieve woorden en dure cadeaus te paaien, om vervolgens van hen te verlangen dat ze met kerels het bed in duiken. De ene loverboy begint daarmee heel voorzichtig door te vertellend dat hij een 'goede vriend' nog iets verschuldigd is, en als zij hem daarin helpt ─ die cadeaus kostten immers ook veel en zo ─ kunnen ze snel een goed leven tegemoet zien.
De thema-avond Loverboys, die op dinsdag 9 augustus te zien is op Nederland 3, tussen 21:25 uur en 22:50 uur, informeert de kijkers en biedt tips die kunnen helpen om die vorm van criminaliteit te herkennen. Immers: pas dan is het mogelijk er iets tegen te ondernemen.
__________
NB: Men mag deze thema-avond niet verwarren met een vast programma waarvan de titel identiek is, van een schreeuwerige jongerenzender, en die eveneens via hetzelfde Nederland 3 de ether in gaat. In dat programma bieden twee jongeren een tenen krommende vorm van relatiebemiddeling beneden elk minimum-niveau.

In het Zomeravondconcert van Radio 4 dat op zaterdag 6 augustus vanaf 19:02 uur wordt uitgezonden, is een opname te horen van een uitvoering in het kader van de Bayreuther Festspiele 2011, van het muziekdrama Tristan und Isolde van Richard Wagner (1813-1883), geschreven in de jaren 1856/1859. De première werd gegeven in 1865 in het huis op de groene heuvel, waar bijna anderhalve eeuw daarna de versie werd voorgesteld die in het Zomeravondconcert op de eerste zaterdag van de maand augustus te beluisteren is.

Koor en orkest van de Bayreuther Festspiele worden geleid door de Oostenrijkse dirigent Peter Schneider (geboren 1939), die is onderscheiden met onder meer de Bayerische Verdienstorden.

De belangrijkste vocale solisten zijn:

Robert Dean Smith ─ Tristan

Robert Holl ─ König Marke

Irène Theorin ─ Isolde

Jukka Rasilainen ─ Kurwenal

Ralf Lukas ─ Melot
____________
Afbeelding: De Oostenrijkse dirigent Peter Schneider.

Lieke Marsman.
Foto overgenomen
van de webiste van
Met andere zinnen.

Twee prijzen op één dag