Gigantes en Cabezudos


Eerbetoon aan de
Ikurriña
Op 15 augustus 2003 zou, zoals dat al zo vele jaren gebeurt, eer worden gebracht aan de Baskische vlag die zo lang verboden was. Maar de manifestatie is verboden door de Baskische Regering die deze vlag nochtans als officieel vaandel heeft! Vreemd, toch? Maar het verbod kwam er omdat de manifestatie werd ingericht door mensen die op Batasuna zouden gestemd hebben als die partij niet door de Spaanse democraten buiten de wet was gesteld!
In de stad valt meteen de extra politieaanwezigheid op. De 8 combi’s van de Ertzaintza zien er luguber uit met hun ondoorzichtige ruiten. De Ertzainak hebben allen de obligate bivakmuts onder hun helm en ze zijn ook allemaal bijzonder groot. Met de feesten stappen hier “Gigantes en Cabezudos” (reuzen en reuzenpoppen, mensen met een reuzenmasker op het hoofd) in stoeten op. Dit zijn ook “gigantes” en ze hebben een masker op! Maar in de stoeten slaan ze de kinderen met een varkensblaas. Deze “giganten en gemaskerden” hebben extra lange wapenstokken en geweren met rubberkogels. Ook de pers is al in volle getale aanwezig.
Het stadhuis werd vannacht aan de achterkant met vooral blauwe en zwarte verf (en stenen) bekogeld. Later op de nacht hoor ik vertellen dat het op enkele seconden gebeurd was. Gemaskerde jongeren die vanuit het oude stadsdeel opdoken. Kalle Borroka. Als ze gepakt worden krijgen ze hier verschillende jaren gevangenisstraf. In Sevilla (om maar iets te noemen) zou het bij een oorvijg blijven!
Het loopt naar 12.00 u., het ogenblik dat de plechtigheid gepland is maar er gebeurt niets. Er blijft wel steeds meer volk “stilstaan”. Plots staat er een vrouw, héél alleen, met een opgerolde vlag aan een stok. Ze houdt zich een beetje op in de schaduw van de krantenkiosk. Is iemand met een opgerolde vlag een manifestant?
Als iemand me op een zangerige (Italiaanse?) toon komt vragen wat er gaat gebeuren zeg ik, kortaf, dat hij dat maar aan de politiemannen moet gaan vragen. Later denk ik dat ik hem dat toch beter had uitgelegd.
Vele koppen ken ik. Typische Baskische “anarchisten”, “je m’enfoutisten” en nationalisten, maar meestal de drie samen en daarbij een “over mijn lijk-blik”. Eén van hen heeft een opgerold spandoek vast.
Als Joseba Permach en Petrikorena, kopstukken van het voormalige Batasuna, Jon Salaberria en Zubimendi, beiden parlementairen, opduiken is dit voor de politie het sein om zich in slagorde op te stellen. De bedoeling was de toegang tot het plein voor het stadhuis afsluiten waar de eerbetuiging al 20 jaar lang op deze 15de augustus plaatsvindt. De helikopter van de Ertzaintza zorgt voor de typische sfeer in Vietnamfims, maar de winkelende mensen blijven doorlopen en plots komt zelfs de herder uit Igeldo met zijn bestelwagen aangereden. Hij brengt Mamia (kaas van de lebmaag) naar de restaurants en dat is zijn kostwinning.
Als er meer vlaggen worden ontrold komen meteen twee politiemannen met hun gekende zwarte bivakmutsen naar de groep toe gestapt. Permach gaat hen tegemoet en er wordt gepraat. De groep, die intussen is uitgegroeid tot een 300-tal, begint te scanderen
Ikurriña bai, Espainola ez!
Ikurriña, ja! Spaanse (vlag), neen!
De PNV wordt verweten “Spaans” te zijn.
Op de eerste rij staat een grote man van misschien wel 80 jaar met zijn Ikurriña op de schouder. Hij zegt geen woord, geeft geen kik. Een typische Bask, waardig en niet van plan opzij te gaan.
Op de kiosk is de harmonie “Faltzes” intussen beginnen spelen en af en toe klinkt applaus op. Voor hen.
Eén politieman filmt. Om vanavond nog eens met vrouw en kinderen te kunnen kijken!
Dan wordt het spandoek ontrold.
Faxismoari stop
Ikurriña geurea
Stop het Fascisme
Onze Ikurriña
Dit is het sein voor de twee “bevelhebbers” van de Ertzaintza om opnieuw in snelle pas terug te komen. Achter zich krijgen ze dekking van geweren waarin ik de rubberkogels zie zitten. Het wordt nu serieus. Ik voel de adrenaline stijgen en Permach neemt zijn bril af! Ik sta er zo dicht bij dat ik ze hoor praten, maar door de harmoniemuziek hoor ik niet wat ze zeggen. De politie trekt zich opnieuw terug en één van hen belt met “boven”. Het is weer even wachten maar plots doen de mannen die het spandoek vasthebben plots of ze dat gaan oprollen en alsof ze gaan opkrassen. De oude man heeft zich omgedraaid en is vertrokken en hij krijgt, als was het afgesproken, het spandoek achter zich aan gevolgd door de hele meute. Ze stappen, luid scanderend, de Boulevard af om even verder de oude stad in te trekken! Wat moet de politie doen? Achteraan aansluiten, zodat het erop lijkt dat ze “mee opstappen”? Ook kunnen ze de manifestanten niet in de rug schieten. Dit was een fantastische, strategische zet!
Na vijf minuten is de politie bekomen van de verrassing en ze stellen zich op bij de bushokjes, halverwege de “Bulevard”, wachtend op Godot. Hopen ze dat de manifestanten terug gaan opduiken? Die zijn intussen naar het centraal gelegen plein “La Constitución” getrokken. Drie danzaris dansen er een aurresku (eredans) voor de vlag. Op feestdagen is er op het plein steeds veel begankenis van toeristen en er worden dan ook een optimistische 1.000 aanwezigen geschat.Gelukkig kwam het niet tot een botsing van Basken onder elkaar. Spanje zou nogal gelachen hebben!
Verslag van W. Hensgen, die aanwezig was




















