Een radicale Baskische activist


Angel Lete Etxaniz
"Patas"
+10 december 2002
Het vermoedelijke lid van ETA, Angel Lete Etxaniz "Patas", werd op 10 december 2002 dood aangetroffen in zijn woning te Raia op Cabo Verde (Kaapverdische Eilanden). Hij overleed aan een embolie.
Angel Lete (Legazpia °1949), een radicaal Baskisch activist, werd in 1985 in Noord-Baskenland gearresteerd. Het was de “glorietijd” van de doodseskaders GAL (Grupos Antiterroristas de Liberación), een stelletje gangsters dat door Spanje ingehuurd werd, in o.a. Frankrijk (Marseille) en Portugal, om echte en vermeende Etarras uit de weg te ruimen. Lete zat na zijn arrestatie zes maanden vast in Parijs op beschuldiging van onwettige wapendracht, en op het ogenblik dat hij moest vrijgelaten worden, werd hij verbannen naar de Kaapverdische Eilanden. De hele vliegreis hield hij de handboeien aan.
Ondanks de fysieke en emotionele afstand tot zijn Volk en zijn land wist Lete zich te integreren. Hij overtuigde de Kaapverdische bevolking van zijn ideeën en idealen en won hun respect. De banneling werd zelfs leraar Filosofie en Geschiedenis op het lyceum dat na zijn dood zelfs zijn naam kreeg!
Tijdens zijn verblijf kreeg hij plots het bezoek van de Spaanse Staatssecretaris voor Veiligheid, Rafael Vera en van de gouverneur van Baskenland, Iulen Elgorriaga (Alle twee werden ze veroordeeld voor medeplichtigheid aan het dood folteren van Lasa en Zabala).
De Kaapverdische politie kwam Lete vragen of hij het hoge bezoek uit Spanje wilde ontvangen, maar dat werd geweigerd. Daarop reisde het duo verder naar Santo Domingo waar een andere verbannen Bask, Angel Aldana, gefolterd werd. Hetzelfde gebeurde met Alfonso Etxegarai (op dit ogenblik in Santo Tomé). Nadat de politici teruggekeerd waren, lieten ze in de pers “lekken” dat Angel Lete “gezongen” had, maar dat hij een grote som geld gekregen had voor een chirurgische ingreep. De familie diende nu ook nog te strijden tegen de leugens.
Maite Robles, de vriendin van Lete, legde gedurende de 17 jaar niet minder dan 55 bezoeken af aan de Afrikaanse archipel! De laatste keer was het om het lijk van haar vriend te repatriëren.
Op 23 december 2003 kwam Angel Lete, na 31 jaar, eindelijk terug thuis. Maar om terug te mogen komen, moest hij wel eerst sterven, op duizenden kilometers van huis. Lete overleed al een jaar geleden.
Zijn vrienden brachten hem de laatste eer op het kerkhof Polloe in Donostia. De top van Batasuna was er en de Secretaris Generaal van de Vakbond LAB. Maar er waren ook ex-gevangenen en gewone mensen. Er werden bertsos gezongen en iemand las een tekst met feiten uit het leven van Lete. “Hij kreeg levenslang. Zonder recht en zonder zich te kunnen verdedigen.” Het weer deed zelfs mee, met koude regen! Er werd een Aurresku gedanst en het scherpe geluid van de txistu klonk alsook de tamboril. Tot slot werd het Eusko Gudariak Gara gezongen: “Ik ben een Baskische soldaat die zijn leven wil geven voor deze zaak…” De Baskische “Last Post”
Binnen enkele dagen wordt zijn as verstrooid over de grond waar hij zo van hield.

















