Foto met humor

Animaties

Het bewegen van beelden

Animeren betekent letterlijk ‘tot leven wekken’. Animeren is iets laten bewegen wat zelf niet kan bewegen.

Eigenlijk zijn animaties zijn in het algemeen niets meer dan een serie opeenvolgde dia’s. We zien dit omdat onze hersenen snel opeenvolgende beelden niet afzonderlijk onderscheiden, maar vertalen in een continue beweging. Tenminste, wanneer de hoeveelheid beeldjes per seconde en de hoeveelheid verschillende beeldjes per seconde, klopt.

Handwerk

Er zit meer handwerk in het maken van computeranimaties dan je op het eerste zicht zou denken. Ook hier begint alles met schetsen. Hierna worden modelsheets en storyboards gemaakt. Voordat de computer er aan te pas komt is al heel wat handwerk verricht.

Celanimatie

Traditionele (tekenfilm) animatie wordt ook wel celanimatie genoemd: de bewegende onderdelen van ieder beeld (frame) word met de hand getekend en overgebracht op een transparant medium (cel). Die worden stuk voor stuk gefotografeerd met een speciale (‘Rostrum’) camera en achter elkaar geplaatst en overgebracht op film of video.

Computeranimatie

Ook bij computeranimatie worden beelden achter elkaar geplaatst tot een film, maar er zijn grote verschillen in de werkwijze. Bij 3D computergraphics zijn het ontwerpen van de objecten (modelleren), het ontwerpen van de scène, omgeving of verhaal (ensceneren) en het integreren van die 2 tot een film (renderen), drie gescheiden fases in het proces. Bij de klassieke celanimatie gebeurt dat min of meer tegelijkertijd.

Wiskunde

In de eerste computergraphics werden objecten samengesteld uit drie dimensionale geometrische vormen (kubus, blok, cylinder, kegel) van verschillend formaat. Met de huidige techniek wordt een object of figuur opgebouwd uit vormen met meer vlakken. Een object is op dat moment eigenlijk niet meer dan een (complexe) wiskundige formule.

Vormen en figuren

In technische animaties worden de objecten vanaf de eerste vormen met de computer samengesteld. Basisvormen kunnen zó worden gemanipuleerd en gecombineerd op een beeldscherm dat er iedere vorm mee kan worden gegenereerd. Het inbrengen van figuren (mensen dieren, robots) in de computer is veel werk. Op gips of kleimodellen wordt een virtuele draadstructuur aangebracht gebracht die na scanning als x, y en z-assen door de computer wordt verwerkt tot een computermodel. Op een aantal knooppunten van die assen worden handles aangebracht die het mogelijk maken de vorm te veranderen.

Makkelijker animeren met software

Nog niet zo lang geleden was het maken van 3D-animaties erg specialistisch werk, maar de verkrijgbaarheid van software als Macromedia Flash (2D animaties) en Studio3Dmax hebben het maken van computeranimaties binnen het bereik van iedereen gebracht. Vanaf dat moment beginnen ook kunstenaars het medium te verkennen.

Het mollenmeisje

Het mollenmeisje
krijgt een subliem
voor graven

het geitje en het bokje
een tien
voor jonge sprongen

het schrijvertje schrijft
ongelezen gedichten
op water

.

Lodewijk XVI

Van absolutisme naar revolutie

Lodewijk XVI regeerde van 1774 tot 1791 over Frankrijk. Hij was absoluut vorst, dus zijn wil was wet. Maar toch kwamen de burgers tegen hem in opstand.

In de 18e eeuw bestond de bevolking uit drie groepen, oftewel standen. Bij je geboorte stond al vast tot welke stand je zou gaan behoren, want je was automatisch van dezelfde stand als je ouders waren.

Standen

Tot de eerste stand behoorden de geestelijken: de pastoors en de bisschoppen. In de tweede stand zaten edelen. Dit waren mensen met veel aanzien zoals hertogen, graven en baronnen. Toch waren de meeste mensen van de derde stand: de boeren en burgers. Gewonen mensen zoals ambachtslieden en werklieden, maar ook advocaten notarissen en leraren. Boven deze standen stond de koning. Hij was de belangrijkste en had alle macht.

Belasting

De arme, ongeschoolde boeren en stedelingen leden vaak honger. Toch moesten ze veel belasting betalen. De Fransen uit de eerste en tweede stand hoefden dat niet. In 1789 hadden de mensen van de derde stand in Frankrijk genoeg van de armoede en ongelijkheid. De oneerlijke belastingheffing moest worden afgeschaft.

Revolutie

Op 14 juli 1789 werd de Batille bestormd

De boeren en de burgers waren zo boos, dat ze in opstand kwamen tegen de koning. Op 14 juli 1789 bestormden de ontevreden Fransen de Bastille. De Bastille was een beruchte gevangenis in Parijs. Er werd gezegd dat de koning hier misdadigers en tegenstanders van zijn bestuur liet opsluiten en martelen.

Grondwet

Koning Lodewijk XVI wilde de opstand van het Franse volk tegenhouden. Maar dat lukte hem niet. De Franse Revolutie werd een groot succes. De koning verloor zijn macht en werd afgezet. Hierdoor konden de burgers de macht overnemen. Er verscheen al snel een grondwet, waarin stond dat iedereen gelijk was.

Doodstraf

Lodewijk op het schavot

Koning Lodewijk XVI en zijn vrouw Marie-Antoinette probeerden nog te vluchten en hulp te halen in het buitenland. Maar dat mislukte. De koning en zijn vrouw werden net voor de grens ontdekt en werden teruggebracht naar Parijs. Daar werden ze berecht en veroordeeld voor landverraad. Ze kregen de doodstraf. Eerst werd de koning onthoofd en een paar maanden later volgde de koningin.

Vrijheid, gelijkheid, broederschap

Onder het nieuwe bestuur van de burgers was iedere Fransman vrij. De standen werden afgeschaft. Iedereen was gelijk. Alle mensen verdienden evenveel respect. Ongeacht hun geslacht, beroep of geloof. Mensen moesten leven in broederschap.

Quatorze juillet

Het is al meer dan 200 jaar geleden dat de Franse Revolutie heeft plaatsgevonden. Maar de Fransen zijn er nog trots op. Ieder jaar op 14 juli (quatorze julliet) vieren de Fransen hun nationale feestdag. Dit was eerder de dag van de revolutie.

.

Bericht

De nacht vóór zijn dood

Was de kortste van zijn leven

De gedachte dat hij nog leefde

Deed het bloed in zijn polsen branden

De last van zijn lichaam deed hem walgen

Zijn kracht deed hem kreunen

Maar in het diepst van deze afschuw

Begon hij te glimlachen

Hij had niet één kameraad

Maar miljoenen en miljoenen,

Wist hij, om hem te wreken

En de dag brak voor hem aan.

.

.

Geschiedenis van de fotografie

Hoe fotografie schilderwerk ging vervangen

Voor de uitvinding van de fotografie, lieten alleen rijke mensen een portret van zichzelf maken door een schilder of beeldhouwer. Toen vanaf 1850 de fotografie in zwang kwam, verhuisde de portretkunst naar het domein van de fotograaf.

Eigenlijk waren de benodigde ingrediënten om de fotografie uit te vinden al langere tijd beschikbaar: wetenschappelijk, optisch en chemisch bestond er voldoende kennis.

Camera obscura
In de renaissance (16e eeuw) gebruikten schilders de camera obscura. Hiermee projecteerden ze beelden van voorwerpen op een wand van een donkere kamer door licht via een heel kleine opening binnen te laten vallen. Schilders gebruikten dit apparaat, een doos met lens, spiegel en matglazen scherm, als hulpmiddel voor het schilderen van stadsgezichten.

Negentiende eeuw
De uitwerking van deze fotografietechniek zou tot in de negentiende eeuw op zich laten wachten. Op meerdere plekken in Europa waren uitvinders en kunstenaars er tegelijkertijd mee bezig. Kennelijk was de tijd er toen rijp voor. De Fransman Nièpce, die zich met lithografie en andere druktechnieken bezighield, slaagde erin om de beelden van een camera obscura op platen van metaal en glas vast te leggen. De Franse kunstenaar Daguerre ontwikkelde de mogelijkheden van dit procédé verder. In 1837 legde hij een straattafereel in Parijs vast op een verzilverde koperen plaat.

Lichtgevoelig papier
Ook de Engelsen experimenteerden met het vastleggen van geprojecteerde beelden. Talbot kwam via een andere procédé, met lichtgevoelig papier, uit bij een eerste vorm van fotografie. Het procédé van Daguerre werd technisch verbeterd. Na ongeveer twintig jaar werd die techniek vooral toegepast in Amerika, maar ook soms in Europa. In Amerika ontstond een snel groeiende vraag naar gefotografeerde portretten. De eerste studio opende in 1853. Binnen dat jaar openden er vervolgens alleen in New York al 86! Opeens was het portret bereikbaar geworden voor een veel groter deel van de bevolking. Een foto kostte een fractie van het bedrag voor een geschilderd of gebeeldhouwd portret. Bovendien: een foto liegt niet.

Onthullend
Dit onthullende aspect was echter niet altijd een voordeel. Mensen waren eraan gewend geraakt, dat schilders het onderwerp dikwijls idealiseerden of verfraaiden. Aanvankelijk probeerden fotografen dit schoonheidsideaal in hun werk te handhaven. De eerste gefotografeerde taferelen met kunstzinnige bedoelingen lijken nog braver dan de braafste stillevens van de braafste schilder.Toen in 1822 Niépce de eerste foto maakte, werd dit zeker niet beschouwd als kunstwerk. De fotografen van het eerste uur legden 'gewoon' een uitsnede uit de zichtbare werkelijkheid vast. Het idee dat fotografie een artistiek expressiemiddel was of zou kunnen worden, riep op zijn minst weerstand op.

Bedreiging schilders
Hoe vaardig en virtuoos schilders ook in staat waren om een mens te portretteren, toen de uitvinding van de fotografie een feit was, voelden vele schilders zich enorm bedreigd. Aanvankelijk gebruikten schilders de techniek van de fotografie om de tijdrovende fase van voorstudies te bekorten. Zij fotografeerden taferelen uit het dagelijks leven en mensen die ze op groepsportretten moesten schilderen. Behalve als voorstudiemateriaal gebruikten schilders foto's ook als letterlijk vertrekpunt, hetgeen soms direct is af te lezen aan toevallige elementen in de compositie. Zo sijpelde de invloed van de fotografie de schilderkunst binnen.

Realisme
Tussen 1850 en 1860 kwam in Frankrijk in de schilderkunst een realistische school op, die een extreme schilderkunstige objectiviteit nastreefde. De schilder Courbet gaf zijn beweegreden voor zijn naturalistische aanpak als volgt weer: "Ik kan geen engel schilderen, want ik heb nog nooit een engel gezien." Tegenstanders van dit realisme in de schilderkunst wijzen op het gevaar van vervlakking en geven fotografie de schuld. De Franse schilder Delécluze stelde in een artikel in 1851, dat kunstenaars die net zo registrerend als fotografen te werk gaan 'zichzelf zonder wil, zonder smaak, zonder het te weten, aan de verschijningsvorm van dingen onderwerpen'.

Rechter
In 1861 werd er zelfs een rechtszaak gewijd aan de kwestie of fotografie nu slechts een wetenschappelijk procédé was om zaken visueel te documenteren of een vorm van kunst. De rechter bepaalde dat 'foto's de vrucht zouden kunnen zijn van menselijke denken en geest van kunstzinnige smaak of intelligentie, het stempel van een persoonlijkheid zou kunnen dragen en daarmee tot kunstwerken worden.' Ondanks deze beloftevolle uitspraak duurde het nog tot ver in de 20e eeuw voor fotografie als volwaardige kunstvorm op tentoonstellingen werd toegelaten.

Stromingen
In de ontwikkeling van de fototechniek ontstonden, net als bij de film, twee verschillende stromingen:

Uiteraard ontstonden er allerlei mengvormen uit deze twee stromingen, maar de basis van de fotografie wordt nog steeds bepaald door deze twee principes.

Mogelijkheden
Sinds de uitvinding van de fotografie zijn er kunstenaars geweest, die de mogelijkheden van de fotografie omarmden. De dichter Alphonse de Lamartine zei zelfs: "Fotografie is meer dan een kunst, het is een solair fenomeen, waarin de kunstenaar samenwerkt met de zon." Hoe dan ook, het was zoeken naar de eigenlijke toepassing van een nieuwe techniek, ook voor enthousiaste kunstenaars. Het is duidelijk dat mensen fotografie inmiddels tenminste even interessant vinden als schilderkunst.

Sommige kunstcritici menen dat de schilderkunst van zijn troon is gestoten door de fotografie. Grote musea organiseren regelmatig prestigieuze fototentoonstellingen. Portretfotografie is een veel gebruikt genre.

Tegenwoordig
In hedendaagse exposities lijkt de fotografie af te willen rekenen met het verleden, waarin een foto vooral als 'kiekje' werd aangeduid. Misschien dat daarom ook de meeste tentoongestelde foto's worden afgedrukt op monumentaal formaat en in een beperkte oplage. Het is alsof de toeschouwer definitief moet vergeten, dat de eerste fotografische producten in een heel klein albumpje konden worden geplakt.

.

Vind ik leuk

Ze had de ‘vind ik leuk-knop’
weer razendsnel gevonden
toen ik op Facebook repte
van mijn valpartij en wonden

Ze reageerde ook:
ik kreeg wat ik verdiende
omdat ik vorig jaar
haar harteloos ontvriendde

Ze leest mijn updates trouw
ze zal zich niet vervelen
ze wil mijn lijden graag
met al haar vrienden delen

 

.

Niemand kan mijn beter kennen

Niemand kan me beter kennen

Dan dat jij mij kent

Jouw ogen waarin wij samen

Sliepen Hebben van mijn mensenlicht iets

Gemaakt dat de nachten van de wereld overtreft

Jouw ogen waarin ik op reis ben

Gaven aan de gebaren van de wegen

Een doel aan de wereld voorbij

In jouw ogen zijn zij die ons herinneren

Aan onze oneindige eenzaamheid

Niet wat zij denken te zijn

Niemand kan je beter kennen

Dan ik je ken.

.

Beelden maken

Het kan op twee manieren

Bij het maken van een beeld kun je voor verschillende materialen kiezen. Het gekozen materiaal bepaalt de werkwijze: opbouwen of weghalen.

Een beeldhouwer werkt volgens het laatste principe. Het beeld zit als het ware al in de het materiaal verborgen, en door steeds kleine stukjes weg te hakken ontstaat de uiteindelijke vorm.

Luisteren
Beeldhouwen is een ingewikkelde vorm van beelden maken, omdat je een stuk dat je hebt weggehakt niet meer kunt aanplakken. Ook moet je goed begrijpen hoe het materiaal in elkaar zit. Daarbij gebruiken steenhouwers hun oren: geeft de beitel een helder geluid dan is het veilig om steen weg te hakken, klinkt het dof dan loopt op die plek een ader, en is het risico aanwezig dat de steen splijt.

Uitdagingen
Beelden opbouwen gebeurt met allerlei soorten materiaal, van heel grote staalconstructies tot beelden van klei. Deze materialen hebben hun eigen uitdaging. Aan een beeld van natte klei kan je nog heel gemakkelijk iets veranderen, maar als er per ongeluk een luchtbel in de klei zit zal het beeld bij het bakken uit elkaar knallen, warme lucht zet immers uit en zoekt zijn weg naar buiten.

Materiaal
Bij het kiezen van materiaal gaat een kunstenaar niet alleen van zijn/haar persoonlijke voorkeur uit. Soms bepaalt het ontwerp het materiaal. Dit is het geval bij een heel groot beeld dat verplaatst moet kunnen worden, of bij een beeld dat in weer en wind mooi moet blijven.

Het fluitketeltje

Meneer is niet thuis en mevrouw is niet thuis,
het keteltje staat op het kolenfornuis,
de hele familie is uit,
en het fluit en het fluit en het fluit: túúúút.

De pan met andijvie zegt: Foei, o, foei!
Hou eindelijk op met dat nare geloei!
Wees eindelijk stil asjeblief,
je lijkt wel een locomotief.

De deftige braadpan met lapjes en zjuu
zegt: Goeie genade, wat krijgen we nu?
Je kunt niet meer sudderen hier,
ik sudder niet meer met plezier!

Het keteltje jammert: Ik hou niet meer op!
Het komt door 'n dop! Het komt door m'n dop!
Ik moet fluiten, zolang als ik kook
en ik kan het niet helpen ook!

Meneer en mevrouw zijn nog altijd niet thuis
en het keteltje staat op het kolenfornuis,
het fluit en het fluit en het fluit.
Wij houden het echt niet meer uit... Jullie?

.

Stand-up comedy

In je eentje een zaal vermaken

Stand-up comedy is een uit Amerika overgewaaide vorm van theater, die inmiddels niet meer uit België en Nederland weg te denken is.

Stand-up comedy is een kunstvorm die oorspronkelijk uit de Verenigde Staten komt. Tijdens de voorstelling houdt de comedian een monoloog tegen het publiek. Maar toch wordt het zo gebracht dat het net een dialoog lijkt. Dit 'gesprek' is in principe voorbereid en wordt meestal op een spontane manier gebracht, alsof de artiest tegen zijn vrienden praat. Timing, accenten, gelaatsuitdrukkingen, gebaren, imitaties en geluidseffecten vormen de ingrediënten waarmee de comedian speelt.

Ontstaan
Deze kunstvorm is ontstaan aan het begin van de jaren 50 als reactie op het bestaande amusement in Amerika. Vanaf het eind van de 19de eeuw is 'vaudeville' een belangrijke Amerikaanse theatervorm. Goochelaars, dansers, buiksprekers en comedians traden op in deze shows, die meer geïmproviseerd verliepen dan de Broadwayshows.

Bezuiniging
Toen het in de jaren dertig heel slecht ging met de economie (de depressie) werd het Vaudevilletheater te duur. Veel clubs sloten hun deuren, andere clubs gingen over op een theatervorm waar minder personeel voor ingehuurd hoefde te worden. Comedians moesten in hun eentje een zaal kunnen vermaken. Bovendien moest deze show een losser karakter hebben, zodat mensen zich niet geremd zouden voelen veel drank te bestellen. De inhoud van deze shows kwam meestal neer op het vertellen van moppen, die vaak niet door de comedian bedacht waren.

Verandering
Mort Sahl was de eerste comedian die het helemaal anders aanpakte. Hij droeg gewone kleren en sprak vrijuit over wat hem bezig hield. Hij wilde het publiek niet alleen laten lachen, maar ook aan het denken zetten. Bovendien schuwde hij het niet om openlijk zijn oordeel uit te spreken over allerlei groepen in de samenleving. "Is there any group I haven't offended?", werd één van zijn gevleugelde uitspraken.

Latere stand-uppers ontwikkelden het genre verder. Woody Allen sprak met zijn literaire grappen vooral een intellectueel publiek aan, terwijl Lenny Bruce de nieuwe generatie van 'sick-comedians' aanvoert. Hij improviseerde rond bepaalde thema's, zoals jazz-musici met muzikale thema's improviseren. Aan de hand van vaste blokjes laat hij zich meeslepen door zijn eigen associaties, ter plekke filosoferend over de thema's waar hij grappen over heeft.

Vergelijking
Hoewel het Nederlandse cabaret zich grotendeels baseert op de Europese tradities, is er oppervlakkig gezien ook een grote gelijkenis met de Amerikaanse stand-uppers. Wim Kan en Toon Hermans verkleinden al de afstand tussen publiek en artiest door hun huiselijke manier van spreken en hun herkenbare onderwerpen. Freek de Jonge ging met uitsluitend wat losse aantekeningen het podium op om de voorstelling in de try-outs te laten ontstaan. Toch hebben deze cabaretiers veel meer de intentie een theatervoorstelling te maken.

Nederlandse stand-up
Raoul Heertje introduceerde in 1990 stand-up comedy in Nederland. Hij wilde experimenteren met de principes en technieken van de Amerikaanse stand-up. Zijn gezelschap, the Comedytrain, ging op zoek naar plaatsen waar zij aan de Nederlandse variant van stand-up konden werken. Veel jong talent deed ervaring op in de Comedytrain, die langs cafés trok en later ook een eigen uitvalsbasis kreeg in café Toomler in Amsterdam. Ook de huidige grote sterren van het cabaret zoals Hans Teeuwen, Theo Maassen, Najib Amhali, Sanne Wallis de Vries en Lennette van Dongen, deden ervaring op in de Comedytrain.

.