bert schierbeek

wat in rust is, is licht te houden
wat nog komen moet, is licht te voorkomen,
wat bros is, is licht te verbreken,
wat klein is, is licht te verstrooien.
behandel de dingen voor ze bestaan
beheers ze voor ze tot wanorde komen.

Er is een zwaan waar altijd de zon uit schijnt. Hoe kan dit?
Dat laat het volgende sprookje je zien.

De Glazen Zwaan dreef over het water tussen twee oevers. Voor haar zag ze water, achter haar, onder haar, en boven haar de stralende zon. Als ze naar de ene kant keek zag ze een oever met helemaal niets. Niets te horen, niets te zien, niets te voelen.
Aan die kant heerste Koning Stilte. Er was niemand die dat zag, behalve zij.
Aan de andere kant, op die andere oever was het een drukte van belang. Drommen mensen hoopten zich op, op bepaalde plaatsen alsof daar iets bijzonders te zien was.
'Welke kant van de twee oevers zal ik eens opgaan: de stille of de drukke,' dacht ze.
'Laat ik de drukke maar eens proberen,' en als vanzelf gleed ze zo de oever van de drukke kant op.

Daar zag ze een grote ouderwetse grammofoon, zo één met een koperen hoorn waar het geluid uit komt. Die bleef maar vertellen wat hij allemaal in zijn leven voor muziek had gedraaid. 'Wat een druk mannetje.' En een fluitketel die maar bleef vertellen voor wie ze allemaal water voor de thee had gekookt. En ook nog een kiezelsteen die maar bleef vertellen over wie er over hem heen had gelopen. 'Wat een drukte,' verzuchtte de Glazen Zwaan.

Toen zag ze nog meer mensen in een kring om iemand heen staan en ze besloot ook te gaan kijken. Naderbij gegleden zag ze een jongetje met vuurrood haar en gekleed in rode en gele kleren. Hij riep: 'Kom eens kijken. Ik heet Vuur, ik kan deze strohalm zo in de brand zetten!'
Iedereen wilde dat wel eens zien. Maar hoe hij ook probeerde en probeerde, met hard praten, met kwaad zijn, met gekke gezichten te trekken, met op zijn handen te gaan staan, met hocus-pocus. Het lukte hem niet.
Op een andere plek, waar ook veel mensen omheen stonden was nog een jongen bezig. Hij had wit haar en nevelkleurige kleding aan en riep: 'Kom eens kijken wat ik kan. Ik heet Lucht en ik kan alles op de hele wereld wegblazen.' Terwijl hij het zei dwarrelde er een strohalm voor zijn voeten. 'Blaas die strohalm dan maar eens weg,' riepen de mensen lachend. Maar tot zijn eigen verwondering en die van de mensen om hem heen, met hocus-pocus ging het niet.

De Glazen Zwaan keek het allemaal eens aan en dacht: 'Wat een druktemakers allemaal.'
Toen kwam er een man naar haar toe met heel grote spierballen. Ze zag zo al dat hij geweldig sterk was en iedereen in de omgeving zag zijn kracht en was vol bewondering en ontzag.
'Dag Zwaan,' zei hij, 'begrijp jij dit allemaal?'
'Ja zeker,' zei de Zwaan. En met galmende stem, zodat iedereen haar hoorde zei ze: 'In de drukte kan niets geschapen worden, omdat het daarin al helemaal vol is met allerlei dingen. Niets kan er dan meer bij.
Vanuit de Stilte worden de dingen geschapen, gebeuren de wonderen zoals het waaien van de wind en de geboorte van de vlam, het vuur.'

Toen zei Glazen Zwaan: 'Wie wil kan met me mee gaan naar de andere kant van de oever, dan gaan we thee drinken bij Koning Stilte.'
En iedereen ging mee naar de andere kant van de oever, ze liepen achter de glijdende Glazen Zwaan aan. Zij zagen ineens de zon uit haar schijnen; zij straalde.
Zo, vol helderheid, hielp ze de mensen de overkant over. Ze mochten op haar rug zitten en voeren zo mee.

Bij Koning Stilte is het stil, zo stil dat hij eigenlijk niet bestaat. Maar toch is hij er wel.
Tegen de jongens met het vuurrode en witte haar zegt hij: 'Het wonder kan niet uit drukte komen. Het komt uit Stilte. Denk eens aan niets, aan niet iets.'
En de jongens doen wat hen gezegd wordt.
En ... de strohalm verbrandt en de andere strohalm word hoog de lucht in geblazen.
'Zie je,' zegt de Koning, 'je bént het vuur al en je bént de wind al. Je hoeft er niet over na te denken.'
Dan is iedereen stil. En dat is prachtig.
De Glazen Zwaan en de zon met iedereen samen, blijven voortaan wonen bij Koning Stilte en als we nu gaan slapen gaan we vannacht allemaal theedrinken: in stilte bij Koning Stilte.
Wel - te - rusten

uit Advaita Sprookjes

ik voel me zo verantwoordelijk vandaag.
die duif bij voorbeeld, in de dakgoot
van het huis hier tegenover, kijkt
me telkens vragend aan.
ik waarschuw hem: nu
moet je gaan, dan kom je niet te laat.
en goddank, inderdaad,
hij slaat zijn vleugels uit.
als ik er toch niet was.
maar nu de bomen nog.
die halen het nooit.

kruip wat dichter bij elkaar
geef elkaar een pakkerd
als opeens van binnen uit
de liefde volop flakkert
en vind je niet de woorden om
van alles uit te leggen
geen nood, het lijf kan af en toe
de mooiste zinnen zeggen

stil zijn, afwachten, geduld hebben
vertrouwen op wat er komen gaat
niets moeten, laten komen

loslaten, verwachtingen loslaten
alleen jezelf, alleen met jezelf
anderen laten, anderen loslaten

angst voor niets, angst voor alles
een met jezelf, een met de natuur
de natuurlijke omgeving om je heen

een met de eenzaamheid
alleen met je eenzaamheid
een met de heelheid in jezelf

een met het moment, niet afwachten
bewustwording van het moment
in het moment

alleen zijn

wereld, ik leef in het domein
van lichte taal in wintertijd
de gangen leeg, de kamers ruim
en zonder grens de binnentuin

einder, bedaar, ik heb een huis
dat mij bevrijdt; onder dit dak
ben ik een mens die adem krijg

alles wat in de ruimte is,
ís de ruimte – en niet.

dus noem mij:
schermutseling, versierde galg.
noem mij grap in de oorlog,
en witte magnolia.
noem mij lichaam, scheiding,
of molecule in de muur.
ik ben het – en niet.

wijs dan met de vinger ergens :
naar de wandelende tak, de verborgen agenda.
naar de zee die haar krullen imiteert,
het geurspoor, de galop, de lach.
en hoor hoe de stilte
de vervoeging van grenzen reciteert:

eerste persoon meervoud:
ik ben nergens niet.

betracht niet-doen
werk aan niet-werken
geniet aan het niet-genieten
uw groot zij als klein
uw veel als weinig
vergeld kwaad met deugd

ontwerp het moeilijke als het nog licht is
doe het grote als het nog klein is
het moeilijke onder de hemel komt voort uit het lichte
het grote onder de hemel komt voort uit het kleine

daarom: de wijze doet nimmer groot
daardoor vermag hij het grote te doen

...

als je verlangt naar
bevrijding mijn kind,
vermijd dan de zintuiglijke dingen
alsof ze vergif waren en kies
voor tolerantie, ernst, tevredenheid
en waarheidsliefde
alsof ze nectar waren.

in je hoofd kun je alles
fietsen naar de maan
op de wolken staan
strelen met je handen los
lopen door een donker bos
vechten als een tijger
dansen met een elf
afscheid nemen zonder tranen
alles gaat vanzelf

daal in wat stijgt
krimp in wat uitzet
nader in wat zich verwijdert
treed binnen in wat grensloos wordt.

ga verloren in uw winst
geef u over aan uw zegepraal
ontvang wat u verstoot
en als ge zien moogt, word dan blind.

zo bad ik en werd verhoord :
doof hoorde ik
gevoelloos voelde ik
en onwetend wist ik.

tussen ergens en nergens liggen jaren
vind daar maar iets of iemand in terug
wat voorbij is hoogt zich op, je kan er
boven gaan staan en overschouwen, on-

sterfelijk uitzicht bouwen, meestal tuimel
je van herinneringen af, wordt het zelfbeeld
verschoven. je ontgon gezichtsvelden,
haalde de regenboog op je hals: hoe moet je

dat eerlijk verdelen tussen water en vuur?
met de avond komt het verdwijnen. geel
laat je het eerst in de steek en je hoort
hulpgeroep aan het einde van de wereld.

de nacht doet een laatste bod op wie nog
wakker is. je opent de spaarpot met zoe-
nen, meert bij de geliefde aan, langszij,
geeft je van daad tot dood nogmaals bloot.

leg ik ontwakend
mijn schelp aan je schelp,
dan ruisen er vage gezangen
over elkanders gevonden verlangen

eerst ademen we de wind
van toen het kind in ons
de molens wiekte,
dan komt het gefluister

in de stilte in het duister
naar een stonde samen dood

van verre steden, bezocht met jouw ogen,
verzamel ik postzegels, verhalen, hertshooi
en bittere geur van klimop, haastig haastig,
een groene troost voor jarenlang afscheid.

als de deur donker zicht opent
op het glazen huis van de nacht
spinnen mijn angsten zich een weg
langs wateren waar sirenen zingen,

langs boulevards, tot in kleurloze voorsteden.
rijd ik in de ondergrondse het eindstation
voorbij en loop tegen de ochtend voorgoed verloren.
ik had ons eiland nooit mogen verlaten.

de hemel hangt vol blauw
en weerloos wit
broos en waterbleek
als opgespaard verlangen

weemoedzacht
valt af en toe wat regen
het waterschuwe vogelvolk
houdt dan de stemmen stil
en kijkt verwonderd
naar mijn roekeloos gemoed
dat met zijn zeilen van papier
het anker heeft gelicht.

je zegt dat ik keihard ben maar
mijn schoot is zacht. kneed en

smeed me, zo hou ik stand. zie je
die brug daar, lief? op handen uit

één stuk draag ik je naar de overkant.

wil je een huis, stevig en licht, dan

til ik je omhoog tot aan de hemelpoort.
hoor je de blinkende trompetten?

soms zwicht ik, terrasgewijs gestrekt,
voor de cascade die kirrend alle

lagen van mijn buik bespeelt.

wat ik nog meer kan? vraag je.
voor je 't weet strijk ik neer
op een geschikte plek
en sta je oog in oog
met mijn pinguinoog
- nee, geen droom.
een droomvogel. beton.

in de weiden grazen
de vreedzame dieren;
de reigers zeilen
over blinkende meren,
de roerdompen staan
bij een donkere plas;
en in de uiterwaarden
galoppeeren de paarden
met golvende staarten
over golvend gras.