Wies Verschelden...

De Zusters Maricolen van Dendermonde.

Deze congregatie werd rond 1663 gesticht te Dendermonde waar het eerste klooster een toevluchtsoord was voor oude vrouwen. Tijdens de Franse omwenteling werd het klooster afgeschaft en tot krankzinnigengesticht ingericht. Later zullen de zusters Maricolen ook nog op meerdere plaatsen actief worden in het onderwijs. Op 28 december 1848 richtten de zusters Maricolen van Dendermonde te Lede een “gesticht” op, waar zij zich toewijdden aan de verpleging van geesteszieken. Het gesticht droeg de naam “Maison de Santé,” wat later werd vertaald in "Gezondheidshuis". Rond 1850 vestigen de zusters Maricolen het hoofdhuis in de Brusselsestraat te Dendermonde waar ze een pensionaat uitbouwen. Na de oorlog 1914-1918 wordt dit internaat omgevormd tot het huidige rustoord Mariatroon.

Meer historiek…

Rond 1202 werd binnen de muren van het Sint-Blasiusgesticht in Dendermonde gestart met de verzorging van zieken, arme bejaarden en krankzinnigen. De genezing van zieken was in deze periode vrij eenvoudig van opvatting: wat van buitenaf binnenkwam, moest men terug naar buiten krijgen. Het is in deze context dat men onder invloed van het geloof met duivelsuitdrijvingen ging werken. Vooral omdat men overtuigd was dat de zieken bezeten waren door de duivel.

Op 19 maart 1663 stichtten Anna Puttemans (een vrome begijn uit Dendermonde) en Pater Herman a Sancto Norberto (een jonge onderprior van de karmelieten) "een familie van vrome jonge dochters". Deze kende vrij vlug succes met als gevolg dat op andere plaatsen nog "families" werden gesticht. Deze stichtingen kwamen tot bloei in Antwerpen, Brugge, Deinze (vroeger Gent), Landen, Leuven en Staden. Hieruit ontstonden later de Zusters Maricolen.

Het was ook de periode dat de steden groter werden en daardoor ook meer hun stempel konden drukken op de stedelijke inwoners en hun leefomgeving. Men ging onder andere de krankzinnigen opsluiten in zogenaamde dolhuizen. In Dendermonde oordeelde de stedelijke overheid in 1700 dat het noodzakelijk was de gevaarlijke krankzinnigen te verwijderen uit het gasthuis en ze onder te brengen in een dolhuis.

Medicatie bestond nog niet, zodat men zich behielp met de middelen die men had. Men gebruikte dan maar dwangmiddelen en opsluitingen in een kelder was schering en inslag. Tegen deze vaak erbarmelijke toestanden kwam stilaan protest. In Engeland was reeds vanaf 1750 een kentering merkbaar. Dit kan beschouwd worden als een voorloper op de grote veranderingen rond de jaren 1800. William Cullen (1710-1790) zal als eerste een systematische classificatie opmaken van alle ziekten, waaronder de geestesziekten. Het gevolg hiervan was dat de geestesziekte in de geneeskunde werd opgenomen.

Op het einde van de 18de eeuw werd, onder invloed van de Franse bezetter, het klooster van de zusters Maricolen afgeschaft en werden de gebouwen toegewezen aan de Burgerlijke Godshuizen. Mede hierdoor besloot het Dendermondse stadbestuur in 1804 er een krankzinnigengesticht in onder te brengen. Aan de Dendermondse stadsarchitect Joannes Baptiste Segers (1751-1833) werd opdracht gegeven om dit tot een goed einde te brengen. De zusters Maricolen stonden in voor de verpleging.

Eénmaal verlost van de Franse bezetter behoorden we tot het Koninkrijk der Nederlanden met Willem I als koning. Het was mede door hem dat op 14 mei 1829 de zusters Maricolen een wettelijke erkenning kregen van hun congregatie.

Met het aantreden van Dr. Guislain in 1835 als hoogleraar fysiologie aan de Gentse universiteit vangt een nieuwe fase in de krankzinnigenzorg aan. In 1837 werd zelfs de leeropdracht van Dr. Guislain uitgebreid met hygiëne en de geschiedenis van de geneeskunde. Hij introduceerde dit laatstgenoemde vak in België en hechtte er veel belang aan. Kort daarna verschenen van zijn hand twee belangrijke werken waarin hij de regering opriep om maatregelen te nemen ter verbetering van de geesteszieken. Tussen deze twee werken diende Pierre-Adrien Blomme (1781-1877) een voorstel in bij de provincieraad om subsidies te geven voor het oprichten van krankzinnigengestichten te Gent, Oudenaarde, Sint-Niklaas en Dendermonde.

Op 18 juni 1850 werd de wet op de behandeling van de krankzinnigen gestemd en bekrachtigd in Kamer en Senaat. Ten gevolge van deze wet werden alle instellingen onder regeringstoezicht geplaatst. De bestaande inrichtingen dienden een officiële goedkeuring aan te vragen. Omdat de eisen nu hoger kwamen te liggen voor onder andere een gezonde omgeving, de indeling van de zieken volgens geslacht en aard van hun ziekte, een aangepaste medische en algemene verzorging, nam de kloostergemeenschap van de zusters Maricolen een initiatief. Zij bouwden een nieuw klooster in de Brusselsestraat te Dendermonde, op de plaats waar vroeger de Brigittinessenabdij gelegen was.

In 1850 betrokken zij het nieuwe klooster. In hun prospectus van 10 december 1850 prezen ze hun nieuwe krankzinnigengesticht aan, dat voldeed aan de nieuwe wet van 18 juni 1850.

Ondertussen openden de zusters in Sint-Agatha-Berchem een bijhuis waar aan onderwijs werd gedaan. In 1902 werd dit bijhuis gesloten.

In het oude stedelijke krankzinnigengesticht te Dendermonde vervingen de Broeders van Liefde de zusters Maricolen. De gebouwen bleken echter totaal ongeschikt zodat de Burgerlijke Godshuizen zich verplicht zagen alles zo vlug mogelijk in orde te stellen met de nieuwe wetgeving. Johannes Beeckman, stadsarchitect van Dendermonde, werd hiervoor aangesteld.

Het financiële plaatje bleek te groot te zijn om nog maar te zwijgen van de problemen van inrichtende aard. In 1866 beval de overheid de sluiting van de instelling. In 1867 werden de gebouwen verkocht aan de Staat, die het de volgende jaren zou voltooien en uitbreiden tot krijgshospitaal.

De tickets voor de repetitie en de apotheose van de Ros Beiaardommegang zijn de deur uit! Velen voelden zich geroepen om aan te schuiven, ondanks de barre weersomstandigheden tijdens het afgelopen weekend.



Zowat een uur nadat de laatste tickets verkocht waren, prijkten ze al op het wereldwijde net tegen - wat had je gedacht? - woekerprijzen. Misschien niet zo'n goed idee, als je weet dat de wetgeving omtrent ticketverkoop via het net goed wordt opgevolgd...
Vandaag vinden wij op het internet nog enkel 'zoekertjes' met de vraag naar tickets... We publiceren enkele voorbeelden:

Dringend op zoek naar 2 tickets voor de generale repetitie
van het ros beiaard op zaterdag 29 mei
wil er goede prijs voor betalen !

Ik ben op zoek naar 8 tickets voor de generale repetitie van de

ros beiaardommegang op zaterdag 29 mei 2010

Ik ben dringend op zoek naar min. 5 tot 12 tickets voor de generale repititie

van het Ros Beiaard op de Grote Markt te Dendermonde op zaterdag 29 mei 2010!!

Wie van jullie kan mij hierbij helpen of weet iemand. Ik stond zelf aan te schuiven maar de tickets

voor zaterdag waren al uitverkocht.

Aan de reacties, te lezen in verschillende kranten, waren toch een aantal mensen misnoegd. Zij die naast de gegeerde tickets grepen, vonden het geen al te goed verkoopsysteem. Zo wordt onder meer aangehaald dat 20 kaarten per persoon voor de algemene repetitie iets van het goede te veel is. 10 stuks per persoon had er kunnen voor zorgen dat er meer gelukkigen waren.
Ook op straat hoorden we reacties, zoals: "Het is niet eerlijk op die manier", "Ik ben te oud om daar een ganse nacht te staan en ik heb geen familie die dat voor mij kan doen", "Ik zal 't Peirt zo ook wel zien passeren", "Een ganse nacht koude afzien, zoveel is het mij niet waard", "Als je daar zo in de gietende regen moet staan kan je wel een longontsteking opdoen!", "Waarom moeten die gemeenteraadsleden daar staan aanschuiven? Die krijgen toch tickets?", "Heb je gezien wat een hoop vuil daar werd achtergelaten? Is dat geen sluikstorten?"
Tja, aan elk systeem schort wel wat... Het zal alvast een zorg wezen voor degenen die hun wens zagen in vervulling gaan. Nu komt het erop aan om de bemachtigde tickets op een goede plaats te bewaren, zodat ze binnen een zestal maanden nog teruggevonden worden...



Misschien enkele hints voor de ticketverkoop van 2020:
-eventueel een beetje schaven aan het systeem en het aantal tickets per persoon aanpassen.
-een tent plaatsen op de Grote Markt, de dag voor de start van de ticketverkoop...

De herfstperiode geeft kleine geheimen prijs

’t Zou bijna een wedstrijdvraag van ”Het fotohoekje” uit het maandelijks Stadsmagazine kunnen zijn: “Waar werd deze foto genomen?” Kale bomen, natte daken, de bruine herfstkleuren van een haag … een dagdagelijkse foto uit een van de wijken.

Maar… wat blijkt bij nader toezien?

In de haag bevindt zich, vakkundig geknoopt, een groen plastieken zakje mét inhoud.

Deze en andere zakjes in de buurt werden door een hondenliefhebber in de zomer achtergelaten, nadat zijn geliefde viervoeter er tijdens zijn “kaka-uitstapje” de darmen geleegd had.

We buigen nederig het hoofd voor de fantasievolle, uitgekiende camouflagetechniek: groen zakje, want groene bladeren. Daarom de dringende oproep aan de eigenaar van deze hond: pas de kleur van het poepzakje aan deze periode aan! (Of toch misschien beter handelen volgens de letter van de wet ?)

Enkele mooie opnamen in oktober. De foto's zijn genomen aan het Sas, naast de Dender, ter hoogte van het Rijksadministratief Centrum.

Zichten op de Dender...

Sint-Jorisgilde.



Sas.



Kasteelstraat.

De carnavalprinsen van de stad hadden besloten om tijdens carnavalsnacht 1974 de standbeelden in de stad een vermomming aan te meten. Tijdens hun nachtelijke tocht werden zij echter op heterdaad betrapt door een fotograaf én door de stedelijke politie. De mannen mochten het gaan uitleggen op het politiebureel. Een tussenkomst van de burgemeester was nodig om de prinsen vrij te laten, zodat zij konden deelnemen aan de cavalcade!



François Macharis en John Claessens aan het werk tijdens de nachtelijke tocht...



Het standbeeld van het Ros Beiaard in het park aan het station kreeg eveneens een vermomming...

Het pand op de hoek van de Brusselsestraat en het Heldenplein werd vele jaren geleden gebouwd in opdracht van oud-burgemeester Jozef Verbeelen, die er een tijdlang woonde met zijn gezin.



Later werd het huis bewoond door de familie Rollier (Joseph Rollier was geruime tijd Voorzitter van de Rechtbank van Eerste Aanleg). Thans werd het pand volledig gerenoveerd en is ‘Residentie Heldenplein’ erin ondergebracht.

Enkele foto's genomen tijdens een wandeling in oktober jl., langs de boorden van de Dender aan het Sas.

Zicht op de Schelde (1913).

't Vestje...

De op 16 november 1847 in Lokeren geboren Emiel Van Winckel is een man die het hulpverlenen in het bloed zit. Op 6 april 1875 promoveert hij aan de Katholieke Universiteit Leuven tot doctor in de Geneeskunde, waarna hij zich het jaar daarop als huisarts in Lebbeke vestigt, een dorp nabij Dendermonde. Hij trouwt daar op 10 september 1878 met de dochter van de notaris, Sidonie Schicks. Rond 1881-’82 verhuist dit doktersechtpaar naar Dendermonde.

Emiel neemt actief deel aan het leven in deze stad, waar hij vanaf 1884 een van de vier artsen wordt, die in opdracht van het Bureel der Weldadigheid – ons huidige OCMW – toezicht uitoefent op de gezondheid van arme gezinnen. Van Winckel heeft de 4de wijk als werkterrein. Hij geeft gratis vaccinaties tegen koepokken en tyfus aan zijn patiënten.

In 1886 wordt Van Winckel lid van de provinciale Geneeskundige Commissie en vanaf 9 september 1887 tot 1895 is hij secretaris van die commissie.

Hij is ook medestichter van de Geneeskundige Vereniging van Dendermonde. In zijn laatste levensjaar roept hij nog maandelijks de beheerraad van de Naamloze Maatschappij De Werkmensheerd samen, waarvan hij voorzitter is. Ook het Davidsfonds kan op hem rekenen en vindt in de diepgelovige Emiel een medestichter en voorzitter van de lokale afdeling.

Vanaf 12 december 1886 zetelt Van Winckel in de Dendermondse gemeenteraad, waar zijn grote populariteit bij de bevolking blijkt tijdens de verkiezingen van 19 oktober 1890, als Emiel slechts 6 stemmen minder krijgt dan burgemeester Omer Van Damme. Hij is schepen van Dendermonde wanneer op 4 september 1914 de Duitse generaal M. von Boehn Dendermonde inneemt. Hoewel hij als arts onmiddellijk de gewonden gaat verzorgen in de door hem tot lazaret omgebouwde kapel van het Sint-Vincentiusklooster en daarbij geen onderscheid maakt tussen vriend en vijand, wordt zijn woning aan de Beestenmarkt toch in brand gestoken op 5 september 1914 als wraak voor de tegenstand die de Belgische militairen een maand lang bij Dendermonde hebben geboden. Weliswaar wordt dit meteen als een vergissing van de Duitsers bestempeld door de generaal, maar het heeft wel tot gevolg, dat het gezin Van Winckel de rest van de Eerste Wereldoorlog in het Sint-Vincentiusinstituut moet gaan wonen.

Na het overlijden van deze geliefde huisarts op 2 juni 1925 wordt vijf jaar later, in 1930, de Beestenmarkt herdoopt in Emiel Van Winckellaan.



Zijn vroegere woning heeft plaats moeten maken voor de Sint-Christinakliniek, die vandaag ook alweer buiten dienst is gesteld en waar nu het parket van de Dendermondse rechtbank een onderkomen heeft gevonden. In het Vleeshuismuseum is een fraai ovaal fotoportret van Emiel Van Winckel te zien op het gelijkvloers.

Een door kranen verstoorde skyline...



Torens boven de stad...

Een korte historiek over de bloemenmarkt...

Vóór de 19^e eeuw is er niets terug te vinden omtrent een bloemenmarkt in de stad.

Wel bestond er in de 17^e eeuw een ‘Broederschap der Bloemisten’. Een reglement hieromtrent dateert van 1661 en er bestaat een ledenlijst tot 1785.

In het derde kwart van de 20^e eeuw begon de verkoop van bloemen door te dringen tot de lokale vroegmarkt. De bloemenverkoop evolueert zodanig positief dat op zondag de verkoop van groenten en fruit wordt verdrongen. In 1974 komt er een duidelijk politiereglement, waarin bepaald wordt dat de bloemenmarkt gehouden wordt op zon- en feestdagen van 6 tot 13 uur op de Grote Markt. Ter gelegenheid van plechtigheden of bepaalde feestdagen dient de bloemenmarkt uit te wijken naar een door de politie aangeduide plaats. Veelal was dit op de parking voor het gerechtsgebouw.

De laatste jaren vindt men de bloemenmarkt op de gedempte Dender.

Voorblad van een brochure omtrent de uitslag van de prijskamp van de Akademie voor Schone Kunsten (1911-1912).

Beelden uit de Ommegang van 1958...

Deze afbeelding toont ons hoe de Grote Markt er uitzag kort na de Belgische Onafhankelijkheid...

Sint-Barbaraviering van de stedelijke brandweer - december 2008.





Voor de pui van het stadhuis herkennen we (op de rug), vlnr.
burgemeester Piet Buyse, schepenen Dierick, Van Malderen, Van Gucht,
Van Hauwermeiren en Meremans.

Vandaag, 6 december, een heuglijke dag! Sinterklaas is jarig en beloont de brave kinderen met geschenken en snoep...

Wijding van de klokken van het belfort in september 1950 door E.H. Deken Vanovermeire. We herkennen op de foto onder meer Henri Dauwe (3e van L - vooraan), Eugène Moens (5e van L), burgemeester Portmans (uiterst rechts) en Clement Leybaert (links van de burgemeester).