Foto : amateur-archeologen tijdens hun opgravingen in 1983. (foto DMW)

 

1939 –                         OPGRAVINGEN

 

Dat jaar startte de Mechelse amateur archeoloog J. Uytterhoeven opgravingen aan de Steinemolenhoeve.

Jan De Decker daarover in De Band van 1958 :

 

“Aan de heer J. Uytterhoeven uit Mechelen was een overlevering bekend over een “kasteel” dat verzonken lag in een weide te Leest, waar waar de huidige steenweg Hombeek-Kapellen op den Bos onder de spoorbaan doorloopt.

In de volksmond heette het dat dit kasteel in de grond gezonken was als een straf van God omdat de kasteelheer zwart goed zou hebben gekocht.

Bij ondervraging van de mensen aldaar, bleek dat het vertelsel van het “verzonken kasteel” nog door sommigen gekend was, doch ook een andere versie werd vernomen : “er zou aldaar een villa gestaan hebben en de bewoner dezer villa kan geen voet verzetten zonder dat de maalder van de Steinemolen (een 200 meter daarvandaan) zijn bewegingen had afgeloerd. De villaheer werd deze toestand te sterk : hij brak de villa af en daar liggen nu nog de stenen ‘rond te rijden’.”

Dhr. Uytterhoeven begon zijn opzoekingen op een tarweveld van Louis Ceuppens.

Op 60 cm diepte stuitte hij op een vloer van een romeinse woning, deels gaaf, deels doorheen gehaspeld. De vloer vertoonde constante kenmerken van de goedkoopste betonvloer der gewone romeinse villa’s in ons land : d.i. een steunvlak van ruwe mergelstenen en daarop een 8 cm dikke laag van het zo stevige romeinse beton, gekend als “opus signinum” (naar een te Signia, Italië gedane uitvinding).

Het is een licht-roze mengeling van kalk en gemalen tichels waarin kleine brokjes van vermillioen-rode tichels verdronken zijn, zelfs tal van kleine rolkeien aan de onderkant.

Deze mooi uitziende laag werd dan glad gestreken, in de meeste villa’s zelfs gepolijst, zodat de vloer werkelijk het uitzicht had van wat we heden “granito” noemen.

Verder was deze vloer begrensd door de fundering van een muur in zogenaamd “opus incertum” (mengeling van lichtroze morter met allerlei steenafval), meestal tichels, doch nog al veel blauwe leistenen, waaruit zelfs een geheel gave bakstenen plavei van 22x21x5 cm te voorschijn kwam.

Peilingen in de omgeving der muurresten gedaan, brachten danig verhakkelde stukken van romeinse tichels en vorsten aan het daglicht, hier en daar wat grote en kleine scherven van grijze, bruine, rode en vaal-gele ceramiek, zelfs een deel van een halfverbrande lijkurn.

Ook brokjes van geel-bruine verharde leem.

Volgens Dhr. Uytterhoeven staan we hier niet voor de resten van een eigenlijke romeinse villa, doch veel eerder voor deze van een “mutatio” (wisselplaats voor paarden en muilezels, zoals er gedurende de romeinse overheersing op regelmatige afstanden bestonden langsheen de heirbanen), misschien wel in verband met een “caupona” of zelfs “taberna” waar de reizigers zich tevens van voedsel konden voorzien en logies verkrijgen.

De gedachte aan een “mutatio” steunt niet zozeer op de aanwezigheid van een heirbaan (de oude Mechelbaan of Kapellebaan is een deel der romeinse heirbaan die vroeger Utrecht met Bavay verbond over Breda, Mechelen, Merchtem, Asse,enz..), dan wel op de afwezigheid van weelde-tekens in het gevondene.

Meer nog op vinden door de eigenaar  van de Steinemolenhoef van tal van kleine hoefijzers wanneer hij een vijver groef vlak tegenover de vindplaats.

De vindplaats werd gemakkelijkheidshalve “Steinemolenveld” gedoopt, doch het is best mogelijk dat ze deel uitmaakte van het zogenaamde “Stawerk”, een reeks velden die zich uitstrekten ten noorden der vindplaats.

In Mechelse schepenakten worden volgende schrijfwijzen gevonden van deze zonderlinge benaming “Stawerk” :

-in 1351 : pecchiam terrae te leest op Steiwerc

-in 1429 : bonar. Terre Beatricis de Steynemolen sitam in Leest supra Cleyn Steenwerc inter Sigeri de Steynemolen

-in 1539 : een stuck lants geh. Steywerck groot sesse dachwant gel. In de prochie van Leest in de Biest.

-in 1602 : tot Leest opt Sywerck.

-in 1777 : het Stauwerck (WB), 1778 : het Stauwerck land aen ’s Heerenstraete.

-in 1877 : het Stawerk. (MB)

Men is van mening dat de benaming tot een oorspronkelijk “Stein-werk” zou kunnen teruggaan. Voor de w moet die n wegslijten en dan zou de benaming wel een zinspeling kunnen zijn op het “stenen werk” of puin van het belgo-romeins gebouw.”

 

In april 1983 werd door de Archeologische vereniging “Oud Mechelen” een onderzoek ingesteld naar de bevindingen van J. Uytterhoeven.

Na enkele weken intense arbeid werden de eerste grondvesten van een Romeinse bewoning blootgelegd.

De eerste conclusies van 1939 moesten worden herroepen.

Er werd tot de vaststelling gekomen dat het hier ging om de graanschuur van het geheel, waarvan verschillende paalkuilen konden waargenomen worden.

De eigenlijke bewoning was van weelderige herkomst daar er brokstukken van diverse muurschilderingen te voorschijn kwamen, alsook fragmenten van hypocausttegels (verwarmingsinstallatie), honderden scherven van imbrex en tegula (dakpannen).

Deze laatste vertoonden indrukken van dierenpoten, daar ze op de grond in openlucht gedroogd werden.

De reeds opgegraven gedeelten zijn bevloerd met Romeinse beton (opus signinum).

Eveneens werden funderingen gevonden van een muur in oostwestelijke richting.

Bij de vondsten behoren, naast de zeer schaarse aardewerkscherven (waaronder een gedeelte van een amphora), een fragment van een handmolensteen en een bronzen messchede.

Grondpeilingen wijzen op het bestaan van verschillende gebouwen in de onmiddellijke omgeving.

Hieruit kan besloten worden dat het een zeer uitgestrekte villa moet zijn geweest.

De opgravingen stonden onder leiding van de licenciate Archeologie en Kunstgeschiedenis Myrna Peeters en van amateur-archeoloog Jean Willems.

(DMW-19/5/1983)

            Foto :  In het midden burgemeester Verschueren, links  schepen van Openbare

                        Werken Pieter De Prins en rechts schepen van Onderwijs Prosper Busschot.

                        De foto dateert van 1939. 

 

1939 – Emiel Verschueren wordt burgemeester en dit tot 1944.

            Later zou hij een tweede termijn vervullen van 1959 tot 1965.

            Emiel Verschueren was een zoon van Theofiel en van Victoria Selleslagh.

            Hij werd te Leest geboren op 31 januari 1889 en huwde er met Maria

            Catharina Lauwers. (°Leest 10/8/1890, +Leest 1/5/1966)

            Beiden woonden eerst in de Dorpsstraat : naast zijn bedrijvigheid als

            boer en kolenhandelaar was Emiel Verschueren beheerder van de zaal

            “Sint-Cecilia” .

            Later, in 1931, werd hij eigenaar en uitbater van het Hof ter Haelen.

            Emiel Verschueren overleed te Leest op 1februari 1975.

 

            “De Band” publiceerde volgend In Memoriam :

 

            “Een goed en geliefd mens ging heen !

            De mars van zijn overlijden op 1 februari l.l., één dag voor zijn geboortedag,

            deed zich als een donderslag gevoelen.

            Daags tevoren, bij de jaarwisseling, bracht hij deze nog door in familiekring,

            om in diezelfde nacht, rustig en kalm, in den Heer te ontslapen.

 

            Een dienstvaardig mens was de gemeente Leest ontvallen.

            Hoevelen hebben geen beroep gedaan op hem,hij stond immer ter beschikking van

            iedereen.

            Hoevelen werden er niet geholpen ?

            Dienstvaardigheid aanzag hij als de grootste plicht !

 

            Het werd een grandioze uitvaart. Een overtalrijke menigte had er aan gehouden

            hem ter kerke te vergezellen.

            Onder treurmarsen, uitgevoerd door de Koninklijke Fanfare St.-Cecilia,waaraan

            hij gans zijn leven had gewijd, trok de droevige stoet langs de Leestse straten ter

            kerke toe waar de schoolkinderen een haag vormden en meewarig toekeken...”    

 

Foto : Meester De Leers.

 

1938 – 22 juli – Gemeenteraad :

            De Raad besloot een gunstig advies uit te brengen aan de vraag van Frans Jos. De

            Block uit Hingene “om een rechtmatigen autobuschdienst te mogen uitbaten van

            Mechelen naar Breendonk over Hombeeck, Leest en Tisselt.”

 

1938 – 16 oktober – Gemeenteverkiezingen.

            De leden van het hoofdbureel ontvingen een zitpenning van 50 fr, de voorzitter

            van het afdelingsbureel 40 fr en de bijzitters en de secretaris van het

            afdelingsbureel  20 fr. (GR-12/10/1938)

 

1938 – 14 november : 4 stemmen “ja”, 4 stemmen “neen”, teneinde meester De

            Leers een tuchtschorsing van 8 dagen op te leggen, “met berooving van wedde”.

            Hoofdreden : het niet-accepteren van meester Huysmans als titularis van de

            nieuw-opgerichte 4^de graad.

            Het besluit werd aan de bevoegde overheid overgemaakt.

 

Uit de gemeenteraad van 14 november 1938 –

Tuchtrmaatregelen tegenover hoofdonderwijzer De Leers.

 

“...15^de punt op het agenda :

Het talrijk publiek wordt verzocht de zaal te verlaten, en de Raad vat in geheime zitting het 15^de punt der dagorde aan.

Zoals het den heer De Leers op 11 november 1938 schriftelijk medegedeeld werd, wordt hem nu mondeling gezegd dat hij zich te verantwoorden heeft over de punten die hem den 22 oktober door den heer Hoofdinspecteur Troch medegedeeld werden en waarover deze hem onderhoord en ondervraagd heeft.

Om het den heer De Leers gemakkelijk te maken voor zijn verdediging wordt hem verzocht deze punten op te schrijven, wat hij dan ook doet.

Deze punten zijn, kort samengevat :

1. Verdeeling der leerlingen – de eersten der klas niet in het 7^de en 8^ste studiejaar – betere leerlingen die tevens ouders zijn, moeten in het 6^de studiejaar blijven.

2. Uurrooster – den 6 mei overgemaakt voor onmiddellijke toepassing – niet gebeurd.

3. In het 7^de en 8^ste studiejaar lesgeven ongeveer gelijk aan deze van het 6^de en 5^de studiejaar.

4. Beweert dat er geen vierde graad bestaat en dat hij er geen wil.

5. Verbiedt boeken mee naar huis te nemen.

6. Bij geneeskundig toezicht laat de lessen niet regelmatig voortgaan in de klassen waar het geneeskundig toezicht niet gebeurt.

7. Maakt opmerkingen tegenover onderwijzer 4^de graad (Huysmans) die ongepast zijn en op scheldpartijen gelijken – opvoedende rol dezer handelingen.

8. Tracht onderwijzer 4^de graad zoveel mogelijk te vervelen met vooropgezet doel deze klas te doen vallen en den onderwijzer het leven in de klas onhoudbaar te maken, als wraakmiddel omdat hij niet in de 4^de graad klas onderwijzer mag ??

9. Misbruikt het vaandel, eigendom der gemeente, en het schoolhuis om deel te nemen aan politieke gebeurtenissen en om openbaar en openlijk tusschen te komen in de dorpspolitiek.

Daarna wordt er den heer De Leers medegedeeld dat hij gedurende 30 minuten het woord heeft. Het is op dat ogenblik 21u17.

 

Samenvattend zegt de heer De Leers, o.a. :

1. Ik, als schoolbestuurder, en niemand anders, deel de leerlingen in over de verschillende studiejaren. Ik doe dat volgens mijn oordeel. De indeeling die er gedaan werd, is volgens mij de beste.

“Ik”ben schoolbestuurder en “ik” deel in. Inspecteur Hammenecker is na de indeeling in de school gekomen en heeft mijn indeeling aan de gemeente overgemaakt.

2. Inspecteur Hammenecker heeft mij geschreven dat ik de uurroosters, die bij zijn schrijven gevoegd waren, moest ophangen om ze toe te passen, - bijgevolg heb ik de uurroosters der gemeente niet toegepast.

3.De leerlingen van mijn kleine klas heb ik verdeeld over mijn groote klas en over de nieuwe klas.

“Ik” zeg hoe er moet onderwezen worden en ik heb gezegd dat er zo moet onderwezen worden : dat er leerlingen van het 5^de studiejaar nu bi j mij en Huysmans zullen onderwezen worden. Ik zoo wel als Huysmans, dus wij samen gaan de leerlingen zoover brengen dat ze de lessen van den vierden graad zullen kunnen volgen.

Huysmans kan onmogelijk zoomin als ik het zevende studiejaar onderwijzen.

4. Ik zeg dat de 4^de graad, een groote fiasco is overal en in alle scholen –handel en stelkunde kunnen niet onderwezen worden, dat begrijpen de kinderen niet- er kan hier geen 4^de graad opgericht worden.

5. Het Schepencollege heeft beslist dat de schoolboeken mochten mee naar huis genomen worden, ik wist er niets van.

Had ik het geweten dan zou ik gezegd hebben dat dit verkeerd was en wel onder oogpunt van “gezondheid”, want die boeken moeten dienen voor latere leerlingen en kunnen thuis besmet worden en alzoo nadeelig worden voor latere leerlingen en tevens onder “economisch” oogpunt, t.t.z. strijdig met spaarzaamheid en bezuiniging, want de boeken verslijten veel gauwer en meer met ze mee te nemen.Ik heb nooit boeken laten meenemen naar huis.

Ik heb Huysmans gezegd, dat ik niet toelaat dat er boeken mee naar huis genomen worden. Ik heb mij gesteund op een conferentie gegeven te Boom in 1932.

Huysmans zegt mij dat hij toelating heeft van het schepencollege om boeken mee naar huis te nemen. Ik zeg hem dat hij niets met het schepencollege te maken heeft, dat hij mijn ondergeschikte is en dat ik als schoolhoofd alleen het recht heb met de overheid in aanraking te komen en dat hij een overdrager en bespieder is.

De brief van den inspecteur Hammenecker ken ik, want de secretaris heeft er mij lezing van gegeven en hem mij laten lezen.

Ik wist niet dat de onderwijzers de boeken mochten meegeven en er is mij daarover geen order gegeven.

6. Toen het geneeskundig toezicht gebeurd is, heb ik mijn leerlingen over twee klassen verdeeld en Huysmans is blijven les geven.

Ik heb meester Meyers, als getrouwde persoon, gelast met het uitkleden der leerlingen. Ik heb dan Huysmans naar de klas van meester Meyers geplaatst bij de leerlingen van meester Meyers. Hier is een verklaring van den dokter dat in mijn school het geneeskundig toezicht regelmatig gebeurt.

7. Huysmans heeft me gezegd : “gaat ge me gerust laten ?” Dat is opstand tegen mij die hoofdonderwijzer ben. – Nooit is er in mijn mond een scheldwoord, wel bij anderen.

Ik heb Huysmans wel uitgemaakt voor leugenaar in tegenwoordigheid van hoofdinspecteur Troch en inspecteur Hammenecker, toen wij een onderhoud hadden den 22 oktober1938 samen met de burgemeester en sekretaris. Later heb ik tegen Huysmans gezegd dat ik eerlijk wil behandeld worden en dat hij een leugenaar is omdat hij gezegd heeft dat hij den vierden oktober verlof had met toelating van het schepencollege en dit is niet waar want het is met toelating van den burgemeester.

Huysmans had wel verlof tot den 8^e oktober 1938 doch hij moet zich aan mij presenteren als hij afkomt van het leger. Dit is me trouwens ook opgelegd door inspecteur Hammenecker en dien brief kan ik u toonen.

8. Hoe zou ik iemand het leven onhoudbaar maken ? Dat vraag ik me af. Ik misdoe niemand iets.Ik zou niet weten hoe ik iemand tracht te vervelen.

Ik weet wel dat meester Hellemans hier weggegaan is, doch het is uit oorzaak van zijn anti-vaderlandsche gevoelens dat hij bij mij weggegaan is ; ik zeg anti-vaderlandsche gevoelens, want zo is het.

De brief van den heer Minister dat er met meer takt en eerbied moet omgegaan worden tegenover de medewerkers is niet op mij bedoeld maar wel op Hellemans, want Hellemans heeft mij voor dief beticht. Ik heb tegen Hellemans niets gezegd en ik ben valsch beticht geworden.

Ik schrijf aanmerkingen in het klasdagboek doch die zijn gezien door inspecteur Hammenecker – ik schrijf regelmatig in alle klasdagboeken.

Ik heb mijn plicht gedaan en Hammenecker zegt dat ik goed gedaan heb doch Huysmans is en blijft weerspannig.

9. De vlag heeft op mijn huis gestoken doch ik ben valsch beschuldigd want mijn zoon heeft de vlag gestoken.

Gij, burgemeester, beschuldigt mij valsch want ik heb de vlag niet gestoken ; mijn zoon Emiel heeft het gedaan en daarom heb ik gezegd dat gij nog met mijn zoon zult af te rekenen hebben.

Het is nu reeds veertig minuten dat de heer De Leers gesproken heeft.

Om 21u59 verlaat hij de zaal.

Daarna worden de verklaringen van den heer De Leers punt voor punt gezamenlijk overloopen. Bij het laatste punt wordt gezegd dat in 1932 bij de gemeenteverkiezing de vlag ook uitgestoken was op het schoolhuis bewoond door meester De Leers.

Er wordt dan overgegaan bij geheime stemming om op den heer De Leers een schorsing van 8 dagen met berooving van wedde toe te passen.
De uitslag der stemming geeft drie stemmen ja, drie stemmen neen en één ongeldige stem en een wit briefje. Een nieuwe stemming geeft vier stemmen ja en vier stemmen neen.
Dit besluit werd aan de bevoegde overheid overgemaakt.

Daarna werd de zitting gesloten om half elf des avonds.”  

 

            De Raad “gezien de gemeente reeds sedert ongeveer een jaar, twee lokalen der

            Zoogezegde zustersscholen, toebehoorende aan de Vzw “de Parochiale werken

            Der Dekenij Mechelen-Zuid”, in kosteloos gebruik heeft.

            Gezien het bestuurskomiteit hiervoor thans aan de gemeente een kleine huur

            vraagt.

            Gezien deze vraag niet meer dan billijk is daar de gemeente ook huur moet

            betalen voor de klassen der gemeentemeisjesschool in den Kouter, lokalen die

            slechter zijn dan de nieuwe der zusterscholen, besluit :

            vanaf het jaar 1938 1000 fr huur te betalen voor de twee lokalen der zoogezegde

            zustersscholen en dit ieder volgend jaar...”

 

            “De gemeenteraad, gezien de plaatselijke Boerengilde in het Brughuis een

            landbouwavondschool ingericht heeft, gezien het bestuur der boerengilde een

            toelage van 600 fr aanvraagt om de algemeene onkosten te helpen dekken, besluit

            met 5 stemmen tegen 3 en 1 onthouding de gevraagde toelage van 600 fr te

            verleenen.”

 

1938 – 30 november – Gemeenteraad :

            Een vergoeding van 100 fr werd gestemd voor het reinigen van de schoollokalen.

            (4 lokalen in de jongensschool en 4 in de meisjesschool) dus totaal 400 fr per

            school.

            Voor het reinigen der “privaten” werd 100 fr gestemd.

            Daar de meisjesschool gebruik maakte van 2 “privaten” (een nog steeds in de

            Kouter) deelde men die op in 50 fr voor de school in het Dorp en 50 fr voor die

            in de Kouter.

 

1938 – Einde 1938 telde Leest 1788 inwoners.

 

            Foto : Meester Huysmans met enkele van zijn  leerlingen in ’65.

 

1938 – 18 januari – Gemeenteraad :

            -Georges Maria Jozef Van Assche uit Londerzeel wordt vleeskeurder der

            gemeente Leest benoemd, in vervanging van de overleden veearts Van Passen.

            Voordien was hij reeds “bijgevoegden vleeschkeurder” te Leest.

            -“Met de personen die moeten onteigend worden, op Leest, voor de rechtmaking

            van het nieuwe tracé van de Kapellebaan, werd een overeenkomst gesloten.

            De te onteigenen percelen zullen betaald worden aan 4 frank per vierkante meter,

            de hagen aan 7 frank, dit alles volgens overeenkomst.”

            -Jan Albert Constant Pelagia Huysmans met vijf stemmen op de vijf gekozen tot

            gemeenteonderwijzer voor de 4^de graad (7^de en 8^ste studiejaar).

            Er waren 4 kandidaten.

            Constant Huysmans was de eerste onderwijzer voor de 4^de graad in de

            jongensschool.

 

            Stan Gobien in 1996 in de brochure “Reünie van de Leestse vijftigjarigen” over

            Constant Huysmans :

            “...Na het zesde leerjaar moest een belangrijke keuze worden gemaakt. In die tijd

            moest dan al worden gekozen wat men in zijn latere leven zou doen : zo vlug

            mogelijk gaan werken (thuis op de boerderij of naar de fabriek) of verder leren.

            Wie zo vlug mogelijk wou gaan werken, bleef in Leest op school en kwam terecht

            in de vierde graad : de meisjes bij zuster Virginia en de jongens bij meester

            Huysmans. Wie destijds in de vierde graad wilde lesgeven, moest een bijkomend

            diploma hebben. Meester Huysmans had bovendien een diploma van leraar

            technische vakken.

            Ik heb hem later nog als collega leren kennen en waarderen. Ondanks zijn

            strengheid was hij een plichtsbewust onderwijzer die tot zijn laatste jaar in het

            onderwijs wekelijks een drietal lessen schriftelijk voorbereidde.

            Hij had ook een enorme zin voor humor...”

 

1938 – 4 maart : “De gemeenteraad gezien er beslist werd een steenweg aan te leggen

            van de Bist, over het Hoogveld, de Tinneschuerstraat en zoo rechtstreeks naar

            het dorp...

            Besluit een nieuwe straat, waarvan de uitvoering achteraf zal plaats hebben, zal

            geopend worden vanaf het snijpunt der wegen nrs 25 en 26 naar den weg nr. 2

            Kouter, en wel zoo dat zij weg nr. 2 zal ontmoeten ongeveer daar waar de

            perceelen wijk b nrs 239b en 225/2d aan elkaar grenzen op een dezer twee

            perceelen...”

 

1938 – 4 maart – Gemeenteraad :

            “...Overwegende dat wij het vorig jaar, ten koste van zware financiele lasten

            overgegaan zijn tot het bouwen van een nieuwe jongensschool, dat de gemeente

            nog steeds bezig is nieuwe schoolmeubelen aan te koopen is van mening :

            dat het voorloopig onmogelijk is nieuwe meisjesscholen te bouwen.

            Besluit : voorloopig twee nieuwe lokalen bij te huren die aan alle vereischten

            van degelijkheid en gezondheid zullen beantwoorden.

 

            De Raad besloot een vergoeding van 500 fr per jaar goed te keuren, teneinde de

            onderwijzeres die kooklessen gaf aan de vierde graad, schadeloos te stellen

            “daar zij zelf en persoonlijk de uitgaven bekostigd heeft die uit dit onderricht

            voortspruiten.”

 

            Verdeling der klassen in de scholen.

            “De hoofdonderwijzer De Leers zal het eerste lokaal in gebruik nemen, het is

            te zeggen het lokaal dat het dichtst bij de uitgangspost gelegen is.

            De nieuw benoemde onderwijzer heer Constant Huysmans zal het vierde lokaal

            in gebruik nemen en het is te zeggen het lokaal dat het verst van de uitgangspoort

            verwijderd is.”

 

1938 – 2 mei - Gemeenteraad : Schoolhoofd De Leers werd berispt door het

            gemeentebestuur. Er werd hem tevens medegedeeld dat “de lagere

            gemeentescholen door de GEMEENTEN worden bestuurd en dat de heeren

            schoolhoofd en onderwijzer verder goed zullen doen uit te voeren wat door de

            Overheid wordt geboden, willen zij tuchtstraffen vermijden.”

 

            De Raad stelde volgende uurrooster vast voor de nieuwbakken vierdegraadklas

            van de gemeentelijke jongensschool :

 

Maandag

08.30 tot 09u00 godsdienst – Catechismus.

09u00 tot 09u30 7^de st. Oefening rekenen – 8^ste jaar : rekenen.

09u30 tot 10u00 7^de : rekenen en 8^ste studiejaar : oefening rekenen.

10u00 tot 10u15 speeltijd.

10u15 tot 10u45 natuurwetenschappen of gezondheidsleer.

10u45 tot 11u15 oefening natuurwetenschappen of gezondheidsleer.

13u30 tot 14u00 7^de : oefening Franse taal, 8^ste studiejaar : Franse taal.

14u00 tot 14u30 7^de : Franse taal, 8^ste : oefening Franse taal.

14u30 tot 14u45 speeltijd.

14u45 tot 15u15 voordragen.

15u15 tot 15u45 schoonschrift.

 

Dinsdag

08u30 tot 09u00 godsdienst gewijde geschiedenis.

09u00 tot 09u30 7^de : stelkunde, 8^ste : oefening stelkunde.

09u30 tot 10u00 7^de : oefening stelkunde, 8^ste : stelkunde.

10u00 tot 10u15 speeltijd .

10u15 tot 10u45 landbouw.

10u45 tot 11u15 oefening landbouw.

13u30 tot 14u00 stellen.

14u00 tot 14u30 oefening stellen.

14u30 tot 14u45 speeltijd.

14u45 tot 15u15 documentair tekenen.

15u15 tot 15u45 turnen.

 

Woensdag

08u30 tot 09u00 godsdienst catechismus.

09u00 tot 09u30 7^de : oefening spraakleer, 8^ste : spraakleer.

09u30 tot 10u00 7^de spraakleer, 8^ste : oefening spraakleer.

10u00 tot 10u15 speeltijd.

10u15 tot 10u45 vaderlandsche geschiedenis.

10u45 tot 11u15 oefening vaderlandsche geschiedenis.

13u30 tot 14u30 handenarbeid.

14u30 tot 14u45 speeltijd.

14u45 tot 15u45 handenarbeid.

 

Donderdag

08u30 tot 09u00 godsdienst – catechismus.

09u00 tot 09u30 7^de : spraakleer, 8^ste: oefening spraakleer.

09u30 tot 10u00 7^de : oefening spraakleer, 8^ste: spraakleer.

10u00 tot 10u15 speeltijd.

10u15 tot 10u45 landbouw.

10u45 tot 11u15 oefening landbouw.

In de namiddag : verlof.

 

Vrijdag

08u30 tot 09u00 godsdienst gewijde geschiedenis.

09u00 tot 09u30 7^de : oefening rekenen, 8^ste: rekenen.

09u30 tot 10u00 7^de : rekenen, 8^ste : oefening rekenen.

10u00 tot 10u15 speeltijd.

10u15 tot 10u45 aardrijkskunde.

10u45 tot 11u15 oefening aardrijkskunde.

13u30 tot 14u30 tekenen.

14u30 tot 14u45 speeltijd.

14u45 tot 15u15 Franse taal lezen en voordragen.

15u15 tot 15u45 turnen.

 

Zaterdag

O8u30 tot 09u00 godsdienst catechismus.

09u00 tot 09u30 7^de : vormleer-meetkunde, 8^ste : meetkundig-tekenen.

09u30 tot 10u00 7^de : meetkundig tekenen, 8^ste : vormleer-meetkunde.

10u00 tot 10u15 speeltijd.

10u15 tot 10u45 7^de : moedertaal, 8^ste : moedertaal lezen.

10u45 tot 11u15 7^de : oefening moedertaal, 8^ste : moedertaal lezen.

13u30 tot 14u00 handel.

14u00 tot 14u30 oefening handel.

14u30 tot 14u45 speeltijd.

14u45 tot 15u15 zang.

15u15 tot 15u45 zedelijke opvoeding.

 

Tot de grote vacantie, in juli 1938, zal woensdagnamiddag verdeeld worden al volgt :

13u30 tot 14u00 aardrijkskunde.

14u00 tot 14u30 oefening aardrijkskunde.

14u45 tot 15u15 voordragen.

15u15 tot 15u45 zang.

 

De Raad houdt er aan uitdrukkelijk te bepalen dat de turnlessen van den derden en den vierden graad “niet” gelijktijdig gegeven worden.

Aanwezig in deze gemeenteraad : Victor Jozef De Laet (burgemeester), Jozef Apers en Frans Boonen, schepenen, Prosper Busschot, Petrus De Prins, Juliaan Geerts, Petrus Mertens, Frans Muysoms, Jan Nuytkens en Alfons Van Dam, raadsleden en Lodewijk Wuyts secretaris.

 

1938 – 12 juni : Aardschokken in ons land.

            “Even voor twaalf uur overal trillingen waargenomen. Op sommige plaatsen

            schade aan huizen toegebracht. Paniek in scholen en cinema’s.

            Ook in Engeland en Frankrijk. Te Mechelen en omliggende werd de aardschok

            vrij sterk opgemerkt. Hier deden zich zelfs instortingen voor.

            Zoo werd onder meer de puntgevel van de mouterij Lamot zoo erg beschadigd

            dat deze naar beneden kwam.

            In de Fr. De Merodestraat ontstond zelfs een kortsluiting en de geleidingen van

            de tram kwamen op de straat terecht...

            Ook uit de omliggende gemeente bereikten ons berichten dat de bevolking door

            een sterke trilling opgeschrokken werd en de straat opsnelde.” (KH-GvM) 

1937 – 3 april : Huwelijk Jan Fierens –Marie Josephine Christiaens

 

            Jan was op 27 maart 1912 te Leest geboren als zoon van Jaak en Elisabeth

            Cuypers.

            Ter gelegenheid van hun huwelijk (het wettelijk vond plaats te Hombeek en het

            kerkelijk  te Zemst-Laar) maakte Joseph Christiaens, de vader van de bruid,

            volgend bestek op :

          

            “Bestek – Mijnheer Christiaens Joseph. Hombeek 1-3-37.

 

            1 Crapaud 620.36 Chr.dec. 51 met rug en oven                  701,00

            1 Koolbak 1477 A Chr. Dec. 51                                             140,80

            1 chr. Keuterhaak                                                                    2,85

            1 g galv. bassin 65                                                                39,15

            1 g galv. bassin 45                                                                 17,60

            1 platte casserol L.T.F. 28                                                     27,30

            1 platte casserol L.T.F. 26                                                     22,80

            1 platte casserole L.T.F. 24                                                   18,75

            1 ketel L.T.F. 26 cm                                                              53,10

            1 moor L.T.F. 24 cm                                                              38,75

            1 koffiepot L.T.F. 12 T.                                                          27,30

            1 teemsch – 24 cm                                                               13,30

            1 g braadpan – 26 cm                                                          12,35

            1 ovaal – 30 cm                                                                    14,50

            1 saucepan – 16 cm                                                               12,20

            1 pollepel – 11 cm                                                                  4,55

            1 vischpan – 14 cm                                                                 4,55

            1 platte koperen koolschup – gepreste                                9,75

            1 koffiering 10 cm                                                                170

 

                                                                                                        -------------

                                                                          frank :                    1162,30”         

 

1937 – 21 mei : De Raad besloot niet in te gaan op de vraag van meester De Leers om

            tussenkomst in de kosten van schoolreizen door het gemeentebestuur “gezien

            den slechten financieelen toestand van de gemeente.”

 

1937 – 18 mei – Schepencollege : Frans Verlinden kreeg toelating om een huis te bouwen

            op het perceel wijk B nr. 400.

 

1937 – 18 mei : “Het College besluit nog eens aan te dringen bij den Nat.

            Gezondheidsdienst te Antwerpen om de ontsmetting der woning van de Weduwe

            Geerts-Ceulemans Alf.Flor. Grote Heide nr.2 te Leest aan te vatten.”

 

1937 – 10 juni – Zondagdvriend :  J. Moons uit de Tiendeschuurstraat 1 Leest stond

            met zijn foto afgebeeld in het weekblad “Zondagsvriend”, dit naar aanleiding

            van de gratis ongevallenverzekering die gelinkt was aan een abonnement op

            dat blad.

            Hij kreeg 500 frank toebedeeld.

 

1937 – 17 juli : Benoeming van hoofdonderwijzeres gemeentelijke meisjesschool.

            Zes aanvragen waren bij het gemeentebestuur binnengekomen :

            Alice Buelens uit Steenhuffel, Adeline Schoepen uit Vlimmeren, Victoria De

            Boeck, Rosa Maes en Maria Rheinhard uit Leest en Julienne Vangelder uit

            Tisselt.

            De geheime stemming resulteerde in vier stemmen voor Rosa Maes en evenveel

            voor Adeline Schoepen. Een tweede stemming gaf geen uitsluitsel en daar

            Adeline Schoepen de oudste was, werd zij onmiddellijk tot hoofdonderwijzeres

            van de gemeentelijke meisjesschool benoemd.

            Ze was geboren te Merksem op 8 december 1895 en gaf reeds les te Leest als

            tijdelijke hoofdonderwijzeres.

 

1937 – 24 september – Gemeenteraad :

            “...Gezien er te Leest nog verschillende hoeven niet aangesloten zijn aan het

            electrisch net omdat deze aansluitingen te groote kosten zou veroorzaken

            aan de gemeente, besluit de gemeente regeringstoelagen aan te vragen aan

            het ministerie van Landbouw, en indien de staatstoelage verleend wordt,

            zal aan ieder bewoner van een afgelegen woning die zijn huis laat aansluiten,

            een toelage verleenen gelijk aan de helft van de totale kosten die er overblijven

            na aftrek der staatstoelage..”

 

            In dezelfde zitting verzocht het gemeentebestuur, omwille van de voorgestelde

            vernieuwing van de Kapellebaan, aan de verschillende instanties, om toelagen

            te bekomen.

            Ook besloot de Raad om aan de gouverneur te vragen zijn technische diensten

            te gelasten met het opmaken van een ontwerp tot vernieuwing van de Mechelbaan

            (buurtweg van groot verkeer nr.1) en aan de stad Mechelen voor tussenkomst

            in de kosten van een nieuwe Zennebrug.

 

1937 – 26 september : Ruim 200 Leestenaars opgeroepen

            Dat jaar vroeg Duitsland de inlijving van Oostenrijk, doch twee dagen voor

            de stemming werd dat land al door de Duitsers bezet. Eind september was de

            beroering van Sudeten in Slowakije op haar hoogtepunt en Duitsland eiste

            Slowakije op. Engeland en Frankrijk beloofden alle hulp aan Slowakije.

            Haastig werd in alle landen mobilisaties uitgevoerd. Op 23 september werden

            hier enkele specialisten genie en afweergeschut opgeroepen.

            De 26^ste september werden ruim 200 mannen onzer gemeente opgeroepen en

            paarden en voertuigen opgeëist.

            Albert Huysmans moest met de bestelauto van zijn vader (van de

            gelijknamige limonadefabriek in Leest-Dorp) naar de 6^de Legerafdeling

            Infanterie te velde in Watermael.

            Op 29 september reed hij in het gezelschap van een karavaan auto’s naar

            Heverlee alwaar de kamions vol bommen werden geladen om ze vervolgens

            terug te voeren naar Watermael.

            In de straten van die gemeente stonden ze vertrekkensgereed opgesteld,

            wachtend op de beslissing van Slowakije : overgave of oorlog.

            Op 1 oktober om 2 uur in de ochtend bracht men de tijding dat twee derde

            van Slowakije na overgave werd bezet, met instemming van Engeland en

            Frankrijk.

            ’s Anderendaags werd de demobilisatie van de legers ingezet en op 4 oktober

            keerde Albert Huysmans  terug huiswaarts.

            (“Pinksteren Soldaatjes” J.A.Huysmans in “De Band” augustus 1982)

 

1937 – 19 november : Maria Joanna Gerarda Rheinhard benoemd tot onderwijzeres

            bij de gemeentelijke meisjesschool. Ze kreeg 5 stemmen tegen 3 voor Victoria

            De Boeck. Er waren 9 kandidaturen.

            Maria Rheinhard was geboren te Mechelen op 22/8/1903 en was reeds

            onderwijzeres in de bewaarschool te Leest.

 

1937 – Op 31 december 1937 telde Leest 1774 inwoners.

1937 – Op 1 januari telde Leest 1783 inwoners.

 

1937 – Propagandaballon te Leest geland op de Dorpsplaats. (foto Zondagsvriend)

 

1937 – Leestse Leurhandelaars

 

-Alewaters Maria Elisabeth °3/2/1894, Dorp nr23,

“Ellegoederen en gemaakt goed van deur tot deur voor eigen rekening”.

-Huybrechts Catharina, °13/11/1900, Dorp nr.30, idem ellegoederen.

-Lauwens Maria Paulina, °25/6/1890, Scheerstraat 10, idem ellegoederen.

-Scheltiens Jan Baptist, °28/7/1896, Dorp 19,

“Naaigerief, huishoudgerief en allerlei kleingoed”.

-Piessens Jan Frans, °3/12/1882, Dorp 39, “schoeisel en bijbehoorigheden”.

-Baudin Emma Eve, °14/2/1893, Hertstraat 1,

“opneemdoeken, vellen, sponsen, e.a.”

-Piscador Isidoor, °16/7/1898, Dorp 33, “ijsroom”.

-Voet Lodewijk, °26/4/1887, Tiendeschuurstraat 11, “vischwaren en visch.”

-Fierens Hendrik, °23/9/1901, Tisseltbaan 17, “vischwaren”.

-Van Camp Karel Lodewijk, °4/2/1920, Tisseltbaan 31, “vischwaren”.

-Bergeman Celina Juliana, °30/3/1887, Tisseltbaan 7, “linnen en ellegoed”.

-Nuytkens August, °21/5/1910, Dorp nr.9, “ijsroom”.

(“Memento der aanvragen naar kaarten en kentekens voor leurhandelaars van de gemeente Leest over periode 1935;1936 en 1937)

 

1937 – Dat jaar onderging de Zuivelfabriek Sint-Jozef uit Blaasveld een wijziging in

            de statuten van haar vennootschap. In het bestuur vonden we de namen terug

            van twee Leestenaars : de landbouwers Frans Van Roey en Karel Van Linden.

            Ze hadden respectievelijk de functie van toeziener en bestuurslid.

            “Blaasveld en de zuivelfabriek Sint-Jozef” – Karel De Decker.

 

1937 – 11 maart : De gemeenteraad besloot het college van burgemeester en schepenen

            te machtigen om voor de gemeente met de stad Mechelen een overeenkomst af

            te sluiten betreffend “een intercommunale brandweerkorps, daar Leest een

            gemeente zonder brandweerkorps is, zal de jaarlijkse bijdrage 0,30 fr per

            inwoner bedragen, berekend volgens het laatste bevolkingscijfer in den

            “Moniteur” verschenen.”

 

1937 – 11 maart : De Raad bracht gunstig advies ujit m.b.t. een gift van 8.000 fr in titels

            van Juffrouw Florence Félicité Empain, rentenierster uit Battel.

            Deze laatste stelde echter enkele voorwaarden : “jaarlijks vijf missen moeten

            worden gezongen tot intentie der familie Empain en dat het praalgraf der familie

            zou onderhouden worden”.

            Pieter Spruyt stond in voor het onderhoud.

 

1937 – 11 maart : De Raad keurde het lijnrichtingsplan van landmeter J. Van Dyck goed.

            Het betrof hier de wegen nr. 4 en 10 van de steenweg Leest naar Tisselt.

 

1937 – 30 maart : Schepencollege –

            “Gezien de hoofdonderwijzeres der gemeentelijke meisjesschool haar ontslag zal

            indienen en intusschen gevraagd heeft om tegen 5 april 1937 te vervangen te

            worden door een tussentijdige leerkracht, besluit :

            Schoepen Adeline,onderwijzeres te Vlimmeren zal de tusschentijdige bediening

            van hoofdonderwijzeres aan de gemeentelijke meisjesschool te Leest waarnemen,

            met de daaraan verbonden rechten en verplichtingen.”

 

1937 – 1 april : Ontslag schoolhoofd Mathilde Hellemans. (GR-22/4/1937)

 

            Foto : B.J.B.-jongens  tijdens een uitstap naar Scherpenheuvel.

 

1936 -  B.J.B. Leest  (Later K.L.J.)

            werd gesticht door onderpastoor De Vidts en meester Constant

            Huysmans, die ook de eerste leider werd.

            Deze jeugdbeweging is een afdeling van de Boerenbond.

            Van bij de start te Leest floreerde ze goed, de maandelijkse vergaderingen gingen

            door bij Apers in het Brughuis.

            Men organiseerde technische lessen, zomerspelen, sportactiviteiten.

            Vendelzwaaien en paardensport waren zeer populair.

            Er werd gezongen, aan toneel en aan declamatie gedaan, men ging op retraite

            enz..

            Zo namen in 1954 15 B.J.B.-ers deel aan een driedaagse retraitre, werd er dat jaar

            een toneelavond ingericht en kregen de leden een cursus ingericht door het

            Gewest over “Veebeoordeling”. Ook werd er een proefveld op maïs aangelegd,

            dit in aansluiting op gevolgde lessen over land- en tuinbouw.

            Drie leden, Juul De Smet, Marcel Diddens en Jaak Van Nobelen,

            vertegenwoordigden hun vereniging bij de Lourdesreis van de Boerengilde.

            Het hoogtepunt dat jaar was wel het Ruitersfeest.

            De “Kommandant” van de Leestse B.J.B.-ruiters was Jan De Prins.

            In 1955 bouwden Leestse B.J.B.-ers Fons De Smet en Juul Van Linden mee voor

            “Oostpriesterhulp”. Gedurende 14 dagen verbleven ze in Oldenburg, in het

            noorden van Duitsland.

            In 1957 organiseerde de vereniging op gewestelijk plan een “Actie voor

            Schoolverlaters”, er werd een contactdag ingericht om nieuwe leden te werven bij

            de schoolverlaters, zodat zij na hun schooltijd “niet geheel afgezonderd zouden

            blijven van godsdienstige, culturele of sociale vorming”.

            In 1958 werd de cursus voor verloofden, die in het Retraitehuis te Lier doorging,

            zeer gewaardeerd.

            In 1959 haalde de Leestse afdeling van de B.J.B. een eerste prijs in de

            zangwedstrijd  van de gewestelijke culturele dag. In de wedstrijd welsprekendheid

            behaalde Gust Emmeregs een derde plaats en dit werd door Jos De Smet

            overgedaan in “vrije welsprekendheid” en “declamatie”.

            In 1960 namen Georges Verbruggen, Frans Huys, Willem Slachmuylders en

            Louis Selleslagh deel aan het wereldcongres van de Mouvement International de

            la Jeunesse Agricole et Rurale Catholique (een internationale beweging die de

            B.J.B.-afdelingen van alle landen verenigde) te Lourdes. Het thema was “de

            honger in de wereld”.

 

            Later werd de oorspronkelijke benaming “Boerenjeugdbond” gewijzigd in

            “Katholieke Landelijke Jeugd” (K.L.J.)

            Tijdens de eerste vergadering van de K.L.J. in 1967 werd de nieuwe ploeg

            voorgesteld die de leiding had opgenomen :

            Leider : Leon Verbruggen die op post bleef.

            Schrijver : Frans Van den Branden, een nieuwkomer in de ploeg.

            Sport- en animatieleider : Sylvain Teughels , eveneens nieuwkomer.

            Proost : E.H. Van Dessel.

           

 

1935 – Op 20 januari trad Leonie Fierens uit de Koeistraat in het klooster bij de Dochters

            van Onze Lieve Vrouw van het H. Hart te Buggenhout.

            Haar kloosternaam was Eerwaarde Zuster Maria Berchmans.

            Leonie was te Leest geboren op 28 januari 1910 als dochter van   Jacobus “Jaak”

            Ludovicus en Maria Elisabeth Cuypers(°Leest 12/2/1879, +30/12/1967).

            Zij hadden een kleine hoeve rechtover het “Hof ter Haelen”.

            Haar broer “Fak” was één der bewoners-eigenaars van “Scheurcapruyn” in de

            Winkelstraat.

            Ze overleed veel te jong te Rumst op 30 juni 1943 aan de gevolgen van tbc.

 

1935 – 15 februari : Frans Jozef De Maeyer, landbouwer Kleine Heide 15, wordt

            bestuurslid van de C.O.O. in vervanging van J.B.Maes, ontslaggever. (GR)

 

1935 – 15 februari : “...Overwegende dat de weg van Leest naar Hombeek (Kouter)

            tot op heden van alle electriciteit verstoken bleef en zoomede al de huizen die

            er gebouwd zijn...besluit de Raad de maatschappij “Electricité du Nord de la

            Belgique” opdracht te geven het electrisch net uit te breiden in den Kauter

            opdat de menschen er hun huizen electrisch zouden kunnen verlichten...”

 

1935 – 6 mei – Gemeenteraad : Lijnrichting Kouter –

            “...Gezien deze weg een der schoonste is van gansch de gemeente, gezien het

            veel verkeer dat er op dezen weg plaats heeft, daar hij de rechtstreeksche

            verbinding is met Hombeek Statie en ook met Mechelen besluit :

            een lijnrichtingsplan zal opgemaakt worden voor gezegden Kouterweg van in

            het Dorp tot aan de grens van Leest (weg nr. 21 plus gedeelte van weg nr.2).

            Het College zal het plan laten opmaken mits de volgende punten in acht te nemen:

            1. De weg zal overal dezelfde breedte moeten hebben van in het Dorp tot op de

            grens. Waar hij nu smaller is, zal hij later verbreed worden, met dien verstande

            echter dat men steeds zal werken om den weg rechter te maken en om gevaarlijke

            punten, hoeken of draaien te doen verdwijnen.

            2. Daar waar de weg recht is en het breedst, zal men een punt vaststellen, om die

            breedte over gansch de lengte van den weg uit te breiden.

            3. Geen gebouwen, herbouwingen, afsluitingen of beplantingen zullen mogen

            opgericht worden op een afstand minder dan 3,50 meter van de grens van het

            aldus opgemaakte lijnrichtingsplan.

            Zoodra het plan zal opgemaakt zijn, zal het samen met de beraadslaging aan de

            goedkeuring der bevoegde hogere overheid onderworpen worden”.

 

1935 – 6 mei : Inwoners van de Bist hadden het gemeentebestuur verzocht de veldweg

            naar de Tiendeschuurstraat te kasseien.

            “De Raad is in princiep hiermede akkoord doch deze weg is geen gemeenteweg.”

            (DB-mei-1958)

 

1935 – 17 juni : Alfons Juliaan Geerts aangesteld als gemeenteraadslid in vervanging van

            de overleden Jozef Selleslagh.

 

1935 – 9 juli – Schepencollege :

            “Het college besluit dat er voortaan ieder jaar op 11 juli een halven dag verlof

            zal verleend worden aan onderwijzend personeel en aan de schoolkinderen in de

            gemeentescholen. Indien er op dezen dag slechts een halve dag zou gegeven

            worden in gewone omstandigheden (bv indien het een donderdag is), zal er

            verlof zijn voor de ganschen dag.

            Er zal dien dag in al de scholen, door middel van lessen, lezingen, voordrachten

            of  andere gewezen worden op de beteekenis van dien dag voor ons volk.

            Dien dag zal er aan het gemeentehuis gevlagd worden met nationale vlag en

            leeuwenvlag.”

 

 1935 – 6 augustus : “De heeren Hendrik en Victor Van den Cloot, aannemers uit

            Antwerpen, werden aangeduid als aannemer van de steenweg Leest-Thisselt,

            buurtweg van groot verkeer nr. 4 en 10 voor de som van 819.601,75 fr. (GR)

 

1935 – 5 november : Het schepencollege bracht gunstig advies uit op de vraag van

            Ferd. De Prins om in zijn woning Dorp nr. 7 te Leest een bijzondere slachterij

            te mogen inrichten.

 

1935 – Op 31 december telde de gemeente Leest 1782 inwoners.

 

1936 – In dat jaar namen de werken aan “den steenweg van Leest naar Thisselt” een

            aanvang, en werd de jongensschool gebouwd.

            Bij het bouwen der nieuwe jongensschool werd er op de speelplaats een waterput

            gemaakt. (GR-30/11/1938)

1932 – 24 december : Jan Baptist Selleslagh verving de overleden Jaak Frans Lauwens

            als klokkenluider.

 

1932 – 24 december : Theodoor Huybrechts werd gelast “met het afstempelen der

            werkloozenkaarten en dit tweemaal daags of de vier dagen der week dat de

            werkloozen zich moeten aanmelden op de gemeente en dit ’s morgends van 09u30

            tot 10 uur en ’s namiddags van 2 tot 2 u 30.”

 

1932 – Op 31 december telde Leest 1751 inwoners.

 

1933 – Dat jaar richtte de Davidsfonds afdeling van Leest een “ballonekensprijskamp”

            in, een primeur, het bleek de eerste soortgelijke prijskamp die in heel het

            Davidsfonds werd gehouden en de wedstrijd droeg de naam van Leest en

            de vereniging uit tot aan het Bodenmeer in het zuiden van Duitsland.

            (Alfons Hellemans, DB, 1956)

 

1933 – 18 januari : Aanstelling gemeenteraad en kiezing van 2 schepenen.

            Polspoel Alfons, Busschot Prosper, Apers Jozef, De Prins Petrus, Muysoms

            Frans, Van Dam Adolf, Verschueren Theophiel, Mertens Petrus en Boonen

            Frans, leden van de gemeenteraad gekozen op 9 oktober 1932, legden in

            handen van voorzitter V. De Laet de volgende eed af :

            “Ik zweer getrouwheid aan den Koning, gehoorzaamheid aan de grondwet

            en de wetten van het Belgische volk.”

            Daarna ging men over tot de kiezing van 2 schepenen.

            Eerste schepen werd Jozef Albert Apers met 5 stemmen tegen 4 voor Petrus

            De Prins.

            Tweede schepen werd Frans Hendrik Boonen met 5 stemmen tegen 4 voor Petrus

            Mertens.

 

1933 – 30 januari : Jan Nuytkens werd gemeenteraadslid in vervanging van Alfons

            Polspoel, ontslaggever.

            “Mijnheeren, gezien mijnen reeds gevorderden ouderdom en mijn slecht gehoor,

            neem ik, ondergeteekende Alfons Polspoel, de eerbiedige vrijheid mijn ontslag

            in te dienen als gemeenteraadslid van Leest, de hoop koesterende dat hetzelve

            heel bereidwillig door Ued.zal aanvaard worden.

            Hartelijken dank in voorhand.”

            In dezelfde zitting werd Jan Baptist Selleslagh aangesteld tot

            “torenuurwerkverzorger” mits 490 fr per jaar vergoeding.

 

1933 – 6 maart – Gemeenteraad :

            Raadslid Nuytkens stelde voor om het sluitingsuur der herbergen af te schaffen.

            Een geheime stemming leverde 8 stemmen op tot behoud van het sluitingsuur

            en  1 stem tot afschaffing.

            Tweede Paasdag werd met 5 stemmen tegen 4 als 3^de kermis bepaald.

            Theofiel Selleslagh werd benoemd als plaatsvervangend gemeenteraadslid en

            Louis Karel Wuyts gekozen als gemeentesecretaris met 5 stemmen tegen 4 voor

            Egied Bradt.

            Jaarwedde van de nieuwe secretaris : 12.250 fr.

 

1933 – 4 augustus : Mejuffer R. Nordel uit 12 kandidaten verkozen met 6 stemmen op de

            6 tot gemeenteonderwijzeres.

            Ze verving de overleden Mevr Ghekiére-Ackermans.

            Wedde : 6.500 fr + 3.500 fr verhoging.

 

1933 – 30 oktober : De gemeenteraad besluit een kloosterlinge als onderwijzeres te

            benoemen “alzoo vermijdende van altijd maar verschillende interims te

            moeten aanstellen hetgeen onvermijdelijk nadelig is voor het onderwijs”.

            (DB-1957)

 

1933 – 18 december : Deurwaarder J. Pauwels uit de Louisastraat te Mechelen werd

            benoemd tot dwangbeveldrager der gemeente.

 

1933 – Op 30 december overleed gemeenteontvanger Jan Eduard De Hondt.

 

1933 – Op 31 december telde Leest 1787 inwoners.

 

1934 – 20 februari : De veldwachters uit Heffen, Tisselt en Hombeek werden

            gemachtigd te Leest als hulpveldwachter te fungeren. Jan Huybrechts,

            veldwachter te Leest, mocht dit doen in bovenvermelde gemeenten.

 

1934 – 14 maart : Frans Van der Krieken uit Mechelen werd benoemd tot tijdelijke

            gemeenteontvanger. Wedde : 6.000 fr. Waarborg : 20.000 fr.

            De zitdagen waren elke dinsdag en donderdag van 09u00 tot 11u30.

 

1934 – 1 april – Zitting Kerkfabriekraad :

            G. Spiessens tot voorzitter, Edw. Van Steenwinkel tot secretaris en Jozef

            Vloeberghen tot schatbewaarder benoemd.

            (GR-24/4/1934)

 

1934 – 24 april : Ingevolge de erbarmelijke financiele toestand van de gemeente

            werd besloten de wedden van het gemeentepersoneel met 10% te verminderen.

            (GR)

 

1934 – 5 juli : Frans Muysoms, Petrus De Prins, Jozef Apers en Prosper Busschot

            benoemd tot leden van de “commissie tot nazicht der graangewassen”.

            (GR)

 

1934 – 28 september : Er werd een voorlopig comité samengesteld voor “Passieve

            Bescherming der burgerbevolking tegen luchtaanvallen”.

            Voorzitter : burgemeester De Laet, ondervoorzitter : Petrus De Prins,

            Secretaris : L. Wuyts, penningmeester : F. Van Roey, econoom : J. De Leers.

            Voorlopige zetel : het gemeentehuis. (GR)

 

1934 – 8 november : Frans Maria Lamberts verkreeg de toelating om een haag te

            planten langsheen zijn eigendom op de Tisseltbaan (nr.38), op voorwaarde

            “dat deze later geen schadevergoeding zal eischen indien de haag later,

            ten gevolge van wegeniswerken moet uitgeworpen of vernield worden.”

            August Loockx uit Mechelen kreeg een toelating tot het bouwen van vijf

            werkmanswoningen te Leest, Groote heide (nr.2).

 

1934 – 19 december : De gemeenteraad stemde voor de verhoging van de

            vleeskeurrechten :

            Paarden, ezels en muilezels per stuk : 15 fr.

            Stieren, ossen, koeien en vaarzen per stuk : 15 fr.

            Kalveren, varkens en schapen per stuk : 7 fr.

            Lammeren, geiten en speenvarkens per stuk : 3 fr.

            “Varkensvleesch binnen het Rijk bereid, maar niet gekeurd op het ogenblik

            der slachting per 10 kilos : 1,50 fr.”

            Die rechten werden verhoogd met verplaatsingskosten (heen en terug inbegrepen),

            die 2,80 fr per kilometer bedroegen.

           

            In dezelfde zitting werd besloten de pensioenleeftijd van gemeentebeambten en

            Agenten vast te stellen op 65 jaar.

            “...deze bepaling is niet toepasselijk op de beambten en agenten voor 1 januari

            1934 in werkelijken dienst en zonder bepaling van leeftijdsgrens benoemd.

            Deze laatsten mogen in dienst blijven tot op den vollen ouderdom van 70 jaar...”

 

1934 – Op 31 december 1934 telde Leest 1801 inwoners.

              Foto : dr. Stuyck.

 

1930 – Dat jaar telde Leest 30 herbergen en begon Marcel Stuyck zijn dokterspraktijk

            te Leest. Hij vestigde zich eerst in het huis van madame Voet om later enkele

            tientallen meter verder in de Dorpsstraat zijn huis te bouwen.

            Marcel Stuyck kwam op kerstavond 1962 om het leven bij een verkeersongeval,

            hij was  62.

 

1930 – De onderwijzers De Leers en Selleslagh werden belast met het “optellen van de

            huizen en gebouwen voor de te doene volksoptelling.”

            (GA-9/10/1930)

 

1930 – Stichting  te Leest van de Bond der Kroostrijke Gezinnen

            Alfons Hellemans in “De Band” 1956 :

 

“De Bond der Kroostrijke Gezinnen, die streeft naar meer maatschappelijke en zedelijke vooruitgang harer leden, bestaat te Leest van in 1930.

De hoofdleden van het bestuur waren de heer Frans Van Roey voorzitter en juffrouw Maria Rheinhard secretaresse, die haar ambt opzegde in 1932.

De heer Amandus Van Steen werd dan secretaris.

Op 9 november 1933 nam Alfons Hellemans het secretariaat over en vervult tot op heden deze post.

Daar de plaatselijke werking van de Bond heel miniem is, en zich uitsluitend bepaalt bij de inning der bijdrage en ’t opmaken van de verminderingskaarten voor het spoor, werd er in de vervanging van de overleden voorzitter niet voorzien.

Dit op advies van het gewestelijk comité.

Buiten een filmvoorstelling met tombola en een St. Niklaasfeest voor de kinderen der leden, hadden we als bijzonderste gebeurtenis in onze afdeling de huldiging der moeders van 10 of meer kinderen op 17 december 1950.

De viering begon met een H. Mis en ’s namiddags een feestzitting in “De Rooselaer”.

De moeders ontvingen een prachtige herinneringsmedaille van de Bond, hen overhandigd door Mr Pastoor en de heer Burgemeester.

De feestrede werd gehouden door de heer Slaets, gewestelijk afgevaardigde.

De meisjesschool droeg stukjes voor in betrekking met de moeder.

Jan De Decker las een fragment voor van Ernest Claes “Oorlogsnovellen, van een schamel moederke”.

Na een kort woordje van de pastoor en Alfons Hellemans, werden de aanwezige moeders en vaders op een koekenfeest vergast.

Een dergelijke gebeurtenis staat de bond binnenkort weer te wachten, gezien er sedertdien weer een aantal leden in dit geval verkeren.

Op dit ogenblik zijn reeds 93 landen aangesloten bij de B.K.G.

Nog meerdere huisgezinnen zouden kunnen toetreden, vermits nu de gezinnen met drie kinderen ook kunnen genieten van al de voordelen van de Bond (met uitsluiting van de vermindering op ’t spoor, waarvoor de voorwaarde van 4 minderjarige kinderen geldig blijft).

Moge de Bond nog groeien ten bate der grote gezinnen.”

 

De website van Leest.be vermeldde over de BGJG in 2003 (7 augustus) :

“De Bond van Grote en van Jonge Gezinnen

Is een pluralistische en democratisch georganiseerde vereniging die zich inzet voor alle gezinnen in Vlaanderen en Brussel.

De Bond verdedigt de belangen van de gezinnen, los van hun religieuze, ideologische of politieke opvattingen en los van de samenstelling van het gezin.

Daar de doelgroep van onze gezinsbeweging zo’n ruim deel van de samenleving omvat, moeten alle gezinnen zich thuis kunnen voelen in “De Bond” en moet ons aanbod erg divers zijn.

Met de lidkaart van de Bond verkrijgt u vermindering op tal van activiteiten, bezoeken aan musea en manifestaties.

U kan ook beroep doen op een hele waaier van diensten zoals een sociaaljuridische dienst, jeugdkampen, reductiekaarten, openbaar vervoer, gezinssportfederatie, studie- en huwelijksleningen, leningen Vlaams Woningfonds, grootouderactie, enz...

Tevens ontvangt u iedere week het “Bondsblad”, boordevol informatie rond het gezin.

Voor kersverse vaders en moeders is er gratis “Brieven aan jonge Ouders”, voor ouders met tieners van 12 tot 16 jaar is er “Botsing” en voor de grootouders “Actief”.

In Leest kan je terecht voor algemene inlichtingen op het platselijk secretariaat : Martin Mollemans, Vinkstraat 66 en voor reductiekaarten bij Tony Dons, Dorpstraat 17.”

 

1930 – 21 februari : De gemeente ontving een brief van Dhr. Stuyck, kantonale opziener

            van het lager onderwijs, waarin ze erop gewezen werd “dat den toestand der

            gemeentescholen, en van het materiaal, veel te wenschen overlaat, niet meer

            voldoet aan de noodwendigheden voor het geven van behoorlijk onderwijs.”

            (GR-13/3/1930)

 

1930 – 1 maart : Rosa Marien benoemd tot tijd. Onderwijzeres in de meisjesschool, als

            plaatsvervangster van de nog steeds zieke mevrouw Ghekiére-Ackermans.

            Jaarwedde : 13.000 fr. (GR-13/3/30)

 

1930 – 13 maart : Pieter Hendrik Spruyt tot grafmaker benoemd, in vervanging van

            Henri Van de Vondel, ontslaggever.

            Hij ontving daarvoor 20 fr per lijk boven de 10 jaar oud, en 10 fr tot 10 jaar.

            In dezelfde zitting van de gemeenteraad werd klokkenluider Jaak Lodewijk

            Lauwers belast “met den onderhoud en het reinigen der wegenissen van

            geheel het kerkhof, waarvoor hem dan de grassing van geheel het kerkhof

            als vergelding werd verleend.”

            Voordien onderhield de klokkenluider slechts de helft van het kerkhof, de andere

            helft werd onderhouden door de vroegere grafmaker.

            Nog uit deze gemeenteraad :

            “...De Raad, gezien het Koninklijk Besluit van 19/12/1929, waarbij het tarief der

            tolrechten geheven op den overgang der brug over den Rupel, merkelijk wordt

            verhoogd. Overwegende dat deze tol de handsel- en nijverheidsbetrekkingen wel

            ernstig belemmert, en dat de betaling van die verouderde belasting, stremming

            voor het verkeer daarstelt ;

            Overwegende dat de Rupelbrug een der enigste is van het land waarop nog

            tolgelden worden geheven, beslist éénparig bij den heer Minister van Landbouw

            en Openbare Werken protest aan te teekenen tegen de nieuwe tarieven en de

            volledige afschaffing aan te vragen der tolrechten.”

            Foto : de sabel van de oude veldwachter Isidoor Constant Van Hoof.

                        Paul Van Roy uit de Vinkstraat  vond die op zijn zolder terug.

 

1929 – 1 juni : Uit een brief van het gemeentebestuur :

            “...wij doen u kennen dat de bewapening van onzen veldwachter bestaat uit een

            revolver en matrak.”

 

1929 – 6 juni : “...de weg van Leest naar Thisselt is geheel onberijdbaar, zodanig dat de

            gespannen van de zoomwegen moeten gebruik maken...”

 

1929 – 13 juni : Pokzetting in het gemeentehuis door dokter Van Assche aan de

            schoolkinderen. Deze was gratis. (GA-6/6/1929)

 

1929 – Op zondag 30 juni rond 17u30 brandde er een stromijt af, gelegen nabij de

            woning van Jozef Apers in de Mechelbaan.

            De oorzaak bleef onbekend, het huis bleef gelukkig gevrijwaard.

            (GA-1/7/1929)

 

1929 – Bij Koninklijk Besluit van 5 juli 1929 werd de “medalie van 3^e Klas”verleend

            aan Frans Cnops uit de Kleinheidestraat 2, dit voor een daad van moed en

            zelfopoffering. (GA-20/8/1929)

 

1929 – 3 oktober – Gemeenteraad :

            -De Raad stemde een speciaal krediet van 100 fr voor het “Comité der Guido

            Gezelle Hulde, overwegende dat het billijk is in de mate van het mogelijke, tot

            het welgelukken van de viering der honderdste verjaring van dien grooten

            Vlaamschen dichter bij te dragen.”    

            -De Raad besloot éénparig en onder voorbehoud van goedkeuring door de hogere

            overheid, de gemeentelijke bijdrage voor onvrijwillige werklozen te brengen op

            4 fr per dag voor de gehuwden en ongehuwde mannen, op 1 fr per dag voor de

            vrouwen en op 0,50 fr per kind per dag als familietoeslag en dit te beginnen

            van de eerste dag af.

            -Bij éénparig besluit van de Raad werd een berisping gegeven aan

            gemeenteontvanger De Hondt, wegens nalatigheid.

 

1929 – 24 oktober – Schepencollege :

            “...De burgemeester deelt mede dat het noodig is, betere verlichting te hebben

            aan de Zennebrug, waar slechts één lamp bestaat en dat aan de woning van

            Van den Eede, Tisseltbaan, ook ene lamp zou mogen geplaatst worden...”

 

1929 – 14 november :

            “...Overwegende dat de gemeente te zorgen heeft voor het onderhoud en de

            uitbreiding der diensten van de openbare verlichting, de opruiming, de bestrating

            enz. en dat deze uitgaven in 1928 beliepen tot de som van fr 22.898... besluit

            éénparig : te rekenen vanaf 1/1/1930 en voor eenen termijn van twee jaren, wordt

            er ten behoeve der gemeente Leest, eene straatbelasting geheven.

            Op de gebouwde eigendommen : 1/10 der kadastrale huurwaarde van het belast

            vast goed.

            Op de ongebouwde eigendommen : 1/20^ste van het kadastraal inkomen van het

            belast vast goed...”

            In dezelfde gemeenteraad verkreeg Jozef Leemans uit Hombeek een gunstig

            advies “tot inrichting van een regelmatigen en openbaren buschdienst voor

            personenvervoer tusschen Mechelen en Kapelle o/d Bos, gaande over het

            grondgebied met Minerva en Chevroletrijtuigen van 20 PK aan den prijs van 3

            franks voor den geheelen tocht.”

 

1929 – 2 december : “...Overwegende dat er slechts één vrije boekerij in de gemeente

            bestaat en dat bij de begrooting voor 1930, er slechts 25 centiemen per inwoner

            als inwoner als toelage is voorzien aan die vrije boekerij, besluit de Raad

            éénparig een bijkrediet te stemmen van 100 fr, als gemeentelijke bijdrage aan

            den bibliothecaris.” (GR)

 

1929 – 12 december : Brief van de burgemeester tot schoolhoofd De Leers :

            “...Ingevolge verzoek van Mr de Gouverneur der provincie, zijn wij zoo vrij U

            bij deze over te maken 2 druksels tot inschrijving der bijdragen voor uwe school,

            voor het aankoopen van een geschenk aan te bieden aan H.K.H. Prinses Marie

            José, ter gelegenheid van haar huwelijk...”

 

1929 – 31 december : Leest telde 1761 inwoners, 343 gezinnen en 340 woningen.

            (GA-21/3/1930)

 

1930 – Honderdjarig bestaan van België

            Dit ging ook te Leest niet onopgemerkt voorbij.

            In december maakte het gemeentebestuur een verslag over de voorbije aktiviteiten

            in het kader van dit eeuwfeest :

            “Den 11 mei, in de Alemstraat : velokoers voor beginnelingen met premiën.

            Den 12 mei, veejaarmarkt met uitdeelingen van premiën aan de deelnemers,

            gevolgd van volksspelen, met premiën.

            In de Groote en Kleinheidestraten :

            Op 13 juli : velokoers voor beginnelingen, met premiën.

            Op 14 juli : jaarmarkt voor vee met premiën.

            Haankappen, vogelpik en bakschieten voor velorijders met premiën.

            Op 27 juli : bijwoning der plaatselijke overheden en bestuursleden van

            Commissie van O.O., Kerkfabriek en leden Feestcommissie, van het Te Deum.

            Op 12 oktober : volksspelen met premiën en prijzen in de Winkelstraat, Koeistraat

            en Mechelbaan.

            Vogelpik per rijwiel, velokoers voor personen boven de 40 jaar, flessen vullen en

            mastklimmen. 

            Op 13 oktober in het Dorp : velokoers voor onderbeginnelingen met premiën,

            vogelpik en bakschieten per rijwiel, mastklimmen, serieuze wandeling voor

            gezette personen.

            Algemeene verlichting der dorpsplaats met versiering en verlichting van het

            gemeentehuis.

            Op 26 oktober in de Thisseltbaan, groote loopkoersen voor onafhankelijken en

            beginnelingen met uitdeeling van premiën.

            De bovengemelde feesten zijn opgeluisterd geweest op de verschillende plaatsen

            door de fanfaren maatschappijen Arbeid Adelt en Sinte Cecilia, welke eveneens

            eene premie toegekend zijn.

 

            Afrekening der feesten.

            De toelage der gemeente in begrooting 1930, beloopt 1.500 fr.

            Beloofde staats- en provinciesubsidie : 900 fr.

            Betaald aan drukker Thomas voor de affichen 150 fr, aan lid der feestcommissie

            Huybrechts 1.350 fr.

            Nog te betalen voor versiering en verlichting van het gemeentehuis : 120 fr.

            Opgemaakt door het gemeentebestuur van Leest, den 18 december 1930.”