Woensdag 2 mei 2012

BACALLÁ AMB POMA I ALIOLI DE MEL [gastronomie]

BACALLÁ AMB POMA I ALIOLI DE MEL (kabeljauw met appel en honingalioli)

1. Ingrediënten en hulpmiddelen:
1. 1. Ingrediënten:
1. 1. 1. Bacallá:
-vis: 800 gram geweekte bacallá
-kruiden:
     -1,50 theelepel verse tijm
     -10 witte peperbolletjes
     -1 laurierblad
-allerlei:
     -visfumet
     -4 eetlepels boter
1. 1. 2. Poma:
-groenten: 3 grote sjalotten
-kruiden:
   -mespunt kaneel
     -zout
     -fijngehakte bladpeterselie
-allerlei:
     -3 appelen golden delicious
     -10 eetlepels kookvocht van de bacallá
     -1 eetlepel boter
     -10 centiliter
     -volle melk
1. 1. 3. Alioli de mel:
-ingrediënten:
     -zie bereiding van alioli (looksaus), elders op de site
     -3 eetlepels honing
1. 2. Hulpmiddelen voor de aliolo de mel:
-mortier
-vijzel

2. Werkwijze:
2. 1. 1. Alioli de mel:
-bereid de alioli: zie bereiding van alioli (looksaus), elders op de site
-voeg honing toe
2. 1. 2. Bacallá:
-vul een diepe pan met 3 centimeter visfumet
-voeg boter, peperkorrels en laurier toe
-laat 10 minuten zachtjes koken
-leg de bacallá in de pan
-laat 15 minuten zachtjes koken
-neem de bacallá uit de pan
-houd de bacallá warm
-houd 10 eetlepels kookvocht bij
2. 1. 3. Poma:
-stoof fijngehakte sjalotten in boter in een pan
-voeg 3 fijngehakte appelen toe. Kruid met kaneel. Laat 10 minuten zacht koken met deksel op pan
-voeg visfumet toe. Laat 10 minuten zachtjes koken zonder deksel
-voeg melk toe en kruid met zout. Laat inkoken
2.1.4. Schikken en grillen:
-schik de appelen in een ondiepe vuurvaste ovenschotel. Bestrooi met peterselie
-schik de bacallá op puree. Leg flinterdunne schijfjes van een appel op de bacallá
-bedek bacallá en schijfjes appel met honingalioli
-zet onder grill tot de honingalioli bruin kleurt

Dinsdag 1 mei 2012

GEEN SPAANSE PESETA ZONDER CATALUNYA; MEER ZELFS, GEEN SPANJE ZONDER CATALUNYA [geschiedenis en muntwezen]

GEEN SPAANSE PESETA ZONDER CATALUNYA; MEER ZELFS, GEEN SPANJE ZONDER CATALUNYA

Van 19 oktober 1868 tot 1 januari 2002 was de peseta de officiële munt van Spanje. Daarna werd hij vervangen door de euro: De koers van 1 euro bedroeg 166,386 pesetas.

Toch was dit niet de eerste keer dat de peseta in (een deel van) Spanje gebruikt werd. Tijdens de Franse of Napoleontische Overheersing in het begin van de negentiende eeuw werden in Barcelona pesetas geslagen. 2 stukkeen: een stuk van 2,50 pesetas in 1808 en een stuk van 1,00 peseta in 1809.
Zelfs die munten waren niet de eerste pesetas in Spanje. In de achttiende eeuw werd een stuk van 2 ral, real in het Castiliaans, peseta genoemd. Men kan nog verder in de tijd teruggaan. Tijdens de Guerra Civil Catalana, een oorlog tijdens de tweede helft van de vijftiende eeuw, tussen de Generalitat of het Catalaanse parlement en Joan sense Fe, graaf van Catalunya en koning van Aragón en Valencia en vader van Fernando el Católico, grootvader van Carlos V, waren er munten die peseta genoemd werden.

Peseta is afgeleid van het Catalaanse peceta, verkleinwoord van peça of stuk, muntstuk bij uitbreiding. Munten werden geslagen in een seca. Het woord is afgeleid van het Arabische sekka of sikka, huis waar munt geslagen wordt.
De Seca van Barcelona bevond zich niet ver van de kerk van Santa Maria del Mar. Het gebouw stond waar nu een huizenblok dat begrensd wordt door de Carrer dels Flassaders, de Carrer de les Mosques, de Carrer de la Seca en Carrer de la Cirera, is. Nu nog kunnen 2 overblijfselen waargenomen worden. Vanuit de Carrer de la Seca is men een negentiende-eeuwse schoorsteen te zien. In de Carrer dels Flassaders valt een wapenschild van de Bourbóns uit het begin van de achttiende eeuw op.
Barcelona had een Seca van de dertiende eeuw tot 1715 toen ze na de Guerra de Succesió of opvolgingsoorlog tussen Catalunya én de Oostenrijkse Habsburgers en de Spaanse Borbóns opgedoekt werd. Van 1808 tot 1879 was de Seca opnieuw in gebruik.

Het invoeren van de peseta als Spaanse eenheidsmunt gebeurde onder de dictatuur van generaal Serrano Domínguez, een eerste militaire 'interludium' in de geschiedenis van Spanje. Initiatiefnemer was Laureà Figuerola, minister van Financiën. Het zal wel geen toeval geweest zijn dat hij Catalaan was.
Vaak, meestal wordt beweerd dat Spanje ontstaan is toen door het huwelijk van de Reyes Católicos Castilla en Groot-Catalunya onder de leiding van één persoon, lees één echtpaar gekomen zijn; Vreemd. Éen van de redenen om van een land te kunnen spreken, is een eenheidsmunt. Die kwam er pas met de eerste Spaanse peseta in 1869.

Donderdag 26 april 2012

CATALUNYA EN ADOPTIE- EN GELIEFDE ZONEN [traditie]

CATALUNYA EN ADOPTIE- EN GELIEFDE ZONEN

Plaatselijke besturen in Catalunya kunnen aan personen die van uitzonderlijk belang zijn of waren voor een gemeente, de titel van fill predilecte, meest-geliefde of lievelingszoon, of fill adoptiu of adoptiezoon toekennen. De titels worden slechts uitzonderlijk toegekend. Niet zelden wordt de toekenning gevisualiseerd door een gebouw, een plaats, een monument of een straat naar de bijzondere zoon te noemen.
Het verschil tussen fill predilecte en fill adoptiu is klein. Om fill predilecte te kunnen worden moet men in de gemeente geboren zijn. Een fill adoptiu is niet in de gemeente geboren, maar kan er wel wonen of gewoond hebben.

Woensdag 25 april 2012

GAMBES A LA PLANXA [gastronomie]

GAMBES A LA PLANXA (gambas op een hete plaat)

1. Ingrediënten:
-schaaldieren: 24 zoutwatergambes
-kruiden: zeezout
-allerlei:
-extra-virgen-olijfolie
-citroensap

2. Werkwijze:
-knip het harnas van de gambes op de rug door. Verwijder het darmkanaal
-bestrooi de gambes met zout. Besprenkel ze met olie. Laat zout en olie 15 minuten inwerken
-doe weinig olie in de pan. Verwarm de pan tot de olie rookt
-leg de gambes in de pan. Draai ze om. Gaar ze tot de kern niet meer glazig is. Besprenkel ze net vóór het einde van de baktijd met citroensap
-dien onmiddellijk op

3. Allerlei
De ideale gambes zijn die van Palamós uit het noordoosten van Catalunya. Ze komen voor in 3 groottes: klein, middelmatig en groot. De ideale periode om ze te eten is april, mei en begin juni

Dinsdag 24 april 2012

UNA PESSETA DE BARCELONA [geschiedenis en muntwezen]

UNA PESSETA DE BARCELONA

Dit briefje van una pesseta of één peseta werd door het Ajuntament de Barcelona of het stadsbestuur van Barcelona uitgegeven sinds 13 mei 1937 tijdens de zogenaamde Guerra Civil. Het was een geldig betaalmiddel. De afmetingen: 10,00 centimeter bij 5,90 centimeter. Afgedrukt exemplaar dateert van 1 juni 1937 en draagt Serie A 993,042 als nummer.
De afbeelding links toont het wapenschild van Barcelona met daaronder een Middeleeuws schip. Het gevierendeelde schild toont linksboven en rechtsonder het kruis van Sant Jordi of de heilige Joris die de patroonheilige van Barcelona en Catalunya is, en rechtsboven en linksonder een deel van de Senyera of Catalaanse vlag. Het schip verwijst naar de Middeleeuwen toen Catalunya met Barcelona als hoofdstad een Middellandse Zeemacht die het vooral in het westelijke deel van de Middellandse Zee voor het zeggen had, was.
Zonder Catalunya zou Spanje nooit een peseta gehad hebben. Dit is dan weer een ander verhaal.

Maandag 23 april 2012

IS PERSONA NON GRATA JUAN CARLOS ANTI-DEMOCRAAT EN FASCIST?! [actualiteit, politiek, monarchie en fascisme]

IS PERSONA NON GRATA JUAN CARLOS ANTI-DEMOCRAAT EN FASCIST?!

De gemeenteraad van stadje Berga in Catalunya heeft op 3 mei 2012 2 belangrijke beslissingen genomen:
-Juan Carlos is persona non grata verklaard omdat hij in 1975 na de dood van Franco op niet-democratische wijze koning van wat Spanje genoemd wordt, geworden is;
-aan Franco wordt de titel van 'adoptiezoon' van Berga die hij op 17 juli in 1962 gekregen heeft, ontnomen.
De stemming gebeurde als volgt:
-voor: Candidatura d'Unitat Popular, independistische, niet separatistische Catalaanse partij die ijvert voor de onafhankelijkheid van Catalunya. Heeft een volk of natie geen recht op zelfbeschikking?!;
-onthouding: CiU, overwegend-katholieke rechtse partij, en PSC, Partit dels Socialistes de Catalunya, socialistische partij;
-tegen: Partido Popular, extreem-rechtse katholieke partij die opvolger én dus erfgenaam is van de Alianza Popular die op haar beurt opvolger was van Falange en Movimiento, extreem-rechtse en fascistisch-francistische partijen.

Gaat het om terechte beslissingen? 2 keer ja. 2 keer volmondig ja zelfs.

Dat Juan Carlos in 1975 na de dood van Franco op niet-democratische wijze koning van wat Spanje genoemd wordt, geworden, staat vast.
Juan Carlos is na de dood van Franco geen koning geworden in opvolging van Alfonso XIII, zijn grootvader, die in 1931 als koning afgetreden is en Spanje zonder enige verplichting verlaten heeft. Hij is koning geworden omdat hij door dictator, fascist en massamoordenaar Franco tot zijn opvolger aangeduid was.
Kon Juan Carlos Franco wettelijk gezien opvolgen? Neen. Franco was immers het hoofd van een dictatuur dat door een staatsgreep van het leger met steun van kerk, adel en grootgrondbezitters en niet door een Guerra Civil of burgeroorlog de macht genomen heeft en de democratisch-gekozen regering opzij geschoven heeft, lees opgesloten of vermoord. Dat het Spanje van Franco vanaf 1939 door het overgrote deel van de landen met de USA, een andere werelddictator, erkend is, doet niets ter zake. Franco is immers zonder de steun van het Spaanse volk, lees verkiezingen, maar wel met de steun van Duitsland, Italië en Portugal, fascistische landen bij uitstek, aan de macht gekomen.
Kan Juan Carlos beschouwd worden als de opvolger van Alfonso XIII? Neen. Alfonso is in 1931 vertrokken omdat links en gematigd rechts de gemeenteraadsverkiezingen gewonnen hebben. Door die vreemde keuze heeft Alfonso zichzelf buitenspel gezet. Alfonso voelde zich wie-weet-waarom op zijn lul getrapt: weet wel dat die lul het belangrijkste werkorgaan van koningen is omdat het dient om zich voor te planten en hun geslacht te bestendigen en zich in de veel te veel vrije tijd met vrouwelijke gezelschap bezig te houden. Alfonso had zijn koningschap laten afhangen van een overwinning van rechts, te weten, kerk, adel en andere rijken. Door na de nederlaag Spanje te verlaten en door geen oplossing voor ‘zijn’, lees het koninklijke, probleem te zoeken pleegde hij niets anders dan hoogverraad. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de democratisch-verkozen Frente Popular hoogverraad gebruikte om monarchie af te schaffen.

Aan Franco wordt de titel van adoptiezoon van Berga, die hij in 1962 gekregen heeft, ontnomen. Spanje heeft de gewoonte om personen die niet in de gemeente geboren zijn of gewoond hebben, op basis van verdiensten tegenover die gemeente, tot adoptiezoon te verheffen.
Franco is lang niet alleen te Berga tot adoptiezoon uitgeroepen. Iets doen tegen Franco stond van 1936 tot en met 1975 en staat misschien zelfs nog na 1975 tot en met vandaag gelijk met een misdaad. Voor de 2 religies van het dictatoriale Spanje moest iedereen en alles wijken. Die religies: fascisme die bijna of misschien zelfs helemaal tot een Franco-cultus uitgegroeid was, en de katholieke, armopstekende kerk.

Is Juan Carlos fascist? Ik kan de vraag niet negatief beantwoorden.
Alfonso XIII, grootvader van Juan Carlos, heeft Franco na de overwinning in 1939 gelukgewenst. Juan Carlos heeft zich nooit van die verklaring gedistancieerd.
Juan Carlos is met de goedkeuring van zijn vader in dictatoriaal Spanje door Franco en dus het fascisme opgevoed. Franco kan beschouwd worden als ‘stiefvader’ van Juan Carlos. Juan Carlos heeft genegenheid voor Franco gehad. Juan Carlos heeft gediend in het Spaanse leger. Juan Carlos heeft zich nooit van ook maar één van voorgaande elementen gedistancieerd.
Juan Carlos heeft tijdens het francisme Franco meer dan eens vertegenwoordigd: tijdens binnenlandse activiteiten, op buitenlandse reizen, … Juan Carlos heeft tijdens het francisme Franco meer dan eens als staatshoofd vervangen en was dan ook in se hoofd van een dictatoriale, fascistische stad. Juan Carlos heeft zich hiervan nooit gedistancieerd.
Juan Carlos is in 1975 Franco opgevolgd door te zweren op de wetten van de Movimiento en de bijbel. Na Francos dood heeft hij meermaals zijn graf in de Valle de los Caídos bezocht, onder meer in aanwezigheid van Francos weduwe. Juan Carlos heeft zich hiervan nooit gedistancieerd.
Juan Carlos heeft de opstand van het leger onder kolonel Tejero op 23 februari 1981 veroordeeld door erop te wijzen dat het leger zich niet met politiek moest bezig houden. Juan Carlos heeft echter nagelaten om die opstand van Tejero, gepleegd met (al dan niet verdoken) steun van het nog steeds rechtse en dus fascistische leger te veroordelen. Juan Carlos heeft dit laatste nooit betreurd.
Kortom, Juan Carlos heeft het fascisme waarvan hij een van dé personen was, nooit verloochend. Juan Carlos kan niet anders dan fascist zijn.

Is Juan Carlos democraat? Ik kan de vraag niet positief beantwoorden.
Wie voor monarchie, fascisme en meeheulende katholieke kerk is, kan geen democraat zijn. Wie voor monarchie, fascisme en meeheulende katholieke kerk is, kan nooit democraat zijn. Hopelijk krijgt de houding van Berga navolging, niet alleen in Catalunya, maar ook in wat Spanje genoemd wordt.

Hopelijk krijgt de houding van Berga navolging, niet alleen in wat Spanje genoemd wordt, maar ook in Europa. Hopelijk krijgt de houding van Berga navolging, ook en vooral in Europa.
De Europese Unie die alles wat naar nazisme stinkt, veroordeelt en met wetten ongedaan probeert te maken, laat toe dat Spanje Franco blijft koesteren. Nee, dit zijn niet zomaar woorden. De Partido Popular die Spanje ‘bestuurt’, is immers erfgenaam van het fascistische francisme. Weg ermee.
Weg met monarchie én Juan Carlos en weg met francisme én Partido Popular zijn de enige mogelijkheden om meer dan vijfenzeventig jaren na het begin van de zogenaamde Guerra Civil tot een democratisch Spanje te komen.

Zondag 22 april 2012

RECONQUISTA IN JAARTALLEN [geschiedenis]

RECONQUISTA IN JAARTALLEN

Onderstaande lijst is een samenvatting in data van de Reconquista of zogenaamde herovering van Spanje. Die herovering is van noord naar zuid verlopen en gebeurde sneller in het binnenland dan langs de Middellandse Zeekust. De lijst is uiteraard onvolledig en vraagt dan ook om vervollediging.
Ik heb het over Reconquista gehad. De term is onjuist gekozen. Van Reconquista zou er sprake kunnen geweest zijn indien de Visigoten die in 711 in de Slag van Guadalete door de Moren verslagen waren, hun gebied zouden hebben willen terugwinnen. Van de Visigoten was echter niet langer sprake. Het gebied dat Asturisch, Catalaans, Leonees, Navarrees, Castiliaans of Aragonees zou worden, is veroverd op de Moren die de wettelijke eigenaars waren. Dus verovering zonder her- of Conquista zonder re-.
Beweren dat de zogenaamde Reconquista begonnen is in 722 met de overwinning van de Asturiër Pelayo in de Slag van Covadonga, klopt niet. In die slag heeft Pelayo er alleen maar voor gezorgd dat zijn minirijkje niet door de Moren bezet werd.

785: Girona;
800: Santiago de Compostela;
901: Barcelona;
845: Astorga, Tuy;
854: Léon;
864: Burgos;
881: Sahagun;
884: Grañon;
889: Cardena;
893: Zamora;
899: Raga en Simanca;
900: Toro;
912: Clunia, Osma, Roa;
940: Sepúlveda;
1045: Calahorra;
1084: Arguedan;
1085: Toledo;
1089: Montearagón, Monzon;
1096: Huesca;
1091: Castellar;
1118: Zaragoza;
1119: Tudela;
1148: Tortosa;
1149: Fraga, Lleida;
1157: Calatrava;
1170: Albarracin, Teruel;
1177: Cuenca;
1200: Coria;
1220: Badajoz;
1227: Cáceres;
1229: Mallorca;
1232: Menorca;
1335: Eivissa;
1236: Córdoba;
1238: Valencia;
1243: Murcia;
1245: Denia;
1246: Cartagena, Jaen;
1248: Sevilla;
1263: Cádiz;
1410: Antequera;
1483: Lucena;
1486: Loja, Moclin;
1487: Málaga, Velez Málaga;
1489: Almería, Baza, Guadix, Solobreña;
1485: Cártama, Ronda;
1492: Granada (2 januari).

Zaterdag 21 april 2012

JUAN CARLOS, MONARCHISTISCH PROFITARIAAT EN INCONSEQUENTIE [actualiteit, politiek, monarchie en fascisme]

JUAN CARLOS, MONARCHISTISCH PROFITARIAAT EN INCONSEQUENTIE

April 2012 is niet de maand van Juan Carlos, bij de 'gratie' van god en het fascisme koning van wat Spanje genoemd wordt, geweest. Toch zal hij alle heisa overleven. Hij is immers niet voor niets een Borbón of Bourbon. Dat geslacht dat denkt dat het blauw bloed heeft, is al meer dan eens ‘eigenaar’ van Spaanse kroon en troon en voorbeeld van wat gelegaliseerde uitbuiting genoemd wordt, geweest.

Op 16 april 2012 titelde Het Nieuwsblad: Spanje in crisis, koning jaagt op olifanten. Het is inderdaad vreemd dat een koning op olifanten gaat jagen terwijl ‘zijn’ land in de problemen verkeert.
Vreemd is dat Het Nieuwsblad pas op 16 april 2012 leek te beseffen dat Spanje in een zware politieke crisis verkeert. Spanje verkeert al eeuwen in crisissen. Of is het één enkele eeuwenlange crisis?
Ik denk aan de Habsburgers en Karel V die als conquistador-par-excellence verantwoordelijk is voor de Centraal- en Zuid-Amerikaanse genocide, Filips II die Spanje meer dan eens in faling liet gaan en Carlos II die door de fout van zijn hele Habsburgse geslacht én inteelt ‘zijn’ land verkwanseld heeft aan en zoon van Louis XIV en dus aan de Bourbons. Ik denk aan de Borbóns of Borbós, in Frankrijk Bourbons genoemd, en het verlies van de overzeese bezittingen op het einde van de negentiende eeuw, het heulen met de dictaturen van Miguel Primo de Rivera en Franco die Hitler verafgoodde, en de neofascistische regeringen van de Partido Popular op het einde van de twintigste en in het begin van de eenentwintigste eeuw.
De hele door mij erg beknopt samengevatte periode die in 1516 met Karel V die beruchter dan beroemd was, begonnen is, is er steeds weinig, zeg maar bijna geen aandacht besteed aan het lot van de gewone mens, dat meer dan betreurenswaardig was en dat eigenlijk nog steeds is.
Eigenlijk was het Het Nieuwsblad te doen om -en ik citeer opnieuw uit de krant van 16 april 2012- koning Juan Carlos die op luxesafari ten val kwam en z’n heup brak. Dat voor de Spanjaard geheime tripje heeft maar liefst 46.000 euro gekost. Dit klopt spijtig genoeg niet. Dit klopt spijtig genoeg helemaal niet. 46.000 euro is wat Juan Carlos’ reis en verblijf gekost hebben. In dat exorbitante bedrag zijn echter de kosten van lijfwachten en eventuele maîtresse(s) niet inbegrepen. Juan Carlos wist dat hij met die reis over de schreef zou gaan: De trip stond immers niet eens in de officiële agenda. Ik hoor monarchisten van wie er in wat België zoveel te veel zijn als er zijn en dus a- en zelfs antidemocraten verkondigen dat ook een koning recht heeft op privacy. Vergeet het: de enige taak van een koning die in moderne tijden bij de gratie van (een deel van) het volk op een troon zit zoals een kind op zijn kakstoel, is dat volk te vertegenwoordigen en te helpen. Dat Juan Carlos zijn heup gebroken heeft, komt er nog bij. Net als de ermee samenhangende extra-kosten overigens: kosten voor hospitaalverblijf en bewaking en wat hij wel ditjes en datjes zal noemen, maar voor de gewone mens een fortuin betekent.
Van scrupules heeft Juan Carlos geen blijk gegeven:
-foefelen met zijn agenda met als enige redenen zijn gebrek aan staatszin te verbergen en zijn desinteresse voor het lot van zijn ‘onderdanen’ te verbergen;
-lak hebben aan de doelstellingen van het WWF. Van de Spaanse afdeling van het World Wildlife Fund is hij erevoorzitter. Dode Afrikaanse dieren zullen het geweten hebben;
-op 19 april 2012 titelde Het Nieuwsblad: Zeldzaam bij royals: Juan Carlos excuseert zich. De krant gaat verder en citeert Juan Carlos die zeker niet voor het eerst in zijn (koninklijke) leven liegt: Het spijt me zeer. Ik maakte een fout. Het zal niet meer gebeuren. Deze verontschuldiging die TVE-Europa uitgezonden heeft, duurde nog geen minuut. Daarna praatte Juan Carlos verder over andere dingen. Of hoe het hoofd van een land liegen slechts als een fait-divers beschouwt;
-Het Nieuwsblad op 20 april 2012: Juan Carlos ging jagen met zijn maítresse, de Duitse prinses-door-huwelijk Corrina zu Sayn-Wittgenstein. Hiervoor heeft Juan Carlos die door kerk en fascisme op handen gedragen werd en wordt, zich niet verontschuldigd. Ach ja, kerk en staat hebben steeds samen geheuld om de gewone mens klein, bijna niet-bestaand zelfs te houden.

Juan Carlos, koning van wat Spanje genoemd wordt, is niets anders dan een a-, zelfs antidemocraat die het niet verdient om over anderen te heersen. Zijn hele leven bijna, van voor zijn koningschap reeds, heeft Juan Carlos blijkt gegeven van niets anders dan a-, zelfs antidemocratie.

Dit is echter een ander verhaal.

Vrijdag 20 april 2012

RIJK VAN NAVARRA (800-1094) [geschiedenis en stamboom]

RIJK VAN NAVARRA (800-1094)

De naam van de heerser en eventueel de toenaam, de familieband met de voorganger en de regeerperiode worden vermeld.

-Iñigo Arista (800-851);
-García Iñiguez, zoon (851-882);
-Fortún Garcés el Monje, zoon (882-905);
-Sancho Garcés I, geen band met vorige dynastie (905-925);
-García Sánchez I, zoon (925-970);
-Sancho Garcés II Abarca, zoon (970-994);
-García Sanchez II el Temblón, zoon (994-1004);
-Sancho Garcés III el Grande, zoon (1004-1035);
-García III, zoon (1035-1054);
-Sancho IV de Pañalén, zoon (1054-1076);
Sancho V, zoon (1076-1094).
Na Sancho V wordt het rijk van Navarra het rijk van Navarra en Aragón.

Donderdag 19 april 2012

NOBELPRIJS VOOR DE LITERATUUR [literatuur en geschiedenis]

NOBELPRIJS VOOR DE LITERATUUR

5 inwoners van Spanje wonnen de Nobelprijs voor de Literatuur. José Echegaray y Eizaguirre (1833-1916) won de prijs voor zijn drama in 1904. Jacinto Benavente y Martinez (1866-1954) won de prijs voor zijn drama in 1922. Juan Ramón Jimenez (1881-1958) won de prijs voor zijn poëzie in 1956. Vicente Aleixandre y Merlo (1898-1984) won de prijs voor zijn poëzie in 1977. Camilo José Cela (1916-2002) won de prijs voor zijn proza in 1989.

Spaanssprekende schrijvers die de prijs wonnen, waren de Chileense Gabriela Mistral in 1945, de Guatemalteek Miguel Ángel Asturias in 1967, de Colombiaan Gabriel García Márquez in 1982, de Mexicaan Octavio Paz in 1990 en de Peruaan Mario Vargas Llosa in 2010.

Woensdag 18 april 2012

EBRE 1 [gedicht]

EBRE 1

water vloeit vragend voorbij. geen worsteling.
geen gevecht naast een verlaten vlakte die
verbergt. geen woord hoger dan het andere
dat niet Catalaans klinkt. geen wind. stilte
slechts. sierlijkheid. statigheid. een draaikolk
aan de buitenkant van een bocht. een kasteel
dat gekarteld overleeft. de loodrechte leegte

van een vreemde sprong. zonder speelsheid.
een herkenbare kreet die elke dag zal blijven
kwellen. zelfdoding. een terras tussen tranen
die traag toch nog voor altijd blijven zullen.
verweesde stenen die steeds al gedreigd
hebben om te verpletteren. herhaaldelijk
vallen vóór het (her)opstaan. aan water dat

vruchtbaar blijft, een overbodige mirador.
een tafel met twee stoelen. één voor mij
(zwarte wijn uit een gebarsten karaf. of is

het rood? bloed
rood? bloed? laveloos leven
of doder nog aanwezig blijven. wijn. vi negre:

geen azijn die wonden nooit helen kunnen).
de andere voor de voorbeeldige vechter
die verdwenen nooit vergeten worden zal.

-o-o-o-o-o-

1. "Ebre" is Catalaans voor Ebro.
2. "Ebre 1" vindt zijn inspiratie bij de Slag van de Ebre die het begin van einde van de Guerra Civil inleidde. De Slag van de Ebre begon op 25 juli 1938 en eindigde op 15 november 1938. Meer informatie: http://usuaris.tinet.cat/cebe.
3. Uit een dichtbundel in voorbereiding. Bovenstaand gedicht zal in het (late) najaar 2012 verschijnen in "Stenen spreken meer dan woorden" met als ondertitel "gedichten over Corbera d’Ebre / zomer en herfst van 1938 / franquisme dat fascisme is", die deel zal uitmaken van de dubbeldichtbundel "Niemand zegt het alfabet op".

Dinsdag 17 april 2012

AL-ANDALUS EN BEGRIPSVERWARRING [taal]

AL-ANDALUS EN BEGRIPSVERWARRING

Mozaraab of mozarabier, mudéjar en muwallad. Deze begrippen maken het de persoon die meer te weten wil komen over Moors of Arabisch Spanje of al-Andalus of het niet-christelijke Iberische schiereiland niet gemakkelijk. De begrippen zijn van Arabische origine.

Mozaraab komt van mustaribun of mustarib. Het betekent gearabizeerd. Het slaat op een christen die onder Moorse heerschappij leefde als dhimmi. Een dhimmi was iemand die bij wet beschermd was. Dhimmi sloeg op een niet-Moorse inwoner van al-Andalus die in ruil voor betaling van taks dhimma of bescherming genoot. Slechts een lid van de"Volkeren van het Boek" of de bijbel, dus joden en christenen, kon van die bescherming genieten. Een mozaraab was christelijk gebleven, maar had zich de Moorse cultuur eigen gemaakt.
Mudéjar komt van mudajjan. Het betekent dat iemand zich onderworpen heeft. Het sloeg op een Moor die na de Reconquista van een deel van Al-Andalus in het door de christenen veroverde deel was blijven wonen. Een Mudéjar bleef de Islam belijden en behield de Moorse cultuurgewoontes.
Muwallad komt van muwalladun. Het betekent dat iemand opgevoed is. Het sloeg op een tot de Islam bekeerde christen of nieuwe Moslim. De bekering was uit vrije wil gebeurd. Een muwallad was een volleerd lid van de Moorse gemeenschap in Al-Andalus.

Er bestaan naar analogie met mozaraab en mudéjar ook Mozarabische en Mudéjarkunst. Dat is echter een ander verhaal.

Maandag 16 april 2012

RIJK VAN ASTURIAS (718-910) [geschiedenis en stamboom]

RIJK VAN ASTURIAS (718-910)

De naam van de heerser en eventueel de toenaam, de familieband met de voorganger en de regeerperiode worden vermeld. Wanneer het nodig is voor de verstaanbaarheid én wegens de complexiteit kunnen andere familiebanden vermeld worden.

-Pelayo (718-737);
-Favila, zoon (737-739);
-Alfonso I el Católico, schoonbroer, zoon van Pedro de Cantabria (739-757);
-Fruela I, zoon, kleinzoon van Pelayo (757-768);
-Aurelio I, neef, kleinzoon van Pedro de Cantabria (768-774);
-Silo, aangetrouwde achterkleinzoon van Pelayo (774-783);
-Mauregato, bastaardzoon van Alfonso I, bastaardkleinzoon van Pedro de Cantabria (783-789);
-Bermudo I l Diácono, zoon van Aurelio, achterkleinzoon van Pedro de Cantabria (789-791);
-Alfonso II el Casto, Zoon van Fruela I, achterachterkleinzoon van Pelayo (791-842), laatste afstammeling van Pelayo als heerser van het rijk van Asturias;
-Ramiro I, zoon van Bermudo I (842-850);
-Ordoño I, zoon (850-866);
-Alfonso III el Magno, zoon (910).
Na Alfonso III gaat Asturias op in het nieuwe rijk van Léon.

Volgens de traditie is in Asturias de Reconquista of de herovering van wat Spanje worden zou, op de Moren begonnen. In de Slag van Covadonga in 722 versloeg Pelayo een Moors legertje. Toch mag het feit niet overschat worden. Covadonga werd door Pelayo niet op de Moren heroverd, gewoon maar omdat het nooit Moors gebied geweest is. Het ging dan ook slechts om een schermutseling tussen 2 legertroepjes in grens- en dus oorlogsgebied.
Vergelijk de Slag van Covadonga maar met de Slag der Gulden Sporen te Kortrijk in 1302. Vlaanderen kent daaraan ook veel, te veel, veel te veel belang toe. Die slag had immers niets met een Vlaams bewustzijn te maken, alleen al maar onder er slechts sprake was van het graafschap Vlaanderen dat deel uitmaakte van Frankrijk, en niet van een Vlaamse Gewest dat deel uitmaakt van wat België genoemd wordt. Tal van streken van wat nu het Vlaams Gewest genoemd wordt, vochten niet mee of vochten zelfs aan Franse zijde. De Slag van de Gulden Sporen was niets meer dan een oorlogje van een deel(tje) van het ondergeschikte Vlaanderen tegen het overheersende en wettelijke gezag van de Franse koning.

Asturias is het enige deel van wat Spanje worden zou, dat nooit onder Moorse heerschappij is geweest. Daarom draagt de kroonprins van Spanje de titel van Principe de Asturias of prins van Asturias.

Zondag 15 april 2012

GEDICHT VAN FEDERICO GARCÍA LORCA (1) [vertaalde poëzie]

CANCÍON DE JINETE

Córdoba.
Lejana y sola.

Jaca negra, luna grande,
y aceitunas en mi alforja.
Aunque sepa los caminos
yo nunca llegaré a Córdoba.

Por el llano, por el viento,
jaca negra, luna roja.
La muerte me está mirando
desde la torres de Córdoba.

!Ay qué camino tan largo!
!Ay mi jaca valorosa!
!Ay que la muerte me espera,
antes de legar a Córdoba!

Córdoba.
Lejana y sola.

-o-o-o-

LIEDJE VAN DE VOLBLOED

Córdoba,
veraf en eenzaam.

Zwart paardje, grote maan
en olijven in mijn zadeltas.
Hoewel ik alle wegen ken, zal
ík nooit in Córdoba aankomen.

Door de vlakte, door de wind:
zwart paardje, grote maan.
Dood staart me aan
vanop de torens van Córdoba.

Oei, wat een lange weg!
Oei, mijn dappere zwarte paardje!
Oei, de dood zal me opwachten
vooraleer ik in Córdoba aankom!

Córdoba,
veraf en eenzaam.

[vertaler: Rik Wouters]

-o-o-o-o-o-

1. Federico García Lorca werd op 5 juni 1898 te Fuente Vaqueiros in Andalucía geboren en stierf op 19 augustus 1936 te Víznar, in Andalucía, vermoord door franquisten van wie hij één van de meest-bekende slachtoffers tijdens de zogenaamde Guerra Civil of Spaanse Burgeroorlog was; -hij was dichter en toneelschrijver. Hij is één van de belangrijkste personen uit de Spaanse literatuur in het algemeen en die van twintigste eeuw in het bijzonder. Hij was homo en kwam er openlijk voor uit. Hij had contacten met onder meer componist Manuel de Falla, filmregisseur Luis Buñuel en schilder Salvador Dalí.
2. Het vertalen van "!ay!" stelde me voor een probleem. Meestal wordt het vertaald of beter niet vertaald als "!ay!". Wat betekent "!ya!" eigenlijk? In haar 'wereldberoemde' "Diccionario de uso del español" vermeldt María Moliner onder meer: "Interjection de dolor o de susto o sobresalto" en "Lamento o quejedo". Ik zou het kunnen vertalen als het dialectische "ola", maar heb voor het Nederlandse "oei" gekozen.

3. Informatie over Federico García Lorca: www.garcia-lorca.org.

Maandag 9 april 2012

GEDICHT VAN SALVADOR ESPRIU (2) [vertaalde poëzie]

TARDOR

El vent, els boscos
moren besant la lenta
llum de la tarda.
Exèrcits de nit
vénen pels camins solitaris.

-o-o-o-

HERFST

Wind en bomen sterven
terwijl ze het langzame licht
van de vooravond kussen.
Nachtelijke meditatie komt
langs verlaten paden.

-o-o-o-o-o-

1. Salvador Espriu i Castelló werd op 10 juli 1913 te Santa Coloma de Farners in Catalunya geboren en stierf op 22 februari 1985 te Barcelona in Catalunya. Hij was dichter, roman- en toneelschrijver. Hij was kandidaat voor de Nobelprijs voor de Literatuur in 1971 en 1983.
2. Meer informatie:
-http://www.enciclopedia.cat/fitxa_v2.jsp?NDCHEC=0025032&BATE=Salvador%2520Espriu%2520i%2520Castell%25C3%25B3;
-http://www.arenysdemar.cat/fitxa.php?id=21265;
-http://arenys.org/biblioteca/espriu.htm.

Zondag 8 april 2012

PAUL JAMBERS EN FASCISME [uitspraak]

PAUL JAMBERS EN FASCISME

Op 23 april 2012 was Paul Jambers te gast in "De klas van Frieda" op "Één" van de "VRT".
tv-kijkend Vlaanderen zou en moest het geweten hebben. tv-kijkend Vlaanderen heeft het geweten. Jambers kon het weer eens niet laten om te provoceren. Hij was er als hobbyist of specialist van de Guerra Civil. De eerste woorden van provocateur Jambers, die lachend uitgesproken werden, mochten er dan ook zijn: "Arriba España!"
"Arriba España!" was én is de leuze van fascistisch en franquistisch Spanje dat spijtig genoeg nog niet dood is. De dictatuur van Franco is verantwoordelijk voor miljoenen slachtoffers die het fascistische en dan ook verderfelijke gedachtengoed verwierpen. Nog steeds zijn er Spanjaarden slachtoffers van die 'burgeroorlog'. Jambers sprak "Arriba España!" uit als eerste woorden, een soort van goedenavond tot de Vlaamse of is het de Vlaamsche natie. Iemand goedenavond wensen is een gemeend iets. Dat zal ook wel bij Jambers het geval zijn. Stond hij dan ook achter zijn "Arriba España!" of bizarre wensen van goedenavond?! Heeft Jambers fascistische sympathieën?! Ach, Jambers en provoceren. Jambers heeft door provocatie carrière gemaakt.
Jambers is na de VRT, of was het nog de BRT, bij VTM gaan werken. De VRT had hem er beter gelaten en hem niet in een van haar programma's uitgenodigd.

Viva España libre!
Visca Catalunya lliure!

Zaterdag 7 april 2012

DE ZUILEN VAN HERAKLES OF DE STRAAT VAN GIBRALTAR [geschiedenis]

DE ZUILEN VAN HERAKLES OF DE STRAAT VAN GIBRALTAR

De "Zuilen van Herakles" worden door cultuur- en taalbarbaren onder wie niet weinige Vlamingen zijn, meestal, bijna altijd de "Zuilen van Hercules" genoemd. Wie wil weten wat Herakles die een Griek en geen Romein was, met het uiterste zuiden van het Iberische schiereiland en het uiterste noorden van Afrika te maken heeft, moet er elders naar op zoek gaan. Wie wil weten waarom Carlos I van 'Spanje' en Karl V van het Heilig Roomse Rijk die zuilen in 'hun' uitgebreide wapenschild gebruikt hebben, weet ook al waar te zoeken.

Die 'zuilen', bergen of beter nog heuvels, stonden lang symbool voor de grens tussen de Middellandse Zee en de Atlantische Oceaan en bevonden zich waar nu de Straat van Gibraltar is. Zoals ik onrechtstreeks heb laten blijken, bevond één in Europa en de andere in Afrika.
Op het Europese vasteland bevond zich de Jebel Tariq of berg of rots van Tarik, nu Gibraltar. Tarik was niemand anders dan Tariq-ibn-Ziyad of Tarik, zoon van Ziyad, die in 711 begon met de verovering van het Iberische schiereiland. Op het Afrikaanse vasteland bevond zich de Jebel Musa, of berg of rots van Musa. Musa was niemand anders dan Musa ibn Nusair of Musa, zoon van Nusair, voluit Abu Abd-ar Rahman Musa ibn Nusayr ibn Abd-ar Rahman Zayd al-Lajmi, in het Castiliaans simpelweg en ingekort Muza genoemd. Hij was de gouverneur van de Ommajjadische kaliefen uit Bagdad in Noord-Afrika en opdrachtgever van Tarik.
De "Zuilen van Herakles" stonden symbool voor de denkbeeldige brug tussen Europa en Afrika en de denkbeeldige poort tussen de Middellandse Zee, lees Europa, en de Atlantische Oceaan, lees Amerika en bij uitbreiding de rest van de wereld. De megalomane Karel V heeft ze in zijn wapenschild verwerkt. Zelfs Juan Carlos blijft ze als opvolger van Franco gebruiken.

Vreemd is dat westerlingen het niet over de Zuilen van Herakles hebben. Herakles, de Griek die de Romeinen ten onrechte Hercules noemen, maakt nochtans deel uit van het westerse culturele erfgoed. We hebben ervoor gekozen om het over de Staat van Gibraltar, naar het vercastiliaansen van de Arabische naam van de plaats, te hebben.
Zouden we het niet beter over de Morenstraat of de Straat van Tarik of de Straat van Musa te hebben. Zo zouden we alleszins blijk geven van historische accuratesse. Zo zouden we ook erkennen dat er in Europa ooit en gedurende bijna 800 jaren een Arabisch of Moors of Islamrijk dat zeer veel tot de Europese beschaving heeft bijgedragen, bestaan heeft.

Vrijdag 6 april 2012

CANELONS AMB BACALLÀ I DENDROBRANQUIAT [gastronomie]

CANELONS AMB BACALLÀ I DENDROBRANQUIAT (canelloni met stokvis en langoestines)

1. Ingrediënten en hulpmiddelen:
-vis: 300 gram geweekte bacallà
-schelpdieren: 12 rauwe langoestines
-groenten:
     -2 gepelde rode pepers in 4 rechthoeken gesneden
     -2 gepelde rode pepers in erg fijne blokjes gesneden
-2 eetlepels fijngehakte platte peterselie
-12 vellen kant- en klaar lasagnedeeg van 10 op 10 centimeter
-kruiden:
     -peper
     -tijm
     -nootmuskaat
     -zout
     -2 eetlepels fijngehakte platte peterselie
-allerlei:
     -100 gram droge en oude geraspte manchegokaas
     -olijfolie extra-virgen
     -60 gram bloem
     -50 gram boter
     -2 deciliter volle melk
     -visfumet

2. Werkwijze:
-pocheer de bacallà in visfumet
-pocheer de langoestines gedurende 1 minuut in dezelfde visfumet
-houd visfumet bij
-blancheer de 4 rechthoeken peper gedurende 2 minuten
-blancheer de fijngesneden pepers gedurende 1 minuut
-plet de bacallà fijn
-ontdoe 8 langoestines van de kop en pel ze. Ontdoe ze van het darmkanaal. Snijd ze in stukjes van een halve centimeter
-meng de stukjes langoestine en 1 eetlepel peterselie onder de bacallà. Breng de bacallà met peper en zout op smaak. Voeg eventueel visfumet toe tot een smeuïg geheel bekomen wordt
-wrijf 4 ronde ovenschaaltjes met olijfolie in
-leg er een deegvel in elk ovenschaaltje
-leg het mengsel van bacallà, stukjes langoestine en peterselie op de deegvellen
-leg een deegvel op het mengsel
-beleg 1/3 van een ander deegvel met het mengsel en rol op
-leg het opgerolde deegvel dwars op het zichtbare deegvel in de ovenschaaltjes
-laat boter in een kom smelten. Roer er bloem door tot een roux bekomen wordt. Voeg onder voortdurend roeren melk en visfumet toe. Laat gedurende 10 minuten op een zacht vuur koken. Breng de saus met nootmuskaat, peper, zout en peterselie op smaak
-overgiet het gerecht in de schaaltjes met de saus en bestrooi met kaas
-plaats gedurende 25 minuten in een voorverwarmde oven van 200°
-ontdoe de 4 overgebleven langoestines van de kop en pel ze. Ontdoe ze van het darmkanaal. Zorg ervoor dat de scharen aan de koppen blijven en houd ze bij
-snijd de rechthoeken peper in fijne reepjes zodat waaiers ontstaan
-leg de langoestines vóór het opdienen dwars en in het midden over de opgerolde deegvellen. Langs de ene kant ervan komen de langoestines met de scharen op de randen van de schaaltjes. Langs de andere kant komen de waaiervormige stukken peper.

3. Alternatieven:
-langoestines kunnen vervangen worden door gamba’s voor zover het zoutwatergamba's zijn
-kaas kan door broodkruim vervangen worden

Donderdag 5 april 2012

GEDICHT VAN JOSÉ ÁNGEL VALENTE (2) [vertaalde poëzie]

ÍCARO

Sobre le horizontal del laberinto
trazaste el eje de la altura
y la profundidad.
Caer fue sólo
la ascensión a lo hondo.

-o-o-o-

IKAROS

Boven het horizontale van het labyrint
tekende je de as van hoogte
en diepte.
Vallen was slechts
stijgen in de kuil.

[vertaler: Rik WOUTERS]

-o-o-o-o-o-

1. José Ángel VALENTE is op 25 april 1929 te Ourense in Galicia geboren en is op 18 juli 2000 te Genève in Zwitserland gestorven. Hij was dichter, essayist en vertaler.
2. Meer informatie: http://www.festivaldepoesiademedellin.org/pub.php/es/Revista/ultimas_ediciones/67/velez.html.

Woensdag 4 april 2012

ONNAUWKEURIGHEDEN OF ONJUISTHEDEN OVER CATALUNYA EN SPANJE (9) [taalgebruik en sport]

ONNAUWKEURIGHEDEN OF ONJUISTHEDEN OVER CATALUNYA EN SPANJE (9)

Ik heb de gewoonte om bij het horen of lezen van informatie over Catalunya of Spanje erg aandachtig te zijn.Daarbij stoot ik geregeld op onnauwkeurigheden en zelfs onjuistheden.

Tijdens de uitzending van de "Waalse Pijl" op "één" van de "VRT" op 18 april 2012 waren de 2 commentatoren van dienst weer eens op hun best. Rodrieges zoals ze de naam uitspreken, zou de wedstrijd gewonnen hebben. Het spreekt voor zich dat ze het hadden over de Catalaan Rodriguez, Joaquim Rodríguez, uit te spreken als Rodrigeth, met rollende begin-r, de -g- van het Franse garçon en de -th van het Engelse thing. Rodriegez: 5 fouten -ook de klemtoon werd immers verkeerd gelegd- in nauwelijks 3 lettergrepen en amper 9 letters. Meer dan schande.
Het bleef daarbij niet. Valerio Piva, sportbestuurder van Rodriguez, kwam aan het woord. Ik geef geen commentaar op zijn schabouwelijke 'Nederlands'. Vreemd was dat Piva het had over Rodriegwes, met gewone begin-r en -gw-. Blijkbaar weet hij niet dat er in zijn ploeg een renner die Rodriguez heet, rijdt. Schande².
"Het Nieuwsblad" had het op 18 april 2012 in de opgenomen deelnemerslijst overigens over Joaquin Rodriguez in plaats van Joaquim Rodríguez.
Veel te vaak ben ik beschaamd om me nog Vlaming te noemen.

Meer van heel veel Catalunya of Catalonië (en wat minder Spanje of España)