Waarom Jezus het scharnier van Europa is

vrijdag 6 april 2012 09:50

Het verhaal van de joodse rabbi Jezus van Nazaret is een krachtige vertelling, een tragedie zonder een tragisch einde.

In de klassieke Griekse tragedie heerst het noodlot. Niemand ontsnapt aan zijn of haar (nood)lot. Elke poging om uit het tragische te komen, leidt tot meer tragedie. De onontkoombaarheid van het lot is de kern van de tragedie.

Mirakel
Ook het verhaal van Christus is tragisch. Zijn geboorte was al een mirakel. Het was voorzien dat hij en zijn familie moesten worden vervolgd. Dit lijkt op het begin van een Griekse tragedie.

Toch is het een joods verhaal. Maria vluchtte met de pasgeboren Jezus naar Egypte. Vanaf hier zwijgt de verteller. Totdat Jezus weer terug is in het Heilige Land.

Iconografie
Maar de iconografie verraadt de invloed van de oude Egyptenaren op het fenomeen 'zoon van God'.

Drie eeuwen eerder hoorde Alexander de Grote van een priester bij een tempel van Zeus in Siwa (Egypte) al woorden die hem uit de wereld van mensen hebben gerukt: O pai Dios - de zoon van God of Zeus. Alexander de Grote kreeg de bijnaam 'de zoon van God'.

Egypte, daar begon ook het verhaal van Mozes, waar de goddelijke wil de joden uit de slavernij verloste.

Onbegrijpelijk
In Egypte zocht de joodse Jezus zijn toevlucht. Dat is werkelijk een mirakel, een narratief mirakel. Maar even groot en onbegrijpelijk is een ander mirakel.

Het vroege christendom ontwikkelde een onverzadigbare vorm van het antisemitisme. Terwijl de oprichter van het christendom geen christen maar een jood was. Dat is toch een onverklaarbaar mirakel!

Het woord 'christen' is een latere uitvinding van heiligen. De tragedie van Jezus was juist het feit dat hij volgens de openbaring, dus de wil van God, moest lijden. En hij heeft geleden: hij is gemarteld en gedood door de Romeinen. Maar het Jezusverhaal kent geen tragisch einde en dat is het verschil met de Griekse tragedie. Daar eindigt alles tragisch en noodlottig.

Fluitend
Christus werd vermoord, maar herrees op de derde dag. Fluitend kondigden de vrouwen, de Maria’s, zijn herrijzenis af.

Dit is precies het on-Griekse aan het christelijke Europa: een tragedie zonder tragisch einde. Zou dat in het perspectief van Grieken geen komedie zijn?

Het is een voor ons herkenbare toestand: een tragedie zonder tragisch einde is gewoon een Hollywoodfilm. Een gemiddelde Hollywoodfilm heeft een happy end. Het Europese christendom is een verhaal met een happy end. Hierin ligt precies de kracht en de zwakte van Europa: de ontkenning van de dood en eindigheid.

Bron van kracht
De tragische komedie is natuurlijk een bron van kracht als je weet dat alles uiteindelijk goed eindigt. Dat motiveert de mens om te handelen.

Maar daarmee wordt hij tegelijkertijd verzwakt. Als het happy end niet zichtbaar is, durft de Europeaan niet te handelen. Het Europese geloof is immers een geconditioneerd geloof. Maar het aanvaarden van het tragische is juist de bron van creativiteit en weerbaarheid.

Abraham
Hoe moeten we Europa begrijpen? Wat is Europa? Athene en Rome, of Jeruzalem? Ik begrijp Europa met behulp van twee metaforen: Abraham en de Odysseus.

De joodse Abraham trok telkens weg. Hij was de nomade onder de nomaden. Een nomade met een goddelijk gevoel voor gerechtigheid. Abraham trok bij volkeren binnen. Hij voerde de dialoog met anderen en eindigde zijn dialoog met een contract.

Abraham is de man van beloftes. Als mensen geen beloftes kunnen afleggen en aanvaarden, zal de wereld aan onbetrouwbaarheid ten onder gaan. Zonder belofte is er geen vorm van goede trouw of redelijkheid en billijkheid. Maar Abraham keerde nooit terug.

Hij trok verder, hij was de 'terugloosheid' zelve. Hij verlangde niet naar een plek, maar hij verlangde vooruit, naar een onbestemde toekomst. Het joodse Europa symboliseert in haar geschiedenis het verlangen om terugloos - zonder een terugkeer - op aarde te zijn. De Europeanen waren altijd onderweg naar een onbestemde plek en toekomst.

Homerus
Maar Europa is ook Odysseus. De held van Homerus werd telkens verleid met alles waarmee goden en demonen een sterfelijke mens kunnen misleiden. Maar hij wilde toch naar huis teruggaan - terugkeren.

Waarnaar wilde hij terugkeren? Naar een vrouw, naar de waarheid, Penelope. Odysseus is de held van de eeuwige terugkeer. Ook dat is Europa. Een goede Europeaan verlangt altijd naar een terugkeer (hoe imaginair ook) naar Europa.

Alles wat de Europeaan aanraakt, neigt te europeaniseren. Odysseus is de eeuwige terugkeer, het eeuwige verlangen om naar de plek, naar het afgebakende, naar de oerplek terug te keren. Europa is daarom een dubbelzinnig en tweevoudig verlangen: de eeuwige terugloosheid van Abraham en de eeuwige terugkeer van Odysseus.

Ambigue figuur
Christus van Europa is daarom geen zuivere jood. Hij is een ambigue figuur: held in een tragedie met een happy end. Hij symboliseert de pijn, maar ook de verlossing, het weggaan en toch de belofte om ooit naar huis, naar Jeruzalem terug te gaan.

Christus is daarom het scharnier van Europa. Jezus is Abraham en Odysseus tegelijk. Ja, dat is literatuur: een ambigue affaire.

Kloof
Er blijft een onoverbrugbare kloof tussen Jezus als Christus, een joodse rabbi, en het christendom. Het christendom is de geschiedenis, maar Christus is voorbij de historie.

Het is ook de onoverbrugbare kloof tussen literatuur en werkelijkheid, tussen het transcendente en het immanente, tussen hier en daar, tussen altijd-zijn en steeds voorbij-zijn en tenslotte tussen Rome en Jeruzalem.

Twee beloftes komen samen in Europa: het joodse eeuwige verlangen naar terugloosheid en het Hellenistische eeuwige verlangen naar terugkeer.

Afshin Ellian

prachtig


 http://www.airpano.ru/files/Egypt-Cairo-Pyramids/start_e.html

Grote twijfels over Toetanchamons klompvoet

Onlangs stelden wetenschappers dat de jonge farao een klompvoet had. Maar deskundigen trekken dat nu sterk in twijfel.

In 2005 werd de mummie van Toetanchamon gescand. Vier jaar later publiceren onderzoekers hun bevindingen op basis van die scans.
 Ze stelden onder meer dat de linkervoet van de farao een klompvoet was.

Niets van waar
Wetenschapper Robert Connolly gelooft daar echter niets van. Hij scande de mummie in 1968 en uit die scans blijkt dat beide voeten prima in orde waren.
 De schade die de onderzoekers in 2009 constateerden, moet na 1968 zijn toegebracht. Connolly stelt dat hij dat zelfs kan bewijzen.

Onderzoeker Ronald Harrison leidde het onderzoeksteam van 1968 en liet een scan van de linkervoet van Toetanchamon opnemen in een boek. In samenwerking met New Scientist zocht Harrison dat boek weer op en de scan zat er inderdaad in.

Oeps…
Wat is erop te zien? Een gezonde voet. Maar daarmee was nog niets bewezen, zo bleek even later. Hoewel de scan het label ‘linkervoet’ droeg, bleek het in werkelijkheid een scan van de rechtervoet te zijn. Dat schoot dus niet op.

De mummie van Toetanchamon zoals Howard Carter die vond. Foto: Harry Burton (via Griffith.ox.ac.uk).

Geen klompvoet
Toch leverde de zoektocht van Connolly wel wat op. Steeds meer deskundigen blijken zich namelijk achter de onderzoeker te scharen. Chirurg James Gamble bijvoorbeeld.

Hij stelt op basis van de scans uit 2005 dat de linkervoet onmogelijk een klompvoet kan zijn.
De voet moet na Toetanchamons dood wat gedraaid zijn geraakt. De botten hebben namelijk geen abnormale vorm en dat zou wel moeten als het een klompvoet was.

Frank Rühli die de scans van 2005 bestudeerde, kan zich wel voorstellen dat beschadigingen na Toetanchamons dood tot de verkeerde diagnose leidden, zo meldt New Scientist. Maar er is maar één manier om daar achter te komen: de scans uit 1968 moeten worden teruggevonden. Connolly is naarstig op zoek naar het bewijsmateriaal.
 
Vooralsnog zonder resultaat. Maar het lijkt erop dat het vinden ervan heus niet alle vragen op gaat lossen. Elke keer als we iets van Toetanchamon denken te weten, wordt dat namelijk al snel weer in twijfel getrokken.
Het lijkt wel alsof de mummie vastbesloten is niets van Toetanchamons geheimen prijs te geven.

Werd crème farao Hatsjepsoet fataal?

Wetenschappers hebben een crème die de farao wellicht veelvuldig gebruikte geanalyseerd en troffen er gevaarlijke stoffen in aan.

Het potje werd lang geleden al gevonden en is in het bezit van de universiteit van Bonn. Onderzoekers gaan ervan uit dat het potje aan farao Hatsjepsoet toebehoorde, omdat dat op het flesje staat.

Geen parfum
Lang dachten wetenschappers dat het een parfumflesje was. Maar uit een analyse blijkt nu iets anders. “Na twee jaar onderzoek is nu duidelijk dat het flesje een soort van lotion voor de huid bevatte of mogelijk zelfs medicatie voor een koningin die last had van eczeem,” stellen de onderzoekers in een persbericht.

Het flesje. Foto: Ägyptisches Museum / Uni Bonn.

Kankerverwekkend
In de lotion zaten diverse vetten die huidaandoeningen konden verzachten. Maar de onderzoekers troffen er ook benzopyreen in aan. Een kankerverwekkende stof. “Benzopyreen is één van de meest gevaarlijke substanties die we kennen,” stelt expert Helmut Wiedenfield. Het stofje mag vandaag de dag niet meer in cosmetica worden gebruikt, maar is nog te vinden in bijvoorbeeld verbrand voedsel.

Kanker
Met de lotion vallen de puzzelstukjes op zijn plaats. “We weten al lang dat Hatsjepsoet kanker had en mogelijk zelfs aan kanker overleed,” stelt expert Michael Höveler-Müller. “We weten nu mogelijk de oorzaak daarvan.” Het is zeker niet ondenkbaar dat Hatsjepsoet de crème veelvuldig gebruikte: het is bekend dat familie van haar last had van huidaandoeningen met een genetische oorzaak.

Lang niet iedereen is overtuigd door het onderzoek. Om er zeker van te zijn dat de crème de oorzaak was, moeten sporen daarvan in het lichaam teruggevonden worden. Ook het feit dat het bewuste flesje uit twee delen bestaat, doet experts twijfelen. Zoiets is nog nooit in Egypte aangetroffen en het zou dus ook zomaar een nep flesje kunnen zijn.

Vrouw hakt door seks versufte echtgenoot in stukken

 

© FOTO THINKSTOCK.

In Egypte bedacht een vrouw een bijzonder plan om haar man te vermoorden. Ze bedreef met hem de liefde tot hij helemaal murw was en stak hem toen dood. Vervolgens sneed ze de man aan stukken om zijn lichaamsdelen aan de zwerfkatten en -honden te voederen.

Bij haar arrestatie, twee weken na de moord, verklaarde de vrouw dat ze constant werd mishandeld en gekleineerd door haar echtgenoot. Ze zei ook dat ze enkele weken het internet had afgezocht om een moordplan uit te werken dat de politie om de tuin zou kunnen leiden, zo schrijft Emirates 24/7 op zijn website.

Te klein mes
De vrouw, in het dagelijks leven een toeristische gids in de stad Minya, besloot om haar man uit te putten door de hele nacht seks met hem te hebben. Nadat hij doodmoe in slaap was gevallen, stak ze hem tientallen keren met een mes. Dat bleek echter te klein om de man te doden, waarna ze in de keuken een groter steekwapen ging halen. Uitgeput vleide de vrouw zich enkele uren later naast haar dode echtgenoot neer.

Voederen vanaf balkon
'Nadat ik weer wakker was, begon ik hem te villen en in stukken te snijden. Vanaf mijn balkon gooide ik stukje voor stukje zijn lijk naar de honden en de katten op straat. Elke keer wanneer de dieren een stuk hadden opgegeten, gooide ik een ander deel van het lichaam van het balkon', aldus de vrouw.

Beenderen en schedel verbrijzeld
Nadat alle lichaamsdelen waren opgegeten, sloeg de vrouw de schedel en de beenderen van haar man aan stukken met een gasfles.
 Ze schilderde de botresten zwart om ze onherkenbaar te maken en dumpte ze in de vuilnisbak.

Vermist
Veertien dagen na de opmerkelijke moord werd het slachtoffer door zijn broer als vermist opgegeven. Korte tijd later ontdekte een vuilnisman een van de zwartgeschilderde beenderresten. Dit spoor leidde de politie naar de wraakzuchtige echtgenote.

Echtscheiding geweigerd
'Ik heb hem gedood omdat hij me constant beledigde en mishandelde', aldus de vrouw bij haar arrestatie. 'Hij had mijn zelfrespect totaal ondermijnd.

Hij weigerde een echtscheiding zodat me niets anders restte dan hem te vermoorden.

Beroemd en omstreden: Cleopatra VII

Ze staat bekend als een geweldige en immens machtige minnares, maar wie was de beroemde Cleopatra nu echt?

Cleopatra is de boeken ingegaan als één van de meest beroemde minnaressen. Belangrijkste reden daarvoor is dat ze er in haar relatief korte leven in slaagde om maar liefst twee van de grootste heersers uit die tijd aan de haak te slaan. Maar er is zoveel meer over Cleopatra te vertellen…

Geromantiseerd
Er is vrij veel over Cleopatra geschreven. Vaak betreft het sterk geromantiseerde verhalen over verlangen naar liefde, macht en uiterlijk vertoon. In die verhalen wordt Cleopatra een personage dat van alle tijden is en dus zowel op het witte doek als in de boekhandels goed verkoopt. Over de echte Cleopatra is heel weinig bekend.

En wat we weten, is wellicht nog niet eens helemaal waar. Veel informatie over Cleopatra hebben we namelijk te danken aan Octavianus: de grote vijand van zowel Cleopatra als haar geliefde Marcus Antonius. Het is dan ook niet ondenkbaar dat die informatie geheel subjectief is. Sterker nog: het is aannemelijk dat de verhalen vooral de belangen van Octavianus onderstrepen.

Gelukkig zijn er enkele dingen die we – dankzij monumenten, beelden en andere geschriften – wel zeker weten.

Macedonië
Cleopatra kwam niet uit het geslacht der farao’s. Haar familie kwam oorspronkelijk uit Macedonië. Net als de beroemde Alexander de Grote. Hij veroverde Egypte in de vierde eeuw voor Christus. Na zijn dood viel het grote rijk snel uiteen en werd Ptolemaeus I Soter koning van Egypte.
 Het was het begin van een nieuwe dynastie: de Ptolemaeïsche dynastie. Het koningshuis bestond honderden jaren en verwelkomde in 69 voor Christus de beroemde Cleopatra VII Philopator. Het baby’tje zou de laatste farao van het oude Egypte worden en maar liefst 21 jaar over het land heersen.

Egypte
Cleopatra was de dochter van Ptolemaeus XII. Ze groeide op in één van de wereldsteden van die tijd: het prachtige Alexandrië. Hoewel haar familie al jaren over Egypte regeerde, sprak deze de Egyptische taal niet.
 
Uit verhalen blijkt echter dat Cleopatra de taal wel meester was. Dat wijst erop dat ze zich verbonden wist met Egypte. Haar verlangen om als de reïncarnatie van Isis (een belangrijke Egyptische godin) beschouwd te worden, onderschrijft die aanname alleen maar.

De macht
Als vader Ptolemaeus XII ziek wordt en niet langer in staat is om Egypte te regeren, besluit hij zijn macht te delen. Hij gaat het land samen met Cleopatra VII besturen.

Als het lichaam van Ptolemaeus XII het echt begeeft, neemt Cleopatra de macht over en regeert ze tijdelijk samen met haar broer Ptolemaeus XIII. Het jongetje is dan tien jaar oud. Cleopatra telt dan achttien lentes.
 Cleopatra huwde Ptolemaeus XIII: een gewoonte die de Ptolemeërs van de oude Egyptische farao’s hadden afgekeken.

Van links naar rechts: Ptolemaeus XII (de vader van Cleopatra), Ptolemaeus XIII en Ptolemaeus XIV (de broers van Cleopatra). Laatstgenoemde broer is waarschijnlijk in opdracht van Cleopatra vermoord. Ze wilde zo wellicht voorkomen dat hij dezelfde stunt uit zou halen als zijn oudere broer, Ptolemaeus XIII.

Ruzie in het paleis
Regeren over Egypte was niet gemakkelijk. Maar het werd nog lastiger doordat er twee kapiteins aan het roer stonden: de onafhankelijke Cleopatra en haar man/broer Ptolemaeus XIII. Alles wijst er echter op dat Cleopatra de touwtjes in handen had: haar broer was nog jong en miste de ervaring die Cleopatra tijdens het regeren met haar vader al had opgedaan.
 
Maar zo rond het jaar 48 voor Christus verdwijnt de naam van Cleopatra plotseling uit de koninklijke geschriften. Haar man/broer en zijn adviseurs zijn niet te spreken over het feit dat ze de macht naar zich toetrekt en verbannen haar. Cleopatra laat zich natuurlijk niet zomaar uit het veld slaan: ze verzamelt een leger en is klaar om terug te slaan.
 Haar broer heeft dat zien aankomen en heeft zijn legers klaarliggen. Cleopatra is kansloos. Maar dan helpt de buitenlandse politiek haar op weg.

Julius Caesar
In Rome is in diezelfde periode namelijk ook een machtsstrijd bezig: Julius Caesar en Pompeius vechten er om de troon. De eerste wint en Pompeius vlucht naar Egypte. Ptolemaeus ziet het als de ultieme mogelijkheid om een wit voetje te halen bij Caesar en laat Pompeius ombrengen.

De reactie van Caesar is niet in lijn met de verwachtingen: de heerser wordt woedend als hij hoort dat Ptolemaeus Pompeius uit de weg heeft geruimd. Pompeius was immers een belangrijke Romein en bovendien de weduwnaar van Caesars dochter Julia. Dat Ptolemaeus het recht in eigen hand had genomen, is in de ogen van Caesar onvergeeflijk.

In het tapijt
Cleopatra moet het allemaal vanuit ballingschap met lede ogen aanzien. Tegelijkertijd bood de situatie kansen: nu Caesar zo boos was op Ptolemaeus kon zij wellicht met een beetje hulp van de Romein weer aanspraak maken op de troon.

Ze moest alleen een manier bedenken om langs de legers van Ptolemaeus te komen en het paleis te bereiken. Legendes wijzen erop dat ze het zeer vindingrijk aanpakte: ze rolde zich in een tapijt en kon zo ongezien langs alle wachtposten komen.

Cleopatra verrast Julius Caesar door uit de rol tapijt te stappen. Een schilderij van Jean-Léon Gérôme.

Verstrengelde belangen
Caesar moet direct onder de indruk zijn geweest van Cleopatra: hij neemt de macht van Ptolemaeus af en geeft deze terug aan Cleopatra.
Omdat het onmogelijk was dat een vrouw alleen regeerde, liet Caesar haar de macht delen met haar jongere broer Ptolemaeus XIV. Hij werd ook haar echtgenoot. Pikant detail: al snel bloeide er ook wat moois tussen Cleopatra en Caesar op en bevalt Cleopatra van hun zoontje: Caesarion.

Het is lastig vast te stellen of de relatie tussen Caesar en Cleopatra vooral een verstandshuwelijk of een gepassioneerde romance was. Vaststaat dat ze beiden baat hadden bij een goede verstandhouding. Cleopatra kon haar greep op Egypte verstevigen en wist bovendien zeker dat Rome haar land (rijk aan onder meer graan) niet zou aanvallen. Caesar had weer heel andere belangen.
 
Zo had Ptolemaeus XII een enorm geldbedrag van de Romeinen geleend. De koning had het geld nooit terugbetaald en Caesar wilde dat nu verhalen op Cleopatra. Als er al iets wijst op het feit dat Caesar zijn politiek belangrijker vond dan zijn affaire dan is dat wel het conflict dat Cleopatra en hij over Caesarion hadden. Cleopatra wilde dat Caesar de jongen als zijn erfgenaam zou aannemen, maar Caesar weigerde en wees zijn verre neef Octavianus als zijn opvolger aan.

Moord
Lang duurt het geluk niet: in het jaar 44 voor Christus wordt Caesar vermoord. Cleopatra houdt de teugels desalniettemin strak in handen. Ze blijft Egypte besturen en verstevigde haar positie waarschijnlijk zelfs door haar broer uit de weg te ruimen.
Omdat ze als vrouw niet alleen op de troon mag zitten, wijst ze haar zoontje aan als tweede bestuurder. In Rome barst een verwoede strijd los.

Want wie mag Caesar opvolgen? Marcus Antonius en Octavianus (de door Caesar aangewezen opvolger) gaan de strijd aan met de mensen die Caesar vermoordden: Marcus Junius Brutus en zijn mannen. Cleopatra moet een partij kiezen en kiest voor Antonius.

Verliefd
Een ontmoeting tussen Marcus Antonius en Cleopatra kan niet uitblijven. En weer weet Cleopatra het hart van één van de grootste leiders uit die tijd op hol te brengen.

Marcus Antonius blijft enige tijd bij haar en ze krijgen een tweeling: Alexander Helios en Cleopatra Selene II. Marcus Antonius moet dol geweest zijn op Cleopatra: hij trouwde met haar, ze kregen nog een zoon en Antonius gaf Cleopatra en de kinderen steeds meer macht. Of dat ook de bedoeling was of dat het een mooie bijkomstigheid van hun prille liefde was, is wederom onduidelijk. In Rome zagen ze het in ieder geval met lede ogen aan.
Octavianus begint zijn vriend steeds meer als vijand te beschouwen en niet veel later verklaart hij Egypte de oorlog.

De dood van Cleopatra. Een schilderij van Reginald Arthur.

Kansloos
De troepen van Marcus Antonius en Cleopatra zijn kansloos tegenover de sterke vloot van Octavianus. Marcus Antonius ziet dat al snel in en pleegt zelfmoord. Zijn geliefde volgt zijn voorbeeld. Hoe ze dat deed, is nog steeds een raadsel.
Sommige historici denken dat ze de gifbeker gebruikte. Anderen claimen dat ze zich door een giftige slang liet bijten. Vaststaat dat Cleopatra wist wat ze deed, zo legt onderzoeker Adrienne Mayor uit. “Cleopatra zou verschillende toxicologische experimenten hebben uitgevoerd. (…)
 
Ze was op zoek naar de meest vredige en minst pijnlijke manier om te sterven en observeerde de dood van vele veroordeelde gevangenen die aan gif of andere middelen waaronder een slangenbeet waren blootgesteld.”

Stukje bij beetje schrapen archeologen meer en meer informatie over Cleopatra bij elkaar. En veel van die gegevens veranderen het beeld dat wij – met dank aan mannen als Shakespeare – van Cleopatra hebben gekregen. Ze was niet alleen verleidelijk, maar ook sluw en machtsbelust en zelfs bereid om over lijken te gaan.

Al die facetten maken haar tot één van de meest beroemde, maar ook omstreden historische personages. Maar ze zorgen er bovenal voor dat haar levensverhaal zich prima leent voor de betere theaterstukken en romans. Het is een verhaal dat zelfs ruim 2000 jaar later nog houdbaar is en waarschijnlijk ook altijd blijft.
 Het is nu eenmaal veel te fascinerend om zomaar in stoffige bibliotheken te laten vergaan.

Op vakantie met de auto?

Rijd even om via Koeweit, Egypte of Algerije.

Euro, diesel en lpg zijn daar bijna gratis.

=> Overzicht van de prijzen van euro95, diesel en lpg in verschillende landen

Ook in Algerije is het een gezellige boel aan de pomp: een liter lpg kost er omgerekend maar liefst 9,2 eurocent. Dieselrijders zijn in Egypte het beste af: een liter diesel kost er omgerekend slechts 13,9 eurocent.

De lijst met goedkoopste landen om de tanken worden aangevoerd door landen die of zelf op een oliebron zitten, of die de brandstofprijzen fors subsidiëren (zoals Egypte).

Opvallend is dat de Amerikanen wel veel klagen over de in hun ogen hoge benzineprijzen, maar dat daar weinig reden voor lijkt te zijn. Afgezien van landen zoals Koeweit en Algerije zijn er weinig landen waar benzine zo goedkoop is. Dat geldt ook voor diesel.

Ook Nederlanders klagen vaak over de brandstofprijzen. Zij hebben inieder geval wat meer reden dan de Amerikanen. Toch is er nog een aantal landen waar je aan de pomp duurder uit bent.
 
Zo is euro95 duurder in Italië, Turkije een Noorwegen en lpg kost meer in Frankrijk Zweden, Turkije, het VK en Denemarken.
 
Vooral bij diesel steekt Nederland gunstig af tegen andere landen. Diesel is duurder in Duitsland, Portugal, Griekenland, België, IJsland, Finland, Zwitserland, Ierland, Frankrijk, Denemarken, Turkije, Zweden, Italië, het VK en Noorwegen.

Beste allemaal,

Hierbij wil ik jullie onze egypte-lezing voor maart even in herinnering brengen.

Die wordt gegeven door Dr. René Preys, die komt vertellen over de poort van de tweede pyloon van Karnak: architectuur, hiërogliefen en theologie tijdens de Grieks-Romeinse periode.

De poort van de tweede pyloon kan beschouwd worden als de in-gangspoort van de tempel van Amon te Karnak. Tijdens de regering van Ptolemaeus IV werd de toegang tot de Amontempel vernieuwd.
 De opstand van de Thebaanse regio tegen het Ptolemaeische bewind schortte de werken even op, maar tijdens de regeringen van Ptole-maeus VI en VIII werd de poort volledig gedecoreerd. De decoratie van de poort kan beschouwd worden als een samenvatting van de theologie van Amon tijdens de Grieks-Romeinse periode.
 
Sinds enkele jaren heeft een missie van de ULB, KULeuven en FUNDP-Namur de taak op zich genomen om een wetenschappelijke publicatie van deze poort te maken. Tijdens de lezing worden de resultaten van dit onderzoek aan u voorgelegd.

Gent: donderdag 22 maart 2012

Leuven: dinsdag 27 maart 2012

De lezing in Gent vindt plaats in de auditoria economie, auditorium VIII, aan het Sint-Pietersplein (het auditorium is te bereiken via de Sint-Pietersnieuwstraat en dan het eerste straatje rechts, de Hoveniersberg); in Leuven traditiegetrouw in het Monseigneur Sencie Instituut (Erasmusplein 2, achter de centrale bibliotheek van de KULeuven).

De lezingen starten telkens om 20 uur.

met vriendelijke groeten,

Reizigers mogen geen eetwaren of natuurproducten uit Egypte meenemen





Een man bekijkt een schaap op een markt in Cairo, Egypte. © ANP.

Reizigers mogen geen etenswaren of natuurproducten uit Egypte en Libië mee naar huis nemen. Die oproep doet staatssecretaris Henk Bleker van Landbouw vandaag nu er in die landen een uitbraak is van de zeer besmettelijke dierziekte mond-en-klauwzeer.

Bleker wil voorkomen dat de dierziekte naar ons land komt. 'Het meenemen van deze producten is een risico voor een uitbraak hier', aldus Bleker.

Het gaat in het bijzonder om vlees en vleeswaren, kaas en huiden afkomstig van dieren die gevoelig zijn voor mond-en-klauwzeer, zoals runderen, schapen en geiten.

Paus Egyptische kopten overleden

zaterdag 17 maart 2012 | 20:54

De koptische paus Shenouda III in Haarlem. Foto: ANP

 

CAÏRO – Het hoofd van de koptische kerk in Egypte is zaterdag overleden. Dat heeft het Egyptische staatspersbureau MENA bekendgemaakt. Paus Shenouda III is 88 jaar geworden.

De kerkleider bezweek volgens MENA aan lever- en longaandoeningen die hem al jaren parten speelden. Een koptische televisiezender vertoonde zaterdag een portret van de overleden paus met het onderschrift 'De koptische kerk bidt tot God dat hij in de armen van heiligen in vrede mag rusten'.

Beschermheer
De koptische patriarch, die in het Arabisch met 'Baba Shenouda' werd aangeduid, leidde zijn Koptisch-Orthodoxe Kerk ruim dertig jaar lang. Shenouda's kudde zag hem als beschermheer tegen de dreiging die volgens veel kopten uitgaat van de islamitische meerderheid in hun land.

De paus bleef het bewind van de gehate president Hosni Mubarak lang steunen, omdat de belangen van de christelijke minderheid in zijn ogen daarmee het best waren gediend.

Geweld
De kopten, die tien procent uitmaken van de 85 miljoen Egyptenaren, kregen het afgelopen jaar te maken met toenemend geweld en gingen vaak de straat op om te protesteren tegen het uitblijven van stappen tegen de daders.

De kopten klagen al lang over discriminatie door de staat en vooroordelen van de moslimmeerderheid. Christenen worden zelden op belangrijke posten in de veiligheidsdiensten of bij de overheid benoemd en hun overtuigingen worden vaak door radicale moslimgeestelijken door het slijk gehaald.

Nieuw onderzoek wijst erop dat farao’s hun wapens niet alleen voor rituelen gebruikten, maar er ook echt met ten strijde trokken.

Dat farao’s, maar ook andere leden van het koninklijk huis de trotse eigenaren van dolken, zwaarden en bijlen waren, is niets nieuws. Maar alle literaire bronnen wijzen erop dat de royalty’s deze wapens enkel voor ceremoniële doeleinden bij zich droegen.

Wapens
Het komt dan ook als een verrassing dat egyptoloog Daniel Boatright iets heel anders heeft ontdekt. Hij analyseerde 125 Egyptische wapens uit de Bronstijd.

Hoewel de exacte eigenaar van de wapens niet meer te achterhalen is, is het aannemelijk dat in ieder geval een deel ervan toebehoorde aan hoogwaardigheidsbekleders. “Er is heel weinig bewijs dat ze (de wapens, red.) toebehoren aan de gemiddelde burger,” stelt Boatright.

Slijtage
De egyptoloog legde de wapens onder de microscoop en voerde diverse testen uit. “Het grappige is dat de meeste wapens echt gebruikt konden worden. Er waren er maar heel erg weinig die enkel als ornament of ritueel wapen dienst konden doen.”
De helft van alle wapens vertoonde bovendien slijtplekken. Het bewijs dat ze wel degelijk gebruikt werden. Het wijst erop dat hoogwaardigheidsbekleders en leden van het koninklijk huis meegingen als er oorlog gevoerd moest worden.
Mogelijk executeerden ze ook gevangenen.

Eén van de meer interessante wapens was een bronzen dolk die volgens archeologen toebehoorde aan Kamose: de zoon van farao Ta’a II. De dolk is mogelijk door Kamose gebruikt om de dood van zijn vader te wreken. De mummie van Ta’a II vertoont namelijk diverse wonden, aangebracht met behulp van een bijl.
 
De farao stierf een gewelddadige dood en Kamose zou uit zijn geweest op wraak. Ook op deze dolk zijn slijtageplekken gevonden. De jonge farao wist dus heel goed hoe hij zijn wapen moest gebruiken. En dat geldt hoogstwaarschijnlijk ook voor de andere farao’s en hun familie en vrienden.

Bovenstaande afbeelding laat de gehavende mummie van Ta’a II zien.

Mysterieuze farao herontdekt op deurpost

We kenden hem alleen maar uit documenten: Sénakht-en-Re. Maar nu zijn ook sporen uit zijn leven teruggevonden.

Sénakht-en-Re: de naam kenden archeologen al.

Die komt namelijk terug in drie documenten die allen één of twee eeuwen na de dood van de farao zijn opgesteld. Maar verder wisten we helemaal niets van deze mysterieuze heerser. Een nieuwe vondst brengt daar nu echter verandering in.

Hier staan de namen van de farao vermeld. Foto: CNRS.fr.

Deur
Wetenschappers waren bezig met opgravingen rondom de tempel van Ptah toen ze op de resten van een kalkstenen deurpost stuitten. Deze bleek onderdeel uit te maken van een gebouw. Op de deurpost werden hiëroglyfen aangetroffen.

De deurpost is meer dan twee meter hoog en weegt bijna een ton. Uit de hiëroglyfen blijkt dat de deur aan de zonnegod Amon-Re werd opgedragen. Ook staat op de deurpost beschreven wie het gebouw tot stand liet komen. En dat is – u raadt het al – farao Sénakht-en-Re.

Titels
Het is voor het eerst dat er in Egypte sporen uit het leven van de farao worden teruggevonden (ook de tombe van de farao is nooit gevonden). Dankzij deze vondst zijn de onderzoekers dan ook een stuk wijzer geworden.
 
Zo kunnen ze de farao nu eindelijk op de juiste plaats op de tijdlijn plaatsen. Het gebouwtje stamt namelijk uit de zeventiende dynastie (1634 tot 1543 voor Christus). Ook is nu met zekerheid te stellen dat Sénakht-en-Re echt een farao was. Op de deur wordt hij beschreven als ‘Horus‘ ‘Koning van Opper- en Neder-Egypte‘ en ‘Zoon van Ra‘.

De onderzoekers benadrukken dat het heel bijzonder is dat een farao aan de hand van één object met daarop al zijn titels kan worden geïdentificeerd.

Voor de oude Egyptenaren was deze farao waarschijnlijk heel belangrijk: hij werd gezien als één van de grondleggers van het Nieuwe Rijk. Dit is een periode die ongeveer van 1550 tot 1070 voor Christus duurde en volgde op de Tweede Tussenperiode.
 
In laatstgenoemde periode was een groot deel van Egypte in handen van de Hyksos. Zij werden echter ergens rond 1568 voor Christus uit Egypte verdreven.

Egyptische goudzoekers levend begraven

De schatgravers hadden een gat gegraven onder een woning. Volgens de politie nodigde de bewoner mensen uit om te helpen zoeken. De groep bevond zich op zo’n 150 meter diepte toen de wanden van de kuil instortten. Tien mensen werden levend begraven, de meeste slachtoffers zijn familieleden van elkaar.

Schatgraven populair

Reddingsmedewerkers hebben de lichamen van de slachtoffers onder de grond vandaan gehaald. Graven naar verborgen schatten is een populaire bezigheid in Egypte, vooral in de steden Lucor, Aswan en Caïro. Bewoners willen snel geld verdienen en zien schatgraven als ideale manier.

Grand Egyptian Museum
In 2012 wordt een deel van de collectie van het Egyptisch Museum van het huidige pand aan het Tahrir Plein overgebracht naar het nieuwe Grand Egyptian Museum, dat momenteel op enkele kilometers van de piramiden van Gizeh wordt gebouwd en naar verwachting medio 2015 zijn deuren zal openen.

Suez museum
In aanvulling op het Egyptisch Museum is in Cairo het Suez National Museum geopend. Het nieuwe twee verdiepingen tellende museum, met een oppervlakte van bijna zesduizend vierkante meter, geeft de geschiedenis van bijna zevenduizend jaar Suez weer.
 
Ruim vijfentwintighonderd artefacten, variërend van schilderijen en beelden tot oude documenten en boten, vertellen het verhaal van de stad Suez van de prehistorie tot vandaag. Ook de historie van het Suez Kanaal wordt belicht.


Bezoekers laten zich in Sakkara graag met hun gids fotograferen bij de nieuw geopende graftombes

Graftombes open
Op dertig kilometer ten zuiden van Cairo ligt de oude stad Sakkara waar de woestijn in vroeger tijden fungeerde als begraafplaats voor hoge ambtenaren van Memphis, de hoofdstad van het oude Egypte.
De eerste graftombes werden er al in 1843 ontdekt, maar de volledige opgravingen begonnen pas in 1975. Ook nu nog is een Nederlands team van archeologen daar aan het graven.

Drieduizend jaar
Zeven graftombes in het zuiden van Sakkara zijn recent voor het eerst geopend voor publiek. De graven zijn meer dan drieduizend jaar oud en behoren toe aan enkele belangrijke personages uit de geschiedenis van Egypte.
 De belangrijkste van de zeven nieuw geopende graftombes zijn van Maya en Horemheb, respectievelijk generaal en schatmeester van koning Toetanchamon.
 Ook van de andere publieke tombes zijn namen en functies van de overledenen intussen bekend.


Fraai is het uitzicht op Caïro vanuit het zwembad van het nieuwe Hilton Zamalek Residences hotel

Zestiende Hiltonhotel
Overnachten in Egypte kan op heel veel verschillende manieren van eenvoudig tot luxe, van slapen onder de sterrenhemel tot slapen met uitzicht op de Nijl. De Hilton hotelketen heeft in Egypte maar liefst zestien hotels onder haar hoede.
De nieuwste aanwinst is Hilton Cairo Zamalek Residences, gelegen op een kleine twintig kilometer van de luchthaven van Cairo.

Het nieuwste Hilton hotel van Egypte bevindt zich op het eiland Zamalek in de Nijl en biedt zijn gasten, naast alle gebruikelijke comfort, ook een uniek uitzicht op het water én op Cairo.

Egypte is het land van de cultuur, zonnige stranden en bijzondere onderwaterwereld.

Maar ook een land van vele meer en minder bekende (inter)nationale evenementen, al dat niet religieus, in de hoofdstad Cairo, in badplaatsen of kleinere steden. Van feesten in Luxor tot (extreem) hardlopen door de woestijn.

Voor wie er eind juli toevallig is: het Abu El Haggag Moulid is een groot jaarlijks terugkerend festival dat plaatsvindt in de populaire toeristenbestemming Luxor.

Alle inwoners van de stad Luxor, jong en oud, vieren dit feest dat van alle evenementen die jaarlijks in deze stad plaatsvinden als grootste kan worden aangemerkt.

Het twee dagen durende straatfeest wordt twee weken voor de ramadan georganiseerd


Foto: Het Abu El Haggag Moulid festival is een kleurrijk en zeer divers festival in Luxor.

Moskee
Het Abu El Haggag Moulid wordt georganiseerd ter ere van de sheik Yussuf Abu El Haggag. Hij richtte in Luxor een moskee op in de tempel van Luxor voor hij stierf.µ Recentelijk is deze moskee, na een volledige renovatie, heropend voor publiek.

Paardenraces
Bezoekers kunnen tijdens het festival genieten van onder meer paardenraces, muziek, dans en stok gevechten (tahtib), maar hoogtepunt van de activiteiten is de drukbezochte parade met praalwagens die worden voortgetrokken door kamelen.


De parade stelt een optocht van zeilschepen voor die terug gaan in de faraonische tijd (in de Islam staan boten symbolisch voor de vraag naar spirituele verlichting).

'Het fenomeen Napoleon blijft boeien'

AMSTERDAM - Na drie romans publiceert Paul Dentz een non-fictie boek. Napoleon Bonaparte in Egypte. "Napoleon is een fenomeen dat generatie op generatie blijft boeien", aldus de schrijver in een gesprek met NU.nl.

Er schijnen al honderdduizend boeken over Napoleon te bestaan. Waarom nog een?

"Zijn regeerperiode is natuurlijk erg interessant, precies tussen Franse Revolutie en het Congres van Wenen in. Napoleon is een fenomeen dat generatie op generatie blijft boeien. Zijn politieke carrière is op z’n minst opmerkelijk te noemen. Hij heeft veel maatschappelijke hervormingen in gang gezet.

Daarnaast was hij een briljant strateeg, op en buiten het slagveld. Zijn opkomst en zijn ondergang, en dan met name zijn twee verbanningen, hebben bijgedragen aan de mythevorming.

En laten we vooral zijn bruisende liefdesleven niet vergeten. Het zijn stuk voor stuk onderwerpen die door hun dramatiek bijna als vanzelf tot reflecties van auteurs leiden, voor- en tegenstanders."

Waarom heeft u specifiek de veldtocht van 1798 - 1801 in Egypte gekozen?

"De veldtocht is voor de Fransen niet bepaald glorieus verlopen, maar heeft politiek en cultureel gezien heel veel teweeg gebracht. Die tegenstelling boeit me zeer. Je kunt daarom ook niet alleen maar van een fiasco spreken.

Het laat een jonge Napoleon zien die zich liet meeslepen door te hoog gegrepen doelen. Hij is daar gedeserteerd, maar heeft toch ook zijn werklust, veerkracht en zijn gevoel voor propaganda getoond."

In Frankrijk werd hij als overwinnaar beschouwd?

"Door de Britse blokkade deden brieven er maanden over. En Napoleon zorgde er wel voor dat negatieve berichten het thuisfront niet bereikten.
 Ze wisten daar alleen van de overwinning in de Slag bij de Piramiden en de zeeslag op de Nijl in de baai van Aboukir.
 Los van het echec van Napoleon heeft hij met deze veldtocht de stoot gegeven voor ingrijpende politieke veranderingen op Malta en in Egypte, beide tot dat moment feodaal geregeerd."

Waren er ook wetenschappers en schilders aan boord?

"Napoleon nam een uitgebreide wetenschappelijke staf mee, die alles op cultureel gebied vastlegde. Je zou kunnen zeggen dat deze veldtocht de Egyptomanie heeft veroorzaakt die een paar jaar later Europa in bezit nam.
 In 1799 werd vlak voor de slag bij Aboukir de Steen van Rosette gevonden, waarmee later de hiërogliefen konden worden ontcijferd.

Na het verlies van Napoleon bij Waterloo in 1815 moesten alle Egyptische kunstschatten weer worden teruggegeven aan de ‘rechtmatige eigenaren’, maar hoe vind je die? Veel is daardoor in Londen terechtgekomen."

Hoe werd deze veldtocht gefinancierd?

"Napoleon heeft zelf voor het ‘startkapitaal’ gezorgd door de schatkisten van de Nederlanden, Duitsland en Italië te plunderen. Tijdens de veldtocht werden de belastingen regelmatig verhoogd.

In Egypte zelf werden er zelfs voorschotten genomen op toekomstige oogsten. De soldij liet vaak lang op zich wachten.
Maar er werd toch niet al teveel gemord omdat Napoleon veel belang hechtte aan goede voedselrantsoenen voor zijn soldaten."

Wat was er gebeurd als Napoleon in de laatste paar veldslagen succesvol was geweest?

"Als hij Akko had ingenomen, dan lag via Damascus de route naar India open. De verovering van het verre oosten was zijn eigenlijke ambitie. Maar dat zou grote logistieke problemen met zich mee hebben gebracht.
De aanvoerlijnen zouden te lang zijn en zijn leger was waarschijnlijk te uitgeput om lange marsen door de woestijnen te kunnen maken."

Nog interessante randfiguren ontdekt tijdens de research voor dit boek?

"Van een sjeik kreeg Napoleon een schandknaap cadeau: Roustam Raza. Deze indrukwekkende Mameluk, compleet met tulband en kromzwaard, werd Napoleons persoonlijke bediende. En natuurlijk ook Pauline Fourès, de Cleopatra van Napoleon.
 Over deze personen zou je zo weer een boek kunnen schrijven."

Egypte werkt door aan zijn toeristische ontwikkeling

Egypte werkt door aan zijn toeristische ontwikkeling, ondanks de stagnatie die er na de politieke omwenteling nog steeds optreedt.
 Musea worden vernieuwd en hotelcapaciteit groeit.
 Daarnaast gingen recent in Sakkara liefst zeven graftombes open voor het publiek.

Artist impression van het nieuwe Grand Egyptian Museum, dat nabij Gizeh in aanbouw is en volgens planning in de loop van 2015 klaar zal zijn. Tekening ©Heneghan Peng Architects

Het wereldberoemde Egyptische Museum aan het Tahir Plein in Cairo is recent voorzien van een gloednieuw bezoekerscentrum, waarin ook een speciaal kindermuseum, een boekenwinkel, een restaurant en een bezoekerscafé zijn ondergebracht.
 Daarnaast kreeg het museum een nieuwe permanente openluchttentoonstelling met sarcofagen, beeldhouwwerken en andere architectonische kunstwerken uit verschillende graftombes en tempels.

Onderzoek
De kelder van het museum heeft eveneens een metamorfose ondergaan en is omgetoverd tot een centrum voor wetenschappelijk onderzoek, met een eigen DNA lab en een documentatiecentrum.

Lezing over Egyptische godin Isis