Beste allemaal,
 
Door een aantal onvoorziene praktische problemen, is onze nieuwsbrief erg laat klaar. Onze oprechte excuses daarvoor. Het is dan ook hoog tijd om de aprillezing aan te kondigen.
Die wordt gegeven door René Preys en heeft als titel "Tussen Karnak en Loeksir: Het opet-feest van de god Amon."
 
Tijdens het Opet-feest verliet de god Amon zijn heiligdom te Karnak om zich naar de tempel van Louxor te begeven. De processie, het publieke gedeelte van het feest, werd veelvuldig afgebeeld, onder andere op de bekende rode kapel van Hatshepsout maar ook op de colonnade van Toetankhamon in Louxor.
 
In deze tempel ontmoet Amon van Karnak Amenope, de vruchtbaarheidsvorm van Amon, die Amon van Karnak zal verjongen. Tegelijkertijd wordt ook de koning vernieuwd door zich met de koninklijke ka te verenigen.
Het bewijs van het succes van deze rituelen was de komst van de overstroming die het voor Amon mogelijk maakte terug te keren naar Karnak. Al deze thema's werden uitgewerkt in een van de mooiste architecturale realisaties van het Nieuwe Rijk: de tempel van Amenhotep III te Louxor.
 
Leuven: 26 april 2011
Gent: 5 mei 2011
 
De lezing in Gent vindt plaats in de auditoria economie, auditorium VIII, aan het Sint-Pietersplein (het auditorium is te bereiken via de Sint-Pietersnieuwstraat en dan het eerste straatje rechts, de Hoveniersberg); in Leuven traditiegetrouw in het Monseigneur Sencie Instituut (Erasmusplein 2, achter de centrale bibliotheek van de KULeuven). De lezingen starten telkens om 20 uur.
 
met vriendelijke groeten,
 
Bart Van Dooren
Egyptologica Vlaanderen vzw

Speciaal team bewaakt oudheden Egypte

CAÏRO - Egypte heeft een speciaal team van agenten in het leven geroepen dat zich bezig zal houden met het beschermen van archeologische vindplaatsen en musea in het land.

De oprichting van de eenheid is het gevolg van een golf van vandalisme en plunderingen, zei minister van Oudheden Zahi Hawass dinsdag.

Tot dusverre bleef de bewaking op deze culturele plekken in gebreke, omdat bewakers niet over wapens beschikten.

Hawass deelde tevens mee dat vier van de 37 kunstvoorwerpen die ten tijde van de volksopstand tegen oud-president Hosni Mubarak uit het Egyptisch Museum zijn ontvreemd zijn teruggevonden.

Smokkelaar met 107 oudheden aangehouden

Egyptische autoriteiten in Nuweiba (aan de Rode Zee) hebben donderdag een vrachtwagenchauffeur aangehouden die probeerde 107 faraonische en Islamitische oudheden van Egypte naar Jordanië te smokkelen.
De oudheden waren in zijn vrachtwagen verstopt in kartonnen hulzen. Het zou onder meer gaan om 52 amuletten, 5 houten maskers, een koperen vaas en 4 metalen schilden

Egypte: 1000 kunstvoorwerpen weg door onrust

ANP |

Dieven hebben ongeveer duizend kunstvoorwerpen gestolen bij musea en archeologische vindplaatsen in Egypte sinds een opstand tegen de inmiddels afgetreden president Hosni Mubarak het land begin dit jaar in een chaos stortte. Dat heeft de Egyptische minister voor Antiquiteiten Zahi Hawass gezegd in een interview met de Spaanse krant El Mundo dat zondag verscheen.

Hawass zei dat het niet gaat om belangrijke voorwerpen, maar dat de autoriteiten er wel alles doen aan ze terug te krijgen. Volgens de bewindsman staan alle voorwerpen geregistreerd en zal het voor dieven erg moeilijk zijn ze het land uit te smokkelen.

Veel dieven zijn al opgespoord, zei de minister. Het gaat volgens hem om ,,criminelen die zochten naar goud of mummies en die geen enkele kennis hadden van de waarde van de voorwerpen die zij stalen''.

Hawass terug als Egyptisch minister van Oudheden

AMSTERDAM - Egyptoloog Zahi Hawass keert terug als minister op het ministerie van Oudheden in Egypte.
Dat is de uitkomst van een gesprek tussen Hawass en interim-premier Essam Sharaf, zo melden diverse Arabische media na berichtgeving van staatspersbureau MENA.

Hawass verklaarde door de premier te zijn overtuigd om terug te keren als minister van Oudheden.

Hawass trad begin maart terug uit die functie omdat hij naar eigen zeggen niet kon aanzien hoe, sinds de revolutie in het land, nog steeds graftombes en musea worden geplunderd.

Hawass aanvankelijk werd na het aftreden van Mubarak op 11 februari door (de inmiddels ook afgetreden) interim-premier Ahmed Shafiq aangesteld als tijdelijk minister van Oudheden.

Fotojournalist Ronald de Hommel over 'Disputed Waters' in Egypte

Disputed Waters is een multimediaproject waarin aandacht wordt besteed aan grensgebieden waar conflicten bestaan over gebruik van rivierwater
Egypte gebruikt nu nog ongeveer 80% van al het Nijlwater, maar buurlanden zijn het daar niet mee eens.
Gevreesd wordt dat Egypte op den duur grote watertekorten zal krijgen.
 Fotojournalist Ronald de Hommel is verbonden aan Disputed Waters, een project dat rivierwaterconflicten wereldwijd in kaart brengt.
 Hij is net teruggekeerd uit Egypte

 Toetanchamon van 7,3 miljoen arriveert in Brussel

• dinsdag 12 april 2011
•  
• Auteur: JoDeRuyck

Herman Ricour

Toetanchamon is met voorsprong 's werelds beroemdste Egyptische farao en de superster arriveerde dan ook met een indrukwekkend gevolg.
 Liefst zeventien vrachtwagens waren er nodig om bijna 1.200 objecten van Manchester naar Heizelpaleis 2 te verhuizen. Manchester was de vorige pleisterplaats van de expositie en Brussel is de elfde halte van de grote Toetanchamonshow, die wereldwijd al miljoenen bezoekers trok.
 De tentoonstelling reist overigens in drie versies de wereld rond. De topstukken, zoals het dodenmasker, zijn er telkens bij, maar het totale aantal objecten varieert. Brussel ontvangt de meest complete opstelling, goed voor 4.000 m{+2}.

Replica's

Dat de tentoonstelling in drievoud kan lopen, is natuurlijk te verklaren door het feit dat er geen originele stukken worden getoond, maar exacte replica's, die in Egypte zelf zijn vervaardigd. Dat verloopt onder wetenschappelijk toezicht, waarbij geen ruimte is voor foutjes.
 Zo werd het dodenmasker twee keer teruggestuurd voor het resultaat 100 procent accuraat werd bevonden. Egyptologen, die nagenoeg unaniem achter het tonen van replica's staan, zeggen dat ze de kopie amper van het origineel kunnen onderscheiden.

Met witte handschoenen

Onder meer het dodenmasker en de gouden sarcofaag werden gisteren met de grootste omzichtigheid uit de speciaal daarvoor gemaakte kisten getild en opgesteld.
Elke behandeling gebeurt met witte handschoenen, want ook deze namaak is kostbaar: alle objecten zijn bekleed met echt goud.
 Een prijs plakken op de voorwerpen afzonderlijk doen de organisatoren liever niet, maar wat u vanaf 20 april in Brussel te zien krijgt, kost samen 4,8 miljoen euro. Daar komt nog 2,5 miljoen bovenop voor de huur van de ruimte, het transport, het personeel en uiteraard de verzekering.
 Tot dusver hebben zich nog geen grote problemen voorgedaan, maar een werkman verklapte ons dat er bij elke verhuis wel enkele objecten stukgaan.
 Die worden ter plekke gerestaureerd door een dame die bij de bouwers van de stukken in Egypte is opgeleid.

  Goddelijke kronen - Hoofddeksels van het pantheon -
 Bjorn Koopmans

Datum: woe. 20-04-2011
Tijd: 19.30 - ca. 20.45 uur
Plaats: Leiden, Lipsius Gebouw Zaal: 227
Toegang: € 8,--   voor donateurs Huis van Horus
€ 10,-- voor niet-donateurs
Aanmelden: gewenst via info@huisvanhorus.nl of 06-52008364

De goden van het oude Egypte beschikten over een uitgebreide collectie kronen, bestaande uit veren, pluimen, cobra’s, hoorns, planten, standaarden en zonneschijven.
Toch had men geen moeite om (onderdelen van) het hoofddeksel van een andere god te ‘lenen’ om zodoende eigenschappen van die god over te nemen
. Ook de koning pikte hier graag een graantje van mee en liet zich vaak afbeelden met godenkronen. Het gevolg is dat goddelijke kronen steeds complexer worden.
 Maar waar komen al deze hoofddeksels eigenlijk vandaan? En wat was hun betekenis? Hebben deze kronen wel echt bestaan? Kunnen we patronen ontdekken in het samenstellen van hoofddeksels?
Allemaal vragen die tijdens deze lezing aan bod zullen komen.

Bjorn Koopmans is vicevoorzitter van Het Huis van Horus en houdt zich al vele jaren intensief bezig met de Egyptologie. U kent hem wellicht van het maandelijkse Egyptologisch Nieuws in de nieuwsbrief en het Egyptologisch Nieuwsoverzicht van Ta-Mery.

Foto: Zuidelijke binnenkapel Dodentempel Ramses II, Abydos. Bjorn Koopmans

'Piramide van Cheops heeft verborgen voorkamers'

AMSTERDAM – De piramide van Cheops bevat twee geheime kamers. Dat beweert een Franse onderzoeker op basis van een 3D-simulatie van het bouwwerk.

 Bekijk video

Architect Jean-Pierre Houdin gelooft dat de beroemdste piramide van Egypte twee voorkamers herbergt waarin meubels zijn te vinden.
 Deze meubels zouden zijn bestemd voor gebruik in het hiernamaals door farao Chufu. Dat meldt Discovery News.

“Ik ben ervan overtuigd dat er twee voorkamers in de piramide zijn”, verklaart Houdin.
 
“Wat ik wil doen, is ze vinden.”

Egyptische 'schoonheidskoningin' had mogelijk wrat

AMSTERDAM – Een Spaanse wetenschapper heeft mogelijk een wrat ontdekt op het gemummificeerde hoofd van de oud-Egyptische koningin Tiye.

De mummie van Tiye bevindt zich in het Egyptisch Museum in Caïro.
De ontdekking van de wrat kwam toevallig tot stand op basis van een foto.

“Het Egyptisch Museum stuurde me een foto in hoge resolutie van het gezicht van de mummy”, verklaart Gonzalez. “De kleine vergroeiing op het voorhoofd viel me meteen op. De onregelmatigheid vertoont sterke overeenkomsten met een platte wrat, een zogenaamde verruca plana.”

Wratten zijn nog niet eerder aangetroffen op de gezichten van mummies uit het Oude Egypte. “Tot nu toe heb ik bij andere mummies nog niets vergelijkbaars kunnen ontdekken”, aldus Gonzalez.

De ontwikkeling van het Nederlands toerisme naar Egypte stemt hoopvol.

Dat concludeert het Egyptisch Verkeersbureau uit de zojuist bekend gemaakte eerste cijfers over 2011. In januari bezochten bijna 23.000 Nederlandse toeristen het land, bijna 21 procent meer dan in januari vorig jaar. Cijfers van de 'revolutiemaand' februari zijn nog niet bekend.

Amerika wil dat museum Egyptisch dodenmasker teruggeeft

Een kunstmuseum in het Amerikaanse St Louis moet een Egyptisch dodenmasker terugschenken aan Egypte. Dat heeft de Amerikaanse overheid opgedragen te doen.

Het museum kreeg het stuk in 1998 in handen; het betaalde toen een half miljoen dollar ervoor. Volgens Egypte is het 3.200 jaar oude masker, dat dateert uit de 19de Dynastie en tot edelvrouw Ka-Nefer-Nefer toebehoort, echter gestolen.

Het museum stelt echter dat er geen afdoende bewijs is dat het dodenmasker gestolen is.
De regering zegt hier wél zeker van te zijn nadat het traject dat het item aflegde sinds de ontdekking ervan, in 1952, werd gereconstrueerd.

Richard Callahan, advocaat van de VS, noemt het dispuut "jammerlijk" en is ervan overtuigd dat het voor de rechtbank zal opgelost moeten worden.

Belgische douane extra alert op kunstsmokkel uit Egypte

De Belgische douane is dezer dagen extra waakzaam bij het toezicht op de invoer uit Egypte, zowel wat het handelsverkeer als de bagage van reizigers betreft.
Door de instabiele toestand in Egypte bestaat immers de vrees dat kunstwerken en antiquiteiten uit het Noord-Afrikaanse land illegaal in Europa worden ingevoerd.

Uit het Egyptisch Museum in Caïro werden verscheidene kostbare stukken gestolen tijdens de protestbetogingen op het nabijgelegen Tahrirplein.
Ook op archeologische sites zouden diefstallen gepleegd zijn.
 
Actie Colosseum
De Belgische douane zal de eventuele ontdekking van verdachte goederen signaleren aan de politieautoriteiten, waarmee ze nauw samenwerkt. Ook onderhoudt de douane contacten met de Gemeenschappen, die bevoegd zijn voor cultuurgoederen, aldus woordvoerder Francis Adyns van de FOD Financiën.
 De Belgische douane neemt binnenkort overigens deel aan de internationale actie Colosseum, een gezamenlijke douaneoperatie onder leiding van Italië die tegen illegale handel in cultuurgoederen en antiquiteiten gericht is, zo gaf de woordvoerder nog mee. (belga/tma)

Douane alert op illegaal Egyptisch erfgoed

DEN HAAG - De Nederlandse douane is extra alert op mogelijk illegaal uitgevoerd erfgoed uit Egypte.

Dat schrijft minister Uri Rosenthal van Buitenlandse Zaken, mede namens staatssecretaris Halbe Zijlstra van Cultuur, dinsdag aan de Tweede Kamer.

De bewindslieden kwamen met hun brief na vragen van Tweede Kamerlid Frans Timmermans (PvdA). Hij is bang voor kunstsmokkel en plundering van kunstschatten door de recente onrust in Egypte. Hij pleit daarom voor extra controles en Rosenthal is het met hem eens.

Haven

''Een van de door Nederland gehanteerde instrumenten in het tegengaan van illegale handel in kunstgoederen is het controleren van reizigers die de EU via Nederland binnenkomen'', schrijft de minister. ''Dit gebeurt voornamelijk op Schiphol en in de haven van Rotterdam.''

Verdrag

Rosenthal refereert aan het Unesco-verdrag van 1970 ''inzake onrechtmatige invoer, uitvoer of eigendomsoverdracht van cultuurgoederen''.
Op basis daarvan kan een cultuurgoed in beslag worden genomen als wordt vermoed dat het is ontvreemd en illegaal is uitgevoerd.

''Op basis van nieuwsberichten en alarmeringen van internationale erfgoedorganisaties als Unesco heeft de erfgoedinspectie, onderdeel van het ministerie van OCW, de douane geïnformeerd opdat zij extra alert moet zijn op mogelijk illegaal uitgevoerd erfgoed uit Egypte'', staat in de brief.

Plunderingen

De Egyptische minister van Oudheden, de archeoloog Zahi Hawass, kondigde afgelopen weekeinde zijn aftreden aan. Hij kon naar eigen zeggen niet langer aanzien hoe sinds de omwenteling in het Noord-Afrikaanse land graftombes en musea worden geplunderd.

Egypte: nog steeds de moeite waard

Na het opstappen van president Hosni Mubarak in Egypte ziet het ernaar uit dat de rust langzaam wederkeert. Toeristische trekpleisters als Luxor openden hun deuren een paar weken geleden weer voor toeristen.

Reisadvies
Ook het reisadvies voor Egypte is aangepast.
 Reizen naar badplaatsen aan de Rode Zee, de Golf van Aquaba en de Golf van Suez, Luxor en Aswan kunnen gelukkig weer doorgang vinden.
 Niet-essentiële vluchten naar steden zoals Caïro, Alexandrië en Suez worden echter nog steeds afgeraden. In deze steden geldt dan ook een avondklok.

Nu het toerisme weer langzaam op gang kan komen, is het handig om op een rij te zetten waarom Egypte nou ook al weer zo'n prachtige bestemming is.
Hieronder vind je vijf bestemmingen die nog altijd de moeite waard zijn.

Egyptisch museum in Caïro
Tijdens de bezetting van het Tahirplein in Caïro zijn er achttien topstukken uit het Egyptisch Museum ontvreemd. Onder de verliezen vallen een vergulden beeld van de farao Toetanchamon en een kalkstenen beeld van de farao Achnaton.
Daarnaast zijn er een zeventigtal kunstvoorwerpen beschadigd. Ondanks deze verliezen blijft het museum absoluut de moeite waard om te bezoeken.
 Onder de topstukken bevinden zich onder meer negen mummies, waaronder die van koningin Hatsjepsoet en het gouden dodenmasker van Toetanchamon.

Aswan
Een echte bezienswaardigheid in Aswan is de Onvoltooide Obelisk. Als deze obelisk ooit was afgemaakt, zou het de grootste uit één stuk gehouwen obelisk zijn aller tijden. Helaas is hij door omstandigheden nooit afgemaakt.
Voor archeologen vormde deze obelisk een bron van informatie over hoe de oude Egyptenaren obelisken uit stenen hakten.
Het eiland Elephantine midden in de Nijl is één kilometer lang en vijfhonderd meter breed.
Op het eiland zijn twee Nubische dorpen, resten van een antieke stad en een museum in een oude villa. Dichtbij Aswan zijn de Nasserdam en het Nassermeer een bezoek waard.

Tempels van Philae
Philae is een eiland in de Nijl vlakbij Aswan, gewijd aan de godin Isis. Op dit eiland vond Isis het hart van haar man Osiris, die in stukken was gehakt door zijn broer Seth. De Prolemaeën bouwden hier om deze reden een tempel ter ere van Isis.
 Vanwege de bouw van een dam bij Aswan, waardoor het Nassermeer zou ontstaan, kwam Philae grotendeels onder water te staan.
 Omdat hierdoor alle gebouwen verloren dreigden te gaan zijn ze in de jaren '70 uit elkaar gehaald en op het eiland Agilkia weer opgebouwd.
Abu Simbel
Op 260 kilomter ten zuiden van Aswan ligt Abu Simbel. Ook de tempels van Abu Simbel zijn vanwege de aanleg van het Nassermeer van hun oorspronkelijke plaats gehaald en 65 meter hoger weer opgebouwd. De Grote tempel en Hathortempel uit de tijd van Ramses II zijn door deze farao gebouwd als teken van zijn macht en liefde voor zijn vrouw Nefertari.
St. Catharinaklooster
Het St. Catharinaklooster in de zuidelijke Sinaï woestijn is gelegen aan de voet van de Mozesberg, de plaats waar volgens de Bijbel Mozes de brandende braambos en de Tien Geboden ontving. Vanuit dit klooster, dat behoort tot de Grieks Orthodoxe Kerk, kun je wandelen naar de top van de berg om daar de zonsopgang te bewonderen. In het klooster zelf zijn vele kunstschatten aanwezig en een grote voorraad aan manuscripten.