Berichten van 1 maart 2026 tot 31 maart 2026

Ons Oorlogsdagboek 1914-1919

door Jan De Belser

deel 15

Bl.106

De 17 j. zoon van den heer Cassiers is in Engeland, waar hij bij nabestaanden verbleef, door de overheid tot legerdienst opgeëischt. Waarom is hij niet naar Holland uitgeweken zooals zijn oudere broeder!!!

3.   Onze leerling Jos Busschots toont ons brieven en een portret van zijn broeder Frans, vrijwilliger aan het front. Frans, alhoewel nog jong ziet er een flinke kerel uit, met open gelaat dat vastberadenheid verraadt. Kleeding: wel passend vest tot beneden de heupen, hoog aan den hals sluitend met smallen opstaanden kraag, 5 knoppen op een rij; broek ietwat op zijn kortste; klak met tamelijk groote vooruitspringende klep. Te midden der lenden lederen riem met 5 patroontasschen door een breeden riem over den nek, bij wijze van kruiriem, opgeheven. Geweer met bajonet aan de zijde. Waardige houding die een dapper gedrag voorspelt.

4.  Van de pas aangekomen bezetting van Melcauwen, wederom grijzen, maar bejaarde mannen, die volgens sommigen met de Duitsche.krijgers van vroeger niet te vergelijken zijn, woonden heden 2 manschappen de vroegmis en 1 de hoogmis bij. - Frans Lens, kerkmeester, vertelt dat eenige van de aangekomen soldaten geroepen om tusschen te komen bij een relletje met hevige ruzie tusschen gebuurvrouwen, gisteren avond, na onderzoek daar gauw een eind aan gesteld hadden.

Naar Schriek Moeder is tevreden te huis te zijn; “nergens slaapt men zoo gerust als in eigen nest” zegt ze (na 10 maanden afwezigheid). Broeder Isid. verhaalt zijne reis; verblijf in Frankr., Engel. en Holland.

Nieuws van het front: Leon Meulemans (Heyst-Goor) zegt ons dat den zoon van Fr. De Haes, en de 2e zoon van hr. Jos. Bruyninckx (oud-onderw) onlangs aan de IJser gesneuveld zijn; de laatste, hulponderw. te Relegem (Brab.), werd, terwijl hij als brancardier eenen gewonde vermaakte door een shrapnel doodelijke gekwetst. De beide zoons van L. Meulemans stellen het nog goed. — Vrouw Louis Winkelmans vraagt ons of wij in Lier geen onderw. Dankaerts hebben gekend. Zij zegt in "Ons Lier", het eenig nieuwsblad dat in Lier verschijnt, te hebben gelezen, dat voornoemden onderw. bij 't wegbrengen van een gekwetste, door een bal die hem hals en keel doorboorde, is gevallen. - Te Beersel weet men van twee gesneuvelden, op Grashei van 6 of 7.

Heden Beersel-Kermis: In een café tegenover de brouwerij hooren wij dansmuziek, "en 3 broeders der bazin, zegt men ons, zijn in den slag ! - De schietoefeningen op den berg aldaar hebben maar 4 dagen: Vrij-, Zater-, Maand- en Dinsdag, geduurd. Het verkeer op de prov. baan was onder de oefening niet verboden, maar afgeraden. - Alles is er reeds verdwenen.

5.  Dat er tot zelfs in 't plaatselijk steunkomiteit gekonkelfoesd wordt, blijkt uit het volgende: Terwijl wij de aangeplakte naamlijst van de werkloozen, steun A, Heikant, staan te overzien, komt Jef Van Hout ook eens zien en zegt al spotlachend: "Ha! dat zijn nu de bedeelden uit het zoutvat; zij hebben getrokken en wij en anderen hebben er mogen voor werken! Nu mogen zij ook eens marcheeren!" Leop. Winkelmans, onze gebuur, deelt ons mee, dat voornoemde 24 pers. in 't geheim onderstand hadden genoten, zonder daarvoor werk te leveren, ten gevolge eener klacht aan 't hoofdkomiteit moeten ze hunnen verworven onderstand nu gaan verdienen. Onze leerl. Jules Laureys: "Gisteren wilden “ze", op den Dries gaan "spel houden", omdat het Beersel-Kermis is, maar de Duitschers.waren er gauw bij om het te verbieden. "Naar de kramen gaan en suikergoed koopen wel, maar niet spelen en dansen", zegden zij.

6.  Naar Heyst om een velopas. - Het "passen-bureau", is verplaatst naar de Bergstraat, 132. De bedienden deelen ons daar mee dat passen voor rijwiel, tram- en treinverkeer van morgen af te Mechelen afgeleverd worden.

Een en ander uit Heyst: Bij de not. Scheurmans hebben de barbaren ook sporen achtergelaten: Den neus van een groot borstbeeld des Konings afgeslagen, het blad van een bureau-ministre stuk gezaagd of gebroken, beeldwerk verbrijzeld, enz. — De heer Dokter Brems, lid van de Best. Deputatie, zegt dat 't Bestuur te Antw. zijn werk verricht als te voren, maar alles onder Duitsch toezicht en dat zulks onverdraaglijk is. - Van de zonen des Burgemeesters is niemand bij 't leger, van die des heeren Vrederechters zijn er 3 onder de wapens gegaan: Een is tot luitenant bevorderd, een ander in Holland geïnterneerd, is daar ontvlucht en naar het leger teruggekeerd. - De hr not. Scheurmans heeft vernomen, dat de Duitschers met een millioen mannen tegen Maubeuge zouden oprukken. - Sus Vetters (in 't baanwachtershuisje tegen de straat van Werft) zegt ons dat nabij zijn woning een 7 tal bommen uit Lier of Kessel zijn ontploft; twee ervan hebben op den spoorweg riggels en dwarshouten uitgeworpen. Deze projectielen werden zonder twijfel afgezonden op den vijand, die zijn kanons op 't weiland tusschen den buurtsteenweg van Werft en de hoeve van Jos. Vertommen (bewoners Stuyck) opgesteld had. Deze hoeve werd fel beschadigd door 't gedaver. - Verleden week en gisteren zijn treinen met soldaten en paarden in de richting van Aerschot gepasseerd. - Een reiziger uit Antw. zegt dat een zware slag aan gang is.

7.  Schier dag en nacht is hier verkeer op de baan: meestal lichte, maar zwaarbevrachte rijtuigen uit het Hageland, van Diest en omstreken naar Antwerpen toe, wij denken van boter- eieren en andere kooplieden.

Geburen deelen ons mee dat het kanon gisteren in Z.W. richting fel heeft gebulderd.

Naar Kon.-Hooickt ter raadpleging van de algem. lijst der leerplichtige kinderen. - De hr gemeentesecret. aldaar, die tijdens zijn vlucht ook in Brugge vertoefde, zegt ons, dat naar mededeeling van Duitsche overheden de stad Brugge aan het front ligt, dat 't etappengebied Brugge-Gent verplaatst is Gent-Antw.

Bl.107

dat Duitsche kanons te Roeselare opgesteld zijn; dat de Engelsche bladen onder strenge censuur staan als de onzen, en men daar, naar 't zeggen deze week uit Engeland weergekeerden Hoycktenaar, zoo weinig van den toestand kent als wij hier; dat, naar beweerd wordt, alle Belgische vluchtelingen Holland zouden moeten verlaten.

Het woonhuis desr onderwijzers is geweldig beschadigd; zes projectielen zijn er door heen gegaan; scherven en ballen van shrapen. steken in deuren, ramen en omlijsting.

Duitsche krijgers zijn heden bezig den koperen telefoondraad met toebehoorten weg te nemen. – Een Heystsche reisgezel bevestigt ons dat men over ongeveer 14 dagen op 't punt is geweest het fort van Lier op te blazen, dat slechts op 't laatste oogenblik, toen alles in gereedheid was, tegenbevel kwam.

8. Eerste dag sedert maandag, waarop wij volstrekt niets, nieuws, noch waarheid, noch leugen, hooren vertellen. Moge het spreekwoord "geen nieuws, goed nieuws" bewaarheid worden!

9. Gedurig aan komen stoffelijke bewijzen de plichtigheid van zekere lieden van "vroeg te huis" bevestigen; Zuster Ther. deelt ons mee dat de kinderen van Skv., ter schole komen met voorschooten vermaakt uit maagdekenskleederen uit de kleerkamer bij de Zusters. De vrouwen van Snmrg. Svdf. hebben daar ook hun aandeel gezocht. Bij hunne thuiskomst troffen de zusters op hunne koer Snmrg. aan, welke daar niets vergeten had.

Dezen nacht werden bij Jos. Lambrechts, die bij 't vernemen van ongewoon gerucht tot 2maal toe was opgestaan, een zeker aantal hoenders gestolen.

10. Bij Sus Mertens, zegt men, zijn gisternacht hespen en spek uit de schouw gaan vliegen: Morgen, 1e dag onzer jaarlijksche kermis zal aan zekere tafels goed gevierd worden; kiekens en hesp zullen wel bijval hebben.

Juul Nauwelaerts zegt, dat men te Mechelen (Groote markt) passen kan bekomen voor alle richtingen, ttz. verschillende steden of dorpen op eenzelfde blad(?) geldig van 1 tot 30 dagen tegen betaling van 1 M. – De heer Jos. Bouwen, gemeentesecr. te Kessel: "Gisteren werd aangeplakt, dat voor gespan, trein en tram geen pas meer geëischt wordt, en veloverkeer binnen de gemeente zonder pas toegelaten is." Te Lier in de nieuwe kazerne levert men ook passen af. – Te Putte maken de Duitschers jacht op de passen der velorijders.

2 Duitsche krijgers van Melcauwen komen aangewandeld, blikken nieuwsgierig in onzen tuin en blijven eindelijk staan, waar wij druivelaars aan 't innijpen zijn. Zij zeggen uit de Rijnstreek te zijn, waar veel druiven gekweekt worden. Er weldra loopt het gesprek over alle andere zaken. Wij voelen dat ze mededeelzaam zijn en schijnbaar openhartig – over de verwoesting van Leuven en Tienen, waar ze verbleven hebben; ze vragen of de pastorij in brand geschoten of aangestoken is, klagen fel over 't voortduren des oorlogs, denken dat zij bij gebeurlijken terugtocht elk stukje grond hardnekkig zullen moeten verdedigen, – deelen ons mee dat enkelen hunner makkers sedert het begin des oorlogs voor enkele dagen naar huis geweest zijn. Een hunner pas weergekeerd, zegde dit niet meer te doen, wijl het afscheid te droevig is; zijn oudste kind wilde hem te huis niet lossen; hij wendde daarop naar de stad te moeten gaan en beloofde weer te keeren, maar zal dat! Een onzer twee sprekers houdt winkel en is vrachtvoerder met 2 paarden, waarvan nog 1 op stal is gebleven.

11. Naar St-Kath. Waver. Op 't veld achter den afgebrande steenen molen te Putte bemerken wij in een hoogen canada een "Kraaiennest" (zoo hooren wij dit noemen door het volk) van 3 verdiepingen; halverwege de takken, beneden en boven in het takgestel. – Op de "Zoetewei" liggen nabij het eind van den Kiezelweg, 2 huizen afgebrand en een gansch doorschoten; een zware eiken strunk is op 1 m. boven den grond door een projectiel overgeslaan. – Bij 't naderen van de puinen van 't Waver Klooster rijzen in onze verbeelding allerlei feiten op uit het verleden: lastige studie, kommervolle examen, blijde ontspanning, vreugdevolle bezoekdagen voor onze kinderen, .... hun verhaast vertrek en het schier onherstelbaar verlies van de vrucht van zooveel arbeid en moeite! – "Zoo zonk uw grootheid, ijdel.... nu God door oorlog sprak! ... uw paleis stoof... uw trotsche torens storten neer!", naar Rafk. woord: "de luxe, die pracht, die trotsheid is overdreven, dat zal niet blijven duren!" – Ter 6uremis in de crypte van de Kerk der ZZ. Ursulinen, – deze kerk, een juweeltje, is gespaard gebleven. – Onder dit reusachtig Kerkgebouw, gewelf in steen en ijzer, door zware arduinen zuilen gedragen, zit eene ingetogen menigte bidden tot... behoeding tegen verder onheil? Hier zaten ook eens onze kinderen. – Velen naderen ter H. Tafel. De mis wordt gezongen voor de geloovigen met begeleiding van harmoniumspel. De kerkel. diensten verricht door E.E.H.H.P. en Ond. der parochie. – Tusschen kale en afbrokkelende muren sierlijke bloemperken.

Bij hr. Frans Uiterhoeven te Kath. Waver vinden wij meerdere stukken voor onze verzameling. – Mej. Mar. Landmeters brengt bezoek (aan onze afwezige kinderen). Zij verhaalt van hare vlucht, haar verblijf te Kortrijk, haar terugkeer, en... een tafereeltje uit von Donops regeering te Heyst: "Zekeren dag passeerde zij eens voorbij de statie aldaar." Op het plein vóór het statiegebouw, zegt ze, zat een Duitsche trommelaar op de knieën eene marsch te slaan. Rond hem reed hr von Donop op zijn paard, dat naar zijn zin niet genoegzaam trippelend of trappelend op die muziek kon marcheeren, – want hij keerde en draaide, gromde en bromde, gebood zijnen trommelaar "vlugger",

wordt vervolgd