Naar de inhoud

TESSENDERLO, VROEGER EN NU

akke.beakke.be
Image and video hosting by TinyPic

tessenderlo3vk.gif

welkomglitter1pj.gif

Véél kijk- en leesplezier
lijnstarbt4.gif
fabrieksrampgj3.gif

Dinsdag 17 april 2007

De " Leuvense stoof " ( deel 2 van 2)

De " Leuvense stoof " ( deel 2 van 2 )

Wat betreft het tijdstip van vervaardiging van de " Leuvense stoof "moeten we even gaan kijken in het " Boedellijsten " ( zie boek 'Volkshuisraad in Vlaanderen " om te weten dat er reeds in 1752 sprake is van een " COLENSTOVE "( Peer ) een "YSERE KACHEL" 1769 ( Anderlecht )- "KACHEL MET HARE BUYSEN " (1775 Beersel)- , en " YSERE STOOF MET PYPEN" (1779 Wijchmaal)- in de keuken; -" GROOTE IJZERN KACHEL" (1783 Brussel)- en een "YSERE STOOF MET BUYSEN" (1784 Anderlecht)- " EEN EYSERE POTKACHEL MET TWEE DEKSELS EN PYPEN (1793 Rekem) - "EEN HOUILLE STOVE" ( 1800 Moerzeke) - " EEN KAGHEL "( 1800 Zelem- Diest).
Hieruit kunnen we reeds afleiden dat deze kachels van ijzer zijn, een buis hebben en een pot. De algemene verspreiding van de platte buiskachel op het platteland en in de arbeiderswoningen, kunnen wij met zekerherid citueren in de tweede helft van de 19e eeuw. Vooral op het platteland bewees deze vorm van kachel een grote dienst aan de bevolking. Na de centrale stookplaats en later de wandhaard met enorme warmteverlies, bracht zij eindelijk een gezellige warmte binnen de huiskamer. Men kon er rondzitten met de voeten op het onderlijf, men kon koken op het open vuur, en spijzen warm houden op de buis. Later zelfs bakken in de oven en menig één heeft wel wat te drogen gehangen op de stoofleuning.
Wij zijn er zeker van dat met dit artikel verre van alle vragen beantwoord werden, doch durven we hopen dat door het verzamelen van deze gegevens een eerste stap gezet werd naar een klaardere kijk op een zo duistere geschiedenis van de " LEUVENSE STOOF "

Tot slot.
Ik kan mij nog de koude winters herinneren, s' avonds gezellig rond de Leuvense stoof, de voeten op het chromé voetstuk, de pot rood opgewarmt,tot de " bloemekes op onze benen stonden" en vertellen over van alles en wat. TV bestond nog niet, wij hadden wel radio, zo een "ebonieten geval" met een groen oog "om de post te regelen, het oog moest zo ver mogelijk dicht staan, en dan stond de post goed afgesteld." Soms werden er s'avonds " luisterspelen " gegeven op de radio, te vergelijke met " voorlezen "Dit maar gezegt om een verschil aan te tonen, "vroeger en nu"
Hoe vind je dit bericht?
Geschreven door paulsax om 15:04 Reageer op dit bericht
Reageer op dit bericht

Reageer op dit bericht

Een titel of je eigen website toevoegen
Dinsdag 17 april 2007

De Leuvense stoof.

DE " LEUVENSE STOOF "
In een van mijn vorige berichten had ik het over een " Leuvense stoof " Ik heb van verschillende bezoekers een mailtje ontvangen met de vraag, "wat is een Leuvense stoof?? " Ik heb wat wat onderzoek gedaan, en in het " jaarboek 1983 van  GESCHIED- EN HEEMKUNDIGE KRING TESSENDERLO " heb ik onderstaande gevonden, geschreven door ALFONS THIELS.

De geschiedenis van de Leuvense stoof.(deel 1van 2)

Iemand vroeg mij om inlichtingen over de Leuvensestoof en voegde er al onmiddelijk aan toe, " Wellicht een zeer moeilijk geval , zo het stadsarchief van Leuven absoluut niets kan zeggen over oorsprong, benaming, plaats, febricage, en mogelijk tijdstip van vervaardiging."
Als heemkundigen heeft deze vraag ons onmiddelijk aangezet om te gaan zoeken. Zo vinden wij in het boek " VOLKSHUISRAAD IN VLAANDEREN " deel 1 van Dhr JOZEF WEYNS, het volgende over de Leuvensestoof;
De meest bekende vorm is die in welke in Nederland " " plattebuiskachel heet. Wij in Vlaanderen spreken meestal van "Leuvenses stoof." ( Povincie Antwerpen, Oostvlaanderen, en Limburg ) In Westvlaanderen luid de naam " Buze "( buis ) en " Jachtstove " Hieruit zouden wij dan kunnen besluiten dat deze kachels ongeveer allemaal dezelfde vorm hadden, doch van streek naar streek een andere naam kregen. " Brabantse kachel " in Noord- Brabant, "Leuvensestoof" in de verre omgeving van Leuven, " Buze "in West Vlaanderen.
De " Duitse kachel " en de " Engelse haarden " zouden wij niet direct, qua vorm bij onze Vlaamse kachels willen onderbrengen. De naam " Leuvense stoof " bevat klaarblijkelijk een aanduiding, dat zij te Leuven ontstaan is, niettegenstaande in het stadsarchief van Leuven niets te vinden is over een " Stoofsmeden- ambacht ".
Anderzijds is het normaal, dat die naam niet te Leuven, maar in de omgeving is ontstaan. Men geeft toch in Leuven niet een straat de naam van Leuvensestraat evenmin als er te Diest een Diestersestraat bestaat. Wat een zeer aanneembare verklaring is voor de naamopsporing van de " Leuvense stoof " Wij moesten weten dat vroeger deze kachels gemaakt moesten worden door een plaatselijke ombachtsman, zodanig dat in de belangrijkste centra een eigen benaming gegeven werd aan deze kachels.
Dat de naam " Leuvense stoof " de meest gangbare benaming is zou er kunnen op wijzen, dat hier de wieg stond van onze " plattebuiskachel ", of dat Leuven en omgeving de produktie zo gecommercialiseerd zou hebben dat alleen de naam " Leuvense stoof " overbleef. Deze laatste hypothese lijks ons zeer weinig waarschijnlijk, gezien het tijdstip van de algemene verspreiding; men kende nog geen massaproduktie en geen publiciteit. Tot half de jaren 50 werden er bij ons thuis " Leuvensestoven " verkocht, en steeds werden  ze onder die naam ingekocht. Welke andere benaming heeft het zolang volgehouden??

Hoe vind je dit bericht? 1 stem
Geschreven door paulsax om 13:32 Reageer op dit bericht
Woensdag 11 april 2007

De "Zandboeren ' Deel 6 Bewonderwaardige kerels.

De ' Zandboeren ' laatste deel. Klik op de tekst voor vergroting, kli dan nogmaals op de vergroting.
Ik kan mij deze mannen nog goed voorstellen, Thuis was het een tamelijk groot huis, maar wij leefden meestal in de achterkeuken met uitzicht op de prachtige tuin. Vrijdag's werd er zeer grondig geschuurd met bruin zeep, de "vloer" en de "Leuvense stoof" moesten blinken " gelijk ne spiegel " want vrijdags kwamen de zandboeren met vers wit zand. Na het poetsen van de stoof en het schuren van de vloer, werden deze bestrooid met wit zand, de andere dagen werd de zand bijéén geborsteld, en proper zand gestrooid, weet ge wat?? Zo ging het er in die tijd aantoe, 65 jaar terug.
Hoe vind je dit bericht?
Geschreven door paulsax om 15:14 Reageer op dit bericht
Woensdag 11 april 2007

Op stap met de " SJEES "

Op stap met de " sjees "

Op de foto zien we links Jules Daniels ( Nonket Jules van tant Anna =is de zuster van mijn grootmoeder.)
                                  rechts Louis Vandermaesen= is de broer van mijn grootmoeder ) ( Nonkel louis van de schans )
Hoe vind je dit bericht?
Geschreven door paulsax om 12:14 Reageer op dit bericht
Woensdag 11 april 2007

De Aalkar ( beerkar )

De Aalkar ( beerkar )

In tegenstelling met andere gewesten waren er in deze streek geen echte " aalkarren ". Hier gebruikte men een " aalton ", dit is een gesloten conisch vat van 1,90 m lang, en de bovenkant voorzien van een vultrechter, en aan de achteronderkant van een verdeelkraan. Men laadde deze ton op de " aardkar ", bond ze goed vast, en de zaak was opgelost.
Grotere boeren lostten de zaak handiger op. Die gebruikten een paar oude karwielen, plaatste er een lange doorlopende berrie op, en monteerde daarop de ton. Dit gaf een grotere stevigheid en bovendien verviel de vuile karwei van het op en afladen van van de aalton.
Hoe vind je dit bericht? 1 stem
Geschreven door paulsax om 11:26 Reageer op dit bericht
Dinsdag 10 april 2007

De kleine " slagkar " ( kipkar )

De kleine " slagkar " ( kipkar ).

Een kipbare kar met vaste zijsponnen en losse schoften, was soms de enige kar van de kleine boer, veelal " ponyboeren " Deze kas was omnivalant in het gebruik. Men kon er zowel mest als hooi mee vervoeren. In het laatste geval werden er hulptoestellen gebruikt; " lijsters" om de wielen te beschermen, en " galgen " ( botterikken ) om een groter laadvolume te verkrijgen. Het " binden " gebeurde met een " laadboom " ( leter ), aangetrokken door dikke touwen ( togen ). Soms werd aan de achterkant een kleine houten " katrol " gebruikt. Deze kar had normaal een wielbreedte van 6 cm. Grotere boeren die een zwaarder paard hadden, en zich twee karren konden veroorloven, hadden een " aardkar " en een " hoogkar "
foto ; De kleine slagkar ( kipkar, bemerk ook de kruiwagen.
Hoe vind je dit bericht?
Geschreven door paulsax om 15:02 Reageer op dit bericht
Dinsdag 10 april 2007

Hondekarren.

Hondekarren.

Pluimveehandelaars, melkboerinnen, visleurders , hadden een hondekar, waarvoor één of meer trekhonden gespannen waren. Deze honden werden in een "borstgareel", de grotere kregen een " hondehaam ".
De mooiste en enige hondekar die ik als kind voor zover het me is bijgebleven--ooit gezien heb, stond bij JEF SAS op de vroegere Paalsteenweg.
Op de foto (ca. 1914 ) herkennen we van links naar rechts; Camille, Louis, Alfons, en Louisa Cuypers.
Hoe vind je dit bericht? 1 stem
Geschreven door paulsax om 14:46 Reageer op dit bericht
Maandag 9 april 2007

Brouwerskar.

Brouwerskar.

De brouwerijen van Diest leverden voor de oorlog bier af in grote tonnen. Daarvoor hadden ze een speciale kar, die slechts uit twee doorlopende berries bestond. Daartussen waren de uitsparingen, waarin twee rijen tonnen schuin tegen elkaar geplaatst werden. Onder de kar hing met behulp van ketens een rij tonnen. In het brouwersmuseum van Bocholt bevind een nog zo een exemplaar.
Hoe vind je dit bericht?
Geschreven door paulsax om 13:25 Reageer op dit bericht
Maandag 9 april 2007

Bakkerskar.

" Bakkerskar "

De " bakkerskarren " waren sierlijk afgewerkt, steeds voorzien van veren en een kap.
Hoe vind je dit bericht?
Geschreven door paulsax om 13:18 Reageer op dit bericht
Maandag 9 april 2007

Karren voor handelaars.

Karren voor handelaars.

Tot aan de eerste wereldoorlog moest alle vrachtvervoer op de baan met dierlijketrekkracht gebeuren; paarden, ossen, honden.
Een ander soort baanvoertuigen waren de bakkerskarren, groentekarren, melkkarren, enz....
Bakkerskarren werden sierlijk afgewerkte voertuigen, steeds voorzien van veren en een " kap ". Tussen paard en " laadbak " stond altijd een " schutbord ", deels als afwerking van het geheel, deels voor de hygiëne. Deze karren, evenals alle andere lichte baanvoertuigen, waren voorzien van een "patentas " ( zelfsmerend ). De " berries " evenals de "repen" van de kap waren van geplooid " essehout " Als verlichting hadden deze voertuigen aan de " voermanskant " gewoon één petroleumlantaren, waarvan de voorkant wit was en de achterkant rood was. Eertijds was er in Antwerpen een firma PEETERS die zich specialiseerde in het plooien van essehout; berries, repen en velgen voor lichte wielen.
De rijtuigenmakerij Ennekens in Olen was toen gekend om zijn sierlijke bakkerskarren. Tweedehandse bakkerskarren gingen gewoonlijk naar biggenhandelaars, bierhandelaars, e.d.
Groentehandelaars hadden gewoonlijk platte karren, met daarop een kap met afgerolde dekzeilen.
Alle karren of wagens waarmee met voedingswaren geleurd werd, hadden tussen paard en kar, een scheidingsbord. 
Hoe vind je dit bericht?
Geschreven door paulsax om 12:48 Reageer op dit bericht
Maandag 9 april 2007

De wagenmaker GERARD BECKERS.

De wagenmaker GERARD BECKERS.

Op de boerderij komen meestal " kruiwagens " met gebogen " berries " voor. We herkennen GERARD BECKERS, wagenmaker tot 1955.
Hoe vind je dit bericht? 3 stemmen
Geschreven door paulsax om 11:31 Reageer op dit bericht
Maandag 9 april 2007

DE WAGENMAKERIJ. ( beroep uitgevoerd door Looienaars )

De " WAGENMAKERIJ "
Tot de helft van de jaren vijftig was dit beroep bijzonder actief. Voor die tijd was iedereen min of meer op de wagenmaker aangewezen. Er bestond geen huis of er was een "kruiwagen".
Aan een goede kruiwagen werden hoge eisen gesteld. Hij moest licht van gewicht zijn, maar toch stevig, en er moest " schot " inzitten, dit is " hij moest goed lopen " Bovendien moest hij handig zijn, d.w.z. hij mocht niet te zwaar in de hand liggen, en moest een goede laadruimte hebben- dit vooral wat de " BOERENKRUIWAGEN " betrof.
De " KRUIWAGEN DER METSERS " was iets anders; die werd vooral fabrieksmatig vervaardigd, en daar werd op geen kilo hout op de afwerking gekeken. Zij werden ook niet geverfd ( soms wel met carboline behandeld )
Veelal werden deze tuigen aan de vernieling prijsgegeven.
Mijn eerste schreden in de wagenmakerij zette ik reeds op tienjarige leeftijd.  Sindsdien heb ik jarenlang iedere donderdag namiddag een kruiwagen moeten verven; de buitenkant groen, de binnenkant en het wiel rood, het beslag en het ijzerwerk zwart.

Hoe vind je dit bericht?
Geschreven door paulsax om 11:17 Reageer op dit bericht

Meer van TESSENDERLO, VROEGER EN NU

↑ Terug naar de berichten