We gebruiken allemaal wel eens kruiden in de keuken.  Meestal is dat een rij doosjes en bokaaltjes boven ons hoofd waar je soms op je tenen moet gaan staan om die te kunnen bereiken.  Voor iemand met een tuintje of een terras is het mogelijk om gebruik te maken van verse kruiden die men zelf verzorgt in een kruidenhoekje of in potten.

We kennen allemaal de bekende  soorten zoals tijm, laurier, munt, lavendel, merikswortel  enz.

Daarom wil ik jullie zo af en toe een kijkje gunnen op een onbekende soort die je in de meeste gevallen langs de straatkant kunt vinden in het wild.
Natuurlijk wordt het nut en het gebruik ervan nader bekeken. 

Duizendblad (achillea millefolium) 

                                                 
Velen zullen deze plant wel kennen en reageren; kan je dat eten en je maaltijd mee kruiden?  Daarom niet direct maar het is een kruid dat gebruikt werd en wordt.  Dan moet je wel de verschillende soorten onderscheiden.

Duizendblad werd in de oudheid reeds aangewend als bloedstelpend en desinfecterend middel.
Dank zij de bitterstoffen heeft de plant lange tijd hop als ingrediënt bij bier brouwen vervangen. Het kruid bevat ook etherische olie, wat de karakteristieke geur bepaalt.

Het moerasduizendblad (achillea ptarmica) vind je in verschillende kleuren bloeiend maar het zijn                                      
de malse blaadjes die gebruikt worden om aan een gerecht een zachte muskaataroma de geven. Het geeft bv. een goede smaak op brood  of in salades.  In tegenstelling tot het gewone duizendblad ( Achillea millefolium)  geeft het geen bittere bijsmaak. (vervolgt)

Ik ben regelmatig op zoek naar recepten op het net om die dan ook prompt Op de site van ‘De Lipsevallei -Herent’  vond ik recept van schapenragout. Ik neem de vrijheid het aan jullie door te geven met verwijzing naar die interessante website.

Ik ben op de blog  http:blog.seniorennet.be/quicengroigne/  gaan kijken en heb daar elementen van een maankalender gevonden dat zoals hij zelf schrijft is gemaakt met een knipoog naar Maria Thun.

Wat ik ook zoek, een up to date maankalender  van Maria Thun vind ik nergens op het net.  Ik geef niet op en zal eens zoeken in de boekenrekken. 

Dit is het enige verstaanbare of begrijpbare dat ik vond en voorlopig zal ik het daarbij houden.   De materie is moeilijk en niet gemakkelijk te vinden in een samenhangend geheel. 

Klimmende Maan (Maan beweegt van -ZUID naar +NOORD)  Zaaitijd 
Als het middelpunt van de maan zijn grootste zuidelijk min (-) declinatie bereikt.Is de overgang van dalende naar klimmende maan.
GUNSTIG om te ZAAIEN en ONGUNSTIG om te PLANTEN (ook bij maansverduistering)
ZAAIEN
voormiddag 03>12 uur
[bovengrondse plantendelen]
KIEMEN

OOGSTEN
PLUKKEN
voormiddag 03>12 uur
[bovengrondse plantendelen]
invloed houdbaarheid kwaliteit

VRUCHTgewassen & KRUIDEN [Zaden of Vruchten] & KERSEN, BESSEN e.d. op VRUCHTdagen Ari Leo Sgr
APPELS & PEREN e.d. enkel OOGSTEN op VRUCHT(= FRUIT)dagen Ari Leo Sgr bij KLIMMENDE maan (=stijgende,zaaidagen)
BLOEMgewassen & SNIJBLOEMEN & KRUIDEN [Blad of Bloemen] & KERSEN, BESSEN e.d. & KAPPEN van BOMEN op BLOEMdagen Gem Lib Aqr voormiddag 03 > 12 uur
BLADgewassen op BLADdagen Cnc Sco Psc  voormiddag 03 > 12 uur
BLADgewassen voor de diepvries of verwerking NIET op BLADdagen Cnc Sco Psc
Zaaizaden NOOIT OOGSTEN op BLADdagen Cnc Sco Psc

Dit hier is slechts een fragment van een groot geheel en je krijgt al een zeker gedacht, waarover het gaat.

Velt beschikt ondertussen reeds jaren over een vast zaaikalender dan je kan downloaden van het internet.  Je gaat naar de velt-site naar het onderdeel downloads tuin.

Toen de lange vorstperiode begon had ik ei zo na gedaan met het volledig afdekken van de moestuin.  Het enige wat overbleef was het dekken van de grond rond de frambozen.   


Nu het compleet gedooid is kon ik dat werkje eindelijk afwerken.  Om het kweekbed van de potplanten te herschikken moet ik nog wachten tot heel vroeg in het voorjaar.  Nu die planten lostrekken waar ze zijn vastgegroeid door de pot heen  zou nadelig kunnen zijn moest het vlug opnieuw gaan vriezen.  Dit risico wil ik niet nemen.


Daarom heb ik enkel bij de frambozen een laagje bijna verteerde stalmest aangebracht.  Dit is een vorm van bemesting en tevens heeft dit het effect van mulching.  Het kiemen van onkruid wordt ermee tegen gehouden.

Vooraleer we ons verder gaan toespitsen op het maankalender is het goed wat meet toelichting te geven over de bio-dynamische tuinbouw

Biologisch-dynamische landbouw omvat het telen van producten naar de methode van

De biologisch-dynamische landbouw houdt voor en tijdens het verbouwen van de gewassen in alle opzichten rekening met de invloeden vanuit de natuur en de kosmos op de landbouw. In de biologisch-dynamische landbouw gaat men ervan uit dat alle hemellichamen, zowel de aarde als de maan, de zon en zelfs de sterren invloed uitoefenen op de groei van de gewassen. Hoe groot deze invloed is en kan zijn, is een discussiepunt en moeilijk vast te stellen. Een reëel voorbeeld is echter de maan. Zoals bekend zorgt de maan voor eb en vloed aan de kust. De biologisch-dynamische landbouw gelooft dat de maan dit ook met de waterhuishouding van een gewas doet, en dat andere hemellichamen ook (mogelijk in mindere mate) invloed uitoefenen.

Het is een productiemethode waarin bodemvruchtbaarheid en versterking van de natuurlijke groei centraal staan. Het landbouwbedrijf wordt daarbij als organisme opgevat, waar bedrijfsvreemde elementen zo veel mogelijk vermeden worden. Vandaar dat een biologisch-dynamisch bedrijf naar diversiteit in geteelde gewassen en gehouden dieren streeft.

Biologisch-dynamische landbouw en voeding is tevens biologisch. Producten die het Demeter-keurmerk hebben, hebben ook het EKO-keurmerk. Andersom is niet het geval. Biologisch-dynamische landbouw kan dus gezien worden als een bijzondere vorm van biologische landbouw.

Overgenomen van wikipedia.

Deze keer vond ik in mijn box een vraag naar de juiste bloemennaam. Ik richt me dan ook speciaal tot diegenen die iets van bloemen afweten en die het Tiense dialect beheersen. Bericht:
Hallo, ik zoek de juiste naam voor de bloem die men in de streek rond Tienen "keikes" noemt. Ik dacht aan "flier", maar deze naam is ongekend in de plantenwereld. Het is een geel-bruine bloem met groen blad, zaaddozen zoals erwten en ik denk zichzelf jaarlijks uitzaaiend.
 Wie kent deze plant?
Ik stuurde een berichtje naar velt Tienen maar iedereen die denkt het antwoord te kennen is hier natuurlijk welkom.

Ik vond in mijn mailbox een reactie op een vroeger verschenen bericht.  
ik ben al een aantal jaren op zoek naar zaden van mentha "nana".
ik zie hem bij u op de site staan.
Kunt u mij misschien aan een paar zaden of een stek helpen?
U zou me er erg blij mee maken!!!
groeten,
Ik denk dat het gaat om de 'metha spicata nana' t.t.z. Marokaanse munt,  waarover ik een tijd geleden heb geschreven in samenhang met andere muntsoorten.
Hier bij ons kan je deze muntsoort vinden in om het even welk tuincentrum dat een zeker kruidengamma aanbied. Ik heb het geluk, enkele huizen verder, in onze straat, een ‘kruidenboerderietje’ te hebben waar je een zeer grote hoeveelheid kruiden kunt vinden.

Ik denk dat zulke zaken ook in Nederland makkelijk te vinden zijn.  Vele van de kruiden die hier in de handel te vinden zijn komen uit Nederland waar er veel meer kwekerijen zijn dan hier bij ons.

Indien je het bij jullie absoluut niet vind dan laat je het maar eens weten.  Het volstaat meestal om er in een kwekerij of handel expliciet naar te vragen om het in de kortste keren te bekomen. Succes.

Je kan ze ook overal vinden in gedroogde vorm  waarmee je heerlijke munthee kunt zetten.

In de serre moest ik eerst de grond klaar leggen  om te kunnen planten.

De kranten liggen klaar om af te dekken tegen eventuele  nachtvorst.  De rest is voor de oerkracht die de groei verzorgt in de natuur. 


Er staat nog een bakje planten klaar dat zal worden afgehaald want ik breng voor enkele vrienden meteen ook een portie plantjes mee. 

Elk jaar,  op het einde van de eerste helft van januari, haal ik onze eerste saladeplanten.


Buiten is er natuurlijk nog geen beginnen aan .....

maar in de serre ligt de grond er behoorlijk mul bij.

De jonge plantjes moeten toch wel beschermd worden tegen eventuele nachtvorst.

Dit is voor mij de start van het nieuwe tuinseizoen 2010.

Deze morgen vond ik in mijn mailbox volgene mail:

Ik volg al een jaar of zo je blog van Velt Jabbeke, zelf ben ik actief in Velt Groot-Zedelgem.  Ik ben reeds acht jaar de trotse bezitter van een bloeiende biologische moestuin en hoe meer de jaren verstrijken hoe dieper je je informeert over het tuinieren. Men spreekt van bladdagen, worteldagen en dergelijke maar mijn vraag was of dat daadwerkelijk iets uithaalt om daarmee rekening te houden. Voor mij is het nieuw en heb er nog nooit rekening mee gehouden. Ik denk dat jij daar wel een antwoord op heeft.

Mijn antwoord hierop is dat ik het ooit een korte periode heb uitgeprobeerd.  Het is een methode die veel aandacht  en stiptheid vergt.  Het was voor mij na een tijdje niet meer te combineren met de andere bezigheden.  Het enige wat ik heb onthouden is:  als je met deze methode zaait, het kiemen veel stipter gaat. En uit de praktijk weet ik dat zaden die vlot kiemen ook vlotter opgroeien en zo goed als geen problemen opleveren.

Ik ben er van overtuigd dat het de moeite waard is om deze methode eens grondig en langdurig uit te proberen.   

Ik doe dan ook een oproep naar veltleden en andere bezoekers die langdurig werken  met de  maankalender, met ons hun  praktische ervaringen en bevindingen  zouden willen delen.  Jullie kunnen me mailen naar  dalae@pandora.be. Mijn naam is Daniël.  

Je moet eens het volgende intikken in 'google'  'maankalender in de tuinbouw' en daar  eens cronologisch de aangegeven sites bekijken en op zoek gaan naar begrijpelijke uitleg.  Ik kan je verzekeren dat het moeilijke materie betreft.  Ik wil me eens proberen vast te pinnen in de methode van 'Maria Thun'. 

Dit jaar zal ik vlug door de bewaargroenten heen zijn.  De wortelen en de knolselder zijn reeds totaal gebruikt.  Er blijft nog wat pastinaak over en een toch nog grote hoeveelheid rode biet.

Als je  Pastinaak    koopt in de winkel kunnen ze er zo uitzien, als het ware op model gemaakt. 

   Teel je zelf de pastinaak dan kunnen ze er meer vertakt uitzien.  Hoe zwaarder de grond, hoe meer kans je maakt op afwijkende vormen.  Er is ook veel kans dat de velletjes niet zo zuiver zijn als op de meeste voorstellingen.  Toch moet de smaak raak zijn als je zuiver organisch teelt.  Wij gebruiken ze bijna nooit zuiver maar in soepen en bv. in hutsepot. De gaartijd is bijzonder kort.

Rode biet cylindra  Deze soort heeft een zeer goede smaak, teelt gemakkelijk en is zuiver van vel.  Je kan er heb met scherpe top en mat meer afgeronde top.  Het voordeel is dat je bij het verwerken,  kleine schijfjes van bekomt waarmee je gemakkelijker een plateau  kan versieren

Vroeger teelde ik altijd de rode biet kogel  Ook hier kan je spreken van goede smaak en een regelmatige vorm maar de huid kan veel minder zuiver zijn.  Ook hier heeft dat met de grond te maken.

Wat nu het klaarmaken betreft  heb je rauw en gekookt  maar je zit telkens  geplaagd met wat grondsmaak.  Die grondsmaak kan je grotendeels behelpen.

Als je ze rauw opdient dan voeg je er gewoon geraspte, of fijngesneden appel aan toe.  Ook als je ze warm klaar maakt dat maak je ze ongeveer klaar met appelmoes erbij zoals bij rode kool en die bijsmaak is grotendeels verdwenen.
Gekookt om ze te bewaren in de diepvries of om zo in schijfjes, koud op te dienen, koop ik per 4 of 5 rode bietjes, een grote ui mee, op zijn geheel en ik verwerk die daarna in de soep.  Moet je eens uitproberen.

Succes en smakelijk eten hoor.

De winterkost bij uitstek is natuurlijk onze Vlaamse varkenshutsepot.

Er moet nog al wat   hutsepotvlees gevraagd zijn geweest bij de beenhouwer. 

Er waren geen varkenspoten meer en moeder de vrouw moest het stellen met twee  
 varkensstaarten  en een knuistje .  Die staarten zijn puur peuzelwerk.

Ze heeft er dan maar een extra portie   spek bijgenomen en wat varkensgebraad.  De worsten zijn voor de tweede keer want hutsepot maak je toch voor minstens twee keer eten. 

Ik weet niet hoe het er bij jullie aan toe gaat maar na de eerste beurt zijn de beste brokken er natuurlijk uitgevist. Voor de tweede beurt moet je dan  worst, carbonnaden  of extra gebraad bijvoegen.
Alle vlees wordt  voorgebakken naar eigen goeddunken.

Bij al dat aanhoudend koud weer mag je het er eens van nemen.

Dan heb ik nog niets gezegd over  al die groentjes die in de moeders grootste kookpot rauw verdwenen en er hutsepotachtig uit te voorschijn zijn gekomen bij het opdienen.

Groene kool neemt het grootste deel in en raapjes zijn een zeer belangrijke groente voor de hutsepot.  Twee grote uien en wat wortelen, een halve grote knolselder scherpt de smaak aan.  Pastinaak verdwijnt helemaal in moes maar tilt de smaak wat op.

Om een extra warmtebron aan toe te voegen kruiden wij altijd bij met een stevige brok gember.  De pikantigheid van de gember gaat verloren in de grote hoeveelheid.  Aardappelen voeg je toe naar eigen behoefte.  Sommigen hebben er graag een grote hoeveelheid andere verkiezen dat de groenten de bovenhand nemen.  Ik behoor bij de laatste categorie.

Ik kan jullie alvast zeggen dat het smaakt naar nog.  En ik hoor zo graag dat gepruttel van die volle pot warme lekkernij. Indien het nodig mocht zijn moet je wat bijkruiden met  pepeper en zout.

In de serre staan de groenlof struiken er als echte dutsen bij.

Ik wil jullie toch een blik gunnen op de groenten die nu nog bij ons in de tuin staan.
 

Opnieuw ligt de tuin beenhard vervroren en de overblijvende groenten staan er beteuterd bij.  Er is geen ontkomen aan.  In mijn tuin valt er niets te doen tenzij een paar  overtollige, niet meer fruitdragende fruitbomen vellen maar daar heb ik nu echt geen zin in.  Op andere jaren plantte ik nu ongeveer rond deze tijd de eerste salade in de koude bak of in de serre.  Dit moet nu wachten tot na de vorst.

Het is wel de geschikte tijd om eens het teeltplan te controleren. 
Wat is volgens velt de motivering om aan teeltwisseling te doen?

Groenten van dezelfde plantenfamilie vertonen dezelfde kenmerken. Dat wil zeggen dat ze een gelijkaardige groei en beworteling hebben, dezelfde voedingsstoffen gebruiken en vooral dat ze vaak gevoelig zijn voor gelijkaardige bodemgebonden ziekten en plagen. Als je dus jaar in, jaar uit dezelfde groenten op hetzelfde perceel teelt, kunnen de ziekten en plagen zich heel goed ontwikkelen. Door te werken met vruchtwisseling, kun je dit voorkomen. Als we alle mogelijke ziektes van alle families in acht nemen, dan is een zesjarig vruchtwisselingschema het minimum. Vervolgens worden de gewassen gegroepeerd aan de hand van hun bemestingsbehoefte. Hoe je precies een teeltplan kunt opstellen staat beschreven in:

Ecologisch tuinieren voor beginners, vruchtwisseling op bladzijde 21-25

Handboek Ecologisch Tuinieren, Hoofdstuk 6 Planning, paragrafen 2-3-4-5 op bladzijde 289 t.e.m. 307 

 Mijn teeltplan nazien heb ik deze morgen gedaan en ik was er vlug mee klaar.  Na verleden jaar de hele boel zo wat overhoop te hebben gehaald ben ik dit jaar gerust.  Alles blijft wat het is tenzij de bonen.  In de wisselteelt zal het hele vak nr. 5 gebruikt worden voor staakbonen. Die vielen bij mijn vrouw zo in de smaak dat ik voor uitbreiding zal zorgen. De salade, die vorig jaar de tweede helft  van het vak vulde gaat naar de combinatieteelt als tweede of derde cultuur.

en
 groenten zijn zeer belangrijk voor onze gezondheid. Bij het begin van dit jaar enkele ecologische regels in herinnering brengen past bij de tendens om,  bij de aanvang van een nieuw jaar, goede voornemens te nemen.

Neem ook volgende regels in acht:

Laat de groenten niet weken, maar was ze goed en kort onder een straal stromend water.  Kook ze niet langer dan noodzakelijk.

Kook de groenten liever niet in water, maar geef de voorkeur aan stomen, smoren en stoven.

Koop groenten vaak en in kleine hoeveelheden, doe zo weinig mogelijk inkopen voor de hele week.

Denk ook aan diepgevroren groenten die net zoveel vitaminen en mineralen bevatten
als verse groenten.

Probeer het pellen en schellen van groenten en fruit te vermijden.

Bij bijna alle gerechten kan men fruit en groenten toevoegen: quiche, pizza, gratin, taart, lasagna, pasta, enz.

Elke keer u een zetmeelhoudend product eet, moet u ook een beetje groenten eten: pasta met tomaat, rijst met champignons, enz.

Seizoensgebonden groenten:

Winter: selder, rode kool, andijvie, uien, prei.
Lente: artisjokken, selder, rode kool, courgettes, prei, tomaten.
Zomer: artisjokken, aubergines, broccoli, courgettes, pepers, tomaten.
Herfst: artisjokken, broccoli, selder, rode kool, andijvie, prei, pepers, tomaten.
 
We zullen er zeker niet tussenuit kunnen om ook af en toe exotisch fruit op tafel te brengen maar laat ons dat beperkt houden en fair-trade aankopen de voorrang geven. Zo geven we de boeren van de derde wereld ook een eerlijk inkomen.

Ik wil het jaar 2010 starten met een uiterst bruikbaar recept. Dit prachtige recept voor 2010   dat ik langs W. W. ontving,  past in feite ook perfect in het ecologisch bestand. 

-Neem 12 maanden en reinig ze goed van alle bitterheid, gierigheid, jaloersheid en angst.
-Snij elke maand in 28(29), 30 of 31 gelijke stukken zodat de voorraad voor een jaar toereikend is.
-Bereid elke dag 1 stuk met één deel arbeid en twee delen humor en vrolijkheid.
-Voeg er drie volle eetlepels optimisme aan toe, een portievertrouwen, een koffielepel verdraagzaamheid, enkele snippertjes geduld en een snuifje voorkomendheid.
-Het geheel rijkelijk met liefde overgieten, en wanneer alles klaar is, op smaak brengen met een scheutje fijngevoeligheid.
-Versier het aldus bereide gerecht met een bosje kleine attenties en dien altijd op met een vriendelijk woord en een deugddoende lach.

In feite past het in alle kramen.  Het straalt van positieve ingesteldheid  en zou als algemene regel moeten gelden.  Helaas is het op de lijst van de uitzonderlijke recepten terecht gekomen.