Archief

Naar aanleiding van die herinnering maakte ik dit schilderij: Bij vader op de bok.

In de tied da’k op De Boomgaard wonen bun ik verscheidene keren met pa met ewes naor de Lindese mölle, een mooi ritjen aover de zandwaege, eerst oaver de Berkendiek, bie-j de Kruusdiek rechtsaf en dan bie-j Groote Haar weer links. Antink leet ie dan rechts liggen. Dan kwam ie-j langs Spekop en Jansen op de verharde Lindese weg. Rechts ha-j dan de gebroeders Baank achter zon mooie beukenhegge en links was de Kapellebult waor onze Henk al es te passe is ekommen met zien Zundapp toen e d’r effen aoverhen wol crossen. Anne van de Smid brach ‘em thuus, helemaole af’eschaafd, en Wim kon d’r zo met naor de dokter.
Langs de smid en van Asselt kwam ie dan bie-j de mölle. A-j geluk hadden waarn d’r nog andere kinder met ekommen en ha-j wat te spöll’n.
As kinder werde wie- altied Hetty en Diny van Hein en Coba van de Boomgaard enuumd. Dan ha-j ok de jonges van Spekop. Zo werden d’r meer naor hun boerderieje enuumd: Bertus van de Pegge, Aaltje van de Bievanck, kinder van de Klompenmaker, Jimmink,'t Waorle, Helderboom, Maolderink, de Leopoldhoeve, de Bonekamp. Maor ik hebbe nooit eheurd van de kinder van Lieferink. Dat bleef toch Lettink net als Koning en Breukink. Jao... zo was dat vrogger.
De Berkendiek heet noe Lieferinkweg. De olde menskes van Groote Haar bunt allange dood. Op Spekop woont ok gien Lenselink meer en wieterop ok gien Jansen. En vanzelf bunt de smid en van Asselt d’r al heel lange niet meer. Maor de mölle is t ’er nog, al wodt d’r gien rogge meer hen ebrach of eier en gien kunstmes of mengvoer meer ehaald, toch wodt 't Lindese feest daor nog altied ehollen in september.
De Lindese mölle is noe een Stichting ewodden en wodt veur lezingen en gezellige middagen gebruukt. Mot ik toch ok es hen.

De Lindese molen anno 2010.

Dit moet wel de Lindese molen zijn, gezien de foto's die hierna komen. Samen met van Asselt de bakker en Toon Wichers de smid was dit het centrum van Linde. Hier werd ook ieder jaar in september het Lindese feest gehouden. Vogel schieten, doeltrappen voor dames, ringrijden en heel veel andere spelen meer. Wie uiteindelijk het laatste stuk van de houten vogel van de paal schoot was tijdens dit Lindese feest de Koning en had samen met zijn koningin een bijzondere positie tijdens dit feest.
In het boek 'Linde in de draaimölle' dat ter gelegenheid van het 125 jaar vieren van dit Lindese feest samengesteld en gedrukt is in 1991, is heel veel te vinden over heden en verleden van de buurtschap Linde.

De Lindese enk met het koren an de gaste. In de verte zie je zelfs de toren van Vorden nog.
Hier in Drente hebben ze het over de es. Op de es tussen Emmen en Westenesch komt nu zelfs de hele dierentuin.

De Lindese weg die door de Lindese enk richting molen en van Asselt- tegenwoordig het Praothuus- loopt.
Deze vrij oude molen is waarschijnlijk volgens H. van Dorsten in het boekje 'Langs Achterhoekse molens' in 1856 gebouwd op een hoge bult. Het benodigde zand zou door de omwonende boeren kruiwagen na kruiwagen bijeengebracht zijn. De reden voor zo'n bult zou zijn dat de wieken van de molen dan meer wind zouden vangen. De gebroeders Kelderman waren de eerste eigenaren van de Lindese molen die met windkracht en stoomkracht aangedreven werd.
Toen dhr Wonnink de molen met gasmotor, woonhuis, schuren erf, tuin en bouwland in 1905 overnam voor ƒ8000 was er een bepaling bij de verkoopakte dat de verkoper niet binnen een afstand van driekwart uur gaans een andere molen mocht oprichten. Hengelo G was blijkbaar net iets verder dan drie kwartier gaans want daar werd wel een korenmolen gebouwd, maar nu niet met windkracht.
In 1924 verkocht de fam. Wonnink de molen aan de
Coöp. Landbouwvereniging Ons Belang Medler voor ƒ 11.500.
Ruim 50 jaar bleef Ons Belang eigenaar van de Lindese molen, die omstreeks 1930 ook door elektriciteit kon draaien.
Later kwam er een stichting De Lindese Molen.

bron: Linde in de Draaimölle

En dan is er ook in 1938 de Stoomhoutzagerij èn meubelfabriek Groot Bramel in Vorden.
Het zal de tijd zijn dat vader Hendrik Jan de boer al opging met zijn motor waarmee hij ook ter plekke hout kon zagen. Later zal hij de houtzagerij op het Medler beginnen.

B.H Groot- Bramel.... In Hattem is het nog een slagje mooier. Toen ik in 1962 in Hattem kwam wonen was er een kleding- en tevens lingeriezaak die B.H. Borst op de winkeldeur had staan. Ook zwager Ben heet voluit Berend Hendrik en vroeg zijn moeder ooit hoe ze hem zo had kunnen noemen. Hij was er mooi klaar mee. "Ach...", relativeerde die meteen, "in dee tied ha-j die dinger nog niet!"

Bomen en nog eens bomen, in alle soorten.

Vorden heeft nogal wat bos rondom. Zou dit in het Galgengoor zijn?

Het lijkt er toch op dat hier met de hand gezaagd wordt.

Misschien de heer Groot Bramel zelf op de achtergrond?

Ook deze jongeman op de loonlijst van Groot Bramel staat op de Lamitofilm van 1938. Zou hij nog in leven zijn?

De stukken hout worden steeds kleiner. Ik was eigenlijk wel benieuwd naar de meubels die ze er ook zouden maken, maar dat onderdeel is niet gefilmd.

Toen vader Hendrik Jan met zijn Coba trouwde werd er natuurlijk ook een familiefoto gemaakt, en wel met het Herstellingsoord op de achtergrond. Behalve de broers en zussen en de vaders en moeders, ooms en tantes, zie je ook al een aantal neven en nichtjes èn Ellie, het Joodse meisje dat bij opa en ope op de Boschkamp ondergedoken was en jammer genoeg de oorlog niet overleefde.
Op de voorgrond Ellie, Anton Voortman, Jan Kettelarij, ervoor Jan Harwig, één van de nichtjes Middelkoop en Ineke Kettelarij.
Henk Harwig staat ergens bovenaan en ik zie dat tante Heintje ook een van de kinderen op de arm houdt.

Er was een mooie tuin bij het Herstellingsoord. Nu is dit waardevolle gebouw allang weg en staat er een spiksplinternieuw gebouw, een luxe appartementencomplex met... jazeker de naam De Decanije. Dat is gebleven. Degene die er wonen doen dit met plezier. De oprit naar de garage is zelfs verwarmd zodat het 's winters niet glad kan worden. Dan moet dat wel werken natuurlijk. Wim Ruiterkamp, die er met Lydia woont, is al eens een hele morgen aan het sneeuw scheppen geweest.
Het commentaar van de mensen in Vorden is niet altijd positief. Het is nl. privéterrein en wie er niets te zoeken heeft wordt weggestuurd.

Voor leden was het verblijf in het Herstellingsoord de Decanije gratis en anderen moesten er ƒ2 per dag betalen.
Het van Hasseltpaviljoen was een onderdeel van het Herstellingsoord en voor kinderen van leden was dit ook gratis en voor particulieren ƒ1,75 per dag.

Het Herstellingsoord voor Spoorwegpersoneel stond vlakbij De Haar. Het waren eigenlijk gewoon onze buren en het contact met het personeel daar was goed. Ergens tussen de Haar en het Herstellingsoord moeten die grote stukken afweergeschut ingegraven zijn.
Ik kan me niet meer herinneren van welke kant deze foto genomen is; of het vanaf de Haar genomen is of juist vanaf de andere kant.
Wanneer ik de familiefoto van de trouwerij van Hendrik Jan en Coba zie, denk ik dat dit de andere kant van het Herstellingsoord is en dat het dak op de achtergrond van Broekgaarden òf de Haar is..