Archief

De 5e klas met meester Berenpas...stiekem meester Brombeer genoemd.
Vooraan van r. naar l.: Heide Marie van der Nol, Berdie Koning, ik, Gerdie Bijenhof, Arie Dijkman, Jantje Boersbroek, Eefie Eggink, Dies Eggink, ?.
Boven van r .naar l. Hannie te Hennepe, Gerke Aartsen, Dinie Everhard, Willie ten Broeke, Tonnie Eggink.
Links voor Willie staat Wim Ruiterkamp met z'n blonde kuif...m'n fietsmaatje.
Verder nog Gé Harmsen, Zwier Smeenk, Coen Hartjes, Betsie Vister, Reina Brummelman, Dinie Wolsheimer, Wim Winkel, Rikie Hissink, Jootje Heersink, Henkie Groot Roessink, Alie Robbertsen, Wim Remmers en Gerrit Koerselman, Bennie Golstein?.. Gerrit Kamperman,.... Reerink, Wim Remmers. Meer namen schieten me niet te binnen. Wie het wel weet mag het zeggen. Allemaal worden of zijn ze nu al 65 jaar ...... degene die nog in leven zijn.

In elk geval heb ik aan mijn jeugd thuis en op school en de Youth for Christ een behoorlijke bijbelkennis overgehouden. Ik ken alle bijbelboeken, zonen van Jacob, de 12  discipelen en verscheidene belangrijke bijbelverzen uit m’n hoofd. Ik zie en vooral hóór meester Berenpas heel beeldend het verhaal van de Ark van Noach, David en Goliath, de tocht door de Rode Zee en Daniël in de leeuwenkuil vertellen .
Aan de jeugdkampen in Doorn en Giethoorn heb ik ook nog eens heel veel bijbelliedjes en negro spirituels over gehouden die ik later voor de klas veel gebruikt heb en waar de kinderen gek op waren…bv: Hij houdt die hele wijde wereld in zijn hand (He ‘s got the whole wide world in His hands).
De Youth for Christ had in Winterswijk ook een groep gevormd die bij elkaar kwam voor bijbelstudie, om te zingen en te bidden. Ze gingen daar zelfs de straat op om te vertellen wat Jezus voor ze betekende. Ook in Vorden zijn we met hulp van  de groep Winterswijk met oom Nico met een jongerengroep gestart. Nee... we gingen niet de straat op. Er kwam een soort opwekkingsdienst van de Youth for Christ in onze vertrouwde Hervormde kerk. We gingen dat vragen bij ds van Zorge aan de pastorie. Die vond het best, maar zei ook dat ze vroeger in Hattem ook zo’n vraag hadden gehad. “Gaan jullie eerst maar eens naar het “rooie dorp” —rode daken èn PvdA-- Het enthousiasme ging toen snel over", zei hij nog. Ik wist toen nog niet dat ik later in Hattem in de buurt van dat “ rooie dorp” zou gaan wonen. En met veel plezier! Ha!
Wim Ruiterkamp, m'n fietsmaatje heeft hier zijn Lydia ontmoet. En allemaal enthousiast voor Youth for Christ, een groep van toch wel 20 jongelui.
Eenmaal in Hattem… ja… kwam ik die Wim tegen. Hij is nog wel eens mee geweest naar zo’n opwekkingsdienst van de Youth for Christ en naar een bidstond. Hij was er niet kapot van. Later biechtte hij op dat hij het er Spaans benauwd van kreeg!
Ik ontgroeide de groep enigszins. Wim hoorde bij de Gereformeerde kerk. Alle van der Kolken waren gereformeerd. Na verloop van tijd toen het serieus met ons was geworden moesten we kiezen. Voor mij maakte het geen verschil hervormd of gereformeerd. Voor Wim wel. Ik liet me vlak voor ons trouwen overschrijven en – ik heb het al eens vermeld- ds Bezemer vond het de "minst slechte" keus!

Zo sliepen we... in stapelbadjes... heel gezellig!

Ook in Giethoorn werden er vakantiekampen gehouden van de Youth for Christ. Dat leek ons ook wel wat. Gerke, Gerrie, vriendin Lydia en ik gingen dat maar eens uitproberen. Het was wat minder massaal en dat was erg prettig. We brachten die week door in en om de molen  en natuurlijk op het Wiede. Het is de plek waar de film Fanfare zich afspeelde.
De dag begon met een stille tijd waarin we in groepjes een stukje uit de bijbel lazen en bespraken. Daarna was het ontbijt en dan gingen we het Wiede op in een boot en ergens tussen het riet zochten we een plek voor… opnieuw bijbelstudie. Het geheel was toch ongedwongen. ’s Middags na het eten gingen we opnieuw het Wiede op, maar nu om te zeilen. Dat was een geweldige ervaring. Je leerde al gauw bij het overstag gaan en het gijpen om je hoofd op tijd in te trekken anders was je hem kwijt.  We punterden door de kanalen en ontdekten mooie plekjes. Er was een leuk pannekoekenhuisje aan de overkant! Pa en mama waren gewend om in zo’n vakantie een dagje langs te komen. Dat deden ze nu ook. Diny kwam ook mee en heeft nog een middag meegezeild. Weet je het nog, Dien?
Bij elkaar ben ik drie jaar achter elkaar naar Giethoorn geweest. De tweede keer ging ik op de fiets met Anneke van Zeyts. Anneke is lang mijn vriendin gebleven. We deden alles samen. Na de HBS ging zij de opleiding voor verpleegster volgen. Van onze plannen uit de eerste klas kwam niet veel terecht. D.w.z. we kozen wel het beroep dat we van plan waren, maar samen naar Nw Guinea gaan zat er niet in. Nw Guinea was in handen gekomen van Indonesië en die zaten niet op Nederlanders te wachten. Bovendien kwam ik binnen een half jaar in Hattem Wim tegen en ja….. dan verandert een plannetje heel gauw. Anneke heeft veel gereisd in vakanties en trouwde pas met haar Carel toen ze in de dertig was. Maar wel kregen ze drie dochters.
Met Gerrie had ik ook een plannetje bedacht. We zouden samen in een flatje gaan wonen als we een baan hadden gevonden. Tegen de tijd dat Gerrie de Kweekschool afgerond had…. Ja….ja… diezelfde Wim. Het was zelfs zo dat Gerrie, Roelie en ik naar Ameland zouden in de grote vakantie….  kamperen!Roelie en Gerrie kenden elkaar nog niet, maar dat maakte niets uit. Opnieuw was het Wim die roet in het eten gooide. Die was weer gaan varen na z’n studieverlof en laat die nou net die geplande week terug zijn van de reis. Dan kun je toch niet weg… zeg nou zelf!
We hebben Roelie naar Zwolle gebracht en die ging met die voor haar onbekende nicht van mij kamperen op Ameland. Ze hebben het wel naar de zin gehad, maar elkaar na die tijd volgens mij nooit weer gezien!

Een zang samenkomst in Doorn.
Volgens mij is het Gerke die daar achteraan in het midden zit met dat witte bloesje en blonde haren.

Bij ons thuis op “De Boomgaard”gingen we zondags naar verschillende kerken of geloofsgroepen. Zelf  waren we Ned. Hervormd en bezochten we trouw deze kerk. Vanaf een jaar of 10 gingen wij ook regelmatig mee, maar ik was vaak meer aan het rondkijken in die mooie oude kerk dan dat de preken van ds Jansen mij boeiden. De bank  aan het Lindese end was ook smal en hard. Ds Langstraat had meer charisma en daar kon ik wel goed naar luisteren., meer Hour of Pour sfeer.
Ons meisje voor dag en nacht Riek Antink was gereformeerd en bezocht de Geref. kerk. Dat was wat strenger in de leer. Zij gingen bv nooit naar het Lindese feest. Zóóó jammer!
Opoe en opa Bijenhof hoorden weer bij een andere geloofsgroep. Ze wilden geen naam hebben, maar noemden zich Christenen. Van huis uit wel N.H., maar het heeft hen altijd gestoord dat je plek in de kerk in die tijd afhing van wat je betaalde. In de 30er jaren was er een evangelisatiegroep actief waarbij de voorgangers twee aan twee rondtrokken net als de apostelen vroeger. Oorspronkelijk kwamen ze uit Zuid Afrika. Jurgens was één van hen en hoewel mama en tante Hermien met hun mannen naar de Hervormde kerk gingen bleven ze groot respect voor deze voorganger houden. Ze waren ook voor de volwassen doop. Opa Bijenhof vertrouwde mij eens toe:”Coba wil d’r noe niks meer aover zeggen, maor zi’j en Rika bunt vrogger ok volwassen edeupt”.
Vanuit Linde fietste opa op zondag altijd naar de “dienst” bij Oonk. Ze hadden een eigen liedboekje met opwekkingsliederen en om de beurt verzorgden ze een lezing en uitleg van zo'n bijbelgedeelte. Toen opoe overleden was ging hij na die dienst  naar tante Hermien of later ook naar tante Riek toen die in Vorden kwam wonen.
Dan kwam bij de verjaardagen ook opa Eggink die meer een vrijdenker was. Een allegaartje was het bij ons, maar iedereen liet elkaar in zijn waarde.
Wat verderop bij ons in de buurt woonden ook Rooms- Katholieken. Daar werd met respect over gesproken, maar ik denk niet dat we met een roomse jongen thuis konden komen. Zover ging de tolerantie niet. Op Goede Vrijdag kon je een verschil in opvatting merken. De roomsen werkten gewoon terwijl de protestanten zondag hielden.
Toen er opnieuw tentzending naar Vorden kwam werden we gestimuleerd om daar eens heen te gaan. De nadruk werd erg gelegd op de noodzaak om een “Kind van God” te worden. Onze eigen ds Langstraat preekte daar zelfs.
Er werden door hen ook jeugdkampen georganiseerd en samen met Gerke en Gerrie zijn we een paar keer een week op zo’n kamp geweest in Doorn, geleid door o.a. ds Kits en Nol Esmeyer. De leus was: Jong Nederland voor Christus! We hebben het er erg naar onze zin gehad. Voor Gerke helemaal...... Ze heeft daar haar Wim ontmoet waar ze nu ook al 43 jaar lief en leed mee deelt.
Verder had je ook geen vakantie, behalve het dagje uit met pa en mama wanneer de rogge van het land, de haver los en de knollen in de grond zaten! Dat was meestal rond 10 augustus. Dat was even een moment van ontspanning voor de meeste boeren. Dan was ook de bekende Hengelse Peerdemarkt.

Ned.Hervormde Kerk te Vorden

Heel lang geleden leerden we op de School met den Bijbel in Vorden, behalve elke week een psalmversje en de bijbelverhalen, enkele verschillen tussen het rooms katholieke  en het protestantse geloof. Tetzel die voor de roomse paus geld aan het inzamelen was voor de bouw van de St Pieterskerk in Rome was zoiets. Wanneer je maar goed geld gaf kwam alles later goed met je. Je tijd in het vagevuur kon aanzienlijk korter worden. De tekst van Tetzel:
Zodra het geld in het kistje klinkt
Je zieltje in de hemel springt…. maakte indruk.
Het verhaal van Luther die de 95 stellingen aan de deur van de Slotkapel sloeg in Wittenberg  werd boeiend verteld. En dan al die brandstapels en de hagepreken…..
Dan kwam er nog bij dat de roomsen ook nog geloofden dat bij het Heilig Avondmaal het brood en de wijn ècht in het lichaam en bloed van Jezus veranderden en dat wij protestanten dat alleen symbolisch zagen. Bovendien moesten ze vele goede werken verrichten om uiteindelijk in de hemel te kunnen komen, terwijl wij  alleen door genade en het geloof alleen die hemel kunnen bereiken.
Toen we later Belijdenis van het geloof aflegden hadden we alweer een paar jaar Catechesatie achter de rug en ik ken nog een aantal artikelen des geloofs uit m’n hoofd. Wat is uw enige hoop in leven en sterven? Dat ik niet van mijzelf ben, maar ....... De laatste catechesatieles kregen we van ds van Zorge. Hij legde ook nog even uit waarom we Hervormd zouden moeten zijn. Het had te maken met een slimmigheidje van de Gereformeerden die in Amsterdam panelen uit een kerkdeur gezaagd zouden hebben om zo die kerk voor hen te behouden. Ja…. ik was daar best mee bezig… met al die verschillen. Ik probeerde zelfs in de bus een gesprek daarover te beginnen met een kloosterling die op de Kranenburg thuishoorde. Hij ging er niet erg op in. Er werd gefluisterd over de bruine paters van de Kranenburg die op de fiets het nonnenklooster op de Keyenborch bezochten en... dan nog zachter ....
Ik begon eigenlijk een eigen mening te vormen toen Kunkeltje (haar echte naam weet ik niet meer), onze juf Duits, ons de Ringparabel vertelde. Het ging over een Christen, een Jood en een Moslim die alledrie dachten dat zij de echte ring met de parel in hun bezit hadden. Uiteindelijk bleek het om dezelfde ring te gaan.

Op de camping met mijn klas op brugklaskamp.

Tot ze daarbij ook nog verlamd raakt.
Sjef  koopt zo’n “pausemobiel”, je weet wel zo’n vierkante auto met een verhoogd achterstuk.
Zo kan hij Bernadien  mèt rolstoel toch iedere week ophalen om  even weer thuis te zijn.
Bernadien is ondertussen al 8 jaar ziek en krijgt steeds meer klachten. Terwijl Sjef haar diezelfde week nog even  naar huis had gehaald, overlijdt ze aan het eind van die week, 55 jaar oud. De begrafenis is indrukwekkend. Alle oud-gedienden van de voormalige Rk- LTS De Zuidoosthoek zijn er. Ze ligt opgebaard in een blauwe gesloten kist, haar lievelingskleur. Op de kist staat een groot portret van Bernadien zoals we ons haar maar moeten herinneren met haar vrolijke lach en haar grote bos krullend haar.
Hun oudste zoon leest een ontboezeming van Sjef voor over Bernadien, over hoe ze elkaar op de Mulo al ontdekt hadden, hun relatie en hun huwelijk. Over de tijd dat ze in Nijmegen woonden en later in Emmen en ook over de moeilijke tijd toen hij besefte dat hij de Bernadien die hij kende voorgoed kwijt was. Heel ontroerend! Ook een zus en later een nichtje vertellen over hun zus en tante Bernadien… precies zoals ze was.
Sjef en Bernadien zijn  beiden van huis uit wel Rooms- Katholiek, maar voelden zich daar niet meer bij betrokken en daarom wil Sjef ook geen kerkdienst.
Een waardig afscheid van Bernadien, een onvergetelijke collega en vriendin.

Collega Joop helpt bij het koken op het brugklaskamp.

Dan slaat het noodlot toe. Zo noem je dat toch! In de kerstvakantie krijgt ze een herseninfarct, denken ze. Ze is in één klap haar korte geheugen kwijt. Frits- een andere collega- en ik bezoeken haar regelmatig. Sjef schrijft alles wat er gebeurd was op in een schrift zodat ze na kan lezen wat ze meegemaakt heeft. “Wat is het vandaag voor dag”? vraagt ze iedere keer. Ik zeg dan bv 26 januari. “Oooo, “zegt ze dan,”Sjef was gisteren jarig en ik weet er niets meer van”. En dat terwijl we in het schrift lezen dat ze naar huis is geweest en haar zus heeft ontmoet op de verjaardag.Ze beseft dat er iets heel ergs aan de hand is.
Als ze weer thuis is ga ik geregeld met haar op pad…bibliotheek…winkelen…eindje rijden. Sjef is in die tijd overspannen thuis, maar aan het werk kan hij zo niet meer. Maar thuis gaat het ook niet met haar. Uiteindelijk wordt Bernadien ter observatie opgenomen in Groningen. Het blijkt dat alle ellende veroorzaakt wordt door een virus in de hersenstam. Ook hier ga ik of met Wim of met Frits naar haar toe en wandelen we samen de stad in. Op een keer ben ik al een uurtje samen met Frits en Bernadien op stap geweest. We zitten nog even in de hal. Frits gaat even naar het toilet en wanneer hij terug komt zegt ze:”Oooo Frits, wat leuk dat ik je zie”. Wat hebben we met hen te doen!
Het is de oude Bernadien niet meer.
Ze wordt wat later opgenomen in een opvang voor jong dementerenden in Assen. Daar heeft ze een mooi eigen appartementje. Sjef komt praktisch elke dag op de motor naar Assen en haalt haar iedere week ook een keer op naar huis.  Frits en ik gaan ook daar regelmatig bezoek. Ze herkent ons altijd. We nemen vaak  puzzelboekjes mee, want daar is ze gek op. Ze hield altijd van lekker ruiken en ik had ook een keer zeepjes meegebracht in de vorm van varkentjes. “Wat moet ik daar mee? Neem die maar weer mee”! We praten altijd over die goeie oude tijd en nemen haar mee naar restaurantjes om even in een andere omgeving te zijn.

Gek dat ik van Bernadien helemaal geen foto's heb. Maar hier nog wel één uit de onbezorgde tijd toen de jongens nog klein waren: Rick en Mark bij ome Johan op de tractor.

Bernadien en ik waren echt maatjes op school. Buiten school hadden we ons eigen gedoetje, maar we wisselden veel gedachten en ideeën en belevenissen uit. Al onze ups en downs deelden we met elkaar. Haar Sjef was ook een Achterhoeker. Zo één van:” Doe maor gewoon…. dan doe ‘j al gek genog”. Hij was adjunct op de Meao, nu Drente College. Het liefst ging hij naar school op de café racer van zijn zoon en die zette hij  dan ook nog zo voor het grijpen op het schoolplein. Niemand heeft hem ooit meegenomen. Sjef hield ook niet erg van vakantie. Ooit gingen ze naar Parijs. Ze parkeerden hun auto in een buitenwijk en gingen met de metro de stad in. Toen ze terugkwamen lag de ruit eruit en was er heel wat gestolen. Nee… Sjef ging het liefst op de motor toeren met Bernadien. Maar nog liever bleef hij thuis.
Alle ondeugden van ons beider jongens passeerden de revue. Om de ondeugd van haar oudste moest ze steeds lachen. Hij doubleerde op school, ging naar het Havo examen met “Het bittere kruit” op de Nederlandse boekenlijst. “Waarom schrijf je kruit met een t”, vroeg Bernadien. “Dan weet ik zeker dat ze me daarover vragen”, was het antwoord. En het gebeurde! Hij ging ook nog VWO doen en de truc werkte opnieuw. Ik denk dat ze Sjef daar in herkende. De jongste leek sprekend op haar en was de oogappel van Sjef.
En ik vertelde over onze  jongens met hun pubertroubles, maar ook de leuke kanten van ons stel.
Af en toe vormden we een front wanneer de mannen-collega’s wat dominant gingen doen. Toen Otto, onze collega Engels, voor de vierde keer eindelijk slaagde voor zijn akte zei ze:”Zullen we hem een kaart sturen met een felicitatie en dan zetten we gewoon als afzender: de meisjes”! Ik kan me niet meer herinneren of dat ook gebeurd is.
Bernadien gaf R.T.- remedial teaching- en voor de andere helft was ze mentor van een klas en gaf alle  algemene vakken aan die klas.
We hebben nog net  samen de aankondiging van de fusie met het KDC meegemaakt. Toen bleek dat ze ms had. Ze werkte op halve kracht door. Met de kerst voorstelling in 1990 voor de leerlingen deden we beiden nog mee en lagen af en toe krom van het lachen in de coulissen.

Betsy, de pony, vond het allemaal best!

We leenden daarna ieder jaar een tijdje een bokje en konden de hele zomer genieten van de jonge geitjes die na 5 maanden  geboren werden . In oktober als het bokje kwam gingen die jonge geitjes weer met de geitenhouder mee naar een soort kinderboerderij. Zo bleef de veestapel bij ons enigszins beperkt.
Maar geiten….! Wanneer je geen hoog gaas om je wei hebt gaat letterlijk alles er aan.  Alle jonge groen in de tuin wordt opgevreten. Scott deed erg zijn best om ze uit de tuin te houden, maar het zijn geen schapen. Hij probeerde ze steeds aan te kijken en  naar de wei te drijven, maar die loeders  doken steeds de verkeerde kant op.  Geiten zijn zó ondeugend…..maar wel leuk. Ze gingen op  pony Betsy staan om bij de bladeren van de boom te kunnen.
Er werd eens een tweeling bij Coba geboren, een wit ooitje en een pikzwart rammetje. Ze werden Freddy en Ankie genoemd naar de donkerste jongen en het blondste meisje van mijn klas. En ze kwamen allemaal kijken.
We dronken vaak koffie achter bij de wei om van al dat grut te genieten en dat doen we nog steeds. Zelfs de katten vinden het gezellig als je buiten gaat zitten en komen erbij.
Nu zijn de schapen en geiten weg. Suze en Loedertje zijn gesteriliseerd. Amber en Sara zijn volgend jaar pas aan de beurt. Binnenkort mag Hector z'n kunsten vertonen. Dan wordt het feest in de wei. Bij de schapen moest je goed opletten als je de dekking wilde zien, maar Hector maakt daar geen punt van. Ha!
De kuikens….moeten we even afwachten. Nog een week dan kunnen de eersten er zijn, maar Wim heeft al ontdekt dat de kriel die in het hokje zit te broeden op..... niks zit. Ooit zo'n domme kip meegemaakt?
Maar … we hebben Tessa en Toska! Geen pups voorlopig. Maar wel tophonden. Straks mogen ze mee naar de camping bij Johan: camping De Boomgaard.
Wanneer we meer dieren hadden konden we niet zo gemakkelijk meer weg.
Soms …. moet je keuzes maken. En …. inderdaad…niet zeuren!