stokrozen

de overgang van het zomerseizoen naar de herfst is weer achter de rug. het regent dat het giet en we bibberen af en toe van de kou: heerlijk! maar de omschakeing ging ook gepaard met onheilspellende berichten: mensen in mijn omgeving werden plots ziek, in de wereld volgden rampen mekaar in ijltempo op. ook bij ons was het bijwijlen hectisch...

we moesten poes pipo vrijdag bij de dierenarts binnenbrengen, het beestje was zwaargewond na een vechtpartij en een ongelukkige val. pas zondagmiddag kregen we hem terug, na twee gesofisticeerde operaties. maar een kat heeft negen levens en pipo wandelt - met kaal geschoren buik en achterwerk - weer rond in het salon.

was daar wel een beetje van ondersteboven, veearts was in het begin niet positief en we vreesden het ergste...

maar na een periode van opschudding komt, heel onopvallend en op natuurlijke wijze, weer een rustpauze. je moet alleen een beetje aandachtig nagaan wat rondom je gaande is en openstaan voor de toemaatjes (ik schreef bijna tomaatjes!) van het lot.

een tijdje geleden kreeg ik een mooi gedicht over de zee binnengestuurd en gisteren vond ik - toeval bestaat niet - in mijn mailbox prachtige beelden en een video van henri lemineur uit sint-idesbald. ik kreeg onmiddellijk toestemming om de video te kopiëren en ook thierry deleu gaf zijn gedicht prijs. daarom dit bericht, als interval tussen ander opwindend nieuws...

ps: het gedicht begint 's morgens, de video is opgenomen bij zonsondergang, maar ala..

DE ZEE, MIJN LIEF

 

Mystiek de liefde die ik voor jou

voel wanneer ik bij ochtendgloren

mijn ogen opendoe de zee zich

aandient als ontbijt meeuwen krijsen

 

mijn favoriete ochtendlied

tussen zonsopgang en zonsondergang

probeert zij mij te verrassen met

haar liefdesspel dans van beweging

 

en positionering ik lijk verstroomd

de glimlach van de eerste golf herhaalt

zich duizendmaal repetitio

mater studiorum glinstering

 

van zoveel oogopslagen mijn woorden

luisteren naar de echo die in

haar verste hoeken openknalt.

Zee, lief heb ik jouw lenig lijf!

 

Thierry Deleu  

Verhakkeld

 

 

De deur dicht. Voorgoed. Mezelf

Neem ik een eindweegs mee.

Een huis geeft niet meer thuis.

 

De deur dicht. Mijn schoenen aan.

Kous, vergeten. Blik op eindig.

Wandelen in labiel labyrint.

 

Vermist ene Alfons de Ridder

76 jaar 1.74 hoog. Licht kalend.

Demente nomade mist medicijn.

 

Mistig ook de trein, een roofdier

Denderend over roestige rails.

De geopende muil van een tunnel.

 

De schreeuw van Evrard Munch.

 

Wim van den Abeele

 

de nomade in dit gedicht is niemand minder dan willem elsschot, pseudoniem voor alfons de ridder (1882-1960), roemvolle auteur van het meesterlijke kaas. in realiteit overleed willem elssschot aan een hartinfarct, maar de dichter wim van den abeele laat hem hier als oude demente man verongelukken op een treinspoor.

het is waar dat vele oudjes die in een verzorgingsinstelling verblijven soms gaan zwerven en als vermist worden opgegeven. soms komen ze in gevaarlijke situaties terecht, maar wellicht wou de dichter hier een metafoor gebruiken om het einde van een mensenleven te duiden.

je sluit alles af, je verdwijnt uit het leven, uit je thuis, je komt in een nauwe tunnel terecht die je verhakkeld naar de dood leidt.

wim van den abeele schrijft bondige, afgesloten verzen, die ogenschijnlijk korter dan feitelijk worden genoteerd. soms ontbreken woorden, zinsdelen. maar door de ultieme verdichting wordt de lezer geacht deze verzen aan te vullen met zelf bedachte woorden. de expressieve kracht wordt hierdoor versterkt, maar soms lijkt het of de verzen los van elkaar staan, de vloeiende lijn ontbreekt en de woorden hotsten staccato op de pagina.

in die zin heeft wim van den abeele een gedicht geschreven, waarbij de inhoud overeenkomt met de vorm: verhakkeld is je leven op het moment van de dood, verhakkeld is de stijl van dit gedicht.

mooi toch?

 

Quartoq

 

 

Elk najaar keren wij terug, ofschoon het nat

of soms glad. Ik zoek haar hand: de pijn

van tanend evenwicht. Welk kalend pad

ligt voor ons uitgerold? Het mistgordijn

 

rondom de baai verbergt een kleine stad,

gedempt geluid. September. Hand die wacht

wanneer mijn stap vertraagt. We rusten wat

als zij me vraagt weer door te gaan. Ik tracht.

 

 

Rik Dereeper

 

oeps! je tong moet een tuimeling maken om de titel van dit gedicht uit te spreken, maar het jurylid dat dit gedicht voorlas, vertelde onmiddellijk dat ze de herkomst van dit woord had gegoogled: het is de naam van een stadje in groenland, waar de dichter blijkbaar graag in het najaar op vakantie gaat.

de dichter (en zijn geliefde) wandelen in een mistig, verstild landschap. de toon is melancholisch en de personages lopen niet energiek door het stadje: ze zoeken hun evenwicht (want het is soms nat en glad). er is mist, ze wachten en rusten en trachten dan toch maar verder te gaan.

ook dit verrukkelijke gedicht onthult de metafoor van het leven, waar je soms tastend en wankelend je weg moet zoeken. de auteur kent de regels van verdichting en past ze wonderwel toe. het geheel is een volkomen gedicht, poëtisch van sfeer en met een ruimte voor interpretatie.

het verwondert me niet dat rik dereeper laureaat werd van de poëziewedstijd van mengmettaal, deze dichter kan het!

maar misschien had de hij het woord quartoq moeten verwerken en duiden in het gedicht zelf, of in een voetnoot. want zonder internet of atlas zou niemand hebben begrepen waar het hier echt om gaat!

 

besluit: uiteindelijk zijn de winnaars van deze poëziewedstrijd aan elkaar gewaagd. elk gedicht heeft zijn verrukkelijke eigenheid en het begrip nomade wordt op diverse wijze ingevuld.

het is me een eer en een genot geweest kennis te maken met het werk van deze dichters!

de nederlandse auteur tommy wieringa schreef een roman over migratie: dit zijn de namen.

'migratie bepaalt ons al vanaf onze allereerste geschiedenis, vanaf onze eerste voetstappen; we zijn te voet begonnen en we bewegen uit redenen van schaarste, van zomerweide naar winterplaats'. als jongeling verdween hij vaak lange tijd en stuurde dan een kaartje naar huis. hij was gefascineerd door het nomadisch bestaan, volgens hem het grootste geluk.

maar in zijn boek volgt hij een groepje vluchtelingen, wiens verlangen naar het land van verwachting onderweg totaal verdwijnt, omdat ze tijdens hun extreem barre tocht ontdaan worden van hun idealen. hun namen, hun verleden, hun dromen, het doet er allemaal niet meer toe. ze worden mensen zonder geschiedenis, leven nog slechts in een acuut, mensonterend heden.

tja, het thema van de poëziewedstrijd van het literaire genootschap mengmettaal had wel degelijk mogelijkheden. de gedichten van de vier winnaars vindt u hieronder; eens kijken in hoeverre de heren dichters dit gegeven hebben uitgespit. argh! wil hier geen oordeel of voorkeur uitspreken (niet echt, dat heeft de jury al gedaan). wil alleen enige indrukken neertokkelen en misschien ook wat technisch commentaar geven. ach, kan het niet laten, want natuurlijk doen deze gedichten mij iets.

 

koorddanser bij valavond

 

asfalt mengt zich met versteende stemmen

een kleuter loopt mij na op versleten veters

zoals steeds keer ik de zon de rug toe

tel de rimpels in een vlag

mijd het hoofd in de wolken

angst is duidelijk ook mijn bondgenoot

zo moet ik vrezen spiegelende kinderen

bijziende reigers en diep uitgesneden vrouwen

wat ik achterlaat zal ongezien zijn

hoe mijn schaduw op handen wordt gedragen

en ik een plaats zoek tussen zenit en dieptepunt

zwervend tussen torens of boven de waterval

ben ik van beide oevers nooit meer thuis

dan ergens                                  tussenin

 

paul vincent  

 

het winnende gedicht. mooi is de keuze om de tekst langs een as te schrijven. het laatste vers, met die enorme witruimte tussen het eerste woord en het laatste, geeft de uitersten weer waartussen een nomade zich beweegt: het zenit van het verlangen en het dieptepunt van de ontworteling. de nomade als een koorddanser, balancerend tussen de hemel en de afgrond.

de lay-out van dit gedicht doet me vreemd genoeg denken aan een kreeftje, met een dikke kop en kleine schaartjes, haha!

paul vincent schrijft heel toegankelijk, met een overvloed aan beelden, die telkens opnieuw de kerngedachte illustreren: de spanning tussen droom en realiteit. ik zou durven zeggen: paul vincent, haal je rode bic te voorschijn en schrap finaal nog een tiental woorden. dan is dit gedicht de perfectie zelf.

 

Albert Camus, nomade

 

De weg langs seizoenen heet eindeloos,

maar is, bemeten in tijd, stukje bij beetje

door een landschappelijk leven trekken,

rivieren oversteken, wereldzeeën bevaren,

ooit ergens zonder vragen van boord gaan.

 

Morgendauw ligt op ingeslapen woorden,

als dromen ingefluisterd, luid toegejuicht

binnen vervlogen idealen - met mythes,

zinsbegoochelingen, revoltes en bovenal

gesjirp van bochelcicaden - sisyfuscadans.

 

Ginds een processie van normen en waarden

die in houten beelden vereeuwigd werden,

maar nu een ventweg neemt en zie, verdwijnt

in een verkommerde, ondergrondse garage;

dan is er geen ontkomen meer aan: de taal

 

achter je laten, ervan ontdaan verder gaan,

wandelen tussen wat zwijgt - van nature.

 

Simon Buschman

 

het leven, zegt simon buschman, is niets anders dan door een landschappelijk leven trekken, rivieren oversteken en zonder vragen te stellen ooit ergens van boord gaan. la vie, un long fleuve tranquille...

als oefening teken ik hier een reeks termen op uit simons gedicht: een eindeloze weg, trekken, varen, van boord gaan, vervliegen, een processie van normen en waarden, verdwijnen, verkommeren, achterlaten, ontdaan verder gaan, wandelen tussen, zwijgen, van nature. een perfect passende guirlande van woorden in een gedicht met als titel: albert camus, nomade.

de dichter draagt zijn gedicht op aan de franse schrijver albert camus, die hem leerde in zijn (nomadische) zoektocht naar de zin van het leven een mens te zijn vol mededogen. mythes, idealen, de waan van de revoltes en andere zinsbegoochelingen zijn efemeer. het bestaan is wat het is; er rest ons alleen nog een vredevol zwijgen, zelfs de taal is onderdeel van de droom.

de jury oordeelde deze tekst als zijnde ‘te diepzinnig’. tja, misschien had simon de naam camus niet in de titel moeten vermelden, maar in een voetnoot verduidelijken. de naam van deze schitterende franse auteur in de titel van een gedicht: voor sommige lezers misschien intimiderend.

vind het vermakelijk, hoe over poëzie wordt geoordeeld als eenzelfde gedicht door verschillende mensen wordt geïnterpreteerd. uiteindelijk zoekt de groep (de jury in dit geval) naar een soort tekst die door iedereen kan worden gesmaakt: niet te moeilijk, niet te makkelijk. het uiteindelijke commentaar is zeker mainstream en omschrijft meestal het gevoel dat gewone mensen (en niet de specialisten!) hebben over poëzie.

een gedicht moet makkelijk leesbaar zijn, mooi klinken en vooral: er moet een factor aanwezig zijn die appelleert aan een (aangenaam?) geestelijke oefening, bijna zoals kinderen gezegden of spreuken of spreekwoorden leuk vinden. daarom zijn rijmgedichten of allitererende gedichten of licht sloganeske verzen bijvoorbeeld populair.

ik bedoel dit helemaal niet denigrerend: poëzie is ook taal gebruiken op geestige (en ik bedoel daarmee niet: grappige, maar wel vernuftige) wijze, zodat mensen plots bewogen raken en luisteren.

ondanks het oordeel van de jury vind ik simon buschmans gedicht (technisch) perfect: er staat geen woord teveel of te weinig. albert camus, nomade is geschreven in een bevallige, volgehouden, zachtvloeiende taal en bevat een intense boodschap.

 

voor ik commentaar geef omtrent het literaire gedeelte van het evenement op 7 oktober, (in het hannah-huis in herent), nog even dit:

stiekem maakte ik ook enkele foto's van het schattige tuintje. de mooie kleuren van bloemen en heesters in het herfstzonnetje waren een feest voor het oog......





neen, dit zijn geen echte klaprozen. het zijn bloemen van keramiek, ontworpen door de keramiste anita huybens (1949-2008).

anita huybens liet zich inspireren door het gedicht van Lieutenant Colonel John McCrae, 1872-1918:

In Flanders fields the poppies blow
Between the crosses, row on row
That mark our place; and in the sky
The larks, still bravely singing, fly
Scarce heard amid the guns below. é
We are the dead. Short days ago
We lived, felt dawn, saw sunset glow
Loved, and were loved, and now we lie
In Flanders fields.

en voelde zich geroepen zich in te zetten voor slachtoffers van landmijnen. zij ontwierp deze prachtige papavers, met de bedoeling ze te verkopen ten voordele van oorlogsslachtoffers.

vrijwilligersorganisatie klaprozen voor vrede  vzw zet het vredesinitiatief van anita huybens verder. de integrale opbrengst gaat naar twee organisaties: grote klaprozen worden verkocht ten voordele van het ontmijningsproject van apopo. de kleine klaprozen ten voordele van een palestijnse circusschool...

.

maar nu de bekendmaking van de poëzieprijs 2012, in samenwerking met de literaire organisatie mengmettaal. het was een leuke kleine plechtigheid, het publiek was geïnteresseerd. eigenlijk zijn kleinschalige poëziewedstrijden best te smaken; alles wat kleinschalig is, trouwens, is menselijker, concreter, tastbaarder dan een mega-evenement. mijn mening, natuurlijk!

zei wislawa szymborska niet: één dichter, fantastisch, twee dichters ook goed, maar honderd dichters: belachelijk!

het thema van de wedstrijd was: nomade. de eerste prijs ging naar paul vincent uit retie. laureaten waren simon buschman uit nederland/spanje, wim van den abeele uit haasrode en rik dereeper uit rollegem.

in een volgend bericht ga ik in op dit thema, want daar is heel wat over te zeggen, en bespreek ik ook de winnende gedichten...

nu eerst enkele kiekjes!

op deze foto leni creuwels, galeriehoudster en de leden van de jury van het literaire genootschap mengmettaal. 



paul vincent leest zijn gedicht voor. de omstaanders kijken geïntrigeerd naar het gedicht, dat op een grote affiche achter glas was tentoongesteld.





leni vertelt dat het winnende gedicht gedurende zes maanden zal opgehangen worden aan de gevel van het hannah-huis. maar het zeildoek met het winnende gedicht erop geprint was nog onderweg: dhl was aan de deur geweest maar toevallig was niemand thuis.

en zo lag het gedicht van paul vincent nog in de opslagplaats van dhl! jammer...


nog een foto van een stralende leni in de achterkeuken. daar hing niet alleen  het plasieken pakket van brigitte romazko, maar je kon er ook lekkere huisbereide jam kopen (frambozen en moerbeien, abrikozen uit de drôme) die leni verkocht ten voordele van het project terres nouvelles en casas para madres solteras, beiden in guatemala.


zelfs de koekjes achteraf hadden een bijzonder verhaal! zij werden gebakken in een kleine dorpsbakkerij/annex winkel/annex dorpsherberg in het onooglijke langdorp. hilde verbinnen richtte tegelijk ook nog een arbeidszorgproject op voor personen met een verstandelijke beperking, het hof van vlaanderen.


besluit: proficiat, galerie hannah!

ben totaal onder de indruk...

had dan ook heel wat notities neergekribbeld in mijn knalrode moleskine agenda.

dit lijkt wel een wonder: in de huidige maatschappelijke context waar ruwheid en agressie worden beloond, is galerie hannah waarachtig een vredeseiland!

in en rijhuis in de gemeente herent bij leuven verleden zondag (7 oktober) een parel van een galerie ontdekt: galerie hannah, huis voor kunst en samenwerking, mechelsesteenweg 361, 3020 herent. 

voor een gemeente met amper 8000 inwoners is dit super! tentoonstellingen vormen de meest zichtbare werking van hannah, maar de organisatie verbindt kunst ook met interculturele projecten. op hun website http://www.hannah2.be/ kan het programma in detail geraadpleegd worden, zelfs een virtuele tour omtrent de nieuwste tentoonsteling, out of africa, behoort tot de mogelijkheden. maar vermits ik de laatste tijd graag zelf fotoreportages maak publi ik hieronder mijn eigen kleine selectie.
 

3.

kussens zacht en geurig als rozen van satijn / stoffen van brokaat en zijde / zetels bekleed met het velours van luxueuze treinen / mijn langoureuze, onwezenlijke droom / mijn intieme boudoir, mijn gracieus geheim

(uit: interiors, vroege gedichten)

isabelle de borchgrave, 18de eeuwse papieren schoentjes*

die ende.

* http://nl.wikipedia.org/wiki/Orpheus_en_Eurydice
* http://www.isabelledeborchgrave.com/nl_creations.php?nav_link=01&nav2_link=01&classement=18

vreemd, vele van de foto's, installaties, schilderijen en kunstwerken op de tentoonstelling sehnsucht in gaasbeek vond ik passen bij gedichten van me!

de omgekeerde wereld: nu eens geen teksten schrijven bij plastisch werk, maar plastisch werk als ondertiteling bij poëzie...

wacht maar tot de tropen komen / the deep blue sky and the bayou / wij krijgen de helft van het huis, de deur wordt vooraf opgestuurd / pakjes op onweer / stortregens in de keuken / de bakken / meeuwen, zij vormen het echte gevaar / daarom houden wij het op een bed / waarop alles gespreid / alles verzorgd tot in de donkerste puntjes van de oneindigheid / daar ben ik niet zo zeker van/ niet van het heelal / het alomvattende water/ het regent hier overal / overal leugens / nachtblauw is de nacht en ademloos de rozen / zij bloeien in schoonheid / een witte roos is de max / verrukkelijk / en dan rabarber / verpulverd

(uit: weerberichten, de tuinen van thevenet)

nog maar een weekje geleden een fantastische tentoonstelling gezien, sehnsucht, in het kasteel van gaasbeek. de titel betekent zowel heimee, als verlangen als nostalgie. maar volgens de brochure (naar beneden scrollen, please) kan dit ook een gevoel zijn dat gelinkt wordt aan onze fundamentele ontevredenheid, een koesteren en koesteren van onze (menselijke) onvolmaaktheid en dat gevoel kan zelfs leiden tot een soort verslaving.

wat, bedenk ik hier plotseling, ook een vorm van (eigen) liefde is: we zijn niet perfect en daardoor zijn we mens en lijken we dus op elkaar en juist daarom houden we van onszelf en van elkaar...

het was een nocturne. de kunstwerken in de zalen en zaaltjes waren mysterieus verlicht, maar de wenteltrapjes niet en vermits ik in het gezelschap vertoefde van enkele golden girls werden er nogal wat gilletjes geslaakt en zwaaide men met gsm-zaklampjes. elke zaal (en dat vond ik subliem) was geparfumeerd, echt waar. ik was nogal nieuwsgierig naar die geuren en vroeg de gids voortdurend: welke geur is dit en welke geur is dat en de arme man moest telkens in zijn papieren snuffelen om te antwoorden: o, dit is een mengsel van linde, bergamot en dragon... en dit, mevrouwtje, is kaneel.. en nu madammeke, ruikt u boisfarine en iris enz... uiteindelijk giechelden we de hele tijd, want de superbizarre installaties waren blijkbaar niet echt naar de zin van de gids, die wel vurig werd als hij klassieke schilderijen van commentaar kon voorzien!

we mochten jammer genoeg geen foto's nemen van de tentoonstelling, maar ik vond afbeeldingen op internet en in een volgend bericht zal ik ze tonen...

tot slot wi ik nog vertellen dat uiteindelijk de nacht was ingetreden en van het mooie schemerlicht (zie foto's) niet veel was overgebleven. we moesten doorheen het grote park naar de wagen (zoeken) en de kronkelwegjes waren alleen maar verlicht door kaarslicht.... creepy!

 

'Net buiten Brussel maar middenin de glooiende heuvels van het Pajottenland troont het Kasteel van Gaasbeek. De middeleeuwse burcht kende een bewogen geschiedenis en evolueerde van strategisch bolwerk naar riant buitenverblijf. De graaf van Egmond was een van de bekendste eigenaars. Het huidige gebouw kreeg zijn romantische restyling op het einde van de negentiende eeuw dankzij de excentrieke markiezin Arconati Visconti.'

zie website http://www.kasteelvangaasbeek.be/kasteel.asp

SEHNSUCHT (uit de brochure)
7 september - 11 november 2012

Een onstilbaar verlangen

Sehnsucht… Iedereen kent het wellicht, dat bitterzoete gevoel. Verlangen, heimwee of nostalgie naar iets dat zowel tastbaar als ongrijpbaar kan zijn. Het Duitse woord houdt zowel verlangen als verslaving in. Soms doet het dan ook pijn, fysiek zelfs. Maar vaak is het een ‘schoon’ gevoel, dat gekoesterd wordt. Romantici wentelden zich in hun Sehnsucht. Het Kasteel van Gaasbeek, dat in volle romantiek werd herbouwd tot een soort ‘übermiddeleeuwse’ tijdmachine, is zelf een plek die heimwee en verlangen naar ‘ooit’ en ‘er was eens’ belichaamt. De tentoonstelling die neerstrijkt in de van nostalgie doordesemde kasteelzalen van het Kasteel van Gaasbeek is opgebouwd als een onderdompeling in een paradijs van sferen. Geïnspireerd door onze laatste markiezin licht curator Oscar van den Boogaard in de van nostalgie doordesemde kasteelzalen hoe kunstenaars vandaag gestalte geven aan ‘hun’ Sehnsucht. Koppelen zij het los van persoonlijke gevoelens en geven zij het een universele status? Is het een manier om uiting te geven aan onze fundamentele ontevredenheid met de onvolmaaktheid van ons bestaan, van ons eigenste ‘hier en nu’? Is het een vluchtweg of eerder een stuwende inspiratiebron? Van den Boogaard zelf omschrijft het als een lege doos waar je je eigen verlangen(s) in steekt. Kunstenaars: Marina Abramovic & Ulay, Andrea Appiani, Pascal Dagnan-Bouveret, Camille Claudel, Isabelle de Borchgrave, Wim Delvoye, Sam Dillemans, Désirée Dolron, Cerith Wyn Evans, Adam Fuss, François Gérard, Marnix Goossens, Yang Jiechang, Anselm Kiefer, Joachim Koester, Carola Mücke, Muntean & Rosenblum, Deimantas Narkevicius, Erwin Olaf, Alphonse Osbert, Chloe Piene, Diana Rattray, Eric Rondepierre, Ary Scheffer, Nedko Solakov, Piet van der Ouderaa, Ruud van Empel, Jan Van Oost, Hannes van Severen, Marijke van Warmerdam, Barbara Visser.

ik nam een reeks foto's van de schilderijen in de beethovenzaal. ik beperkte mij tot de doeken met rood als hoofdkleur. want, dames en heren, het evenement speelde zich af in een stralend decor, nl  temidden van de schilderijen van willie!

eerst toon ik de dames zonder hoofd (dus zonder hoofdpijn?)


dit horizontale schilderij was opgehangen aan de trap. heel mooi vind ik de donkerroze spatten verf op het lichaam van de damsfiguur.

de vrouwen van willie cools hebben wel geen hoofd, maar des te meer armen en benen!

maar onderstaande dames hebben een hoofd en volgens hugo, ook geen hoofdpijn. een kwinkslag aan het adres van de geëmancipeerde dames, die ook willen meetellen. maar elke vrouw ervaart nog dagelijks hoe moeilijk het is om in een mannenwereld het hoofdje erbij te houden...

daaom vind ik - en dit is een kleine afwijking in mijn bericht - de naakte hompen mannenvlees zonder hoofd van kunstenares berlinde de bruyckere ook een echt statement!


Installation view, ‘Mysterium Leib. Berlinde De Bruyckere im Dialog mit Cranach und Pasolini’, Kunstmuseum, Bern, 2011

(ik heb altijd gezegd, dames, als het jullie teveel wordt, schrijf en schilder erover en maak een eigen kunstwerk!)

.

terug naar willie's verrukkelijke vurighheid. dames (met een hoofd) en heren (zonder hoofd).... kijk en geniet!


een toemaatje: het laatste schilderij dat ik publi is een doek uit de prille beginperiode. jo beweerde dat zijn vader zeker niet zou hebben gewild dat dit getoond werd tijdens deze retrospectieve, want helemaal niet zijn stijl.

maar ik vind het een juweeltje, u niet????

oeps! de laatste tijd dwarrel ik van de ene tentoonstelling naar de andere. ik verdrink bijna in mijn notities!

vandaag wil ik toch onderstaand bericht afwerken, het stond sinds eind september in de startblokken: de retrospectieve tentoonstelling omtrent willie cools in duffel. duffel, zegt u, nooit van gehoord, nooit geweest? wel, wel, ik ook niet, tot die bewuste 21 september!

hoe klein en bescheiden dit stadje ook is, het bezit een schitterende kunstkring: de pelicaen, onder kundige leiding van dhr. hugo van vlaslaer, die zijn loopbaan als leraar fysica vaarwel zei om zich prompt te wijden aan literatuur en kunst.

sinds ik het kunstwereldje onveilig maak, ben ik zelden getuige geweest van zo'n feilloos georkestreerde presentatie van een artistiek evenement!

hugo schreef een schitterende speech, die om beurten door mevrouw lili stevens, schepen van cultuur, hugo himself en woordkunstenares christa met veel panache werd gebracht. de samenwerking verliep op rolletjes. mevrouw de schepen had haar rol tot in de puntjes voorbereid, hugo zei zijn tekst met een ondertoon van humor en christa las met verve de teksten en gedichten voor! daarna konden we naar hartelust rondsurfen (om een modern woord te gebruiken), niet alleen op de receptie maar ook op de tentoonstelling. op de benedenverdieping werd trouwens ook interessant werk van willie cools getoond, uit vroegere en andere reeksen.

op deze foto jo cools (zoon van), schepen lili stevens, hugo van vlaslaer en woordkunstenares christa vluymans:

dit is christa, die met gevoel voor nuances voorlas. na de receptie vergezelde ze mijn vriendin betsy en ik naar het station en bleef zelfs wachten tot de trein kwam. hoe attent! onderweg vertelde ze dat in duffel vroeger een stevige wollen stof werd geweven, die dan naar engeland werd verscheept om duffel-coats van te maken.in duffel worden trouwens verrukkelijke pralientjes verkocht in de vorm van kleine duffel-coats. schattigf!

Lili:

‘Willie was een fervent tegenstander van de conceptuele kunst. In de uiterste vorm is dat rommel van je zolder halen, die naast elkaar schikken zodat er toch iets van uitgaat en dan plaats je dat rommelensemble in een museum voor hedendaagse kunst. Het is door de kunstenaar bedacht, is een schepping en het kan liefhebbers van het genre treffen. Maar je moet voor dat soort beeldende kunst niet kunnen, niet kunnen schilderen, beeldhouwen, etsen of wat dan ook….Willie was overtuigd dat beeldende kunst zonder kunnen niet kon. Hij heeft zelfs een manifest tegen de conceptuele kunst uitgedeeld in Antwerpen aan het museum.'

Hugo:

Hij schilderde zelfs vrouwen zonder hoofd... Maar enkele dames op een vernissage in een galerie vroegen hem: “Waarom schilder jij vrouwen zonder hoofd?  Wil jij zeggen dat wij geen hoofd hebben, niet kunnen denken?” En de WW, welwillende Willie schonk de Willie-vrouwen daarna steeds een hoofd met verstand en zonder hoofdpijn.'



jo cools luisterde bedachtzaam naar de sprekers. aan het eind nam hij zelf het woord en plaatste het werk van zijn vader in een tijdskader. alhoewel willie op de academie les kreeg van 'impressionistische' leraars, evolueerde hij al vlug naar een vorm van neo-expressionisme, een richting in de schilderkunst met als ijkpunten karel appel en cobra. tegelijk ontwikkelde hij een eigen stijl en experimenteerde met allerlei technieken.

voor ik verder vertel over deze tentoonstelling, toch even een duiding omtrent de titel: la nature was de bijnaam van louis thevenet, de mensen noemden hem zo, misschien omdat hij nogal lyrisch deed over de natuur, vooral als hij een glaasje faro te veel had gedronken, ahum... en de witte neger is het koloniale beeld in het halse stadspark van beeldhouwer dolf ledel (schaarbeek 1893- etterbeek 1976), vrijdenker en humanist.

...

ja, de molenborre is een pittoresk plekje en menig kunstenaar liet zich door deze spot inspireren!

jef colruyt schreef overigens over robert honings (halle 1908- 1967): zijn manier van schilderen trof mij: argeloosheid, een ietwat naïeve oprechtheid, eenvoud, spontane expressie. j. p. laus zegt dit zo: de onomzeilbare, dwangmatige manier waarop hij zijn landschappen en stadszichten neerzette.

en:

robert honings schilderde zijn olieverfschilderijen als een aquarel, waarbij het wit van het  papier een belangrijke rol speelt. honings werkte op een goudgele achtergrond die hij liet meespelen, wat zijn schilderijen een zekere blijdschap gaf. hij bracht licht in zijn onderwerpen door overschildering met witte toetsen.

op p. 89 van de publicatie staat nog een afbeelding van een ander schilderij van honings, grootheide 1936; jammer genoeg heb ik geen foto van dit verrukkelijk werk.

argh! de naam honings associeer ik nog altijd aan een halse tapijtenwinkel, maar nu ik het werk van robert honings heb leren kennen, weet ik wel beter!  en heel gek: ik spreek die naam nog altijd uit als rwobert honey en dan denk ik aan hollywood...

als kind deed ik niets liever dan boekjes lezen en prentjes (billekes, zeiden wij toen in het dialect) bekijken. ik las alles wat kwam aangewaaid, van het leven van de heilige theresia van avila tot de leeuw van vlaanderen en de feuilletons in het gazetteke van halle. blijkbaar is niets veranderd: boekjes lezen en prentjes bekijken behoren nog altijd tot mijn favoriete bezigheden.

verleden zondag trok ik dus naar de tentoonstelling van la nature tot witte neger, beeldende kunstenaars in halle 1912-1958, in de kapel van de zusters sacramentinen, c. verhaevertstraat 172 in halle. op de laatse dag van de tentoonstelling, die liep van 8 tot 23 september! ik beklaag me nu al dat ik niet meerdere malen naar de expositie ben gaan kijken. want, dames en heren, er was heel wat te beleven! in kleinere steden gebeurt blijkbaar af en toe ook iets interessants; daarbij is kleinschaligheid dikwijls een troef, want urenlang aanschuiven om binnen te raken bij grootse gemediatiseerde tentoonstellingen in metropolen, daaraan krijg ik stilaan een hartgrondige hekel.

deze tentoonstelling intrigeerde mij, want ook werken van louis thevenet, de halse schilder over wie ik een cyclus van zeven gedichten schreef in de tuinen van thevenet, zouden worden getoond.

als ik naar schilderijen van thevenet kijk, word ik teruggeflitst naar mijn vroege jeugd. geen enkele andere schilder weet zoveel gevoelens van nostalgie in mij los te weken. dit klinkt natuurlijk sentimenteel, maar de leuvense stoof, de meubeltjes, de snuisterijen, het behangpapier, de vloerbekleding, de glazen stolpen met mariabeelden: het is alsof ik opnieuw ronddrentel in het huisje van mijn bobonne in de meiboom, in de onmiddellijke omgeving van de academie.

in dit blogbericht een klein verslag van deze verrukkelijke tentoonstelling. ik wil hierbij benadrukken dat ik geen profie ben, noch wat journalistieke stukjes betreft, noch als fotografe. daarbij was op zeker ogenblik de batterij van mijn digitaal cameraatje leeg, zodat ik mij heb moeten beperken. ik had bv. ook graag een alinea aan de familie colruyt gewijd, maar door het ontbreken van fotomateriaal kom ik hier niet aan toe.

het schrijven van dit blogbericht was dus real fun...

ik was ook verrukt over de verzameling middeleeuws beeldsnijwerk in de eerste zaal. deze zaal is opgedragen aan Veronique Vandekerchove, hoofdconservator* van museum m.

hieronder een kleine reportage...





zie eens wat een mooi kapje (twee figuren, 16de eeuw, brabant) en daarbij horend een leuk snoetje...





dit lijkt wel een veelpotig monstertje, maar het is een madonna






schitterend detail uit een wandtapijt





het kleine zaaltje met de vitrines


* M. huldigt Veronique Vandekerchove.

Conservator Veronique Vandekerchove kwam dit jaar om het leven bij een tragisch verkeersongeval. M – Museum Leuven draagt de grote zaal met het laatgotisch beeldsnijwerk aan haar op. Deze zaal werd gekozen in samenspraak met haar gezin en met architect Stéphane Beel. De gedenkplaat kreeg een ereplaats aan het begin van het museumparcours.

derde en laatste episode omtrent ons bezoek aan museum M.

we maakten een heleboel kiekjes, just for fun.

het was die dag marktrock in leuven en de straten waren mooi versierd.

foei! wat lijk ik een dikke mama op deze foto! maar geen nood, ik las onlangs dat je op foto en vooral op film minstens 10 kilo zwaarder lijkt.

dus: geen complexen....





er was trouwens weer wat aan de hand met onze fototoestellen. a. was vergeten de batterijen op te laden en ik wist niet meer hoe ik de flits moest afzetten, want in het museum mocht je niet flitsen. daarom zijn sommige foto's een beetje flou, maar we noemden dit dan maar flou artistique.

toch een raar effect, volgende foto's!





eigenlijk heb ik twee gezichten...





toch nog een beetje flouflou...





met het programma picasa kun je mooi contrasten instellen. de prachtige gelaatsvorm van deze dame komt mooi uit met een beetje extra belichting...





en wonder boven wonder viel het licht juist goed bij deze guitige dames. een snapshot van twinkeloogjes...





wat ik oorspronkelijk niet kon zeggen van dit kiekje. zonder picasa had ik op deze foto veel meer rimpels, bulten en vlekjes, maar met een beetje meer belichting heb ik een gave huid.

alhoewel ik toch een beetje de indruk geef de namiddag in een ierse pub te hebben doorgebracht, zo vrolijk zie ik er uit!

het uitstapje naar leuven kreeg nog een staartje: gisteren droomde ik tijdens mijn siësta deze vreemde droom:

14 augustus 2012

Droom nummer 56

Een slanke man met kortgeknipt donkerblond haar danste met mij. Ik stond op zijn voeten, hij walste vooruit en ik dus de hele tijd achteruit. Hij droeg een bruine daimleren jas en hij hield mij heel dicht tegen zich aan.

Het ging allemaal heel vlug, ik bevond me in een roes.

Daar kwam Jaak aangefietst, mijn redder in nood. We gingen eten, maar er was geen bord meer voor mij.

Het was het mooie bloemetjesservies van de vaste collectie van museum M.

Ik wou absoluut uit zo’n bord eten en deed dus vlug de afwas!

een stralende zaterdag 11 augustus. afspraak aan het museum m.* in leuven.

schitterend museum, sinds 2004 helemaal vernieuwd. had ik nog nooit bezocht!

een verrassing dus, en wat voor een! naast de permanente collectie liepen er wel 4 tentoonstellingen, waaronder de monumentale en vooral kleurrijke wall drawings van de amerikaanse kunstenaar sol le witt (1928-2007). deze tentoonstelling heet niet voor niets colors. waw! 5 zalen, volledige verdiepingen vol kleur, colors, couleurs, färben, väri, färg لون,  色... 

ik voelde me bij het betreden van die zalen vol heftigheid helemaal opgewonden, wist niet of ik dit nu goed vond of niet. oeps! in recordtempo liep ik door de ruimtes, helemaal overdonderd. ik snapte er niets van...

maar van 1 ding was ik overtuigd: de realisatie van deze tentoonstelling kon niet het werk zijn van 1 man, maar was een project waaraan ontelbare kunstenaars hadden geparticipeerd*.

en ja, in het docu-filmpje zag ik hoe 10 jonge kunstenaars en meer dan 60 studenten van 7 belgische kunsthogescholen en academies meehielpen met schilderen en tekenen.

wat was dit nu eigenlijk voor een tentoonstelling? wat was er eigenlijk te zien? ik keerde op mijn stappen terug en maakte gezwind enkele foto’s* ...

argh! ZOVEEL BLAUWBLAUW EN ROODROOD EN GEELGEEL kwam op me af, kurieuzeneus als ik was wou ik er meer van weten!

ZOVEEL BLAUWBLAUW EN ROODROOD EN GEELGEEL....





haha, beste lezers, natuurlijk moeten jullie de tentoonstelling zien, maar hieronder toch een poging tot summiere duiding:

* sol le witt gaat systematisch uit van de vier primaire kleuren, zwart, geel, rood en blauw. de rechte lijn vormt de eerste basis, en komt aanvankelijk voor in vier absolute richtingen: verticaal, horizontaal en 45°diagonaal van links naar rechts en 45°diagonaal van rechts naar links.


* op progressieve wijze worden deze vier lijnrichtingen en kleuren in lagen op elkaar gebracht en resulteren in alle mogelijke combinaties van kleuren en richtingen.

* door het gebruik van divisionistische technieken brengt hij ook kleuren naast elkaar aan, zodat secundaire kleuren op het netvlies van de kijker ontstaan. een strook opgebouwd uit een combinatie van zwart, geel en rood ervaar je zo als oranje.

* vanaf de jaren zeventig werkt sol le witt ook met geometrische vormen, cirkel, vierkant en driehoek en later ook met de secundaire vormen, rechthoek, trapezium en parallellogram.

* het uiteindelijke resultaat: een veelheid aan effecten en complexe tonaliteiten!

wall drawing 449 doet denken aan egyptische piramides, de subtiele kleuren die als het ware in de muur verzonken lijken roepen associaties op met italiaanse renaissance fresco's op muren van kapellen en kerken.

tussen haakjes: wat doet die lieve schooljuf tussen de piramides? zij doet alsof ze streng is, maar haar leerlingen hebben veel plezier...





deze dame is zo onder de indruk dat zij bijna automatisch een fiere houding aanneemt. misschien beeldt zij zich in dat zij tussen al die kleuren en vormen een reis maakt naar het oude egypte... is zij misschien de reïncarnatie van hatsjepsoet, de eerste vrouw van farao thoetmosis II en zelf een farao van de 18de dynastie van hetoude egypte?

Hatsjepsoet

Hatsjepsut, Amensis

waaaaw!





argh!





stulpt de kleine kubus nu naar buiten of naar binnen? gezichtsbedrog!





dit lijken wel wapenschilden of hekkens van een ranch of een manège...





kurieuzeneuzemosterdpot





tenslotte:

als kers op de taart deze schitterende foto van het dakterras van museum m. heel surrealistisch en zo wit! naar het schijnt dacht de schooljuf dat dit een speelplein was, want ze begon te rollen met de bollen....



* museum m.:

Het prille begin van M ligt in het stadhuis van Leuven. Daar groeit een 18e-eeuws rariteitenkabinet vanaf 1823 - en over een periode van bijna 200 jaar - uit tot een stedelijk museum. De idee van 'kunst als ambiente', kunst als deel van het leven en de maatschappij, sluit goed aan bij de diversiteit van het museum en is de basis voor een nieuw museumconcept. Dat wordt in 2003 vertaald naar een architecturaal behoefteplan. Stéphane Beel Architecten wordt eind 2004 aangesteld als ontwerper van een nieuw museumcomplex. Beel spreidt zes bouwlagen over twee bestaande (het voormalige academiegebouw en de woning Vander Kelen-Mertens) en twee nieuwe panden.

* foto's van nvo en adc!

* http://www.mleuven.be/hedendaagse-kunst/sol-lewitt/

”Ik ben omringd door stomkoppen en onbenullen die geen idee hebben van wat literatuur is”

"Ik vind het leven onder de mensen zwaar", zegt ze. Een familietrek: "Wij in het gezin Palmen zijn allemaal zo snel verzadigd van mensen. Naar buiten gaan is een rol spelen. Dat komt omdat ik voorkomend met mensen omga," zegt ze, "ik heb een hekel aan het adagium van lekker jezelf zijn. Dus ik hou mijn humeuren voor mezelf of voor intimi."


en deze citaten komen helemaal overeen met mijn huidig levensgevoel!

ik moet echt moeite doen om met 'mainstream mensen' te converseren, hoe lief en vriendelijk ze ook zijn.

heel vlug verveel ik mij....

wat nu?


* Connie Palmen, Logboek van een onbarmhartig jaar, Prometheus, Amsterdam, 2011

verjaardagen duren bij mij wekenlang. op 30 juni werd ik 66. nog vier jaar  te doen en ik ben 70. volgende week is me nog een cadeautje beloofd, maar ik laat mijn vrienden breeddenkend toe nog tot einde 2012 cadeautjes te verzinnen!

tijd voor mij om onwaardig ouder te worden. jaja, bij het schrijven voel ik me schuimig, een fee, een feeks, een canaille.

zoals de dichteres in volgend gedicht (een verjaardagscadeau van mijn beste vriend jaak!)...

PULP

 

 

De stadsdichteres viert een feestje.

Lampionnetjes lichtelieren in haar tuin.

Haar troon is een ebbenhouten zetel,

Op de rugleuning brullen ivoren leeuwtjes.

 

Vanavond draagt ze een leuk violet hoedje

Met kleine zilveren draakjes.

Om haar hals en schouders een donkerrode stola,

Gemaakt uit echte struisvogelveren.

 

Haar knalrode mond vormt een kusje

Dat ze achteloos naar mij toewerpt,

Als ik ‘hartelijk gefeliciteerd’ zeg.

Met een mauve oogopslag kijkt ze door mij heen.

 

Uit haar zwembad, donkerblauw verlicht,

Duikt, als de Aphrodite van Botticelli

In een schelp op schuimend zilt,

Een roodblonde jongeman op met een waterdicht horloge.

 

‘Dat is mijn waterzoetje,’ lacht ze,

Als hij druipend nat voorbijgaat,

‘Will jij misschien wat drinken en eten?

Ik heb kippenvlees en rijst met aardbeitjes.’

 

Antonio, haar kantige lijfwacht, grijnst onder zijn snor,

De olijfkleurige held uit het zuiden,

Rolt zijn harde spierballen onder het nauwe shirtje.

Z’n Smith & Wesson maakt een bobbel in zijn broek.

 

Ik schenk haar rozen voor haar tuin

En een stapel papier met een verhaal van mij,

Dat ze misschien zou willen lezen

Wanneer ze eens heel veel tijd heeft.

 

Haar mening is gevraagd, haar taalmes vlijmscherp.

Ze noemt zich de Schaduwvrouw,

Maar vindt het leuk om af en toe

Een Lief Okerkleurig Scharminkel te kunnen zijn.

 

‘Ze is de Patti Smith van deze stad,’

lalt een stomdronken blondine,

een beetje jaloers dat zij mijn verhaal heeft genomen

en onder extra kaarslicht begint te lezen.

 

Nu eerst ontdek ik Macuto uit Congo.

Hij staat in een donker hoekje van de tuin.

Zwart in zwart, met een grote waaier uit satijn

Verwent hij zijn Dame met frisse lucht.

 

Daar komt Isabelle, die zo lekker kookt,

En mij op de wenk van de dichteres

Een tropisch drankje brengt.

Haar mooie borsten ruisen aan mij voorbij.

 

‘Prachtig,’ zeg ik, en bedoel de kleur van het drankje

Isabelle masseert mijn nek

En wast mijn handen en gezicht

Met vochtige, jasmijngeurende doekjes.

 

‘Ik ben benieuwd wat je hier hebt geschreven.’

De Schaduwvrouw leest en zal erover zuchten:

‘Ook op mijn verjaardag moet ik werken.

De literatuur gaat altijd voor.’

 

De kaarsen zijn tenslotte opgebrand,

De muziek wordt rustiger

En eerste gasten gaan terug naar huis.

Een jong paar kruipt onder een struik vandaan.

 

Soms lacht ze, de Schaduwvrouw,

Met haar potlood krabbelt ze kleine woordjes:

 ‘Minder komma’s, kortere zinnen.

En lekker veel schrappen.’

Elke bladzij die ze heeft gelezen,

Houdt ze in de lucht, om te laten vallen,

En weggewaaierd van Macuto

Krijgt ieder blad haar stille zegen.

 

Ze zweven in de tuin als witte platvogels.

Gasten vangen hen en maken er papiervliegers van.

De blonde griet springt ermee in het bassin,

Ze kan alleen maar bootjes vouwen.

 

Na een Bacardi, diverse wijnen en een cognac

Heeft ze nog éen bladzijde in haar hand en zegt:

‘Mijn chauffeur brengt jou even naar huis.’

Ze beweren dat hij een Bulgaar zonder rijbewijs is.

 

Ik vind het een grote eer

Dat ze zich zo om mij heeft erbarmd.

Als ik ga, moet ze het nog even kwijt:

‘Zeg eens,’ uit haar spreekt Waarheid, ‘jij schrijft wel PULP.’

 

 

Jak Otterspeer 1.07.2012