Archief

Werk of leef niet met oogkleppen op,
want er gebeurt van alles rondom U om van te genieten. van P₂

Een moderne set oogkleppen is de camera. Toen fotografie betaalbaar en draagbaar werd
en dus zonder driepikkel en zwart doek kon gebeuren,
ontstond er een nieuwe categorie fotografen: De Kiekjesmens.

De beroepsfotografen en de hobbyisten vallen niet onder de benaming kiekjesmakers.
Die mensen hebben een duidelijk doel. Het gaat hen om documentatie of informatie
of om een artistiek resultaat, al dan niet in opdracht. 

De kiekjesmaker hamstert. Zeker weten, mijn zus Tina is een kiekjesmens. 
Mijn Pa was er ook ene en hij maakte diapositieven.
Na de vakantie volgden dan de obligate diavertoningen.
Wie iets anders wou doen in de woonkamer,
de krant lezen bvb, of TV kijken, werd gegijzeld met duisternis.
Hij deed alle lichten uit want gij-zult-dia's-kijken. 

Er zaten tamelijk artistieke dia's tussen.
Maar wanneer men vroeg hoe de zuilen bovenaan afgewerkt waren, dan wist hij het niet.
Terwijl er bovenop zuilen mogelijk een fronton staat hé, iets wat vertelt over het gebouw. 

Of hoe de voet van een berg er uit zag …
Als er een top op de dia staat, heeft die berg ook een voet.
Liggen daar puinkegels, of is daar weidegrond? Of beide?
Dat was niet belangrijk want … het stond niet op de dia.

De reis herleidde hij tot een aantal beelden, een aantal fragmenten.
De reis was geen beleving of een eigenheid op zich, de reis was een accessoire bij zijn eigen zelf.
Ik zou die lijn kunnen doortrekken, maar dat doe ik liever niet of mijn zussen en ik kunnen in therapie.

Mijn ouders hebben een paar verre reizen gemaakt,
maar Pa had geen absoluut geen totaal-verhaal bij de markante plaatsen.
Enkel fragmenten. Wat buiten de cadrage viel, zíjn cadrage, telde achteraf niet meer. 

En Tina is ook zo. Misschien een graadje erger. Zij vervangt mensen door kiekjes van mensen.
Te lang veelvuldige vluchtige kontakten in haar broodjeszaak.
Daarom moeten familie, vrienden en kennissen, de blijvers, te pas en ook te onpas op de foto.
Ze vraagt nooit of het schikt dat ze foto’s maakt.
Ze gaat er van uit dat elke gelegenheid moet vastgelegd worden en dat zij daarvoor de aangewezen persoon is.

Wanneer ik vraag om nu eens géén foto’s te maken en rustig mee aan tafel te blijven zitten
is het antwoord : 'doe niet flauw, doe maar voor efkes'.
Daarna moeten de foto's bekeken worden en moeten we beslissen welke opnames weg mogen.
Kan ze dat thuis niet?
En nu ze toch haar smartfoon vast heeft moeten we foto’s bekijken van toen-en-toen met die-en-die.

Zelfs sarcasme helpt niet.
"Ge zijt toch zeker dat er geen dia’s zullen uitkomen hé?"
Dan kijkt ze verstoord, omdat ze het niet snapt.
Ze snapt niet dat ze ons evenzeer gijzelt als vroeger de pa met zijn dia's.
Iets waar ze toen ongeveer zenuwziek van werd en dan stampend naar boven trok.

Ondertussen ligt het tafelgesprek helemaal plat natuurlijk,
of het evolueert een kant op die zich niet meer laat bijsturen.
"Waarover hadden we het daarstraks?"
Oh, dat niet belangrijk meer, dat was daarstraks.
Ze heeft weer foto's kunnen tonen en een monoloog kunnen houden én
ze heeft nu een nieuwe lading foto's waarmee ze bij een volgend etentje
andere mensen het gesprek kan afnemen.

'k Weet wel P₂ dat ge eigenlijk innerlijke oogkleppen bedoelde,
de innerlijke oogkleppen die een ruime kijk verhinderen en een soepele manier van denken beletten.
Maar de mensen die zich afsluiten van de omgeving met ipod en smartfoon,
hebben die niet al een soort innerlijke oogkleppen ook?

Ze hebben op voorhand een onwennig gevoel dat deze omgeving met de aanwezige mensen
niet voldoende zal te bieden hebben, of te weinig zal bieden dat voldoet qua welbevinden, vervulling, gezelligheid.
Zij huiveren voor die leegte, al dan niet bewust, want leegte maakt ongemakkelijk.

                             
            Nighthawks, 1942, Edward Hopper - USA

Sommige mensen zijn al bang van het 'rondom zich'. Echt waar.
Er zou zich zo eens een leegte kunnen voordoen.
Dan maar het eigen cocon in, liever alvast de leegte opvullen met plaatjes en praatjes
dan een gesprek aangaan waarin men bedachtzame stiltes moet overbruggen en
waarvan men niet weet waar het naartoe kan leiden.

m – HiH-08/2015, nagekeken - https://nl.wikipedia.org/wiki/Horror_vacui, https://nl.wikipedia.org/wiki/Isra%C3%ABl_Kiek

onderwijl in Canada, Quebec 

          

klank misschien zacht houden, kweeni, ’t is een muziekske
https://www.youtube.com/watch?v=_LHFfI6Rh84 
01min35

m – EZW-04/2014, bijgewerkt - https://fr.wikipedia.org/wiki/Juste_pour_rire_:_Les_Gags , https://en.wikipedia.org/wiki/Just_for_Laughs:_Gags 

volgens VKJ 

                      Wat is schrijven voor mij?
                   Schrijven is leven
                   het is ademen en op adem komen
                   en ook communiceren met mezelf.

                   Schrijven is vormen, inkerven, boetseren
                   en ongekende werkelijkheden scheppen
                   Schrijven is herinneren en bijkleuren
                   en jezelf leren kennen.

                   Schrijven is woorden sprokkelen
                   hier en daar stijlen ontdekken.

                   Schrijven is vrijen en vrijer worden.

                                               VKJ ? 

Schrijven is vrijen?

Vrijen met de taal veronderstel ik dan. Corrigeer me als ik me vergis, VKJ.
Zelf zie ik schrijven eerder als een tapijtje weven met woorden. 

Maar om in hetzelfde beeld te blijven als gij, zie ik schrijven dan als
de lezer zoetjes verleiden om mee te wandelen tot de laatste lijn van het schrijfsel.
Zeker niet de lezer bij het handje te nemen!, want dat wringt en dan wringt zij/hij zich los.

Dat is bij een verhaal zo en dat is bij een relaas zo
en bij beschouwelijk proza is dat zeer zeker zo,
want anders zou gedachtewisseling zo goed als onmogelijk worden.

                'k Kan het natuurlijk enkel over proza hebben,
                want over poëzie durf ik niet meespreken.
                In poëzie heeft taal een habitat dat voor mij ongekend terrein is,
                dat totaal verschilt van proza-hapjes.

De lezer over dat tapijtje zoetekes doen meewandelen tot aan de laatste lijn.
En dan zal ik misschien eens wuiven. En zelf verder wandelen.
Dat is het dan, schrijven.

m – HiH-08/2015, bijgewerkt 

SAIT, radio Oostende 

“Mijn zus had al op heel jonge leeftijd (ze leerden mekaar kennen toen ze 14 was, hij was 5 jaar ouder)
verkering met een zeeman. Als hij in een haven was, hadden ze wel eens radiocontact.
Mijn verliefde zus die hem dan via de radio aansprak met zijn koosnaampje
en hem overtuigde van haar liefde en trouw besefte niet dat er andere oren meeluisterden.
We moeten er nu soms nog om lachen.

Later is ze met hem getrouwd en toen de eerste baby zich aankondigde besloot hij
zijn zeemansleven op te geven. Hij wou geen afwezige vader zijn.
Hij is wel altijd in de haven blijven werken tussen al die oceaanreuzen waarop hij avonturen beleefd had.

Zijn zeemansleven speelde zich af in de jaren zestig.
Een tijd waarin je als zeeman blijkbaar ook nog wat van de wereld zag.
Nu moet alles zo vlug gaan dat de romantiek van het varen ver te zoeken is.
Hij vertelde verhalen over mij toen nog onbekende oorden.
Ik ben 8 jaar jonger dan mijn zus en die verhalen maakten dus wel flink indruk op het kleine meisje dat ik nog was.
Als ik meeluisterde dikte hij zijn verhalen dan ook flink aan. Zo zeer soms dat ik droomde over
die huizenhoge golven tijdens de verschrikkelijk stormen en over de reuzenoctopussen
met gigantische lange armen met zuignappen die je overboord trachtten te sleuren.
Of over de reusachtige spinnen die in de tropische wouden leefden. Maar we hingen wel aan zijn lippen.

En één waargebeurd verhaal is me wel bijgebleven.
Ik dacht er aan toen je die psychische stoornissen vermeldde. SCHEEPSKOLDER, tekst 641
ik herinner me niet meer waar het gebeurde maar blijkbaar waren er inderdaad zeemannen
die de wekenlange eenzaamheid en eentonigheid op zee niet aankonden en die overboord sprongen.
Dat vond ik verschrikkelijk. 

Wat die afwezige vaders betreft, ik vraag me af of zeemannen wel geschikt zijn als vader.
Mijn schoonbroer die besloot zijn zeemansleven op te geven voor zijn gezin, was een heel bijzonder man
maar de rusteloosheid die wellicht de roep van de zee bij hem teweegbracht heeft hem altijd achtervolgd.
Hij was een goede vader.  van VLD 

------

'… verliefde zus die hem dan via de radio aansprak met zijn koosnaampje
en hem overtuigde van haar liefde en trouw …'

Radioverbinding met het schip … SAIT = Société Anonyme Internationale de Télégraphie sans fil, gesticht in 1913.
En ongeveer de helft van de Belgische koopvaardijvloot luisterde mee ! Zo Anonyme was het dus niet.
Er waren toen nog marconisten aan boord, de schepen waren nog niet uitgerust met
de satellietcommunicatiesystemen. Die kwamen er pas vanaf '99, als ik het juist heb.

Oudere marconisten maakten daar zo geen spel over. Beroepsgeheim.
Marconisten waren samen met de kaptein de enige beëdigde officieren aan boord.
Maar de jonge snorren gingen ook buiten hun wachturen luisteren naar die berichten.
In de loop van de week verspraken ze zich dan aan tafel,
vertelden ze over mensen die niet eens aan boord van het schip waren.
Ik moest zwijgen, maar ik vond wel een manier om hen te laten weten dat ik hen door had.
Dat leverde dan plezierige momentjes op. Plezierig voor mij, bedoel ik.

Een marconist aan boord van de H heeft in '82 eens ongeveer heel de bovenstructuur
(monkeybridge, waar de antennes staan) verknald door de apparatuur aan te zetten tijdens een onweer.
Er kwam een enorm droog gekraak, een soort blikseminslag.
Er was bijna weeral brand. Met dat manneke aan boord heeft het schip kosten gehad.
Een snul eersteklas, over heel de lijn. Lastig in de omgang. 23j.
En het ego ook eersteklas natuurlijk.

Marconisten waren wel een soort apart.
Ze werkten alleen, er waren geen collega's om de specifieke zorgen mee te delen of te bespreken,
hoogstens eens een stagiaire, maar zeer zelden.
Ze werkten in zeer nauw verband met de brug en de kaptein.
Als die samenwerking niet klikte waren zij meestal de pineut.
En met hun specifieke problemen stonden zij dan alleen.
Nee, marconist was volgens mij niet de fijnste job aan boord.

m - HiH-08/2016, herwerkt - https://www.omroepmuseum.be/index.php/geschiedenis-radio-tv/radio 

vader, moeder, zult gij eren 

Het 4^de gebod bevreemdend in beeld gebracht door ene Marija Tiurina - UK.

Mij doet het denken aan onvoorwaardelijke liefde van de ouders.
Maar daar heeft het kind nog geen weet van. Het gaat er gewoon van uit,
het zit nog opgesloten in het egocentrisme van een bepaalde levensfase.

     
 

 m - EZW-12/2014, HiH-03/2015 - voor een woordje uitleg door haarzelf : http://marijatiurina.com/?p=590 

niksen, lummelen & dromen

Heel het Internet zegt dat niksen en lummelen gezond is.
En er is ook dromen. Ook gezond.
Volgens een kameraad die neurofysiodinges gestudeerd heeft
en dat ook geworden is, dromen we elke nacht.
Wanneer  een persoon meent niet gedroomd te hebben is dat
omdat die persoon het zich niet herinnert. Want we dromen allemaal. Elke keer. Zegt hij.
Met 'we' bedoelt hij niet enkel de tafelgenoten, hij heeft het over de hele mensheid.
Gewoon lef hé, de Héle Mensheid. En ik geloof hem, al was het maar omdat
gedurende zeven jaar zijn studies mee van onze belastinggelden bekostigd werden.

Volgens hem dienen onze dromen om onze mentale fichebak te herschikken & uit te ruimen.
Hij loopt wat achter in zijn beeldspraak, 'k weet het, hij bedoelt waarschijnlijk ons RAM-geheugen.
Tijdens het dromen ruimen we op wat weg mag en stockeren we wat bewaard moet blijven.
Dat zou bij actief niksen en bewust lummelen ook zo zijn.
In dat stockeren zou een rangorde bestaan.
Van dringende zaken naar hangende zaken.

'k Volg hem niet  helemaal hoor, want van dringende zaken lig ik toch wakker. Niks dromen.
Ivm hangende zaken geloof ik hem dan weer wel. 
En er een nachtje over slapen, het bestaat. Zelf meegemaakt.
We zaten met een probleem en midden in de nacht werd ik wakker met de oplossing.
Glashelder. Klaarwakker.
LM moest toen onmiddellijk deelgenoot gemaakt worden van de oplossing die de nacht gebracht had. 
Sindsdien schrijf ik het gewoon op. Met een potlood, want het geklik van een bic ...

Buiten de fysiologische activiteiten van ons slapend brein,
zou dromen ook voor iets anders een indicatie kunnen zijn?
Kweeni.

m - HiH-08/2016, bijgewerkt -

de afwezige vaderen ~ III / III

"Een vriendin van mij, met wie ik nu nog regelmatig contact heb, we komen nog 1 of 2 keer per jaar samen
met degenen van ons klas die nog overblijven, haar vader was kapitein ter lange omvaart. Hij was haar tweede vader
en haar eerste vader was ook kapitein (overleden toen ze nog heel klein was).
Als die vader thuis ging komen zagen wij dat aan haar manier van doen en praten want 'onze pa is vanaf volgende week thuis'
en dan was het gedaan met 2 x per week met haar mama naar de cinema gaan, en alle dagen crème glace gaan eten,
en vriendinnetjes uitnodigen en rumoerige muziek opzetten en door het huis dansen etcetera etcetera...

En wij waren dan allemaal erg geïnteresseerd in haar verhalen over hoe zij en haar jonger broertje,
van wie hij wel de vader was, zich moesten gedragen om zijn humeur niet te verstoren!

Elke dag had ze verhalen over hoe het was gegaan de vorige dag en ik moet toegeven, de verhalen waren echt interessant
al waren wij  nog pubers toen, wij wilden het echt horen, niet dat hij een slecht karakter had, en
van mishandelen of zo was geen sprake maar die man was zo gewend om Kapitein te zijn dat hij thuis ook de Kapitein was ...

Ik moet zeggen dat wij zelfs een beetje jaloers op haar waren want wie van ons allemaal droeg er de eerste jeans broek?
Zij natuurlijk, want hij bracht die mee van Amerika, en ook speciale kleedjes kreeg ze,
al vonden wij die mode ietwat ouderwetser dan hier, ik weet niet waarom maar het zal dan wel zo geweest zijn,
of was het zijn goede smaak misschien ?" RSL

-----

RSL, 'k ben blij dat iemand het verschijnsel van de afwezige vaders kent,
want soms denk ik dat ik verhaaltjes over Mars vertel, ipv over het leven aan boord.

Een tijdje geleden ben ik begonnen met mijn archiefje brieven naar de thuiswacht na te lezen.
Die mappen zijn meegekomen toen het huis van mijn ouders ontruimd werd.
Veel van die relazen zijn niet bruikbaar, de brieven zijn met periodes zelfs monotoon,
maar er zitten ook dingen tussen waarvan ik denk : dit gelooft toch geen kat !
En dan gaat het niet over spectaculaire stormen of zeemonsters
maar gewoon over menselijke interacties aan boord. Die dan toch niet zo gewoon blijken te zijn.

Zoals bij kolonialen soms de tropenkolder kon toeslaan,
en in de het hoge noorden de blokhutkolder
wel, scheepskolder bestaat ook.
Alleen vind ik daar geen documentatie over op 't Net. Zelfs geen definitie.

Voor tropenkolder staat er : psychische stoornissen die kunnen ontstaan
door eenzaamheid en eentonigheid, bij mensen die in de tropen verblijven.

Voor scheepskolder staat er : niks.

Dankzij het mailverkeer aan boord is er voor de zeevarenden nu regelmatig nieuws van thuis,
iets om de bovenkamer te bemeubelen, iets dat gespreksonderwerpen oplevert
en scheepskolder zou zo voorkomen worden.

Maar de snelle mailcorrespondentie, het dagelijks contact met thuis
levert dan weer een ander soort problemen op. En zo is 't altijd iets hé.

m – HiH-08/2016, bijgewerkt -

Als je eenzaam bent is dat vaak door de afwezigheid van iemand anders. van P2

Dat is een feit, P_2.

Een volle zaal, een vol stadion, kan verlaten lijken, heel het bestaan kan leeg lijken
door de afwezigheid van die ene die er toe doet.

m – HiH-03/2016, bijgewerkt - 

Vergeten kan net zo belangrijk zijn als onthouden. van P₂

Al goed dat we dingen vergeten, het zou op termijn onhoudbaar worden.
Daar ben ik de laatste tijd veel mee bezig P₂ , met vergeten & onthouden.
Hoe zou het komen dat men onthoudt dat men iets vergeten is?

Daarmee bedoel ik niet het plotse besef van "owee …!"
en dan volgt een ramp (ik heb de soep laten opstaan, bvb).
Dat gebeurt in andere levensfasen ook, dat is niet eigen aan de seniorenleeftijd.

Maar eerder de kleine momenten van elke dag :
men komt in een ruimte van de woonst en … wat kwam ik hier nu weer doen?
Of in een gesprek : ik wou iets zeggen maar ik ben het kwijt.
En erger, aan het klavier : ik wou iets typen maar het is weg.

Alsof de gedachten schrikkige mussen zijn die bij de minste beweging of het minste geluid wegstuiven.
Meestal komt de gedachte wel terug na een paar tellen.
Soms ook niet en dan moet men wachten. Of kunstgrepen toepassen.
Hoe zou het komen dat men onthoudt dat er iets weg is.

Wát er weg is, weet men niet meer, dat is men vergeten.
Dát het weg is, weet men nog wel, dat heeft men onthouden.
Gek hé. Hoe zou dat komen?

m – HiH-08/2016, bijgewerkt -

de afwezige vaderen~ II / III ~ ineens zijn ze daar

Af en toe kwam uit gesprekken aan boord naar boven dat zeemannen, de afwezige vaders,
zich thuis ook soms overtollige vaders voelen.
Moeders beredderen de zaak prima, zij bestieren in hun eentje de hele huishouding.
Zowel de kleine als de grote kinderen hebben hun gewoontes en ineens … staat de papa daar weer.

Na een paar dagen ebt het feestgevoel weg en niet elke zeeman stapt weer soepel in de routine van het gezin.
Hij vraagt zich al eens luidop af waarom hij als laatste over de badkamer kan beschikken.
(omdat hij de enige is die de deur niet uit moet)
Of hij weet nog niet dat de jongste niet tegen bepaalde geluiden kan. (dat is al weken zo)
Ontheemd in eigen huis.

Dat vertelden die mannen niet aan tafel, dat vertelden ze me tussendoor, quasi terloops.
Waarschijnlijk had ik er het juiste profiel voor, voor dat soort confidenties.
Klein, qua graad onschadelijk en aanspreekbaar want altijd aanwezig in de bewoning.

LL, toen 1^ste stuur, een beer van een vent, vertelde ooit
dat hij 's avonds meestal in de garage bezig was, en dan keek hij soms naar de rij rubberlaarzen die daar stond.
De grote van hem, de kleine van zijn vrouw en dan de laarsjes van de twee dochtertjes.
Dan kreeg hij een krop in de keel.
Dan zie ik ze toch zo graag, zei hij.
In de garage ? Bij de laarsjes ? Man, dacht ik, wat brengt ge uw avonden in de garage door,
ga binnen en zég tegen de kinderen dat ge hen graag ziet !
Hij wil hen niet bruskeren, was het antwoord. Hij voelde zich soms teveel in hun leventje.
Een zeer schuchter vaderschap dus. En toch had hij ooit kinderen gewild.

Op een ander schip, een andere vader, die met zijn trapeziumbaard,
vertelde met een diepe zucht dat zijn schoonouders er 'altijd' waren.
"Dat mijn vrouw hulp kan gebruiken snap ik wel, zei hij, maar ze zijn er altijd. Echt altijd."
Haar ouders waren op de leeftijd gekomen dat ze steun en oppas zochten.
En dat deden ze bij de dochter die het dichtste bij woonde, wier man 'toch alsmaar op zee zat'.
Dat was wel praktisch zo, een afwezige schoonzoon.
Dat hij ook echtgenoot was en vader, werd terzijde geschoven, volkomen onbelangrijk in hun ogen.

De derde vader, ook een Chef mecanicien, met drie dochters.
Hij had eens de jongste een uitbrander gegeven en het meisje ging uithuilen bij de oudste zus.
Hij hoorde de oudste antwoorden : "niet wenen, binnenkort is hij toch weer naar 't schip."
De verloren blik in zijn ogen toen hij dat vertelde … hij werd tijdelijk geduld?

Kortom, zeemannen hebben het soms niet gemakkelijk met het vaderschap.

Dictatoriale vaders hebben geen last van dat ontheemd gevoel in eigen huis.
Bij hen zijn het de kinderen die op de tippen van hun tenen lopen wanneer vader thuis is.

In '88 hoorde ik een kaptein aan tafel iets vertellen waarbij ik zijn zoon van 19 zag ineen krimpen.
Hopelijk niet van angst maar van plaatsvervangende schaamte.
De zoon was op bezoek aan boord. Het gesprek aan tafel ging over kerstversiering.
Blijkbaar hadden ze daar thuis een naaldboom in de voortuin staan.
Die naaldboom mocht enkel met lichtjes versierd worden wanneer de heer des huizes in België was.
Wanneer hij op zee was, geen lichtjes.
Waarom? dat vroeg ik me niet af, bij dat heerschap vroeg ik me al lang niks meer af.

"Én, vervolgde hij zijn monoloog, tegen mijn uitdrukkelijk bevel, tégen mijn uitdrúkkelijk bevel (2x)
hadden ze dat jaar toch licht gehangen in de boom. En het nog aangestoken ook."
oÔo, dat klonk als majesteitschennis.
De voortuin moest droef en donker blijven omdat meneer er niet was
en op een keer werd er toch licht ontstoken !
Dat had de oudste zoon gedaan om de jongsten te plezieren.
Ocharm-ochere, dacht ik, wat een egotripperij, enkel licht wanneer hij in België is …
In een gezin geeft men geen orders en bevelen. Of toch niet van die banale.

Hebben sommige zeemannen het moeilijk met afwezig vaderschap,
dan hebben sommige kinderen het moeilijk met hun aanwezige vader.

m – HiH-08/2016, bijgewerkt -