Grootseminarie (19)

In de kapel opgedragen aan St. Leo ligt deze gedenksteen die aanduidt dat hier monniken van de Duinenabdij begraven liggen.    Monniken die stierven nog voor de Franse Omwenteling want toen moest de abdij ophouden met te bestaan.  Gisteren heb ik vergeten te vermelden waarom die gedenksteen van de laatste cisterciënzers van Ter Duinen aan de kerk van Sint-Kruis hangt.  Eerst en vooral omdat zij hier door de Fransen niet meer begraven mochten worden en ten tweede omdat heel het noordoostelijke gedeelte van wat wij het ei of het centrum van Brugge noemen toen nog toebehoorde aan de parochie van Sint-Kruis, ook de Duinenabdij en dus was het logisch dat zij daar op het kerkhof van Sint-Kruis begraven werden.

In het grootseminarie komt men via de kleine pandgang in de kapel die opgedragen is aan de heilige Leo.  Dit is de kapel, gezien vanuit de binnentuin.

Onder de grafsteen aan de kerk van Sint-Kruis die het overlijden van de laatste monniken van de Duinenabdij memoreert bevindt zich nog een andere in blauwsteen vervaardigde Latijnse tekst.  Het is een elegisch distichon (een weemoedig dubbelvers).  Eerst proberen we de Latijnse tekst te ontcijferen.  Het gaat als volgt:
"HEU, NUNC DUNA CADET, QUAE STETIT SECULA SEPTEM, NI DEUS OMNIPOTENS ERIGAT IPSE MANU"  Alsjeblieft!
Nu wilt u natuurlijk nog een vertaling.  Die is dus, zoals gezegd, tweeërlei:
"Ach, nu zal de Duinenabdij vallen, die zeven eeuwen standhield, tenzij de almachtige God zelf ze eigenhandig opricht. / Helaas: hier liggen geen lijken als zaden in het zand!  Hier geen hoop op de oogst, o Duinenland!"

Dit is dan het bewuste grafschrift van de laatste monniken van de Duinenabdij die te zien is aan de zuidgevel van de kerk van Sint-Kruis.  Daarop valt onder andere te lezen dat de 53ste en allerlaatste Duinenabt, namelijk Maurus De Mol, in 1794 naar Duitsland gevlucht was en daar in 1799 in Altona bij Hamburg overleed en aldaar begraven werd onder het hoogaltaar van de kerk.
De allerlaatste Duinenmonnik die stierf was uiteindelijk Nicolaas De Roover.  Hij was 82 jaar oud toen hij stierf op 23 maart 1833.

Toen in 1796 de Duinenabdij door het Franse bestuur opgeheven werd waren er nog welgeteld 18 'Duinheren' over, dit waren de overblijvende broeders cisterciënzers van de Duinenabdij langsheen de Potterierei.  Van die overblijvende monniken werden de namen op een grafsteen aangebracht.  Die grafsteen bevond zich aan de kerk van Sint-Kruis.  Toen er op deze plaats een nieuwe kerk van Sint-Kruis tussen 1853 en 1856 gebouwd werd werd deze grafsteen in de muur aangebracht.  Deze steen werd recent in 1997 nog vernieuwd.  Volgens de tekst op die steen zouden de zeven of acht laatste monniken hier voor deze kerk begraven liggen.

Zoals u aan deze staalblauwe lucht aflezen kunt werd deze foto op een aangenamere dag dan vandaag genomen.  Dat neemt niet weg dat u, mits u een scherp oog heeft, dit ding ook bij slechtere weersomstandigheden in Brugge zien kunt.  Alhoewel het gebruik van een verrekijker in dit geval natuurlijk handig kan zijn.  Waar in het centrum van Brugge staat dit?

Hier kijken we vanuit de pandgang naar de vierkante klokkentoren van de kerk.  De hele kerk werd ontworpen door meester-timmerman Emmannuel Speybrouck. 

We gaan nog wat verder doorbomen over het Grootseminarie en de voormalige Duinenabdij die gelegen is langs de Potterierei.  De binnenkant van de kerk hebben we ondertussen al gehad.  Dit is dan de voorgevel van dit classicistische monument.  Ze is opgebouwd uit blauwe hardsteen.  De kerk werd, zoals ik al vertelde, gebouwd vanaf 1775 en pas afgewerkt in 1788.  Maar enkele jaren later al viel onze streek onder het bewind van de Fransen en die doekten alle kloosters en kerken op.  Sommigen werden zelfs afgebroken.  Dat gebeurde hier niet maar de Duinenabdij werd toch afgeschaft in 1796.   Dat betekent dat de kerk amper tien jaar volwaardig als kerk gebruikt werd.  Het was hoogstwaarschijnlijk de bedoeling om die twee lege rondbogige beeldnissen te vullen, maar het is er niet meer van gekomen.
Nu dit een seminarie is wordt de kerk opnieuw gebruikt maar de missen zijn niet voor het publiek toegankelijk.  Ten tijde van Jozef II was er wel eens een voorstel om van deze kerk een parochiekerk te maken, maar die plannen gingen uiteindelijk niet door.

... dat vertaalt zich in beelden zoals deze.   Dit is de Vizierstraat.  Eigenlijk is de keuze van de straat willekeurig gebeurd.  Het had gelijk welke straat in de buurt kunnen zijn want overal speelde de stormwind met plezier met de PMD-zakken en met het papier en karton dat netjes 'stond' te wachten tot de vuilniswagen er aankwam.

We proberen bij Bruggeblog altijd de kerk in het midden te houden.  Gisteren kreeg u een bijna naakt mannenlijf te zien, daarom toon ik er u een van een jongedame.  Het is niemand minder dan ons Marieke die, vrolijk en bekoorlijk als altijd, uitkijkt over de Coupure.  Haar haren wapperen in de stormwind en haar veel te lichte kleedje bij dit hondenweer plakt aan haar lichaam.  Heeft er iemand soms een jasje voor haar te veel?  Als zij hier nog lang zo staat uit te waaien doet ze gegarandeerd een bronchitis of longontsteking op.

We gaan naar een nieuwe plaats in het centrum van Brugge.  Dit is te zien in de .... oeps!  Bijna had ik mijn mond voorbijgepraat.  Het is niet aan mij maar aan u om ons te vertellen waar we dit aanschouwen kunnen.

Om dit reeksje over het beeld van Josué Dupon af te sluiten geef ik nog een fotootje voor de liefhebbers van een gespierd mannenlijf.  Mijn aandacht gaat vooral uit naar de weerkaatsing van de bomen op de natte bips.

Welk weer zou het vandaag zijn?

U merkt het wel: dit is een groot stokbrood en het komt precies nog maar pas vanuit de bakkersoven.

Zo zag dit beeld van Josué Dupon er deze namiddag uit.  In deze toestand doet het me vaag denken aan de vermenigvuldiging van de broden en de vissen van Christus.  Alleen begrijp ik dan niet wat die pelikaan hier komt doen.

De maker van dit werk is Josué Dupon (Ichtegem 1864 - Berchem 1935).  Het is getiteld 'Man met pelikaan'.  U heeft het ongetwijfeld al gezien, want dit is het bronzen voorontwerp voor de centrale figuur in een monumentale fontein die was opgericht aan de Kunstberg in Brussel.  Bij verbouwingen werd die fontein al in 1958 verwijderd en dit beeld verhuisde naar Brugge, meer bepaald naar de rotonde nabij het station dat verleden jaar tot 'Unesco rotonde' omgedoopt werd.

"Iek wiest het, iek wiest het!" zou Rik De Saedeleer uitgeroepen hebben.  Ik wist het dus dat het deze avond voor 'nen rappen zou zijn.  En die rappen is niemand minder dan Frederik Cloetens.  Hij wist als eerste dat dit onding te zien is juist voor die witte schutting van het Sint-Salvatorskerkhof.  Vindt u het ook niet stilaan tijd dat die schutting verdwijnt?  Die staat hier al jàren.  Ik overdrijf echt niet: al jàren!  OK dat men bezig is met de restauratie van de Sint-Salvatorskathedraal maar heeft u de laatste maanden hierin nog enige beweging gezien?  Ik alleszins niet en ik passeer hier nochtans bijna dagelijks.  Langs de andere kant moet ik echt een pluim geven aan de Bruggelingen en deze stad zijn bezoekers.  Stond diezelfde schutting amper een week in pakweg Brussel, Antwerpen, Luik of zelfs Gent, dan zou die al volledig volgeklad zijn, zeker weten.  Hier in Brugge heb ik in al die jaren enkel één graffitti en nu deze affiche op deze schutting aangetroffen.  Het is echt niet te geloven, hoe braafjes wij wel zijn!

Ik vermoed dat het antwoorden op de quizvraag vanavond voor de rapsten zal zijn.  Waar o waar in de binnenstad van Brugge bevindt zich dit onding?  De eerste die juist antwoordt zou ik met veel plezier een jaar gratis parkeren in onze stad aanbieden, maar het kan er niet vanaf en 't stad wil helaas mijn blog niet sponsoren. 

De kerk van de vroegere Duinenabdij langsheen de Potterierei bevat 7 glasramen die pas dateren van toen het een seminarie werd (1833).  Ze beelden de zeven stappen naar de priesterwijding voor.