Het CAT, het UNO-comité tegen foltering,
onderzoekt sedert 3 dagen in Genève
de aanklachten tegen Madrid. In 1993 en in 1997 hebben de Verenigde Naties
reeds hun bekommernis getoond over aspecten zoals het isolement (incomunicación) tijdens de ondervragingen. De
aanklachten kwamen van TAT-Torturaren Aurkako Taldea, A.I.-Amnesty International
e.a. Madrid verzekert dat deze
praktijken niet bestaan, “behalve in geïsoleerde gevallen”. Obstakels
die de onderzoekers ondervinden en de klachten die ze hebben, zijn o.a. de
processen tegen leden van het militaire corps die soms bijzonder lang uitlopen.
(Soms tot 15 jaar!) Uitgesproken straffen gelden zelden een effectieve periode.
De voornaamste aanklacht blijft de periode van isolement waarin de arrestant
niet verdedigd kan worden. Bovendien wordt deze periode steeds maar verlengd om
de fysieke gevolgen van de foltering te laten verdwijnen.
Tussen 1992 en 2001 werden 998
gevallen van foltering aangeklaagd. In 2002 waren het er tot oktober reeds 90.
Bovendien werden de feiten gepleegd door alle politiemachten, hoewel er
verschillen zijn tussen Ertzaintza, Spaanse Politie en Guardia Civil. Bij het
laatste corps werd de grootste vorm van brutaliteit vastgesteld. Ook wordt geklaagd
dat het Hooggerechtshof de aanklachten niet onderzoekt, maar integendeel
straffen uitspreekt na verklaringen die onder foltering werden afgelegd. De
functionarissen werken straffeloos. Na hun veroordeling worden de gevangenen terug fysiek mishandeld,
en in het ongewisse gelaten door de verspreiding, het isolement en de weigering
van voortijdige vrijlating na 3/4de van de straf uitgezeten te
hebben.
De Canadees, Peter Thomas Burns, voorzitter van het CAT, uit zijn twijfels over de goede wil van
Spanje om een einde te stellen aan de folteringen. Volgens de
Chileen, Alejandro González Poblete, lid van hetzelfde comité, zijn de Spaanse
wetten wel bevredigend, maar is er geen informatie over de implementatie. De
isolatie is niet exceptioneel maar routine.
De Deen Ole Vedel Rasmussen,
niet enkel lid van CAT, maar eveneens van het Europees Comité voor de Preventie
van Foltering, haalt het rapport aan dat dit Comité bij zijn laatste bezoek aan
Spanje in 2001 uitwerkte. Aznar weigert het echter te publiceren.
De Spaanse delegatie die
gisteren, 13.11.02, in Genève voor het Comité verscheen, blijft volharden in de
boosheid en blijft herhalen dat het om geïsoleerde
gevallen gaat en dat de betrokkenen vervolgd worden. Hierbij wordt de “Zaak Lasa en Zabala”
als voorbeeld gesteld. Ook blijft Spanje
herhalen dat de aanklachten van foltering “tot de strategie van ETA” behoren. Toch vraagt het CAT camera’s op
te stellen in de lokalen waar de “ondervragingen” plaatsvinden. Bovendien
vragen ze dat de arrestanten die “incomunicado” geplaatst werden eveneens
bijstand krijgen van een vertrouwensgeneesheer
In de overvolle Velodroom Anoeta, in Donostia, hernieuwde de “illegale” radicale, nationalistische
partij Batasuna “met een olijftak in de hand” haar voorstel om “een einde te
stellen aan het conflict”.
“Orain Herria.
Orain bakea” (Nu het Volk,
nu de vrede)
Op
zondag, 14 november 2004, blies de “illegale” partij Batasuna verzamelen in
het sportpaleis Anoeta in Donostia. (De
“democraten” van de PP, die geen vrede willen en zelfs politiek leven dankzij
het conflict, hadden de meeting vooraf reeds “terroristisch” genoemd en daarom hadden ze stappen ondernomen bij de
Baskische Regering om de bijeenkomst te
verbieden!) Het antwoord van Batasuna-leider
Arnaldo Otegi hierop was even gevat als duidelijk: “Soms is het
moeilijker vrede te sluiten dan oorlog te voeren”. Eerst werd vastgesteld dat dankzij de strijd van Batasuna alle
rechtgeaarde Basken ervan overtuigd zijn dat de huidige politieke status
omgebogen moet worden tot een definitieve regeling en dat dit dient te
gebeuren na een referendum dat
een uitgebreide dialoog moet afsluiten. Hierbij moeten de
mensenrechtenverdragen van 1966 nageleefd worden. Verder werd toegezegd dat een akkoord rekening zal houden
met de actuele realiteit van Baskenland. Dit betekent dat Navarra onder
een aparte regering kan blijven en dat de opdeling onder de Franse en Spaanse
staat nu wel eens institutioneel zou kunnen worden. Batasuna zal er alles aan
doen opdat de bevraging onder vreedzame omstandigheden kan plaatsvinden. Na het referendum dienen ETA en de Spaanse en
Franse staat te onderhandelen over de politieke gevangenen en
vluchtelingen, de slachtoffers van het geweld en over de terugtrekking van de
bezettende troepen. Opvallend is dat
Batasuna als het ware “belooft” dat ETA geen roet in het eten zal gooien.
Reacties
- De PNV komt bij monde van
de partijvoorzitter, Josu Jon Imaz, met het officiële commentaar dat kan
samengevat worden in één zin: “De PNV aanvaardt
deel te nemen aan een multilaterale, politieke dialoog, maar die is
enkel mogelijk na de definitieve verdwijning van het ETA-geweld.”
- De PNV-krant “Deia” ziet vooruitgang omdat Batasuna
“het conflict wil demilitariseren”, terwijl ETA steeds op gelijke basis wilde
onderhandelen met het Spaanse leger.
- De Catalaanse “La Vanguardia” brengt verslag uit over de samenkomst die een verboden
Batasuna organiseerde, waarbij ETA niet
werd veroordeeld noch gevraagd werd het geweld te beëindigen, maar wel beloofde
enkel de politieke wegen te zullen volgen.
- “El Periodico de
Cataluña” zegt dat
Batasuna ETA buiten het politieke debat houdt, maar de organisatie niet veroordeelt.
- “La Voz de Galicia” zegt dat het een vergissing zou
zijn als de grote partijen doof zouden blijven voor het aanbod van Batasuna.
- “El País” was bij de start, kort na de
dictatuur, een frisse verschijning, maar toen ze de schandalen van de
Socialistische Regering inzake de Vuile Oorlog tegen de
Basken ging verdedigen, zakte ze bijna even ver als de rest van de Spaanse
pers. Ook nu blijft haar commentaar beperkt tot “cafépraat”: “Als ETA in staat
is het terrorisme op te geven, dat ze het dan zeggen” (Daar ging het niet
over!) en “als Otegi wil dat hij serieus genomen wordt, dan moet hij openlijk
aan ETA vragen ermee te stoppen.”
- “El Mundo” weet niet beter dan te titelen: “En de berg ging verder met het baren van…het
serpent van altijd”, doelend op het anagram van ETA waarin een aks en
een serpent staat.
- “La Razón” (ranzig rechts) is gewoon bang om
toe te geven dat er enige “beweging” komt in de benadering van het conflict
door het linkse nationalisme en roept de PSOE en de PP op om vastberaden op te treden. (Zij
verstaan hier gewoon onder: alle Basken opsluiten).
- De “BBC”
merkt op dat Batasuna, voor
een menigte van 15.000 Baskische nationalisten, een oproep doet om over vrede
te praten en op die manier een einde wil stellen aan jaren van gewapend
conflict in deze regio van Spanje.
- De Franse krant “Libération”: “Batasuna is bereid tot dialoog met Madrid.”
- De communistische
Italiaanse “Liberazione”
meldt eveneens dat
Batasuna bereid is te onderhandelen over een blijvende vrede.
Het Spaanse Openbaar Ministerie opende
inmiddels een gerechterlijk onderzoek naar de organisatie van de bijeenkomst.
Batasuna werd immers buiten de wet gesteld, maar de Baskische Regering reageerde
daarop met het argument dat de manifestatie “binnenskamers” doorging…