De halfgod wankelt


Juan Carlos Alfonso Víctor María
de Borbón y Borbón-Dos Sicilias
Rey de España
70ste verjaardag
Vandaag, 5 januari 2008, wordt koning Juan Carlos I 70 jaar. Hij zit 32 jaar op de troon (22 november 1975). Het merendeel van de Spanjaarden beschouwde hem als één van de symbolen van “La Transición’, de overgang van dictatuur naar democratie (?). Hij was de man die de staatsgreep van 1981 onderdrukte (?). Vanwege de “españolistas” kreeg hij het statuut van halfgod toegedicht. De grondwet van 1978 heeft dit mede mogelijk gemaakt: er staat in geschreven dat de vorst “ongenaakbaar” is. Dat betekent dat hij om het even wat mocht uitrichten en daarvoor geen verantwoording moest afleggen.
Un Rey golpista
Zovele jaren na de dood van dictator Franco wordt koning Juan Carlos door de Spaanse gemeenschap nog altijd beschouwd als de garantie voor de instituten en de verdediger van de democratie. Hij is bijna onaantastbaar geworden. Zijn prestige als monarch was aanzienlijk gegroeid sinds 23 februari 1981, toen luitenant-kolonel Antonio Tejero van de Guardia Civil en de generaals Milans del Bosch en Alfonso Armada een staatsgreep pleegden. De mislukking wordt toegeschreven aan Juan Carlos die manifest zijn afwijzing voor de onbezonnen poging liet blijken.
Twintig jaar na de mislukte staatsgreep rezen twijfels over wie werkelijk achter de staatsgreep zat. Kolonel Amadeo Martínez Inglés (*), auteur van het boek: “23-F. El golpe que nunca existió” (Editorial Foca), houdt ons de volgende thesis voor: “Het gaat hier om een politiek-militaire operatie van de Borbons, geleid door koning Juan Carlos, die op de hoogte was over het feit dat een groep ultrarechtse militairen een beweging aan het voorbereiden waren om hem (de koning) af te zetten.”
(*) Kolonel Martínez Inglés was professor Militaire Geschiedenis en Strategie aan de Militaire School van de Generale Staf, en directe getuige van de duistere kanten van het leger tijdens de periode van de “La Transición”. Hij was toen chef Mobilisatie van de Generale Staf en chef van de Infanteriebrigade in Zaragoza.
Tijdens een interview (2003) verklaart hij dat er de laatste 20 jaar geen staatsgrepen waren in Spanje. Militaire staatsgrepen richten zich altijd in de eerste plaatst op de hoogste machtskoepel, in dit geval de koning. Maar op 23-F werd er niet aan de koning geraakt. De Guardia Civiles die, onder leiding van Tejero, binnendrongen in het parlement ageerden niet tegen de koning. Integendeel, zoals op TV te zien was, riepen zij slagzinnen ten gunste van de monarch. De staatsgreep, tussen haakjes, richtte zich ook niet tegen het politieke systeem, want generaal Armada had in zijn binnenzak een document met de namen van een nieuwe regering, onder zijn voorzitterschap. Namen met “democraten” uit de voornaamste politieke partijen. Het was opgezet spel, een politiek, militair en institutioneel manoeuvre, geleid vanuit de Kroon om de echte staatsgreep, voorzien voor 2 mei 1981, te dwarsbomen. Die staatsgreep (pseudo-staatsgreep) was gepland door de meest radicale krachten van het extreemrechtse Spanje en uitgedokterd in kringen van extreemrechtse militairen, om de koning af te zetten en de terugkeer naar een totalitair regime à la Franco voor te bereiden.
De halfgod valt van zijn sokkel
Vanaf 13 september 2007 worden in Catalaanse steden honderden foto’s van de vorst in het openbaar in brand gestoken. De politieke partij Esquerra Republicana de Catalunya probeert in de Cortes om de koning het mandaat van opperbevelhebber van het leger te ontnemen. Het initaitief strand in de Senaat.
Omstreeks diezelfde tijd, ietsje vroeger wellicht, verwijt het rechtse ultrakatholieke (nationaal-katholieke) blok de koning dat hij zich niet openbaar uitspreekt tegen de onderhandelingen die Zapatero voert met ETA. Zij gooien dit verwijt op een hoopje met de wet op het homohuwelijk. De nationaal-katholieke radiozender “Cope” (eigendom van de bisschoppenconferentie), eist het aftreden van de koning: hij wordt door hen beschuldigd het niet op te nemen voor het ultrarechtse militantisme van de mantelorganisatie van de Partido Popular, de Asociación de Víctimas del Terrorismo (AVT), Slachtoffers van het terrorisme.
Diplomaat of driftkikker
Zijn uitval naar Hugo Chávez, staatshoofd van Venezuela, wordt hem zwaar aangerekend. Chávez noemde in een toespraak de ex-president van Spanje een fascist (velen zullen het daar mee eens zijn) en Juan Carlos blafte hem toe: ” "¿Por qué no te callas?", Hou je bek! Een diplomatisch hoogtepunt in zo verre dat “TIME” die uitspraak catalogeerde als één van de 10 beste “parels” van 2007.
Vader uitgerangeerd
Franco kon Don Juan de Borbón, vader van en wettige troonopvolger, niet uitstaan en rangeerde hem er uit. De zoon, Juan Carlos, rook macht, maar vooral geld, en liet zijn vader in de steek. Hij is een product van het Franquisme en bovendien militair.
De lijst is te lang
De lijst is te lang om alles uit de doeken te doen. Lees er maar eens de niet toegelaten biografie op na over Juan Carlos, geschreven door Patricia Sverlo (schuilnaam). Jammer genoeg, alleen in het Spaans.


















