Het gebeurde in de wijk Morlans

José María Setién
Bisschop emeritus van Donostia
is een mens van goede wil

Voormalig Bisschop Setién kreeg vaak de Spaanse wind (uit het Zuiden) van voor. Zo veroordeelde hij steeds het geweld “aan beide zijden” en dat was één zijde teveel. Hij kreeg dan het verwijt ETA van zuurstof te voorzien! Als (de Spaanse) “Slachtoffers van het Terrorisme” (AVT) nog eens meenden op straat te moeten komen, stelden ze zich zó op dat Setién tussen hen door moest op weg naar de ingang van de kathedraal. De foto werd dan getrokken op het ogenblik dat de bisschop voor zich uit of naar beneden keek. In de kranten verscheen dan het bijschrift: “Setién gunde hen geen blik.”        

In een interview in “El Diario (anti) Vasco” van 16 augustus 2006 wordt hij bevraagd over het vredesproces. Volgens hem wordt er een zware fout gemaakt door “vrede” te verwarren met “normalisering”. “Het einde van het geweld zorgt niet automatisch voor normalisering. Wat ik deed en zei kwam vanuit mijn geweten en had nooit de bedoeling de mensen tevreden te stellen of een goed figuur te slaan”.
Gevraagd naar de steeds maar terugkerende “politieke prijs” die betaald zou moeten worden vraagt hij zich af “wie een politieke prijs moet betalen en áán wie. Het is toch de bedoeling dat het tot een akkoord komt tussen twee partijen!”

Op de vraag of hij ooit gevreesd heeft voor zijn leven zegt Setién ronduit “Neen!” “Ik heb wel brieven gekregen maar ik heb ze nooit serieus genomen. Soms stond erin dat ik “de volgende” zou zijn. Als dat bedreigingen waren, heb ik ze maar aanvaard als behorend tot mijn werk. Sommige mensen noemden me ondoordacht, maar ik verkies een ondoordachte in vrijheid en vrede te zijn dan een buitenmate voorzichtige die moet leven onder een permanente bedreiging.”

Of hij vijandigheid ondervond als hij buiten Baskenland kwam? “Wat ik ondervond was dat vele mensen mij kenden. Het kan zijn dat ik ooit vijandigheden ondervond, maar dan ben ik het vergeten. Ik kijk trouwens steeds naar de toekomst”.

Het geweld heeft voor slachtoffers gezorgd. Acht U vrede en verzoening mogelijk? “Er moet over vrede en verzoening gesproken worden in een politieke dimensie. Zo komt er een einde aan het lijden van alle soorten slachtoffers”?

En de gevangenen? “Ik spreek over slachtoffers in algemene zin, niet over juiste en niet-juiste.”

Beschouwt U zich als een Baskische nationalist? “Ik ben geboren in Hernani (Gipuzkoa) in een familie die cultureel rijk was, zowel in Baskisch perspectief als in Castilliaans. Ik ging naar het seminarie om priester te worden in mijn land. De lessen waren in het Spaans. Dit had een invloed op mij. Op de Bisschoppelijke en op de Burgerlijke Universiteit kreeg ik mijn verdere vorming. Ik ben geen nationalistische bisschop noch een bisschoppelijke nationalist, wat ze ook van mij zeggen”.

Bent U Spanjaard? “Daarop heb ik net geantwoord”.

Moet de Baskische en de Spaanse Kerk meehelpen aan het vredesproces? “Het is evident dat beiden moeten helpen de vrede te bereiken”.

Hebben de Baskische bisschoppen hun bijdrage geleverd? “Sinds ik in 1972 hulpbisschop werd in San Sebastián was de pacificatie één van mijn fundamentele zorgen”.

Wat vindt U van de gemeenplaats “ETA werd geboren in de Baskische seminaries” (Titel van een boek)?   “Waarom wordt niet gevraagd waar degenen die niet akkoord gingen met of vervolgd werden door de Regering van Franco zich in die tijd verschuilden. In de seminaries zaten toen ook Socialisten en Anarchisten. Niet enkel ETA.”

Is de ‘Eenheid van Spanje’ een ‘moreel goed’ zoals sommige prelaten op de Spaanse Bisschoppelijke Conferentie beweerden? “Je kunt je afvragen of de niet-eenheid van Spanje moreel slecht zou zijn.”

De eenheid van Spanje kan niet als het enige ‘moreel goed’ verdedigd worden. Er is hierover een hard debat bezig in de Spaanse Bisschoppelijke Conferentie… “… hetgeen niet wil zeggen dat de Conferentie daarom gezag kan uitvoeren over de bisschoppen persoonlijk.” 

En het Zelfbeschikkingsrecht? “Dit moet in consensus bereikt worden via dialoog”.

(Radio Cope, is de zender die de leer van het Spaans “nationaal katholicisme” verkondigt.) De laatste vraag van de journalist: “Luistert U ’s morgens naar la Cope?” “No, jamás” (nooit ofte nimmer).

Baskische Bisschoppen: “Met God en met de duivel”
15 augustus 2006

Maria Hemelvaart is op het Iberische Schiereiland nog een Kerkelijke Hoogdag waarop de bisschoppen iets extra voorbereiden voor de gelovige zielen. Zo ook in Baskenland. Maar de Spaanse politici, gelovig of niet, kijken vooral wie onder de mijter zit. Ricardo Blázquez, bisschop van Bilbao, werd bij zijn benoeming door de (toenmalige) Grote Manitoe van de PNV, Javier Arzalluz, veelbetekenend omschreven als “een zekere Blázquez”. Gisteren drong de prelaat van Bizkaia erop aan dat “ETA het kwaad dat ze hebben aangericht, erkent en daarvoor ‘pardon’ vraagt”.         
Als president van de Spaanse Bisschoppenconferentie vergat de Paap er bij de bezettende Spaanse strijdkrachten op aan te dringen “het kwaad te erkennen dat ze aanrichtten in Baskenland en daarvoor ‘pardon’ te vragen”. Zij waren immers de aanleiding tot het ontstaan van ETA! Later organiseerde Spanje het staatsterrorisme GAL en BVE dat vele levens kostte.

Juan María Uriarte, bisschop van Donostia (in opvolging van de eerder genoemde ‘monsegnor’ Setién) vroeg van op de kansel van de basiliek van Santa María “aan de voornaamste verantwoordelijken voor de vrede oprechte positieve tekens te geven waarin ze de vrede laten voorgaan op de partijpolitiek en aandacht schenken aan alle lijden waarin naar het verleden kan gekeken wordt zonder erin verstrikt te raken.” Uriarte roept de communicatiemedia op “de hoop te ondersteunen in plaats van de confrontaties te verscherpen.”

De PP reageert zoals verwacht kon worden: de “Spaanskiljon” Blázquez wordt de hemel in geprezen, terwijl Uriarte de volle laag krijgt. De partij vraagt dat de bisschoppen op zijn minst unisono spreken. “Men kan niet met God én terzelfder tijd met de duivel zijn”, aldus Antonio Basagoiti, de PP-president van Bizkaia. “Ze moeten ermee stoppen ETA zuurstof te verschaffen. Uriarte wil enkel de nationalisten tevreden stellen.”

De Baskische Nationalisten van ANV verwijten Blázquez dat, in plaats van een “pardon” van iemand te eisen, de “Acción Católica” (Katholieke Actie) maar eerst de lokalen moet teruggeven die ze indertijd (ten tijde van Franco) van de partij pikten!

Blázquez vraagt de complete ondergang van ETA

15 augustus 2007

De president van “Conferencia Episcopal Española” (Spaanse bisschoppenconferentie) en Bisschop van Bilbao, Ricardo Blázquez, eiste gisteren, 15 augustus 2007, de onmiddellijke, totale en definitieve ondergang van ETA en roept op om de krachten te bundelen om het geweld van ETA uit te roeien. Hij deed dit naar aanleiding van zijn homilie in de Basílica de Nuestra Señora de Begoña te Bilbao ter gelegenheid van O.L.V.-Hemelvaart.

Hij repte met geen woord over het geweld (willekeur, foltering, moord) dat zijn geliefde staat ten toon spreidt  t.a.v. het Baskische volk. Selectieve verontwaardiging!

Eerbetoon aan de
Ikurriña

Op 15 augustus 2003 zou, zoals dat al zo vele jaren gebeurt, eer worden gebracht aan de Baskische vlag die zo lang verboden was. Maar de manifestatie is verboden door de Baskische Regering die deze vlag nochtans als officieel vaandel heeft! Vreemd, toch? Maar het verbod kwam er omdat de manifestatie werd ingericht door mensen die op Batasuna zouden gestemd hebben als die partij niet door de Spaanse democraten buiten de wet was gesteld!

In de stad valt meteen de extra politieaanwezigheid op. De 8 combi’s van de Ertzaintza zien er luguber uit met hun ondoorzichtige ruiten. De Ertzainak hebben allen de obligate bivakmuts onder hun helm en ze zijn ook allemaal bijzonder groot. Met de feesten stappen hier “Gigantes en Cabezudos” (reuzen en reuzenpoppen, mensen met een reuzenmasker op het hoofd) in stoeten op. Dit zijn ook “gigantes” en ze hebben een masker op! Maar in de stoeten slaan ze de kinderen met een varkensblaas. Deze “giganten en gemaskerden” hebben extra lange wapenstokken en geweren met rubberkogels. Ook de pers is al in volle getale aanwezig.

 Het stadhuis werd vannacht aan de achterkant met vooral blauwe en zwarte verf (en stenen) bekogeld. Later op de nacht hoor ik vertellen dat het op enkele seconden gebeurd was. Gemaskerde jongeren die vanuit het oude stadsdeel opdoken. Kalle Borroka. Als ze gepakt worden krijgen ze hier verschillende jaren gevangenisstraf. In Sevilla (om maar iets te noemen) zou het bij een oorvijg blijven!

Het loopt naar 12.00 u., het ogenblik dat de plechtigheid gepland is maar er gebeurt niets. Er blijft wel steeds meer volk “stilstaan”. Plots staat er een vrouw, héél alleen, met een opgerolde vlag aan een stok. Ze houdt zich een beetje op in de schaduw van de krantenkiosk. Is iemand met een opgerolde vlag een manifestant?

Als iemand me op een zangerige (Italiaanse?) toon komt vragen wat er gaat gebeuren zeg ik, kortaf, dat hij dat maar aan de politiemannen moet gaan vragen. Later denk ik dat ik hem dat toch beter had uitgelegd.

Vele koppen ken ik. Typische Baskische “anarchisten”, “je m’enfoutisten” en nationalisten, maar meestal de drie samen en daarbij een “over mijn lijk-blik”. Eén van hen heeft een opgerold spandoek vast.

Als Joseba Permach en Petrikorena, kopstukken van het voormalige Batasuna, Jon Salaberria en Zubimendi, beiden parlementairen, opduiken is dit voor de politie het sein om zich in slagorde op te stellen. De bedoeling was de toegang tot het plein voor het stadhuis afsluiten waar de eerbetuiging al 20 jaar lang op deze 15^de augustus plaatsvindt. De helikopter van de Ertzaintza zorgt voor de typische sfeer in Vietnamfims, maar de winkelende mensen blijven doorlopen en plots komt zelfs de herder uit Igeldo met zijn bestelwagen aangereden. Hij brengt Mamia (kaas van de lebmaag) naar de restaurants en dat is zijn kostwinning.

Als er meer vlaggen worden ontrold  komen meteen twee politiemannen met hun gekende zwarte bivakmutsen naar de groep toe gestapt. Permach gaat hen tegemoet en er wordt gepraat. De groep, die intussen is uitgegroeid tot een 300-tal, begint te scanderen

Ikurriña bai, Espainola ez!

Ikurriña, ja! Spaanse (vlag), neen!

De PNV wordt verweten “Spaans” te zijn.

Op de eerste rij staat een grote man van misschien wel 80 jaar met zijn Ikurriña op de schouder. Hij zegt geen woord, geeft geen kik. Een typische Bask, waardig en niet van plan opzij te gaan.

Op de kiosk is de harmonie “Faltzes” intussen beginnen spelen en af en toe klinkt applaus op. Voor hen.

Eén politieman filmt. Om vanavond nog eens met vrouw en kinderen te kunnen kijken!

Dan wordt het spandoek ontrold.

Faxismoari stop

Ikurriña geurea

Stop het Fascisme

Onze Ikurriña

Dit is het sein voor de twee “bevelhebbers” van de Ertzaintza om opnieuw in snelle pas terug te komen. Achter zich krijgen ze dekking van geweren waarin ik de rubberkogels zie zitten. Het wordt nu serieus. Ik voel de adrenaline stijgen en Permach neemt zijn bril af! Ik sta er zo dicht bij dat ik ze hoor praten, maar door de harmoniemuziek hoor ik niet wat ze zeggen. De politie trekt zich opnieuw terug en één van hen belt met “boven”. Het is weer even wachten maar plots doen de mannen die het spandoek vasthebben plots of ze dat gaan oprollen en alsof ze gaan opkrassen. De oude man heeft zich omgedraaid en is vertrokken en hij krijgt, als was het afgesproken, het  spandoek achter zich aan gevolgd door de hele meute. Ze stappen, luid scanderend, de Boulevard af om even verder de oude stad in te trekken! Wat moet de politie doen? Achteraan aansluiten, zodat het erop lijkt dat ze “mee opstappen”? Ook kunnen ze de manifestanten niet in de rug schieten. Dit was een fantastische, strategische zet!

Na vijf minuten is de politie bekomen van de verrassing en ze stellen zich op bij de bushokjes, halverwege de “Bulevard”, wachtend op Godot. Hopen ze dat de manifestanten terug gaan opduiken? Die zijn intussen naar het centraal gelegen plein “La Constitución” getrokken. Drie danzaris dansen er een aurresku (eredans) voor de vlag. Op feestdagen is er op het plein steeds veel begankenis van toeristen en er worden dan ook een optimistische 1.000 aanwezigen geschat.Gelukkig kwam het niet tot een botsing van Basken onder elkaar. Spanje zou nogal gelachen hebben!

Verslag van W. Hensgen, die aanwezig was

De Ertzaintza in actie
14 augustus 2005

Tientallen gewonden en 7 arrestaties na gewelddadig optreden van de “Baskische” politie in Donostia!

Bij de traditionele betoging, aan het begin van de feestweek Asta Nagusia in Donostia, met duizenden deelnemers en zonder incidenten, vielen na afloop, tientallen gewonden ten gevolge van slagen van de wapenstok en “inslagen” van rubberkogels. Vier gewonden dienden zelfs overgebracht te worden naar het ziekenhuis, onder wie een 59-jarige vrouw die een rubberkogel in de buik kreeg. Eén der slachtoffers was een Oostenrijkse toerist van 66 jaar die een rubberkogel in het oog kreeg terwijl hij op een terras zat. Een derde persoon die geraakt werd door een rubberkogel was 71 jaar. Later op de middag werden er nog meer personen gearresteerd. Eén van de arrestanten, Josetxo Lukas, uit Altsasu, werd opgepakt in de buurt van Hotel de Londres, hoewel zich daar, volgens getuigen, helemaal geen incidenten voordeden. De agenten waren gewoon uit de voorbijrijdende combi gestapt en hadden hem meegenomen!

De manifestatie, die tegen 17.00 u. op gang kwam, trok verrassend niet over de Boulevard maar door het oude stadsdeel naar de Plaza Zuloaga, (vóór het museum San Telmo). Op die manier werd de politie op het verkeerde been gezet. De tocht werd voorafgegaan door een spandoek met de bekende slagzin “Euskal Herria - Dialoog - Referendum – Nu het Volk, Nu Vrede”. Joseba Alvarez sprak de hoop uit dat Euskal Herria het proces dat tot vrede moet leiden vlug van start zou laten gaan. “De PP zal er alles aan doen dat dit bestand er niet komt. Hiervoor bonden ze de PSOE aan zich en ook de angsthazen van de PNV.” “Wij moeten hen overtuigen dat het vredesproces zijn beloop moet krijgen.” “De voorbije acht maanden hebben we ervoor gezorgd dat het politieke klimaat in Baskenland verbeterde. Iedereen weet dat Euskal Herria het nu voor het zeggen moet krijgen en het recht moet krijgen over zijn eigen toekomst te beslissen. ETA heeft al toegezegd mee aan tafel te willen zitten. We hebben de poort van de hoop open gezet. Dit Volk heeft lang moeten strijden en veel moeten lijden. Laten we hopen dat Imanol (Gómez) de laatste zal zijn.” Het volk antwoordde daarop met één stem “Imanol, gudari, gogoan zaitugu” – “Imanol, soldaat, we zullen je nooit vergeten.”

Toen de manifestanten dan elkaar op de schouders klopten omdat alles zonder incidenten was verlopen, kwam de Baskische politie op de proppen. Ze hadden al van vóór de middag de Boulevard ingenomen, identiteitscontroles gehouden en affiches afgetrokken. Om kwart vóór vijf gingen Joseba Alvarez, Pernando Barena en Juan Joxe Petrikorena even in gesprek met de bevelhebbers. Die stuurden hen richting Stadhuis, maar ze keerden snel terug. Intussen hadden zich aan de kiosk enkele duizenden jongeren verzameld. De PNV kreeg het (zware) verwijt “Español” te zijn en de politie kreeg te horen dat ze “txakurrak” (honden) waren, het oude scheldwoord voor de Guardia Civil! Ook werd er geroepen “Alde hemendik, utzi pakean” (Oprotten, laat ons met rust.) Plots kwam dan het spandoek te voorschijn en trok de massa, om incidenten te vermijden, via de Calle Mayor het oude centrum in. Op de trappen van de Santa Mariakerk stonden naast de professionele persfotografen een groot aantal toeristen, dat geen beeld wilden missen voor in hun vakantiealbum! Via de 31 Augustusstraat, San Jeronimo, Fermín Calbeton en Narrika kwam de kop van de betoging op de Plaza Zuloaga. Op het ogenblik dat er een eenvoudige geluidsinstallatie werd geïnstalleerd, verscheen de helikopter, met de bedoeling de toespraak te verhinderen. Iedereen ging in afwachting op de grond zitten en vijf minuten later vertrok de heli weer. Alvarez hield dan  zijn toespraak en eindigde met de afspraak om een half uur later op de Plaza Sarriegi een glas te drinken op de gezondheid van de gevangenen. De manifestatie van Batasuna was afgelopen.

Maar de politie verhinderde intussen dat de manifestanten terug de Boulevard op konden. Het spel zat op de wagen toen een jonge betoger brutaal door de politie werd afgeranseld en opgepakt. Na een tijd werd ook geslagen op persfotografen. Ouders met kinderwagens dienden zich plots uit de voeten te maken. De rubberkogels vlogen in het rond en de ziekenwagens voerden de gewonden af.

Een heel eind daar vandaan, op het kruispunt van de Calle Hondarribia en de Avenida de la Libertad, een (straat) -naam uit de Franco- periode die terecht nooit gewijzigd werd, stonden plots enkele vuilnis- en papiercontainers in brand. De pers had de beelden die ze wilde hebben: Donostia stond in brand door de schuld van Herri Batasuna. (Later bleek dat de 2 containers de enige schadegevallen waren!)

Baskenland in brand?

2 containers + een goede fotograaf

 (foto: El Mundo)

Segundo Marey Semper
+13 augustus 2001

In Baiona overleed op 13 augustus 2001 Segundo Marey op 69-jarige leeftijd aan kanker, die waarschijnlijk ontstond toen hij in december 1983 door GAL ontvoerd werd en gedurende tien dagen met de dood werd bedreigd, hoewel de ontvoerders op dat ogenblik al wisten dat ze de verkeerde persoon hadden meegenomen (hij had namelijk geen enkele uitstaans met ETA). Behalve de fysieke foltering moest Segundo Marey het vele jaren later ook nog eens meemaken dat zijn ontvoerders er met een belachelijk milde straf van af kwamen.

Marey leed aan de ongeneeslijke ziekte vanaf eind december 1983, ogenblik waarop hij ontvoerd werd door de huurlingen Mohand Talbi, Jean-Pierre Échalier en Pedro Sánchez, die bezoldigd werden met speciale fondsen van Binnenlandse Zaken. Segundo Marey, die vertegenwoordiger was in de verkoop van bureaumeubelen, werd verward met een toenmalige leider van ETA, Mikel Lujúa.

Het trieste voorval greep plaats op 4 december 1983. De huurlingen vervoerden hun slachtoffer tot aan de grens te Dancharinea (Navarra). Hier werden ze opgewacht door een groep politieagenten die onder de leiding stonden van subcommissaris José Amedo. Het groepje bracht Marey vervolgens naar een hut in Colindres (Cantabria), waar hij 10 dagen werd opgesloten, constant met een zak over zijn hoofd (uitgezonderd om te eten) . Nochtans wisten zijn ontvoerders en ook Binnenlandminister José Barrionuevo toen al dat ze de verkeerde persoon gekidnapt hadden  

Het onderzoek naar de ontvoering leidde naar de hoogste posten op Binnenlandse Zaken, en de bekentenissen van Amedo en Domínguez, voor de magistraat Baltasar Garzón in 1994, zorgden voor duidelijkheid. Twaalf personen verschenen voor de rechter: 
de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken, José Barrionuevo; de staatssecretaris voor Veiligheid, Rafael Vera; de toenmalige burgerlijke gouverneur van Bizcaia, Julián Sancristóbal; de socialistische leider, Ricardo García Damborenea en de medeplichtige agenten. Barrionuevo, Vera en Sancristóbal werden door het Tribunal Supremo op 29 juli 1998 veroordeeld tot 10 jaar cel. De negen anderen kregen gevangenisstraffen tussen de 28 maanden en 7 jaar. In september 1998 werden ze opgesloten. Het werd een mediagebeuren van formaat, zelfs de president Felipe Gonzales liet alle regeringswerk vallen, om voor de gevangenispoort afscheid te kunnen nemen van zijn boezemvrienden (zie foto). Drie maanden later kregen Vera y Barrionuevo gratie door de regering en werden vrijgelaten.

Op 17 maart 2001 bevestigt Het Constitutioneel Tribunaal de straffen die werden opgelegd voor de ontvoering van de Bask Segundo Marey, de eerste actie in de Vuile Oorlog tegen de Basken (die al meteen mislukte omdat ze de verkeerde persoon ontvoerden). Van de 10 jaar die Minister Barrioneuvo, Staatssecretaris Vera en politiechef Sancristóbal kregen, zaten ze slechts 105 dagen uit, omdat de regering hen gedeeltelijk strafkwijtschelding verleende: "Ze handelden niet uit eigenbelang en het was allemaal al zolang geleden." Arnaldo Otegi spreekt harde woorden:  “De organisatoren en de intellectuele auteurs (autores intelectuales) van GAL, BVE, AAA, zijn niet twee politiemannen, maar het hele Ministerie van Binnenlandse Zaken, de Spaanse Regering onder voorzitterschap van Felipe González en de Koning van Spanje, Juan Carlos I.” Segundo Marey (zelf) is tevreden: "Elke ander beslissing zou bespottelijk geweest zijn, terwijl er nu toch een beetje gerechtigheid is na zoveel jaren wachten." Kort vóór zijn dood werden de veroordeelden terug naar de gevangenis geroepen om hun straf helemaal uit te zitten. Ditmaal bleven ze NEGEN UREN achter de tralies.

En de schuldige is…
een faxtoestel

Zie ook artikel "Leve de Guardia Civil" van 8 augustus 2007

De Spaanse Minister van Binnenlandse Zaken, José Antonio Alonso, bevestigt op 12 augustus 2005 dat de Guardia Civil van Roquetas de Mar bewijsmiddelen achterhield na de dood van de arrestant, Juan Martínez Galdeano (zie foto). Alonso wringt zichzelf in de meest onmogelijke bochten om de Benemérita (de “verdienstelijken”, zijnde de troetelnaam van de Guardia Civil) niet tegen het hoofd te stoten. 
Alonso begint met zijn steun toe te kennen aan het corps en hij doet dit in naam van de hele regering. De overste die in de fout ging en waarvan de naam nog steeds niet bekend is, gebruikte 2 niet toegelaten wapens om de arrestant “die op zijn eigen benen in de kazerne was binnengekomen” te bedwingen. De camera’s binnen de kazerne laten echter geen enkel beeld zien van wat er gebeurde (filmlas gebroken?) Toch waren er eerder beelden waarop te zien was dat vier agenten de arrestant in bedwang houden, hoewel die op de grond ligt. Verder was te zien dat de overste de kazerne binnenkomt, in burgerkleren, met in één hand een telescopisch “verdedigingsmiddel” (wapenstok) en in de andere hand een “elektrisch verdedigingsmiddel” (gebruikt in slachthuizen?) Later zijn er al 8 agenten aanwezig. Bovendien waren er al onderzoeken tegen de commandant in juli 2004 en in februari van dit jaar, maar die werden beiden geklasseerd en raakten zodoende niet bekend bij de hogere leiding… Zijn al deze gevallen “uitzonderlijk”? Om de woorden van de minister te gebruiken: “ Het ontbreken van al deze gegevens is volgens de advocaat van de Guardia Civil te wijten aan een fout van het faxtoestel!” Er is bij die mannen wel altijd iemand anders fout. Nu is het de schuld van een faxtoestel. Je moet er maar opkomen.

In de loop van dit jaar hebben 17 Basken een aanklacht ingediend wegens foltering, maar daar kwam geen minister aan te pas… Er werd zelfs geen woord aan vuil gemaakt!

Zeg het met bloemen
11 augustus 2004

Op 11 augustus 2004 kwam het tegen de avond op de Boulevard en later in het oude stadsdeel tot een “duel” tussen een aantal gemaskerde jongeren en de Baskische politie. Tot ieders verbazing had de groep zich gevormd in de buurt van de kathedraal El Buen Pastor, maar ze trokken zich langzaam terug naar het oude stadsdeel. Op de Tv-beelden was duidelijk te zien dat er op de Boulevard een vuilnisbak in brand stond, maar dat mensen in korte broek rustig voorbij wandelden. In de Juan de Bilbao-straat, waar de kroegen liggen en waar de strijd meestal eindigt, werden er enkele ploftuigen in de richting van de politie gegooid. Het is goed zichtbaar want de cameraman staat zoals steeds achter de Ertzaintza omdat het aan de andere kant véél gevaarlijker kan zijn, ook al zijn de kogels maar van rubber.

Vroeger, in de veldslagen met de Spaanse politie, gebeurde dit ook al. De politie was als de dood voor dit stratenlabyrint tussen hoogbouw waarover ze geen controle hadden. Als er dan met scherp geschoten werd, kregen de politiemannen van de bewoners, van op de balkons, bloemen toegeworpen. Met de pot er nog aan vast!

Norm met factor 4 overschreden

Als er in het milieu een norm viervoudig wordt overschreden, staat de wereld terecht op zijn kop.

Er bestaat in Europa ook zoiets als norm voor ordehandhaving. Men gaat er namelijk van uit dat de gemiddelde norm voor Europa op 3 orderhandhavers per 1000 inwoners ligt. Het gros van de landen voldoet hier ook aan.

In Spanje wordt wel een lichte afwijking opgemerkt: 5 ordehandhavers per 1000. Maar buiten alle proporties is de toestand in Baskenland: 11,23 orderhandhavers per 1000 inwoners.

Heeft Baskenland dan zoveel last van diefstallen, van inbraken, van carjackings, van homejackings, van roofovervallen, van witteboordencriminaliteit, van…noem maar op?

Helemaal niet, Baskenland heeft, althans volgens de “democratische cohorten”, te veel last van nationalisten die opkomen voor hun volk.

Laudelino Iglesias vrij
9 augustus 2004

Laudelino Iglesias kwam op 9 augustus 2004, na 23,5 jaar cel, vrij uit de gevangenis van Picasent. Iglesias was gedurende de laatste 15 jaar FIES-gevangene (Fichero de Internos de Especial Seguimiento), iemand die speciaal “begeleiding” geniet, en daarbij vooral van een aantal “rechten” als gevangene beroofd wordt . Dit was niet te wijten aan terreurdaden waarvoor hij veroordeeld zou geweest zijn, maar aan het feit dat hij, eenmaal in de cel, regelmatig deelnam aan protesten tegen de behandeling van (sociale) gevangenen, wegens het aanklagen van gevangenenspreiding, foltering en slagen (waarvan hij zelf ontelbare keren het slachtoffer was) of van het FIES-systeem. Daardoor zat hij regelmatig in de isoleercel, werd het hem verboden te corresponderen of bezoek te ontvangen.

In 2003 vroeg hij zich in een brief af of ze hem wel ooit gingen vrijlaten. Met een duidelijke kennis van zaken noemde hij een aantal wandaden op die in dit land plaatsvonden en waarvan de daders al lang op vrije voeten zijn: “Ik heb nooit een staatsgreep willen plegen (Tejero), nooit iemand tot de dood gefolterd en daarna begraven onder ongebluste kalk (Lasa en Zabala), nooit als Bankdirecteur miljoenen geroofd (Zaak Ibanesto), nooit miljoenen opgestreken met wapen- of drugshandel (Guardia Civil). Ik zit enkel vast omdat ik arm was.” Door de verschillende hongerstakingen kreeg hij verschillende types van hepatitis. Zijn moeder die zwaar ziek is, zag hem gedurende 12 jaar niet!

Brief van Laudelino Iglesias Martinez

Vanuit de dodengangen van Villanubla, Valladolid, 26-02-2001     

Beste strijdmakkers. Ik heet Laude en ik zou jullie willen laten weten dat het Hooggerechtshof van deze moordende Staat mij heeft veroordeeld tot levenslang in de gevangenis; mij heeft veroordeeld te sterven in de dodengangen van deze moderne concentratie- en uitroepingskampen. Men kan inderdaad zeggen dat ze mij veroordeeld hebben tot de doodstraf. De Spaanse Staat, ook al heeft ze mij gedurende meer dan 20 jaar aan één stuk door gefolterd in haar gevangenissen, heeft besloten me tot de dood te veroordelen, terwijl ze mij al 7 jaren geleden had moeten vrijlaten, als men zich ten minste houdt aan wat in haar strafrechterlijke code of Constitutie is vastgelegd, die de gevangenisstraf limiteert tot maximum 20 jaar en bepaalt dat niemand mag onderworpen worden aan foltering noch aan vernederende straffen of behandelingen. Maar in werkelijkheid schitteren het humanisme en het in de praktijk brengen van die wetten door hun afwezigheid. Mijn geval is een bijkomend bewijs van de terroristische essentie van deze Staat; misbruik, pesterij, sadisme, moord, zijn de geprefereerde en gebruikelijke praktijken tegen al degenen die vechten voor het leven, voor de vrijheid, en voor de waardigheid van alle menselijke wezens.        
De monarcho-franquistische maffia’s die dit land bepalen onderdrukken en exploiteren ons, dompelen ons onder in de armoede en de ellende, vervreemden ons en maken ons ziek, marginaliseren ons, controleren en vergiftigen onze levens. Zij slagen ons, folteren ons, vermoorden ons als we in opstand komen tegen deze schurken. Zij houden ons onder toezicht en sluiten ons op in hun uitroepingskampen om ons dag na dag te folteren, om ons te gebruiken als gijzelaars tegen de sociale en revolutionaire strijd (...), om ons economisch uit te buiten, om ons te vernederen, om ons voortdurend te pesten, om ons gek te maken en ons te vermoorden (...). Om ons te isoleren en ons te kwellen.     
Ik persoonlijk ben met een veelheid van deze vuile methodes in aanraking gekomen, men heeft mij gefolterd, afgeranseld, beledigd, met de dood bedreigd, gepest om mij te doden, gedurende meer dan 12 jaar ononderbroken in isolatie gehouden, door me onder te brengen onder het FIES module 1 regime (...), ziektes veroorzaakt en onderhouden, in het algemeen heeft men systematisch al mijn fundamentele rechten geschonden. Zij waren op het punt me dood te slagen iedere keer dat ik werd afgeslagen, dat is verschillende keren gebeurd en tijdens één van die afranselingen hebben ze mij in coma geslagen en gereanimeerd in het hospitaal.  
Met deze levenslange veroordeling is het duidelijk dat ze doorgaan me te willen vermoorden, dat is wat ze op de één of andere manier proberen, altijd zich verbergend achter de schijn van zelfmoord, of een ruzie tussen gevangenen, of een overdosis, of om het even welke klucht. Gedurende die meer dan 20 jaar dat ze me opgesloten houden, hebben ze reeds een groot aantal van mijn vrienden vermoord, ze hebben hen doodgeslagen, door middel van foltering, ophanging, door ziektes uit te lokken of toe te dienen, met overdoses, door andere gevangenen te gebruiken in ruil voor strafherziening, of door confrontaties tussen de gevangenen te provoceren op basis van geruchten, drugs, rechten of privileges in de gevangenis. Ik gebruik geen drugs, ik rook ook geen tabak, ik ben vegetariër en ik probeer een gezond leven te leiden in deze vijandige omstandigheden. Ik kom van Euskal Herria, en mijn ideeën zijn libertair, ik heb vele vrienden, ik voel me geliefd, ik ben nog altijd jong en ik wil graag leven, maar voor alles leven in vrijheid, en op geen enkele manier zal deze veroordeling tot levenslang me deze zin voor het leven doen verliezen, en nog minder om door te gaan met te strijden voor wat ik wil, de liefde en de droom.      
In deze Staat zijn wij met vele gevangenen die er momenteel meer dan 20 jaar opsluiting hebben opzitten, en talrijk zijn ook degenen die veroordeeld zijn tot levenslang, wat gelijk staat met de doodstraf, want het is duidelijk dat deze staat haar eigen wetten niet respecteert. Zij is nog minder Democratisch en een Rechtsstaat, maar bedrieglijk en moordend. Zij praktiseert de opsluiting, de foltering, de levenslange veroordeling en de doodstraf tegen alle personen die rebelleren tegen deze schurken. (...)  
Het feit dat deze staat heeft besloten me tot levenslang te veroordelen ook al heeft ze me meer dan 20 jaar opgesloten gehouden in haar uitroepingskampen, is een nederlaag voor de Staat en een overwinning meer voor de libertaire zaak, want na meer dan 20 jaar foltering en mishandeling zijn ze er niet in geslaagd me te doen afzien van mijn libertaire ideeën en gedurende de vele andere jaren dat ze me zullen blijven kwellen zullen ze daar niet in slagen.            
Aldus, beste vrienden en strijdkompanen, neem dit nieuws niet op als een nederlaag, maar integendeel beleef het als een overwinning, want zonder enige twijfel, het is een overwinning van het menselijke verzet tegen de kapitalistische gevangenisbarbarij en bovendien een triomf van de libertaire ideeën en praktijken.
De strijd gaat voort, wij zullen rusten eens we het kapitalisme hebben verslagen, eens we de onderdrukking en de uitbuiting hebben overwonnen, als alle mensen vrij zijn en meester over hun toekomst, als de mensenrechten gerespecteerd worden van alle mensen en alle volkeren, als we een vrije, gelijke, solidaire en gezonde wereld hebben bereikt, als we een wereld zonder gevangenissen zullen gebouwd hebben. Zolang de waardigheid wordt vertrappeld, kan niemand ons de hoop doen verloochenen, onze hoop en onze opofferingen zijn nooit vergeefs. Noch de opsluiting, noch de gerechtelijke klucht, noch de veroordelingen, noch de moordaanslagen tegen ons zullen de revolte verslagen.
Dat is het voor nu, ik zeg jullie dat ik van jullie hou en zend jullie een stevige broederlijke en libertaire omhelzing. Salud y Anarkia! Jo ta ke! Hurrengo arte, lagunak!Agur.

Laudelino Iglesias Martinez  
C.P. Villanubla

License to kill

De rechter laat vandaag, 8 augustus 2005, negen Guardia Civiles vrij die betrokken waren bij de “doodslag” in Roquetas de Mar “omdat de aanhouding niet meer nodig is voor het onderzoek en er geen vluchtrisico is.”

Buiten stonden familieleden en vrienden “Moordenaars!” te roepen, maar er stonden ook mensen met borden waarop te lezen stond: “Leve de Guardia Civil.” Toen die borden door de tegenbetogers werden afgetrokken haalde een oude “strijder” plots een revolver van achter zijn broeksriem en schoot één keer in de lucht. Omstanders konden hem zonder véél moeite ontwapenen. De betrokken agent had al eerder problemen met mensen die “agressief” werden.

In Roquetas de Mar (Almeria) kwam een tijdje geleden Juan Martínez Galdeano in de kazerne van de Guardia Civil hulp vragen na een verkeersaccident. Daar werd hij door de agenten doodgeslagen! “Hij zou agressief geworden zijn toen de agenten een alcoholtest wilden afnemen.” De verklaringen van de overste waren eigenlijk te belachelijk voor woorden. In “La Razón” kreeg de Guardia Civil steun: “De uitzondering bevestigt de regel.” “Bijna 100.000 mensen staan ten dienste van de gemeenschap en van de wet en worden daarvoor ook nog slecht betaald.” Maar mag je dan over het leven van anderen beschikken? En die “uitzondering”, daar weten heel wat Basken over mee te spreken. Lasa en Zabala, Mikel Zabalza, “omgekomen” bij “ondervragingen”. Unai Romano. Beursgeslagen. Allemaal uitzonderingen…

Zou dit een tweede “Zaak Almería” worden. In “El Caso Almería”, waarvan later nog een film werd gemaakt, raakten in mei 1981 drie jongeren uit de streek bij een wegcontrole in handen van de Guardia Civil van Roquetas de Mar. Het waren gastarbeiders in het Noorden (Santander) op weg naar een communiefeest van een broertje van één van hen “thuis”: Juan Mañas, Luis Montero en Luis Manuel Cobo. Plots meende iemand dat het wel eens om een ETA -commando zou kunnen gaan, op weg naar een aanslag. En de 3 werden dood gefolterd! Daarna vonden de agenten er niets beter op dan de drie lijken in hun auto te stoppen, die in brand te steken en naast de weg in een ravijn te duwen om een verkeersongeval te suggereren. De Guardia Civil verklaarde dat ze op de banden van de auto geschoten hadden, maar de lijken van het drietal vertoonden kogelinslagen over heel het lichaam. En er ontbraken benen en handen! Drie jaar later schreef een Guardia in gewetensnood (?) een anonieme brief naar de familie van Juan Mañas waarin hij het hele voorval vertelde en de Guardias die aan de actie hadden deelgenomen bij naam en toenaam noemde. Drie Guardia Civiles, waaronder een kolonel, werden veroordeeld tot respectievelijk 24, 15 en 1 jaar cel. De advocaat van de familie werd gepest en herhaaldelijk met de dood bedreigd.

In augustus 1976, negen maanden na de dood van Franco schoot de Guardia Civil van Almería een 19-jarige student dood die de slagzin “brood, werk en vrijheid” op een gevel schilderde. De Guardia verklaarde dat hij alleen had geschoten, omdat de “delinquent” niet stopte toen hij dat bevel gegeven had.

“Non da Popo?”
“Waar is Popo?”
+7 augustus 1983?

Jean-Louis Larre werd geboren te Heleta (Hélette) op 6 april 1962. Al zijn vrienden noemden hem “Popo”. Vanaf de adolescentie lag zijn engagement in de verdediging van de Baskische cultuur. Hij maakte deel uit van de dansgroep van zijn geboortedorp Hélette en nam deel aan het culturele en sportieve leven van Baigorri. Hij was ook een formidabele acteur en trad dan ook toe tot de toneelvereniging "Xirristi Mirristi". Dit culturele parcours en zijn gehechtheid aan het Euskara brachten hem er toe zich politiek te engageren om de rechten van zijn volk te verdedigen. Geleidelijk aan offerde alles op om zich volledig toe te wijden aan de gewapende strijd ten gunste van zijn volk, binnen de organisatie Iparretarrak.

Op 7 augustus 1983 greep op een camping te Léon (in de streek de Landes) een vuurgevecht plaats. Er was een confrontatie aan de gang tussen militanten van Iparretarrak en twee Franse gendarmes. Eén gendarme werd gedood en de andere gekwetst. Popo Larra maakte deel uit van de groep militanten. De groep kon vluchten, met uitzondering van Popo. Het laatste wat zijn kompanen van hem zagen, was dat hij verdween in de bossen van Léon.

Gedurende verscheidene maanden werd niets maar van Popo gehoord. In de kranten verscheen het verslag van het gerechterlijk onderzoek, dat volledig te wensen overliet. In feite is er nooit een onderzoek geweest, en als er al één geweest was, werden de feiten in de doofpot gestopt. Iparretarrak verspreidde een communiqué waarin de gendarmerie beschuldigd werd Popo gearresteerd te hebben en hem definitief van de aardbol hebben doen “verdwijnen”. Hierop werd de familie uitgenodigd om het “officiële” dossier in te kijken. In dat dossier stond dat “mysterieuze” getuigen Popo nog naderhand gezien hadden. Geen namen, geen omstandigheden, niets concreets. De verdediging van de familie vroeg om alle ‘plans d'eau’ en ‘lacs’ van de regio te onderzoeken (en er zijn er veel daar.) Er gebeurde evenwel niets. De tijd verstreek. Er werden foute elementen ontdekt in het dossier. De ene onderzoeksrechter werd vervangen door een andere. Nooit komt er nog duidelijkheid in deze zaak, en hierdoor wordt de thesis van moord (en opruiming) alleen maar bevestigd. 

Op 31 maart 2000, 17 jaar na de feiten, doet justitie in Parijs uitspraak in de "Zaak Léon" waarbij op 7 augustus 1983 in een vuurgevecht tussen Iparretarrak en leden van de Franse Gendarmerie een gendarm gedood werd en een andere gewond.  Filipe Bidart krijgt 20 jaar, Gabi Moueska 15 jaar en Totte Etxebeste 4 jaar. Tijdens dit proces was er veel tumult rond de verdwijning van Popo Larre. " Non da Popo? (Waar is Popo?). Popo Larre verdween op het ogenblik van het vuurgevecht van de aardbodem. De "huissier" dreef op de opening van het proces, op 22 maart 2000, het cynisme ten top met de vraag: "Is Monsieur Jean-Louis Larre aanwezig?"  Naast Spanje, in de "Zaak Lasa en Zabala", stond hier de Franse Staat voor schut.

Juan de Ajuriaguerra Ochandiano
°6 augustus 1903

Juan de Ajuriaguerra Ochandiano werd geboren te Bilbao op 6 augustus de 1903. Hij was Baskisch nationalist en één van de leiders van de PNV in ballingschap. Na de dood van Franco werd hij voorzitter van een gemengde commissie belast met overheveling van bevoegdheden naar de Baskische regering. In 1978 nam hij voor een paar uur de functie van Lehendakari waar.

Tijdens zijn studentenperiode in Bilbao begon hij zich voor het nationalisme te interesseren en sloot zich aan bij een groep "mendigoizales" (bergwandelaars) die het nationalisme hoog in het vaandel hielden. In 1927 studeerde hij af als industrieel ingenieur.

In 1934 werd hij als bestuurslid verkozen in de “Bizkai Buru Batzar” (BBB), uitvoerend orgaan van de PNV in Bilbao. Tijdens de burgeroorlog werd hij in de Baskische regering, onder leiding van José Antonio Aguirre, verantwoordelijk gesteld voor de propaganda. De bedoeling was de inlichtingendiensten van de Franquisten in Frankrijk te neutraliseren.         

Na de val van Bilbao was hij één van de onderhandelaars bij het “Pacto de Santoña” (24 augustus 1937). Hij was toen al opgeklommen tot voorzitter van de “Bizkai Buru Batzar”. Het Pact regelde de overgave van het “Ejército Vasco de Euzkadi”, het Baskisch leger, aan de hand van bepaalde voorwaarden.  Ajuriaguerra negeerde hierbij het afwijzende advies van de Lehendakari José Antonio Aguirre. De soldaten zouden als krijgsgevangenen beschouwd worden onder de hoede van de Italianen, niet onder de Franquisten; politieke leiders en functionarissen zouden de mogelijkheid krijgen te ontsnappen via zee met de Engelse schepen ‘Boby’ en ‘Seven Seas Spray’…      
Franco verwees dit Pact naar de prullenmand en op 15 oktober 1937 werd een grote groep leiders (nationalisten, socialisten, communisten, cenetisten (CNT vakbond) en soldaten van het Baskische leger terechtgesteld.       

Ajuriaguerra verbleef 6 jaar in diverse Spaanse gevangenissen, kreeg het hard te verduren onder de verschillende sancties die hem werden opgelegd en hij weigerde als ingenieur om de werken van een strafbataljon te ondersteunen. In zijn cel bleef hij bedrijvig met de organisatie van de weerstand tegen de Franquisten en legde de basis voor de “Eusko Naia” (Baskische golf), een project voor de oprichting van een paramilitaire organisatie in de schoot van de PNV.

In 1943 werd hij vrijgelaten uit een gevangenis op de Canarische eilanden en werd in Pamplona onder huisarrest geplaatst. Hij overleed in Ayegui (niet ver van Estella en van het Monasterio de Irache) op 25 augustus 1978.

Las Trece Rosas
De dertien rozen
+5 augustus 1939

Niet alleen Basken hadden het hard te verduren tijdens en na de burgeroorlog. Ook wie zich wat “links” opstelde, mocht rekenen op een brutale repressie.

Na de val van Madrid (30 maart 1939) in handen van de Franquisten, en na het einde van de burgeroorlog (Franco proclameerde het einde van de oorlog op 1 april 1939: “La guerra ha terminado”), probeerden de “JSU-Juventudes Socialistas Unificadas” (eenheidsfront van jongsocialisten) zich clandestien te reorganiseren.

Op 27 juni 1939 werden Isaac Gabaldón, commandant van de Guardia Civil (belast met het opstellen van zwarte lijsten tegen socialisten, communisten en nationalisten), zijn dochter en hun chauffeur in duistere omstandigheden vermoord in Talavera la Reina. Drie militanten van de JSU en de PCE (communistische partij) werden, al dan niet terecht, in beschuldiging gesteld (bewijslast was in die tijd niet nodig). Als represaille werden 56 jongeren gearresteerd, onder hen de “Trece Rosas” (een groep van 13 jonge meisjes). Zij werden beschuldigd van “rebellie”.

In de vroege ochtend van 5 augustus 1939 werden de 56 tegen de omheiningmuur van het kerkhof van Almudena (Madrid) geplaatst en gefusilleerd

Las Trece Rosas is de naam die gegeven werd aan een groepje van 13 jonge meisjes (7 onder hen waren minderjarig) die de bloedige repressie niet overleefd hebben. Het zijn:

Carmen Barrero Aguado
Martina Barroso García
Blanca Brisac Vázquez
Pilar Bueno Ibáñez
Julia Conesa Conesa
Avelina García Casillas
Elena Gil Olaya
Virtudes González García
Ana López Gallego
Joaquina López Laffite
Dionisia Manzanero Salas
Victoria Muñoz García
Luisa Rodríguez de la Fuente

Foto: gedenksteen voor “Las Trece Rosas”, aan de kerkhofmuur van Almudena.

Xabier Arzalluz

Op 4 augustus 2001 verdedigt de voorzitter van de PNV, Xabier Arzalluz (zie foto), in een interview met het Poolse “Gaceta Wyborcza” de Baskische onafhankelijkheid. Hij zegt dat er dan, eenmaal dit doel bereikt, een definitieve wapenstilstand zal komen en bekritiseert de politiek van de Regering van president Aznar tegenover Baskenland.       

“Wij hebben Madrid nergens voor nodig en met de onafhankelijkheid bereiken we een échte bevrijding.”

“Als er een hoge snelheidstrein komt dan interesseert ons dat omdat we sneller in Bordeaux of nóg noordelijker kunnen reizen. Wij kijken altijd naar boven”.

“Met ETA spreken we niet over ethiek. Volgens hen moet tegen een bezettend buitenlands leger gevochten worden, want tegen macht geldt enkel macht. Artikel VIII van de Grondwet zegt trouwens dat het Leger de eenheid van Staat garandeert.”

“De Democratie staat onder voogdij van het leger en ik zei laatst al dat wij een democratie van erg lage kwaliteit hebben.”

“Wij hebben nooit iets te doen gehad met ETA en we hebben grote moeite gedaan om hen op een politiek spoor te krijgen. We waren er erg dichtbij, maar Aznar zag een gevaar in deze situatie. Hij dacht dat wij, Basken, ons nooit zouden kunnen verenigen juist omdat ETA er was. Toen hij tijdens het bestand zag dat Herri Batasuna in het Baskisch parlement samen met ons begon te stemmen, stak hij het rode licht aan. Daarom interesseerde het hem niet of ETA stopte met moorden, en Mayor Oreja en Aznar deden er alles aan opdat ETA zou blijven bestaan. Met Felipe González hebben we ons altijd goed verstaan. Hij stond steeds in contact met ETA, op hun verzoek. Het contact liep via de Argentijnse Nobelprijswinnaar, Pérez Esquivel, maar het diende tot niets want Aznar kwam op het politieke toneel zoals het paard van Santiago en voor hem telde enkel argumenten van de macht. Hij wilde enkel ETA liquideren.”

“Voor ons was ETA steeds van primordiaal belang, hoewel enkel wat de gevangenen betreft, hun ouders, hun familie. Ze zijn allemaal van hier.”

“Zeker zijn het fanatici, ETA, maar op een uitzonderlijke manier, want ze zijn niet identificeerbaar op zicht of door ermee om te gaan. Ze hebben de nodige mensen, voldoende geld en wapens. Ik ben bang op dit ogenblik. Ik denk dat ze iets heel groots aan het voorbereiden zijn. Daarna zullen wij, de Basken, weer de schuld krijgen.”

Luitenant-Kolonel van de Guardia Civil
Máximo Blanco
3 augustus 1999

Op 3 augustus 1999 wordt de Luitenant-Kolonel van de Guardia Civil, Máximo Blanco, in Tarragona gearresteerd op beschuldiging van drugstrafiek. Blanco was commandant (2^de in rij) in de Guardia Civil-kazerne van Intxaurrondo (San Sebastián) onder Generaal Enrique Rodríguez Galindo, waar hij tot 1992 aan het hoofd stond van de antidrugbrigade. (Pepe Rei: “La Red Galindo”, uitgeverij Txalaparta, ISBN: 8486597781. ISBN-13: 9788486597788).

Bij de arrestatie werden in een yacht 5.400 kg hasjiesj ontdekt. Verscheidene keren werd hij door de krant EGIN in verband gebracht met drugstrafiek (één van de redenen voor de sluiting van de krant). Leuke bende, die Guardias.

Melitón Manzanas
+2 augustus 1968

Na de moord op ETA-militant Txabi, op 7 juni 1968, besloot de ETA-leiding als vergelding de beruchte folteraar Melitón Manzanas (zie foto) te executeren. Manzanas werd gedurende de burgeroorlog, in augustus 1936, gevangen genomen door de republikeinen en opgesloten in een burcht te Guadalupe. Hij werd er door de troepen van Franco bevrijd. Tijdens WOII was hij vertrouweling en medewerker van de Gestapo, waar hij de verfijnde technieken over het folteren aanleerde. Hij leverde ook Joden en vluchtelingen, die door mugalaris over de grens werden geholpen, uit aan de Gestapo.
Later werd hij politieman en klom op tot Chef Inspecteur van diezelfde politie. Zijn titels waren: “Inspector Jefe del Cuerpo General de Policía” en “Jefe de la Brigada Polítco-Social” in Irún. Hij had zich een stevige reputatie opgebouwd door de kreten van gefolterde Basken op band op te nemen en ze daarna via een radiowagen in het dorp van herkomst van het slachtoffer te laten uitzenden. Voor het eerst trok een ETA-commando erop uit met de uitdrukkelijke bedoeling een vijand fysiek te liquideren. Hiermee werd een nieuwe fase van de gewapende strijd ingeluid, die van de bewuste wraakpleging. De haat van een heel volk kristalliseerde zich in Manzanas. Het wachtwoord, voor de liquidatie van Manzanas, was: "La abuela ha muerto. Mañana funerales". (Oma is dood, morgen begrafenis).     
Javier Isko de la Iglesia zou de schoten gelost hebben na de woorden: "Manzanas, somos de ETA" (Manzanas, wij zijn van ETA).                                                                
In 2001 werd deze beruchte folteraar en Gestapovriend postuum gedecoreerd door de "democraten" van de Spaanse regering.

Op 2 augustus 1968, en als antwoord op Txabi Etxebarrieta's dood, werd uiteindelijk besloten om de Francogezinde politieagent Melitón Manzanas González te vermoorden. Hij werd doodgeschoten toen hij de trap van zijn huis in Irún (Guipúzcoa) opliep. Toen de ETA de aanslag opeiste, verklaarde ze dat zij "een veroordeling van het volk had voltrokken". In hetzelfde communiqué verklaarde de ETA dat: “Onze strijd, die van het werkende Baskische volk, kan niet meer gestaakt worden totdat Euskadi echt vrij is. Wij zullen doorgaan zolang het volk ons helpt, steunt en wil dat wij doorgaan...”

Opvallend bij deze aanslag was de verklaring van een priester: “Als priester kan ik niet akkoord gaan met het doden van mensen, maar de dood van Manzanas vervult mij met een enorme vreugde.”

De aanslag op Melitón Manzanas werd de aanleiding tot het uitroepen van de uitzonderingstoestand in Gipuzkoa en Bizkaia en het vertreksein voor een klopjacht op al wie er maar van verdacht werd connecties te hebben met ETA. Na de moord werden er veel aanhoudingen verricht onder de leden van ETA, waaronder vermeldenswaard die van Javier Izko de la Iglesia, die ervan werd beschuldigd de dader van de moord op de politieagent te zijn. Tegelijk met Izko werden nog andere personen aangehouden en aangewezen als verantwoordelijken voor die aanslag. Deze ETA-leden waren degenen die terechtstonden tijdens het beruchte "Proces van Burgos", waar tijdens de behandeling van de zaak, in 1970, zes van hen tot de doodstraf werden veroordeeld (waarvan 3 tweemaal de doodstraf kregen), hoewel dit later, onder druk, door het Staatshoofd tot levenslange gevangenisstraffen werd omgezet. De veroordeelden van Burgos werden niet terechtgesteld ten gevolge van de enorme druk vanuit het buitenland. Franco schonk ze toen genade "als teken van sterkte" (zo werd het letterlijk gezegd), terwijl het net het omgekeerde was.

De anonieme doden
uit Navarra

In augustus van 1936 kwam een schilderij van Goya opnieuw tot leven (zie foto). Het was de maand van de executies zonder proces. Generaal Mola had besloten dat de Burgeroorlog zou eindigen zonder gevangenissen: “De vijanden van de revolutie moeten van de aardbodem geveegd worden.” De republikeinse gouverneur van Santander schreef zijn instructies op: “Tegen iedereen die daden stelt tegen het leven of de eigendom van anderen moet de zwaarste straf toegepast worden.”

In Navarra alleen al werden meer dan 3500 mensen gefusilleerd.

Tot op dit ogenblik blijven er massagraven dicht en weten vele mensen dat hun familieleden dood zijn, maar niet waar ze precies begraven werden. In elk dorp weten de mensen wel in welk bos of op welke akker er slachtoffers onder de grond terecht kwamen, maar nog steeds wordt er enkel over gefluisterd omdat nu nog altijd de kinderen van de “bloedhelden van 1936” aan de macht zijn.

Neem nu Del Burgo. Hij was tijdens de Francodictatuur een toppoliticus in Navarra en op dit ogenblik is hij dat nog… Hij werd “genoemd”, en ook veroordeeld, in verschillende vuile zaakjes, maar wist zich steeds uit die drek naar boven te spartelen. Del Burgo noemde de Baskische Regering onwettig, onrechtmatig omdat ze gedragen werd door “stemmen van een partij die steun verleent aan het terrorisme”. Toch is deze regering er gekomen via democratische verkiezingen, terwijl de partij van Del Burgo, gesteund wordt door resten van de Francodictatuur, ontstond uit een muiterij tegen een wettig gekozen regering. Deze muiterij had een oorlog tot gevolg die bijna één miljoen doden opleverde. NOOIT HEBBEN DE KIEZERS VAN DEL BURGO DEZE MOORDEN VEROORDEELD! In Pamplona lopen er nog steeds kiezers van de partij van Del Burgo rond die De Caudillo als bezetenen toejuichten toen die zich onder een baldakijn door de stad liet dragen. Toch liet deze Führer meer dan 2.000 Navarrezen fusilleren, o.a. door andere Navarrezen. In de provincie Guipuzkoa (San Sebastián) werden er op één dag 16 priesters doodgeschoten omdat sommigen onder hen nationalisten waren. Spanje is zo wat het enige land dat na een dictatuur niet gedesnazifiziert werd! De huidige Spaanse Regering gaat alle schoolboeken herschrijven zodat de Burgeroorlog uit de geschiedenis zal verdwijnen. Wie heeft er bij de kloof van Otsoportillo in Navarra moeten kiezen of hij de diepte in sprong of eraf geschoten werd? En wat gebeurde er bij de kloof van Basanziturri en Ordoz? En waarom zijn zovelen van de kloof van de Balcón de Ubaba of Balcón de Pilatos gesprongen, of er af geschoten? De vrienden van Del Burgo gaan de namen samen met de doden in hetzelfde anonieme massagraf stoppen en er voor zorgen dat dit uit het collectieve geheugen gewist wordt. Maar dat zal niet lukken!

Bron: artikel uit “Gara” van 01.08.2002, door Pablo Antoñana,
 en een lezersbrief van Alberto Ardanaz uit Pamplona

Euskadi Ta Askatasuna
E.T.A.
31 juli 1959

Op 31 juli 1959, gaan dissidenten van de EKIN-TALDEA (de groep Ekin) over tot de oprichting van een nieuwe organisatie: ETA-Euskadi Ta Askatasuna of Baskenland en Vrijheid. Om de ontevredenheid symbolisch te onderstrepen, kozen de oprichters van ETA als dies natalis de datum 31 juli 1959, de 64ste verjaardag van de oprichting van de PNV. Dit gebeurde allemaal op het hoogtepunt van Franco's macht, en resulteerde in een afscheuring van de PNV-Partido Nationalista Vasco. Deze clandestiene, kleine organisatie (ETA) toonde zich algauw voorstaander van een hard en radicaal nationalisme.

Eigen beschouwing.

Als volksnationalist kan ik de gemoedstoestand en de redenen reconstrueren waardoor iemand zich aangetrokken voelt tot ETA en kan daar alle begrip voor opbrengen. Maar dat betekent niet dat die vorm van begrip opbrengen ook een vorm van goedkeuring inhoudt voor de methodiek van de gewapende strijd.

Josu Mujika Aiestaran “Beltza”
+30 juli 1975

Josu Mujika Aiestaran “Beltza” werd in volle Francoperiode geboren in 1951 te Legazpia. Op school, geleid door Franquistische leraars, hield hij geen blad voor de mond, wat hem meermaals slagen opleverde. Ook tijdens zijn beroepsleven was hij een haantje te voren, wat hem na diverse stakingen, een langdurige werkloosheid opleverde. Hij verbleef die tijd bij zijn grootouders, die hem honderduit vertelden over de burgeroorlog en de 2^de Republiek.

De Franquisten, die hem maar al te goed kenden, stuurden hem naar Ceuta (Spaanse enclave in Afrika), om zijn legerdienst te vervullen. Nog verder weg sturen kon niet.

In 1974 trad hij toe tot ETA-pm en in 1975 zag hij zich verplicht, na de dood van Mikel Gardoki in Ergobia, om te vluchten naar Iparralde. Van zijn commando was hij de enige die wist te ontsnappen. Onmiddellijk begon hij te dwepen met de gedachte zijn vrienden te bevrijden. Vastberaden als hij was, gaf de directie van ETA uiteindelijk de toestemming om hem naar Madrid te sturen. Wat de organisatie op dat moment niet wist, was dat Mikel Lejarza “El Lobo” (die deel uitmaakte van die speciale missie) een verrader was. In de omgeving van het stadion Santiago Bernabeu werd Beltza door de Guardia Civil omsingeld. Hij probeerde nog te vluchten, maar de Guardias maakten een einde aan zijn leven op 30 juli 1975. De Spaanse regimepers maakte gewag van een natuurlijke dood, maar de familie ontkende dit met klem, omdat zij de impact van de kogelinslagen op zijn lichaam hadden gezien.

Als in de Baskische scholen
het nationaalkatholicisme heerst

Op 29 juli 2006 verschijnt van de hand van Hilario Murua, licentiaat pedagogie en doctor in de Opvoedkunde aan de Baskische universiteit, een werk van 800 pagina’s over het onderwijs tijdens de Francodictatuur: “El magisterio y la enseñanza primaria en Gipuzkoa, 1935-1975”

Met de staatsgreep van Franco werden de dorpsscholen plots Nationale Scholen waar het nationaalkatholicisme de richtlijn was (Escuelas Rurales werden Escuelas Nacionales). De eerste maatregel die Franco doorvoerde was de nieuwe economische schikking in de Baskische provincies Araba, Bizkaia en Gipuzkoa, de zogenoemde “verradersprovincies”. Hierdoor boetten de deputaties geweldig in aan economische macht (de Conciertos Económicos werden afgeschaft) en daarvan was het onderwijs het eerste slachtoffer. Maar op de eerste plaats diende het Euskara uitgeroeid te worden. Kinderen die betrapt werden op het spreken van Baskisch kregen een ring (‘el anillo’) die moest doorgegeven worden als iemand anders werd betrapt.

Wie de ring op het einde van de dag of op het einde van de week in zijn bezit had, kreeg zweepslagen of stokslagen in de handpalmen, soms een geldboete of een andere sanctie, zoals het poetsen van de klas! Het gaat hier over kinderen jonger dan 11 jaar!

Het merendeel van de Republikeinse onderwijzers en leraren werd gefusilleerd. De “depuración” of uitzuivering was één van de obsessies van de Franquisten.

Pastoors liepen soms openlijk met een revolver rond en meer dan eens namen ze deel aan de fusillades. Wie hieraan ontsnapte werd “uitgezuiverd” (gefusilleerd) of, degenen die meer geluk hadden, werden het land uitgewezen. Meteen na de oorlog werd Baskenland overspoeld door militairen die amper gestudeerd hadden. Het onderwijzende personeel dat vanuit Burgos, Logroño, Valladolid of Zaragoza kwam, was boven de 50 jaar en had van onderwijspedagogie niet veel kaas gegeten. Om de baan te krijgen was het voldoende “tijdens de Rode Dictatuur”  (de 2^de Republiek van 1931 tot 1936) vastgezeten te hebben, weduwe of weduwnaar te zijn van een “door de Roden gefusilleerde”, vrijwilliger geweest te zijn in het Legioen of  “gedeserteerd te zijn naar de overkant” of “ouder van een groot gezin te zijn”, eerder dan iets af te weten van pedagogie of onderwijs.  Ze werden erg slecht betaald en gemiddeld kreeg een Guardia Civil, een politieman of een andere ambtenaar een derde méér betaald. In 1965 kreeg een onderwijzer 303 peseta’s terwijl voor de huur van een woning 2.500 peseta’s moest betaald worden. Tot hun verbijstering stelden ze vast dat de kinderen in de Baskische dorpen geen Spaans spraken! Een verordening van 7 december 1936 verplichtte binnen de 48 uren alle berichten, aankondigingen of affiches met de letters “k”, “tx” of “b” (in plaats van de als “b” uitgesproken letter “v”) te verwijderen op boete van 500 peseta’s. De 3 kleuren van de Ikurriña mochten niet gecombineerd worden en Baskische voornamen bestonden niet meer. Tot de nieuwe vakken hoorde de “vorming in de nationale burgerzin”. In de klassen moesten naast het schoolbord foto’s van Franco, van José Antonio Primo de Rivera (oprichter van de fascistische Falange), van de Maagd Maria en de nodige kruisbeelden hangen. En op een goed zichtbare plaats mocht uiteraard de Spaanse vlag niet ontbreken.

Toen een aantal priesters een manifest schreef ten voordele van de Baskische Taal werden ze gestraft (gevangenis van Zamora). Dit gebeurde in … 1970!

Ook voor de vrouwen had het nationaalkatholicisme wat in petto: “Dios, patria, hogar”, God, vaderland en haard! Vrouwen aan de haard. Wie toch wilde studeren, moest het grootste deel van de tijd ten dienste staan van de “Servicio Social”, een soort sociale dienst die alleen de “goeden” ter hulp snelde. Zoniet mochten de studies vergeten worden, werd geen rijbewijs afgeleverd en mocht er in geen enkel centrum gewerkt worden.

Verhelderend is ook de verklaring van José Permatín, één van de  ideologen van het nieuwe regime en aureur van het in 1938 verschenen werk: “Qué es lo nuevo…”.

Zegt Permatín: ”De Spaanse nationaliteit is gebaseerd op het katholieke ideaal en het fascisme is de fusie tussen Staat en Natie; als gevolg hiervan moet Spanje, als het nationaal wil zijn, ook fascistisch zijn”. Commentaar overbodig!

Bron: blog “gernika.wordpress.com”