Vergeten groenten
De aardpeer
Zonneknollen
De Italianen noemen hem Girasole del Canada, of “zonnebloem uit Canada”, terwijl de Engelsen het hebben over Jerusalem Artichoke. Er is wellicht geen groente wiens naamgeving zo intrigerend is als de aardpeer. Topinamboeren (de Franse naam voor de aardpeer) komen in onze contreien al zo’n 400 jaar voor, maar raakten reeds meermaals in de vergetelheid. Pas vrij recent worden ze opnieuw gewaardeerd en hoe langer hoe vaker gebruikt door topchefs, die de aardpeer vooral appreciëren wegens hun “gronderige” en licht-zoete smaak.
Als plant heeft de aardpeer maar weinig met artisjokken te maken. De benaming Jerusalem artichoke werd gegeven door ontdekkingsreiziger Samuel de Champlain, die de aardpeer ontdekte aan de oostkust van de Verenigde Staten. Qua smaak deed ze hem denken aan de artisjok. In de jaren na haar introductie in Frankrijk in de eerste helft van de 17de eeuw bereikte de groente een ongekende populariteit, en dat was niet in het minst door de benaming "artisjok". Die naamgeving wordt nog fascinerender wanneer je vergelijkt met andere talen: Erdapfel in het Duits en topinambour in het Frans, naar een Braziliaanse indianenstam die naar Frankrijk werd gebracht rond de periode waarin de plant werd ingevoerd.
Het Engelse "Jerusalem" is wellicht een verbastering van het Italiaanse Girasole, wat letterlijk "naar de zon keren" betekent. De Amerikaanse Indianen noemden ze "zonneknollen", waar de Amerikanen meer recent sunchokes van maakten. Aardperen zijn inderdaad familie van de zonnebloem. Ook de aardpeerplant heeft gele, weliswaar kleinere bloemen en kan tot drie meter hoog groeien. Het eetbare deel van de aardpeer zijn de knollen die tussen de wortels groeien. Deze worden gevormd in de late herfst tijdens het afsterven van de stengels.
Aan de populariteit die de knol genoot aan het eind van de jaren 1600 kwam een abrupt einde toen de volkswijsheid ging vertellen dat de aardpeer lepra zou veroorzaken. Dat vermoeden was gebaseerd op de onregelmatige vorm en de gevlekte schil die deden denken aan de vingers van melaatsen. Sindsdien is de populariteit van de groente door dergelijk imagoprobleem blijven schommelen. Slechts in tijden van oorlog of hongersnood deed de aardpeer het weer goed, hoewel dat dan veel meer te maken had met het gemak en de snelheid waarmee de plant groeit dan met haar culinaire kwaliteiten. De aardpeer was een van die weinige groenten die niet gerantsoeneerd waren tijdens de tweede wereldoorlog. Pas sinds kort is de aardpeer bezig aan een comeback.
Aardperen kunnen op allerlei wijzen worden klaargemaakt, rauw of gepureerd, gekonfijt of geroosterd. Dikwijls worden ze in hun geheel verwerkt, slechts schoongemaakt met een borsteltje.
Aardperen kunnen net als aardappelen in de schil in de oven worden gegaard, uitgespreid op wat grof zout. Zoals bij aardappelen is de smaak dan geconcentreerder en iets ronder dan wanneer ze geschild worden gekookt in lichtgezouten water. Typisch is het rokerige aroma dat tijdens het bereiden ontstaat. De knollen kunnen ook rauw in dunne schijfjes worden gegeten of snel in olie gebakken of gekookt verwerkt worden. Ook in de Noord-Afrikaanse keuken worden aardperen fel gesmaakt, waar ze vooral rauw of geraspt worden gegeten.
De licht-zoete smaak ontstaat door de omzetting van zetmeel in de zoet smakende stof inuline. Hier vinden we de reden waarom de aardpeer ook door diabetici gesmaakt kan worden: bij de vertering van deze inuline komt geen glucose vrij, die door diabetici moeilijk afgebroken wordt.
De aardpeer vind je doorgaans als grillig gevormde knollen met een witte of rode schil. Zeldzamer zijn de langwerpige, gladde knollen, de topinambour fuseaux . Deze geselecteerde aardpeer is minder hobbelig en bultig, en daardoor ook makkelijker te reinigen. De smaak blijft vrijwel identiek.
De aardperen die je vandaag in de winkel (vooral in natuurvoedingswinkels, maar dikwijls ook in de bio-afdeling van je supermarkt) terugvindt, worden vooral uit Frankrijk ingevoerd, waar ze voornamelijk in het noorden en in de Provence worden geteeld. Aardperen zijn het lekkerst aan het eind van de herfst of in de winter. Ze zijn best stevig en strak, met zo weinig mogelijk knobbels.
Je kan aardpeer ook in je eigen tuin planten. Dan verdient het aanbeveling om enkele van de opschietende scheuten van het licht af te schermen om zo scheuten van een tiental centimeter hoogte te kweken, die als voorjaarsdelicatesse geoogst worden. Zowel de scheuten als de knollen hebben een zachte, zoete smaak met – jawel, daar was die Samuel wél juist – een zweem van artisjok.
Bij gerechten waarin aardpeer de hoofdrol speelt, hoort – zoals bij alle groenten – een wijn met dezelfde smaakcomponenten als de groente zelf: een licht-zoete, "gronderige" smaak.
22 reacties op dit bericht
Droomwereld
Ik kom jullie nog gauw een mooie zondagavond wensen,.
Tot gauw weer op het blog.
Groetjes van Gretchen
even geleden maar niet vergeten
Ik heb een tijdje computer problemen gehad , daarom kon ik geen wensen meer sturen en afbeedingen maken....maar nu is het in orde Geniet van deze zonnige en rustige Paasmaandag Veveke
Hartelijk dank voor jullie bezoekje lieve Fjaka
Lieve groetjes Ton/Franciscus.
Trucker_John komt met zijn 10 tonner truck door de blogs gereden met zijn vriend Zeno_Blog
Heerlijk hé die woorspelingen
-De chirurg amputeerde een arm en presenteerde nadien de rekening. De patiënt riep: Afzetter.
- Een verliefde kater die voor zijn poes een delicatesse meebracht, kreeg te horen: Schat, wat maak je me toch altijd weer zo blij met een dooie mus.
- Wie veel kranten verslindt, begint er op de duur erg bedrukt uit te zien.
- Als je een 'pistolet' voor je neus krijgt, is je broodje gebakken.
- Terwijl de politieagente naar de overvallen bank sloop, werd ze door haar mannelijke collega gedekt
Nog een warme Paasknuffel
Een fijne paasavond
leuke humor fjaka
een fijne avond toegewenst van bo
Een fijne Pasen
Een vreugedvol Paasfeest wens ik je toe Fjak@ , veel liefs .....
https://blog.seniorennet.be/dierenopvoedster/
Geniet van een aangenaam vreugdevol Pasen Fjak@ ...
Veel liefs ...Knuff ...
Dierenopvoedster&Magnetiseur Miryam
Lana & Pip wensen jullie een fijne groet
Ik kom je een fijne maandag wensen
Wie zich alle liefde ontzegt, is niet minder ziek dan hij die haar al te zeer begeert.
hallo
fijn paasweekend
Paasbloem…
Prachtig hoe jij ontplooit.
Hoe de natuur ontdooit.
Bloemen die jij laat bloeien.
De blaadjes beginnen te groeien.
Jou gele kleur die straalt.
Heeft licht uit het duister gehaald.
Vieren wij vreugdevol Pasen.
Met versierde eieren en hazen.
Dikke knuffel
Fijn Paasweekend
Wie houdt er nu niet van Pasen? Narcisjes en tulpen vullen weer volop de vazen, De lammetjes dartelen weer vrolijk in de wei, De kippetjes leggen weer volop hun ei, De winter is nu weer echt voorbij. Ook de dagen gaan weer volop lengen En vogeltjes houden belofte met hun voorjaarslied opnieuw te brengen. Pasen, hopelijk maakt het ons allen een beetje blij, dat hoop ik in ieder geval voor jullien allen en ook een beetje voor mij! Laten we allen genieten van dit mooie en zonnig Paasweekend Nineke
Een Zalige Pasen Fiak@
Vrolijk Paasfeest Fjak@
Ik wens AL mijn lieve bloggers en blogsters en hun familie een Zalig - vrolijk en zonnig PAASFEEST toe.
Fijne paasdagen Fjaka
liefs zwaantje
een vrolijk paasfeest, Fjaka
Vrogelijk pasen vriend
Pasen,
dit is een lied...
't is pasen,
t'is pasen de bellen in de
kerk gaan dinge dinge dong.
we vieren voor jezus een groot feest,
de kruising betekent voor
ons het meest.
de bellen in de kerk gaan
dinge dinge dong...tralalalalalalala''
een gedicht en een lied,
dat is wat pasen ons bied.
Vrolijk Pasen
Druk, druk zegt de paashaas
ik moet vandaag nog duizend eitjes kleuren
De kip zegt : "wat moet ik dan zeggen,
ik moet ze eerst nog allemaal leggen.
Lieve paasgroetjes van Freddy en Patty
en een dikke knuffel van onze drie rakkertjes
een heel fijne pasen Fjak
Vrolijk Pasen maatje
Mooi paasfeest gewenst
Vrolijk pasen.
Wens ik u....
Geniet van deze bijzondere dag...
Vele groetjes...
LIEFS MIA