Als . Gedicht van auteur Jan Somers.

.

Vergeten groenten Tuinboon.

Geprezen en gemeden

Tuinbonen, labbonen, Roomse bonen, paardebonen, wollewantjes… Deze éénjarige peulgewassen luisteren naar vele namen en hebben een lange geschiedenis achter de rug. Je zou ze zelfs de pioniers onder de geteelde groenten kunnen noemen. De oorspronkelijke Latijnse naam is Vicia faba, wat vrij vertaald betekent dat het een boon van de soort Wikke betreft. De naam Wikke is afgeleid van wikkelen: deze planten houden zich namelijk met hun ranken vast aan naburige planten.

Aanbeden en veracht.
Wanneer deze bonen voor het eerst uit de grond sproten is een groot vraagteken, maar hun wortels zouden tot in de prehistorie verankerd zitten. In het Oude Egypte offerde het gewone volk de bonen aan de goden. Op deze manier zou men immers contact kunnen maken met de onzichtbare wereld. De Egyptische priesters waren dan weer niet zo happig op de boon en beschouwden ze als onrein en taboe. Volgens hen probeerden de zielen van overledenen naar de aardse wereld terug te keren door zich te huisvesten in de tuinboon. Ook de Griekse wiskundige Pythagoras liep niet hoog op met deze peulvruchten. Nadat hij minstens twaalf jaar bij Egyptische priesters had gestudeerd, nam hij hun afkeer voor labbonen over. Er zijn enkele mogelijke verklaringen. Mensen die lijden aan een erfelijke aandoening die favisme heet, zijn extra gevoelig voor bonen en mogen ze niet eten. Misschien was Pythagoras zo iemand. Een tweede, nogal vergezochte verklaring is de volgende: bonen zijn erom bekend dat ze winderigheid veroorzaken en in het Grieks zijn wind en ziel één en hetzelfde woord (aremos)…
Bij de Romeinen genoten de Vicia faba en andere Vlinderbloemigen wel heel wat aanzien. Vele welstellende lieden lieten zelfs hun achternaam veranderen in Fabius (tuinboon) of Cicero (kikkererwt). In de Middeleeuwen was de boon de hoofdprijs in de ‘driekoningentaart’, destijds een wijdverspreid gebruik in onze streken. Men bakte een cake met bloem, eieren, rozijnen en honing, op smaak gebracht met gember en peper. Wie de boon in zijn stuk van de ronde, platte cake aantrof, werd koning of koningin voor één dag - binnen het gezin welteverstaan.

In alle kleuren
Niemand is er totnogtoe in geslaagd te achterhalen van welke wilde plant tuinbonen afstammen. Ofwel is ze nog niet ontdekt, ofwel heeft ze reeds het loodje gelegd. Hoewel het nog steeds een wijdverspreide en makkelijk te bereiden groente is, dreigt onze boon in het vergeethoekje te belanden.
Toen de bonen dertig- tot veertigduizend jaar geleden geplukt werden in Centraal-Azië, waren ze niet groter dan een vingernagel. Tegenwoordig kunnen ze 60 tot 100 cm hoog groeien. De klassieke lange labbonen (cultivar Aquadulce) komen bij ons het meest voor en hebben zes tot acht blanke boontjes. De klassieke soort heeft nog enkele broertjes en zusjes, namelijk Violetta, Red Epicure en Sevilla - varianten met prachtige paars- of roodgekleurde bloemen en rode of beige bonen. In sommige landen zijn de bonen korter of zelfs bruin, zoals in Egypte. Eén van de bekendste varianten is de Green Windsor, genoemd naar de Engelse streek waar Nederlandse tuiniers ze voor het eerst kweekten.

Stoere binken
Labbonen hebben een streepje voor op andere boonsoorten doordat ze tegen een stootje kunnen: van een beetje vorst zijn ze niet bang. Aangezien ze best in een koel klimaat groeien, kan je ze al vanaf eind september tot begin maart planten. Het best plant je ze op verschillende tijdstippen van het jaar: zelfs als er dan toch enkele sneuvelen door de vorst, blijven andere gespaard van dit lot. Als je de bonen in potaarde laat overwinteren, bescherm je ze best tegen muizen. Die weten zich immers een weg te graven naar de voedselvoorraad..
Tuinbonen moet je jong oogsten, anders krijg je een bitter velletje rond de bonen. Dan moet je ze zowel pellen als doppen. Als ze niet langer zijn dan 11cm, kan je ze in hun peul koken. Ze zijn een delicatesse als je ze beetgaar kookt en nastooft in wat margarine met peterselie. Voeg tijdens het koken bonenkruid toe - zo worden de bonen beter verteerbaar. De fragiele blaadjes zijn eveneens eetbaar. Een goede manier om ze te bereiden is ze stoven als spinazie.
Labbonen zijn trouwens erg voedzaam; ze bevatten massa’s eiwitten en zijn een rijke bron van mineralen zoals kalium, ijzer, vitamine A, B1, B2, C en E. Niets dan goeds!

De giftigste vis ter wereld.

De steenvis, ook bekend als de rif steenvis, is een vleesetende vis met giftige stekels op de rug, die leeft op de zeebodem, gecamoufleerd als een steen. Er is onenigheid over de indeling van de vis: volgens FishBase behoort de vis tot de familie Steenvissen, maar volgens ITIS valt de vis onder de familie van de Schorpioenvissen ).

Het dier komt voor in ondiep tropisch zeewater, in de Grote Oceaan en in de Indische Oceaan en ook in de Rode Zee. Het vaakst wordt de steenvis gezien bij de eilanden Réunion en Mauritius en aan de westkust van Australië.



De gemiddelde lengte van de volwassen steenvis ligt tussen de 35 en 50 centimeter, de kleur is meestal donkergroen tot bruin waardoor het dier een goede schutkleur heeft. Het voedsel van de steenvis bestaat voornamelijk uit kleine visjes en garnalen. De rugvin bevat een aantal stekels met daarin een bijzonder sterk neurotoxine. Hierdoor is de steenvis de gevaarlijkste giftige vis: het gif veroorzaakt zeer hevige pijn die ervoor kan zorgen dat iemand die gestoken is in een shock kan raken, of deels verlamd. Het is ook mogelijk dat het lichaamsdeel (meestal het been omdat veel slachtoffers per ongeluk op een steenvis gaan staan) afsterft en geamputeerd moet worden. Zonder medische hulp is het zelfs mogelijk dat de steek van de steenvis binnen een paar uur fataal is. Het gif kan onschadelijk worden gemaakt door warmte, daarom wordt een slachtoffer van een steenvissteek vaak in een heet bad gelegd.

Desondanks wordt de steenvis wel gehouden in aquaria, het vlees is eetbaar en wordt vooral in Hongkong gegeten.

.

Doe-het-zelf beauty: de voordelen van honing

Honing is niet alleen lekker, het heeft ook tal van voordelen voor je uiterlijk. Dit maakt dit ingrediënt tot het ideale schoonheidsproduct: het is ecologisch, goedkoop en makkelijk verkrijgbaar. Daarom geven we vijf tips voor behandelingen met dit zoete wondermiddel van de natuur.

1. Glanzende lokken
Om je lokken optimaal te laten glanzen, meng je een eetlepel honing in een kom met warm water. Gebruik dit als conditioner en laat een halfuur trekken. Het resultaat is een natuurlijk glanzende coupe.

2. Masker
Voor een beter resultaat bereid je je huid eerst voor door een kleine handdoek te weken in warm water, leg dit op je gezicht om je poriën te openen. Vervolgens breng je een dun laagje honing aan op en laat je dit 15 minuten inwerken. Verwijder met warm water, als laatste was je je gezicht met koud water.

3. Crème
Verwen je lichaam met een mengsel van een kopje honing, een eetlepel sesamzaadjes en een snuifje gedroogde munt of lavendel. Je brengt dit met masserende bewegingen aan, spoel af met warm water. Het resultaat is een zachte en egale huid.

4. Bad
Voeg een of twee kopjes honing toe aan je badwater. Dit ontspant niet alleen, maar verricht wonderen voor je huid.

5. Versteviger
Snij een appel in stukjes en zet dit even in de microgolfoven tot deze zacht is, meng dit met vijf eetlepels honing. Smeer dit papje op je gezicht of nek , het maakt een vermoeide of oudere huid zacht en stevig

.

Shy effects

Ben ik verlegen
wordt elke gedachte
een bang konijntje
op mijn hoofd

ik kan daar verder
niets aan doen:
de een gaat zweten,
de ander wordt rood

en ik zit al gauw
met een roedel konijntjes
op schoot.

.

Vergeten groenten Schorseneer

Armeluisasperge

Oudere lezers kennen die goeie ouwe schorseneer nog wel, maar bij de jongere generatie is deze langwerpige wortel langzaam maar zeker in de vergetelheid geraakt. De oorzaak van die tanende populariteit ligt misschien in het kleverig melksap dat vrijkomt bij het schillen. Schoonmaken is een hele klus, en handschoenen zijn hierbij geen overbodige luxe. Niet verwonderlijk dus dat deze groente in de volksmond soms ook wel “keukenmeidenverdriet” genoemd werd.

Adders en oesterplanten
Het woord "schorseneer" zou kunnen afstammen van het Latijnse "curtio" of het Spaanse "escurço", wat adder betekent. De gelijkenis van deze dunne, lange, zwarte wortel met het bijbelse serpent had tot gevolg dat vroeger wel eens werd gedacht dat het sap kon worden gebruikt als antidotum tegen slangengif. Een andere verklaring van de naam doet dan weer een beroep op het Italiaans: schorseneer zou kunnen komen van "scorza nero" of zwarte schil.
De bekendste schorseneervariant heeft inderdaad een bruinzwarte schil en is afkomstig uit Zuid-Europa. Vlaanderen is vandaag één van de belangrijkste producenten ter wereld van deze groente. Daarnaast wordt in grote delen van Europa vaak ook de blauwe of Paarse morgenster geteeld, een witte groente met blanke wortels, spitse bladeren en paarse bloemen, die doorgaat voor schorseneer en er ook aan verwant is, maar plantkundig gezien tot een andere soort behoort. Hoezeer deze witte variant geapprecieerd wordt door kenners blijkt uit haar bijnaam: oesterplant. Met enige verbeelding zou de smaak blijkbaar aan deze tweekleppige weekdieren doen denken. Misschien was dat ooit het geval, maar in de moderne rassen is een oestersmaak alvast ver te zoeken, en ook de geur van de zoutzilte zee krijg je er hoe dan ook nooit bijgeleverd. Anderen vinden dat deze witte soort teveel op een pastinaak lijkt, en verkiezen om die reden de zwarte schorseneer. Deze groente is echter veel vaster en minder zoet dan de pastinaak. Nee, schorseneren smaken gewoon naar zichzelf.
Beide soorten, de witte en de zwarte, kunnen tot dertig centimeter lang worden. Ook de witte kleur na het schillen hebben ze gemeen. De wortels zijn over het algemeen sappiger dan die van de meeste andere groenten. Schorseneren zijn rijk aan vezels, kalium, vitamine B6, C, foliumzuur, magnesium en fosfor.

In de tuin…
De schorseneer is een typische wintergroente, die tegen heel wat vorst kan en van eind oktober tot begin april beschikbaar is. Haar grootste aanvoer kent ze in februari. Om die reden krijgt dit gewas soms de naam 'winterasperge' of 'armeluizenasperge'. In Engelssprekende landen hoort men soms de populaire naam 'Jack-go-to-bed-at-noon', omdat de bloemblaadjes van de plant zich al sluiten rond de middag, en dit tot de volgende ochtend.
Je kan schorseneren erg lang bewaren. In een kist onder een laag aarde of op een koele plek blijven ze een maand of twee goed. Je kan ze ook in een grote plastic zak wikkelen en bewaren in de groentelade van de koelkast. In dat geval eet je de schorseneren best binnen de vier weken.

…en in de keuken
Kies geen lentemaand uit om een schorseneer voor de eerste keer te proeven. De groente heeft dan namelijk al veel van haar smaak verloren, omdat haar lekkere sappen in nieuwe bladvorming zijn opgegaan. Deze jonge blaadjes zijn wel lekker in sla.
Wie niet tot een adellijk geslacht behoort, derhalve geen keukenmeid heeft en de schorseneren zelf moet bereiden, kan ervoor opteren de wortels af te borstelen, te koken, en pas dan te schillen. Daarvoor zijn biologische schorseneren het best geschikt, aangezien deze niet met chemische bestrijdingsmiddelen zijn behandeld. Kies wortels uit die zo glad mogelijk zijn, én stevig: slappe wortels laat je best liggen.
Wil je verkleuring tegengaan, vergeet dan niet ze onmiddellijk na het schillen in een bodempje water met een scheutje azijn te leggen.
De wortels zijn zeer lekker als je ze gaarkookt in water of (soja)melk. Met het sap maak je dan een dikke bechamelsaus met (soja)room, of je bakt ze eenvoudig in een beetje margarine. Zelfs in soep doen schorseneren het goed. Ook rauw geraspt zijn ze niet te versmaden. Wie zijn of haar gasten wil verrassen, kan de schorseneren in flinterdunne schijfjes snijden, ze frituren op 170° en serveren als aperitiefhapje.

.

Ingenieur Gerry Burrows is bezeten door Lego. Maar liefst negen maanden heeft hij gewerkt aan zijn ultieme Lego-kasteel. Het op de Lord of the Rings en Star Wars gebaseerde 'Garrison of Moria' is dan ook 8,5 meter lang en er zitten zo'n 250.000 blokjes in verwerkt.

Prachtig kasteel, maar één probleem: waar zet je zoiets? Ingenieur Gerry heeft zijn vrouw moeten smeken voor een speciale Lego-kamer en hij heeft die dan ook gekregen. Ze kon dat waarschijnlijk moeilijk weigeren omdat hij ook al een Lego-replica had gemaakt van de twee op hun trouwdag.

.

Gebakken halloumi met salade en pittige dressing .

De Haloumi hebben we al een tijd ontdekt. Het is een Cyprische geitenkaas die moet gegrild worden of bakken in een pan met ofijfolie. Niet te vervangen door andere kaas. Waar te vinden ,in de kaaswinkel  te bestellen, of in  sommige Delhaize bij de veggie afdeling .Gegrild of gebakken is dit een norm lekkere kaas! De dressing is niet te versmaden en daarom genoeg ervan maken.

Ingrediënten voor 4 personen

Salade

Krulsla. 1 Halloumi 3 sneden p.p 1 cm dik (Cyprische Kaas best in een gekende kaaswinkel ). 1 Groene Paprika. 2 Rode Paprika 's. 4 Tomaten.1 komkommer. 1 Rode Ui. Sap van 1 Citroen. Zwarte Olijven. Olijfolie.

Gemengde fruit salade.

Dressing

3 eetlepels Witte Wijn Azijn. 3 eetlepels Water. 6 eetlepels Olijfolie. 2 theelepels Franse Mosterd. 4 theelepels Paprikapoeder. 4 theelepels Curry poeder. Vloeibare Honing.

Hulpmiddelen

Een zo ruim mogelijke slakom

Voorbereiding

Pel en snipper de ui en was en snij paprika , komkommer en tomaten in stukken. Snijd de olijven in ringetjes.
Vermeng de ingrediënten voor de dressing tot een lekkere dressing.

Bereidingswijze

Verdeel de krulsla, paprika ,komkommer en tomaten in de slakom. Snijd de halloumi in dikke plakken en verhit olijfolie in een pan. Zorg dat de olie goed heet is. Bak hierin de halloumi snel bruin aan beide kanten. Knijp hier dan de citroen over fijn.
Verdeel de haloumi over de salade en strooi er dan de olijven over. De fruitsalade op de zijkant en tussen de salade.

Serveertips

Schenk de dressing in een mooi schenkflesje en serveer dit naast de salade. Serveren met  brood.

.

Acht kruiden

Neem salie, kerrie en komijn,
laurier, cayenne, roosmarijn,
ook paprika en venkel,
zij geven aan de spijzen pit...
Maar in het leven krijgt men dit
met vriendschap enkel.

Een groot stuk medemenselijkheid
houdt men op temperatuur bereid,
met Korinthiërs 13 marineren,
maak dan met zorg en paar aan paar
een bed van echtelijke liefde klaar,
nu flink flamberen.

Blus met een halve kapper room
van zacht geduld die felle droom,
laat alles zachtjes stoven.
Warm opgediend met oude wijn
kan zulk een schotel een festijn
van levenskunst beloven.

Maar salie, kerrie en komijn,
laurier, cayenne, roosmarijn,
ook paprika en venkel,
zij geven aan de spijzen pit...
Doch in dit leven krijgt men dit
met vriendschap enkel.

.

 Vergeten groenten Rode biet

de kleur van zoet

De biet is niet onmiddellijk de groente die het meest tot onze verbeelding spreekt. Ze staat zo een beetje synoniem voor armoedigheid, en in haar klassieke Groentenkookboek noemt Jane Grigson haar weinig inspirerend, ‘tenzij u een voorliefde heeft voor sterk gekleurd eten’. Ongeschild is de biet zeker niet moeders mooiste – wat wellicht haar geringe populariteit helpt te verklaren – maar neem de schil weg en je hebt een fantastische groente die eender welk bord opfleurt. We halen de rode biet dus met veel plezier weer uit de kast… 

Laatbloeier
 De wilde voorouder van de bieten die we vandaag kennen, was een ‘zeebiet’, de Beta maritima, die in lang vervlogen tijden langs de kusten van Zuid-Europa en West-Azië groeide. Hoewel de bladeren al gegeten werden ten tijde van de Grieken, drie eeuwen voor Christus, gebruikte men de wortelknol lang vooral als medicijn. De meest populaire afstammeling van deze wilde variant is de suikerbiet, die in de 19de eeuw een serieuze concurrent werd voor het suikerriet. De dikke ronde biet zoals wij hem kennen, verscheen voor het eerst in de keukens van onze streken rond 1550. Ondanks haar zoete smaak werd de groente pas populair in de 17de eeuw, in Frankrijk. De rode biet wordt nog het meest van al gegeten, maar daarnaast bestaan er ook goudgele en witte varianten.

Soorten
Van juni tot september vind je in de winkel kleine ronde zomerbietjes die erg zacht smaken. Als je ze kookt zijn ze na zo’n twintig minuten gaar, wanneer het vel loskomt. Het loof, dat helder en groen moet zijn, kan je bereiden als spinazie. Dergelijke zomerbieten zijn in de koelkast één week houdbaar.
Van oktober tot april vind je de grotere, soms ovaalvormige winterbieten. Ingegraven in droog wit zand op een koele plaats, kan je ze tot wel drie maanden bewaren. Deze hardere soort vraagt een kooktijd van één tot drie uur. Ze worden daarom ook gekookt verkocht. Je kan ze dan als groente in salades en in soep verwerken.

Gekookt, gebakken, gemarineerd of rauw
Bietjes kunnen zowel rauw als gekookt gegeten worden. Rauw kan je ze raspen en mengen met een geraspt appeltje, rauw witloof, mandarijn… eventueel met een dipje. Om verkleuring te vermijden kan je de biet best raspen net voor het opdienen. Bij een bietensalade hoort traditioneel mierikswortel, maar ook geraspte sinaasappelschil met amandelen doet het uitstekend.
Als je ze niet rauw lust, kan je bietjes ook koken of stomen. Schillen hoeft niet. Zo blijven de voedingswaarde en de kleur beter behouden. Laat ook wat loof aan de biet om “bloeden” te voorkomen. De smaak is echter altijd beter als je de bieten gaar stooft.
Je kan bietjes ook bakken in de pan, bijvoorbeeld met ui, appels, azijn, kruidnagel, laurier, zout en suiker, en wat water om aanbakken te voorkomen. Of probeer het eens met ui, kaneel, muskaatnoot, zout en peper, in droge rode wijn aangelengd met water.
Bieten kan je ook bakken in de oven of op een houtvuur. Dol op chutney? Marineer rode biet met mierikswortel, anijs, koriander en wat karwijzaad in half om half wijnazijn. Laat inkoken, zoet het eventueel wat extra en verras je gasten met een erg originele smaak. De mogelijkheden zijn eindeloos…

Kanker & stress
‘Van bietjes rood worden kindertjes groot’. Zou onze oma al aan de grote hoeveelheid vitamine C en koolhydraten gedacht hebben toen ze ons als kleine uk verplichtte de bieten naar binnen te proppen? Dat de rode biet een gezonde groente is staat buiten kijf. Ze bevat onder meer ook magnesium, ijzer en foliumzuur. In de groene bladeren zit ook calcium en bètacaroteen. Mooi meegenomen is dat bieten arm zijn aan vet en calorieën. Het rode pigment betacyanin zou bovendien anti-kankereigenschappen bezitten, en bieten zouden ook de zuurstofopname opmerkelijk verbeteren.
En misschien kan rode biet je zelfs helpen om opgewekt te zijn. Meer onderzoek is nodig, maar geweten is in elk geval dat rode bieten de stof uridine bevatten, die zou helpen bij het behouden van het emotionele evenwicht. Rode biet tegen de blues…

Hoe kan het zijn dat er donkere en blanke mensen zijn?

De kleur van je huid wordt bepaald door de hoeveelheid pigment (het zogenaamde melanine) in je huidcellen. Dit melanine beschermt je huid tegen de schadelijke stralen van de zon. Hoe meer melanine hoe donkerder je huid en hoe beter je beschermd bent.

Wanneer je in de zomer veel in de zon bent wordt je huid bruiner om je beter te beschermen. Mensen die van oorsprong uit warme en zonnige landen komen hebben een donkere huidskleur doordat in hun huid veel beschermend pigment zit. De basis hoeveelheid melanine in je huid is erfelijk bepaald, dus de zoon of dochter van ouders met een donkere huidskleur zal ook in het regenachtige België en Nederland geboren worden met veel melanine.

.

Komkommersalade met pinda-limoendressing,
 
Ingrediënten voor 4 personen

2 limoenen, 1 rode peper, 2 el. bruine basterdsuiker, 1 el lichte soja saus, 4 el ongezouten pinda′s, 1 komkommer, 2 bosuitjes, 1 zakje veldsla, 1 zakje verse koriander.

Voorbereiding

1 limoen schoonmaken en raspen. Beide limoenen uitpersen. Peper wassen, halveren, zaadjes verwijderen en peper in reepjes snijden. In kom limoensap, rasp, suiker, peper en sojasaus met 3 el water tot dressing roeren. Komkommer schillen, halveren en met lepel zaadjes eruit schrapen. Komkommerhelften in dunne plakken snijden. Bosuitjes schoonmaken, wassen en in lengte in dunne reepjes snijden

Bereidingswijze

Veldsla over platte schaal verdelen, komkommerplakken erop leggen. Bosuireepjes en koriander erover strooien. Dressing erover scheppen.

Serveertips

Lekker bij curry met rijst.