Archief

Een ingewikkelde bruggenhistorie.

 

Tussen 1935 en 1937 werden hier de oude bruggen vervangen door één enkele enorme stalen boogbrug .

Ze werd ongeveer vierhonderd meter verder naar het noorden gebouwd.

Over een gans nieuw aangelegde weg zou dit reusachtig gevaarte, met enorme spanbogen en  

een breed betonnen wegdek voortaan het nieuwe kanaal overspannen.

De brug werd  ter plaatse gemonteerd van de westelijke naar de oostelijke oever. De onderdelen werden met zware klinknagels aan elkaar geklonken.

Zo te zien een gevaarlijk werk. Een dorpsgenoot viel tijdens dit werk van de hoogste hijskraan naar beneden. Hij werd hierbij ernstig gewond, maar bracht het er gelukkig toch levend vanaf. 

 

De beide oude bruggen konden nu worden afgebroken. De oude kanaalbedding werd immers verbreed tot ongeveer zestig meter.

Vanaf 1939 zou alle verkeer van west naar oost door het dorp verlopen via de nieuwe kanaalbrug. De nieuw aangelegde weg kreeg dan ook de naam Nieuwe Weg.

 

Als gevolg van deze ontwikkeling zullen de beide oude trajecten via de Kapelstraat en via de Bredestraat in de toekomst aan belang inboeten. Terwijl langs de Nieuwe Weg de bebouwing grote uitbreiding begon te nemen.

Deze ontwikkeling zou tijdelijk nog flink overhoop worden geworpen door het uitbreken van Wereldoorlog  II.

De officiële opening van het volledige Albertkanaal door koning Leopold III had plaats op 30 juli 1939.

De eerste boogbrug was echter geen lang leven beschoren.

Bij de Duitse invasie op 10 mei 1940 werd ze verwoest, net zoals vrijwel alle bruggen en sluizen van het pas geopende Albertkanaal.

Op een morgen, op weg naar school, zagen we de reusachtige boogbrug, middendoor gebroken, met de beide middenstukken tegen elkaar in het kanaalwater liggen. Beide dorpshelften werden hierdoor letterlijk van elkaar gescheiden.

Sommige waaghalzen riskeerden het nog wel om langs de sterk hellende brugdelen naar de overkant te klauteren. Daar waagden wij ons zeker niet aan.

Er werd nu een vlotverbinding aangelegd, halverwege de Nieuwe weg en de Bredestraat.

Circa 1941 werden de twee brughelften met lasbranders stukgebrand en op de westelijke oever tot een troosteloze schroothoop gestapeld.

Daar lag nu “onze” mooie brug. Ze lag er nog lange tijd te roesten.

Op weg naar kerk of school gebruikten wij de rechtopstaande boogstukken wel eens als schuilplaats tegen de regen.

Er werd een tijdelijk vlot ineen getimmerd. Hiermee konden de bewoners nu weer de overkant bereiken.

In 1942 werd er een nieuwe boogbrug gebouwd.

Nu werd de brug in haar geheel, rustend op rollen op het wegdek, ineengetimmerd. Eenmaal voltooid, werd het hele gevaarte aan dikke stalen kabels door twee enorme windassen naar de oostelijke oever gesleept,totdat de enorme constructie precies op de vooraf bestemde plaats kwam te liggen.

 

De beide dorpshelften werden nu letterlijk weer één geheel.

 

De tweede wereldbrand  rommelde intussen voort. Doch het tij keerde langzaam. De Duitse bezetter werd stelselmatig terug gedreven binnen zijn eigen grenzen.

Deze nieuw brug werd in 1944 zwaar bestookt  tijdens nachtelijke bombardementen, uitgevoerd door de geallieerde luchtmacht. Ze wilden zo de aftocht van de bezetter bemoeilijken.

Tijdens één bepaalde nacht waren er hevige bombardementen geweest, waarbij de hele omgeving van de kanaalbrug werd verlicht door talrijke neerdwarrelende magnesiumfakkels, om zo de ganse omgeving te kunnen fotograferen en de Duitse troepenbewegingen te kunnen kontroleren.
De Britse bommen konden slechts gaten slaan in het betonnen brugdek. Verscheidene bommen ontploften met een zware doffe knal in het kanaalwater. De brug zelf hield stand.

De volgende morgen besloten mijn ouders wijselijk, dat wij niet naar school mochten gaan vanwege het gevaar voor nieuwe bombardementen. En ja, die namiddag werd de kanaalbrug opnieuw belaagd.

Hierbij schampte één van de bommen af op een brugboog, kaatste weg over het gekasseide wegdek, om daarna horizontaal voort te vliegen, regelrecht in de richting van onze school.

De leerkrachten en aanwezige schoolkinderen waren tijdig naar de kelder in het huis naast de school gevlucht. Precies daar zou de bom zijn ontploft, ware het niet dat ze een twintigtal meter eerder werd opgevangen door "onze kersenboom" en het kippenhok van de familie Leus, waar ze ontplofte, vlak naast onze speelplaats.

Het ganse schoolgebouw werd verwoest. Er was gelukkig enkel stoffelijke schade. Leerkrachten en schoolkinderen kwamen er met de schrik vanaf.

Toen de Duitsers in september 1944 terugtrokken, brachten zij de tweede boogbrug  tot ontploffing, om de komst van de snel naderende geallieerden af te remmen.

 

Voortaan werden de leerlingen van de gemeenteschool ondergebracht in houten schoollokalen  aan de overkant van de Kapelstraat. Het waren overgebleven soldatenbarakken van het Belgisch leger uit de tijd van de mobilisatie van 1939. De tekening hieronder geeft een goede voorstelling van de bedoelde klaslokalen.

Het was een langgerekt volledig houten bouwwerk, rustend op talrijke kleine gemetste pilaartjes. Het bouwwerk was onderverdeeld in drie klaslokalen. In elk lokaal stond er één kolenkachel.
Op het eerste zicht schijnbaar primitief.
Toch hadden deze klasjes gezien de omstandigheden ook hun eigen charme.   

Tijdens de speeltijd doken we dikwijls, achter de rug van de meester, snel op onze buik onder de lokalen door, tot bij het beekske. Daar zaten stekelbaarsjes, salamanders en schrijverkes. Het water was er immers staalhelder. 

Het grootste deel van mijn lagere schooltijd bracht ik in deze schoollokalen door.’s Winters bar koud, ’s zomers broeierig heet.

Verscheidene jaren later bouwde de gemeente nieuwe klaslokalen op de plaats waar voordien de oude school had gestaan.
Tegen die tijd was ik echter de lagere schooltijd reeds ontgroeid.

Bij de algemene mobilisatie in 1939 was mijn vader circa 35 jaar oud. Als hoofd van een groot gezin werd hij niet opgeroepen voor de Belgische krijgsdienst.

Alhoewel de oorlog zich langzaam uitbreidde over haast gans het Europese vasteland, merkten wij als kind daar niet zoveel van.

We hoorden onze ouders wel eens spreken over de bezetters en de nare gevolgen van de Duitse bezetting. Zo vernamen we beetje bij beetje hoe zwaar de gevolgen van deze oorlog op het hele gezin gingen wegen. Met grote boosheid en vol achterdocht werd er over de Duitsers gesproken. We hoorden hier en daar ook wel spotliederen zingen. Dat ging dan over de nazi’s en hun krankzinnige fuhrer. Doch spot is het povere verweermiddel van de machteloze. In de school mochten we hierover niet spreken en zeker geen spotliedjes zingen.

Soms werd er gesproken over jonge mannen die door de bezetter werden opgepakt en weggevoerd om in Duitsland te gaan werken in de fabrieken om de Duitse oorlogsmachine beter te doen draaien.

We waren in die periode dan ook allen erg bang dat de grote broers vroeg of laat ook zouden worden opgepakt. Gelukkig gebeurde dat niet. Een neef en nog enkele andere dorpsgenoten werden wel het slachtoffer van deze hatelijke maatregel van de bezetters.

In april 1944 vaardigde de bezetter oproepingsbevelen uit waardoor burgers werden verplichtte helpen bij het vullen van de bomkraters en de opruimingswerken aan de gebombardeerde spoorweglijn in Kuringen. Zo werd ook mijn vader verplicht om deze karwei in dienst van de bezetter uit te voeren. Achter de rug van de Duitse bewakers werd er meer gesaboteerd dan gewerkt, vertelde hij later.

De boeren moesten op regelmatige tijd boter, graan, aardappelen, vlees en ander voedsel leveren voor het bezettingsleger. We hadden thuis hierdoor ternauwernood voldoende voedsel voor ons eigen gezin. Anderen hadden het niet beter.

In die tijd hielpen de geburen elkaar dikwijls bij het werk op het veld. Het hooien, het oogsten, het graan dorsen, het rooien van de aardappels werd dikwijls met vereende krachten gedaan. Niet elke boer bezat een paard. Sommigen gebruikten ossen of zelfs koeien als trekdier.
Uit de stad kwamen sommigen voedsel kopen op de boerenbuiten. Door gebrek aan eten kwamen sommigen zelfs kikkers vangen in de beemden, en vis in de naburige beek.

Stropers schuimden velden en bossen af, op zoek naar wild. Wapens dragen of gebruiken was echter ten strengste verboden door de bezetter.

Bijna dagelijks kwamen er bedelaars om eten vragen.

Aardappelen, rapen, wortelen en graan werden ’s nachts van het veld gestolen.

Eens hadden de dieven al het gemaaide koren van ons veld weg geroofd. Ze hadden de koppen van de graanschoven afgesneden. Het stro lieten ze ter plaatse liggen.

Op een morgen, toen ik in de koestal bieten stond te snijden voor de koeien, kwam een buurjongen, van honger enkele bietenschijven bedelen.

Ja de oorlog was niet mild voor de mensen die zelf geen landbouwbedrijf hadden.

In een naburig dorp werd een jonge kippendief betrapt. Hij behoorde tot de georganiseerde “Bende van de Dameskous”. Deze bende was tijdens de oorlog erg actief in de ganse provincie Limburg en zelfs ver daarbuiten.

Omstreeks 1943 was die bende ’s avonds laat bij een buurman binnen gevallen. Ze stapelden rondom de hoeve, bij deuren en ramen en in de woonkamer schoven stro op.

De boeven dreigden het hele huis in brand te zullen steken. Zo werd al het spaargeld afgedwongen. Wel honderdduizend frank werd er buitgemaakt, hoorden we ’s anderendaags vertellen.

In die tijd woonden buren op de buiten meestal een eind ver van elkaar verwijderd. Zodoende hadden we thuis van die overval niets opgemerkt.

Voortaan gingen thuis alle deuren veilig op slot als het begon te schemeren. Achter elke buitendeur stond een riek of een gaffel klaar. Vaders’ tweeloop stond steeds geladen binnen handbereik. Gelukkig moest het wapen nooit worden gebruikt, behalve dan om wat wild te stropen.

De opgepakte kippendief werd zwaar op de rooster gelegd. Uit zijn bekentenissen kwamen allerlei feiten en namen van andere bendeleden aan het licht. De bende telde wel om en bij de 100 leden.

Eén voor één werden die later aangehouden en in het gevang gestopt. Na de oorlog werden ze voor de gepleegde feiten veroordeeld.

Bij de wedersamenstelling in 1947 van de overval bij onze buren, zag ik met eigen ogen de kopstukken van de bende. Aan de polsen geboeid stonden ze buiten op het neerhof uitbundig pratend met de rijkswachters. Ze lachten en gekscheerden zonder ophouden. Het zagen er eerder hongerleiders uit in plaats van boosdoeners. Hun foto kwam nadien ook in de krant.

Thuis ging het werk op de akker en aan huis gewoon zijn alledaagse gang.

Stilaan werd ikzelf ook meer en meer ingeschakeld voor al wat zwaardere karweien.

Maaien met de zeis, hooien, oogsten, graanschoven binden, aardappelen en bieten rooien en tal van andere karweien verrichten.

Ik voelde mezelf duidelijk lichamelijk niet te best opgewassen tegen de zwaarste van deze taken.

Nadat de Duitse blitzkrieg in 1940 tot staan werd gebracht aan de Atlantische kust, begon hun oppermachtige luftwaffe onophoudelijk zware bombardementen uit te voeren op fabrieken, havens en industriesteden van Engeland.
De Britten beantwoordden op hun beurt met talloze luchtaanvallen. Zo kreeg de stad Keulen in 1941 meer dan 200 bombardementen te verduren.
Na de verraderlijke aanval van de Japanners op 7 december 1941 op de Amerikaanse marinebasis van Pearl Habor, in de Stille Oceaan, mengde de VS zich nu ook in de strijd tegen de Duitsers. De wereldbrand was nu voor goed losgebroken.
Het Duitse leger wilde kost wat kost het Kanaal overtsteken om Engeland te veroveren.
Doch het verloop van de oorlog kreeg een andere wending.
Uit vrees voor een aanval in de rug verplaatsten de Duitsers een groot deel van hun troepen van de Atlantische kust naar het front in het Oosten.
In 1941 richtte Duitsland zijn aandacht op de Balkan, omwille van de olie in Roemenië, om zo zijn concurrent Rusland de pas af te snijden.
In de zomer van 1941 viel het Duitse leger Rusland aan. Het drong door tot Leningrad en Moskou.
In een vreselijke veldslag bij Stalingrad werden ze in 1942 verslagen en teruggedreven naar het Westen.  
In de loop van 1942 en 1943 bouwden de Duitsers talloze bunkers en versterkingen langs de Atlantische kust. De fameuze atlantikwall, van Noorwegen tot Spanje. 
Japan en Italië steunden Duistland in de oorlog.

In Engeland werd intussen dag en nacht gewerkt in vliegtuigloodsen en wapenfabrieken, om ten gepaster tijde de Duitse militaire overmacht in de lucht te kunnen breken.

               

Vanaf december 1941 zou het tij langzaam keren in het nadeel van de Duitse bezetter op het Europese vasteland.
Vanaf 1943 beheesrte de Britse luchtmacht steeds meer en meer het luchtruim. De vliegtuigen van de RAF (Royal Air Force) waren goed herkenbaar van op de grond. Wij juichten steeds opnieuw luidruchtig als we de vele Britse eskaders zagen overvliegen richting Duitsland.
Mijn oudere broer Frans schreef zelfs de naam van onze nieuwe waakhond "RAF" in het verse cement van het nieuwe hondenhok.
Meermaals strooiden de vliegtuigen van de RAF bij het overvliegen talloze repels aluminiumfolie door het luchtruim met de bedoeling de radarverbindingen van de Duitsers op de grond in de war te sturen.
Op een zomerdag in 1944 zagen we van bij ons thuis de Britse vliegtuigen een Duitse bommentrein in Schulen aanvallen. De vliegtuigen gierden stijgend en dalend met hels geronk. Hun boordwapens ratelden aanhoudend bij de bestorming van hun prooi. Twee dagen lang bulderden de ontploffende bommen van de uitbrandende trein. De ontploffingen waren zo hevig dat in de verre omgeving alles schudde en daverde, zodat op vele plaatsen de ruiten van de woningen sneuvelden. Zelfs tot bij ons thuis begaf een reeds eerder gebarsten ruit het nu helemaal. Languit liggend in het zachte zomergras volgden wij het schouwspel van op negen kilometer afstand.

Intussen werd er in de Stille Oceaan verwoed strijd geleverd door de Amerikanen tegen Japan.
In Noord-Afrika werden de Duitsers na langdurige gevechten verdreven om hun zo de toegang tot grondstoffen als metaal en rubber te beletten.
Pas na de landing van de geallieerden op 6 juni 1944 op de kusten van Normandië en Bretagne werden de Duitsers van de Atlantische kust verdreven.
Op 2 september 1944 trokken de geallieerde troepen België binnen.
Een maand later was bijna gans België bevrijd.
Het zou echter nog een jaar duren eer het Duitse monster volledig door de knieën ging.  

Over het wereldwijde oorlogsgedoe 1940-1945 zouden wij pas later druppelsgewijze de ware toedracht vernemen.

Dichter bij huis zouden we echter de zware gevolgen van de Duitse vliegende bommen (V1) en hun tweetrapsraketten (V2) aan de lijve zelf ondervinden. In april 1944 kregen we er rechtstreeks mee te maken.

In het grootste geheim waren de nazi’s omstreeks 1942 reeds begonnen met proefnemingen en het uittesten van een “geheim wapen”.

De V1 was eigenlijk een logge, eerder trage en op betrekkelijk geringe hoogtevliegende bom, voortgedreven door een straalmotor. 
Deze vliegende bommen waren eerder betrekkelijk gemakkelijk in volle vlucht te onderscheppen en te vernietigen. Vanaf 13 juni 1944 wierpen de Duitsers hun zogenaamde vliegende bommen  (de V1) in de strijd. 

Later maakten zij gebruik van de V2 raketten. Dit waren zeer snel en zeer hoog vliegende tweetrapsraketten met grote vernielingskracht. Ze bereikten hun doel geluidloos en steeds onverwacht en maakten meestal vele slachtoffers.

Ontelbaar vele duizenden (circa 30.000) vliegende bommen (V1) werden gericht op Londen, en later op de haven van Antwerpen.

Onderweg naar hun doel werden de V1 projectielen op tal van plaatsen opgespoord en  beschoten, hetzij vanuit jachtvliegtuigen, hetzij door afweergeschut van op de grond.

Afhankelijk van hun vertrekbasis passeerden zeer veel van deze projectielen haast pal boven ons dorp en meermaals recht boven onze boerderij. Ze vlogen overdag maar vooral ook ’s avonds en ’s nachts om zo het afweergeschut van op de grond te verschalken.

Je hoorde hun motor reeds van op grote afstand komen aanpruttelen. Prut, prut, prut, prut, prut, prut, prut! Soms vlogen ze zo laag dat ons hele huis en ons bed angstwekkend schudde en daverde.

O, wee, als hun motorbrandstof was opgebruikt en het prut, prut, prut, geluid vroegtijdig stilviel. Dan was het rennen, redde wie zich redden kon, naar de afgesproken schuilplaats.

In het begin waren we doodsbang voor die helse tuigen. We bouwden een schuilkelder in de grond, onder een hoger opgeworpen berm. Doch alles went.

Na korte tijd werd het voorbijvliegen van de vliegende bommen een nachtelijk schouwspel. We gingen dan buiten, rustig met onze rug warm tegen de hooimijt leunend, op de uitkijk staan naar het nachtelijk vuurwerk in de verte, veroorzaakt door de zoeklichten en het afweergeschut. Heel dikwijls gevolgd door de apotheose van het lichtschijnsel aan de nachtelijke hemel, als gevolg van de ontploffing van zo’n bom in de lucht. Wat we telkens op uitbundig gejuich onthaalden.

Zeer vele vliegende bommen (V1), helaas niet alle, werden zo neergehaald nog lang voor ze hun doel bereikten.

Soms gebeurde het dat zo’n aangeschoten bom als gevolg van het afweergeschut van richting veranderde of zelfs helemaal rechtsomkeer maakte, met alle gevolgen van dien.

Zonder enige twijfel was het zo’n V1 die mijn vader, in  april 1944 rond 7 uur in de morgen, hoorde naderen. Op dat moment viel het pruttelend geluid in de verte plots stil. Vader snelde van op de akker vliegensvlug naar huis, in paniek schreeuwend: ”Iedereen naar buiten! Er gaat een vliegende bom op het huis vallen!”

Al wie kon vluchtte het huis uit. In zeven haasten trok moeder de dekens helemaal over het slapende jongste kind. Zij en mijn oudste zus grepen in allerijl elk één van de jongere kinderen onder de arm en vluchtten naar buiten. Op dat ogenblik ontplofte de bom, waardoor beiden tegen de grond werden geslingerd.

Op de slapende kleinste en mijn jongere zus na was iedereen tijdig buiten geraakt. Mijn broer Frans en ik vluchtten achter onze vertrouwde hooimijt, vanwaar wij angstvallig het akelige geruisloos naderende vreemde tuig, in glijvlucht zagen dalen in de richting van onze hoeve.

Mijn broer en ik draaiden behoedzaam mee rond de hooimijt. Pal boven het huis gekomen, op een hoogte van ongeveer vijftig meter, brak toen plots, met een lichte knal, de linker vleugelstomp van de logge romp af. Het stuk vleugel stortte neer en boorde zich een paar meter achter het huis met een tip in de grond.

Toen kantelde de bom naar links, en gleed langzaam van het huis weg. We zagen ze achter de nok van het dak verdwijnen.

Een paar seconden later klonk een doffe knal. Een ogenblik later zagen wij voor onze ogen duizenden grote en  kleine projectielen, als een wervelwind, het weidegras aan flarden rukkend, voorbijvliegen.

Wij twee waren dubbel beschermd, door het huis en door de hooimijt. Geen vijf seconden later was alles rondom ons gehuld in dichte zwartgrijze rook. Daarop volgde een ijzige stilte.

Van de hand Gods geslagen kwamen wij na enkele ogenblikken uit onze schuilplaats te voorschijn. Wat we zagen was een apocalyptisch beeld.

Een haast niet te beschrijven ravage was aangericht. De boerderij stond nog rechtop. Geen enkele pan lag nog op het dak. Het ganse neerhof was bezaaid met brokstukken, scherven van dakpannen, stuk geslagen vensters en spaanders hout van deuren, ramen en daktimmerwerk.

De grote schuurpoort lag wel twintig meter verder, in de weide van een buurman geslingerd. Bijna alle buitendeuren waren uit hun hengsels gerukt.

Toen zagen we vader en mijn oudste broer komen toelopen vanuit de richting waar de bom  was ontploft. Tegelijkertijd zagen we moeder nabij de drinkwaterput recht krabbelen met een van de kinderen op de arm. Ook mijn twee jaar oudere broer en mijn oudste zus kwamen erbij staan. We stonden allen aan de grond genageld.

Het leek wel een mirakel. Niemand bleek gewond, of toch wel. Na enkele ogenblikken kwam mijn jongere zus het huis uit, ze weende. Een paar straaltjes bloed, liepen langzaam langs haar elleboog en haar dijbeen naar beneden. Na verzorging bleken ze veroorzaakt door rondvliegende glasscherven.

En de jongste broer? Die lag nog rustig voort te slapen in zijn bedje, onder de dekens die moeder helemaal over hem heen had getrokken. Over de hoge bedrand heen lag het uitgerukte vensterraam. De talloze glasscherven hadden hem niet gedeerd. 

In de woonkamer was alles stuk geslagen. Potten en pannen, borden en tassen lagen verspreid op de grond. Zelfs het behang hing met grote lappen aan flarden van de muren naar beneden. Overal verspreid lag kalk van losgerukt bezetsel en scherven van stukgeslagen ruiten.

Van beneden op de vloer kon je op talrijke plaatsen gewoon, langs de muur naar boven kijkend, de lucht waarnemen.

Grote verslagenheid alom.

Er was in gans het huis geen enkel venster meer heel. Van alle binnendeuren hing er nog slechts één vast met één enkel scharnier.

Buiten lagen tot ver in de omtrek overal verwrongen en doorboorde stukken grijsgroen gekleurd verwrongen en doorboord plaatwerk, onderdelen van de bom.

Het duurde lang eer iedereen een beetje bekomen was van deze enorme verschrikking.

Al gauw kwamen de eerste ramptoeristen toestromen.

Wat mij toen het diepste heeft getroffen was de ongelooflijke nieuwsgierigheid  en het franke optreden van een aantal toegestroomde dorpsgenoten. Er liepen zeker meer dan honderd nieuwsgierigen rond. Sommigen overdreven nieuwsgierigen gingen ongegeneerd zelfs tot in het woonhuis rondneuzen.

Er was er slechts één, een schooljuffrouw, die hulp kwam bieden bij de verzorging van de enige lichtgewonde.

We hadden plots geen privé meer. We stonden als het ware ineens hulpeloos op straat.

Ik vraag me zelfs vandaag nog af,  waar mijn ouders de moed vandaan hebben gehaald om deze onbeschrijflijke ramp te boven te komen.

Met alle mogelijke middelen werden de allernoodzakelijkste deuren en ramen voor de eerstkomende nacht dicht getimmerd.  De rest zou later wel volgen.

Ik herinner me vandaag nog zeer goed hoe we die nacht, allen bevreesd voor de dieven, zijn gaan slapen.

Precies veertien dagen later, op een donderdag rond 13.00 uur,  kwam er weer zo’n sputterend tuig zeer laag overvliegen. Het hele huis daverde. We stormden naar buiten. Daar zagen en hoorden we de bom verder pruttelen. Op dat ogenblik viel de motor uit. Het akelige tuig daalde in zweefvlucht, langzaam glijdend  voorbij ons huis, tot  het 400 meter verder in de toppen van een dennenbosje ontplofte.

Vandaag kunnen we ter plaatse nog vaststellen, hoe er in diezelfde rij dennen een flink aantal ontbreken.

Twee vliegende bommen (V1) en één tweetrapsraket (V2), in de Goorstraat, hebben zo’n 64 jaar geleden ons  klein dorpje weten te treffen. Er was telkens grote stoffelijke schade, doch er vielen hierbij gelukkig geen doden.

Moest ik vandaag die Duitse rakettenpionier Von Braun nog kunnen ontmoeten, ik zou het hem eens flink onder zijn neus wrijven. De man is echter reeds 31 jaar geleden overleden.

De landing van de geallieerde troepen op de Normandische kusten op 4 juni 1944.

Na de landing in Normandië op D-day, 6 juni 1944, geraakte iedereen in ons land stilaan overtuigd dat het einde van de oorlog naderde.

Op 11 september 1944 gonsde het in ons dorp van de geruchten over het naderende leger van de geallieerden.

De avond voordien waren er nog Duitse eenheden aan de oostelijke oever  van het Albertkanaal gelegerd.

Ze vuurden op alles wat er op onze westelijke kant van de kanaaldijk bewoog. Iedereen verwachtte nu hevige gevechten nabij het kanaal bij het naderen van de Britse troepen.

Toen deze op 11 september rond 16 uur in razende vaart in hun kleine lichte jeeps zelfs door de kleinste weggetjes de dijk van het Albertkanaal opstormden, gebeurde er niets.

De Duitse eenheden bleken namelijk de nacht voordien in zeven haasten te zijn gevlucht. De tweede boogbrug, gebouwd in 1942 hadden ze echter met dynamiet opgeblazen, om zo de aanstormende bevrijders af te remmen.

Er bleven die dag  steeds maar meer jeeps en lichte pantserwagentjes langs ons smal straatje naar de kanaaldijk stormen.

Onze verse tomaten en eieren waren bij de geallieerde soldaten zeer welgekomen.

 

In  24 uur tijd werd nu door de genietroepen aan de Bredestraat een dubbele noodbrug, een pontonbrug rustend op inderhaast opgekalefaterde kleine oude kanaalschepen,  ineengetimmerd.

Ook de avond van die dag moesten we, zoals steeds voor de duisternis viel weer thuis zijn.  

De volgende morgen denderden reeds talloze legervoertuigen over het  in zeven haasten  ineen getimmerde ponton.

Van dan af raasden er dag en nacht, gedurende weken, enorme hoeveelheden zware tanks, camions en allerlei zwaarbeladen legervoertuigen over deze dansende, piepende en krakende noodbrug naar de overkant, op weg om het front te bevoorraden.

 

In diezelfde periode werd de brede kanaaldijk, op de westelijke oever over een afstand van kilometers, volgestouwd met enorme legervoorraden, hoofdzakelijk grote hoeveelheden brandstoffen, stapels jerrykans met benzine, bussen met olie en tonnen met petroleum.

 

In het begin passeerden we daar elke dag, op weg naar kerk of school.

Vandaag lijkt het of die speciale geur van benzine, olie en petroleum nog steeds in mijn geheugen is blijven hangen.
 

Korte tijd later mocht daar niemand meer in de buurt komen wegens brandgevaar. Later bleek echter dat er door sommige grijpgrage bewoners te veel in het geniep gebunkerd werd..

 

Intussen sleepten de oorlogsmaanden zich moeizaam voort.

 

De in stukken gebrande onderdelen van de gedynamiteerde tweede boogbrug werden kriskras  op de kanaaloever opgestapeld.

In een minimum van tijd werd daarna op dezelfde plaats aan de Nieuwe Weg  (Stokrooieweg) een dubbele Baileybrug aangebracht. Beide brughelften werden door twee in het water geplaatste massale houten constructies ondersteund.

Na de oorlog werd één brughelft van deze baileybrug verwijderd om ze elders, waar de noodzaak groter was, te gebruiken.

De andere helft bleef nog in gebruik tot circa 1962. Toen werd de Baileybrug vervangen door de nieuwe betonnen constructie die we in ons dorp vandaag nog kennen

Na de intocht van de geallieerde troepen op 11 september 1944, werden de Duitsers stelselmatig verdreven. uit onze streken.

De geallieerde troepen rukten al te gehaast via België en Nederland op naar Duitsland.

 

In België vierde men intussen reeds overal uitbundig de bevrijding, de overwinning op het Duitse leger en het einde van de oorlog.

Ook een aantal dorpsgenoten trokken juichend en triomferend naar het dorpscentrum. Op het gemeentehuis werd de sirene naar buiten gehaald. Maar deze keer niet om luchtalarm aan te kondigen. Een paar stevige jonge kerels begonnen zo krachtig en zo luidruchtig de handbediende sirene te doen loeien tot ze stuk sprong.
  

Het was echter even te vroeg hoera geroepen … de beer was nog niet geschoten.

 

In een laatste stuiptrekking  zou het Duitse leger nog plots uitpakken met een groots opgezette verrassende tegenaanval.

Vanuit de Eifelstreek rukten ze weer op, via de Ardennen naar België.

Op 16 december 1944 barstte het Duitse tegenoffensief los.

Dit schrikwekkend nieuws sloeg in als een bom. Ik herinner me nog zeer goed hoe de schrik ons allen om het hart sloeg bij het horen van dat onverwachte nieuwsbericht.

Zouden de  “Moffen” dan toch nog de oorlog gaan winnen?

De Duitse infanteriedivisies stootten met hun pantsereenheden, onder leiding van Von Rundstedt, tot diep in de Belgische Ardennen door.

De Amerikaanse divisies, die in de Ardennen verbleven onder leiding van Generaal Patton werden totaal verrast. Hun divisies, die duidelijk in de minderheid waren, kregen zware klappen.

Daar de weersomstandigheden met sneeuw, mist en vrieskoude volledig in hun nadeel werkten konden ze niet rekenen op de hulp van hun luchtmacht.

Ze werden  langzaam maar zeker in een wurggreep genomen door de Duitse overmacht.

Ze hielden echter hardnekkig stand  en brachten de Duitse aanval tot staan bij Bastogne.

Op de Duitse eis tot overgave, klonk het Amerikaanse antwoord kort en krachtig:”Nuts!” (= “Val dood!)

Intussen rukten geallieerde versterkingstroepen aan.

Op 23 december klaarde de hemel boven de Ardennen eindelijk op.
Door het ingrijpen van de geallieerde luchtmacht, werd het lot van de Duitse troepen nu snel bezegeld.

Intussen vielen de geallieerde vliegtuigen ook nog talrijke andere doelwitten, dieper in Duitsland gelegen, aan.

Op 26 december werden de Duitse linies nabij Bastogne doorbroken.

Het eindresultaat van het ardennenoffensief was verpletterend.

Bij de Duitsers telde men 2.500 gesneuvelden, 1050 krijgsgevangenen, 81 van hun 88 tanks, 7 lichte kanonnen en al hun veldgeschut (74 stuks) en  405 voertuigen werden vernietigd.