De pallembuëm...

Achteriën is’t wèrral konzjéi! Ik wéit allènsj nog ni wâ dâ’k gon doen. Blaive’k ier? Goëne’k op vajjozje? Faitelaik bènne’k ne mènsj die béiter touisblaaift. Azze’k ier iet téigekom bènne’k derèkt bè-j-alles bei. Op vajjozje goën dâ’s ammel goet, mor ik kan man èige nowô. D’r goë mè moejte nen dag verbèi of ‘k èm iet véire.

Verléide joër uëk, ‘k moest malgeréi méi nor de zjië mè de die vâ mèi, en tèn nog vèr viërtien doëge! Mènneke, mènneke, benne’k ik d’r ewwâ téigegekomme! En ik ouë ’t éir nog zuë gezèit dâ’k liever ouë dâ z’alliën gingk… Mor dâ was wèrral ni nor de goestingk vâ madam nowô. Ik déi dâ vèr ier alliën man gange te kènne goën!

We woëre ginter nog mor e goed ier en ze kost d’r mè mei-j-al nor nen doktaur! We woëren on’t wandelen op den daik im Blankembèireg en d’r réi d’r ne snotoëp van e joër of zéive mè zan gaukaar téige mam biëne. Gillegans dem bast af en man bliëke zaumerbroek nor de ge wètj wèl. Nâ-j-èmme’k die broek al vaiventwinteg joër en d’r mangkéirdege nog niks oën. Ik ief die spesjoël vèr isj nor de zjië méi te goën en naa-j-is ze vèr de vouilbak nowô!

Nâ-j-éi dâ d’r ni-j-opgave. Alle doëge kwampe’k d’r iet téige. We gingke ne krèim éite en dië garsong kiepert dië krèimgellas d’r over mèi! We gingke mossele frèite en dâ potteke saus vèr die mossele in te doppe auver man èm. ‘k Goën op ne mèiret achter koeke nor dem bakker, dië zak schéird’ aupe. Ammel die koeke de gront op! ‘k Goen iëne kiër nor’t strant mè madam. ‘k Zit d’r e goed’ alvier in azuë ne zéitel die stikke vâ mènsje kost en ‘k ouë ne zonneslag. Twië doëge binne blaive! ‘k Goën op de pier nikker nor de vissers kaike, ‘k trap d’r op iëne van die vissers zanne lanséi. Een uëpen ambras en nen uëp gèltsj kwait. ‘k Kost vanèigest die lanséi betoële nowô. ‘k Goën iëne kiër op den daik op die-j-oërdege vellaukes rèin op de “Lustege Vèllaudrom” en ‘k stouik d’r achter twië menniete mè man sjokkedaize téige diën aute plansjéi. Vedrom em broek nor de vointsjes en twië dikke kniene!

En ‘k ouë ’t éir pertang zuë gezèit dâ’k liever touisbléif. ‘t Is dorvéir, ik wéit van dem balange nog ni dâ’k zâ méigoën van de joër… Mor gelèk as dâ’k ik véil te zèggen èm is dâ toch nog een twaifelgeval zènne!

                                             

Alléi 't wil gezèit zain... Faitelaik éige't ni zouiver mè 't Pèirt te moëke mor 't
goët er toch em bitsjen auver...
'k Em verlèje wéik een duës pranille g'at! Azèkken goej dâ dâ woëre! 't Was een duës vâ zessenderteg pranille en d'r zitj mor iën nimmer in. Ik goën z'ave want ons Pèirt stoët erop! Mor 'k èm mè loëte waismoëke dâ ge zin ne wingkel kèn kuëpe in klajnnere verpakkingk uëk. In alle geval ik goën die-j-iën pranille ave as soevenirke. Ge kènt dâ gon pèize nowô, ons Pèirt stoët er op en dâ moete'k as een rèlekwie verzèrge... Mor 'k pèis dâ'k mè-j-iën van déis doëge toch een duëzeke zâ gon oële want ik mag ze gèire...




                                                                                    

Tot voor enkele jaren werden door ‘Den Dèrremonse Klapper’ regelmatig voordrachten gehouden aangaande het plaatselijk dialect. Om het theoretisch gedeelte hiervan een beetje aangenaam te maken speelden een aantal leden van de Klapper enkele ‘praktijk gerichte’ sketches, waar naast de humoristische noot ook de nadruk werd gelegd op de uitspraak van het bijna verdwenen dialect. Denise Van Geel, bekend van het toneel in onze stad en van andere verenigingen trad vaak aan als versterking. Dat de voordrachten een groot succes kenden illustreren wij met de onderste foto. Deze toont een beeld van de zaal tijdens een voordracht van de ‘Klapper’ in samenwerking met professor Taeldeman van de Gentse universiteit, die een enorme positieve en leerrijke bijdrage leverde omtrent het ‘regiolect’.


Denise Van Geel en Jempi in "Gezellig thuis". De befaamde sketch waaruit wij ons vooral volgende passage herinneren:
"Wâ zouën de mènsje d'r vâ pèize azze'k nâ-j-in den of in mannem bikini in de zonne goën ligge?". "Dâ'k mè-j-aa getraat bèn vèr â sènge!!!"...



Dezelfde sketch gebracht in het OCMW Dendermonde, ter gelegenheid van een familiehappening aldaar.


Vlnr. Marc Van Gijseghem, Denise Van Geel en Jempi.


Jempi in "de stadsarchitect". Een ludieke omschrijving van werken in de stad.


Een overvolle zaal in het stadhuis tijdens een voordracht van 'Den Dèrremonse Klapper'.

In het verleden telde onze stad een aantal cinema’s, als onderdeel van het amusement van de inwoners.

Een lijstje:

-Cinema Kruger – 1912-1914 (hoek Bogaerdstraat-Papiermolenstraat).

Later werd dit Elisabeth Palace – 1926–1932 en Cinema Rex – 1933-1936.

Van 1937 tot 1962 werd op diezelfde locatie Cinema Plaza uitgebaat.

-Cinema Moderne draaide films van 1917 tot 1926 en was gesitueerd waar later het Café ’t Moleken gevestigd was aan de Franz Courtensstraat (inmiddels ook verdwenen).

-Cinema Pathé was gevestigd op de hoek van de Veerstraat en de Scheldestraat van 1911-1914 en werd toen uitgebaat door de familie Bauwens.

-Cinema Minerva Palace was gesitueerd op de Vlasmarkt van 1923 tot 1934.

-Cinema Paleis Koningshof werd uitgebaat door de familie Schellekens van 1926 tot 1937.

-Cinema Roxy in de Sint-Jorisgilde draaide van 1939 tot 1972 en vormde evenals Cinema Plaza een sterke concurrentiestrijd met Cinema Belgica.

-Cinema Belgica in de Kerkstraat (thans CC Belgica) zullen zich velen nog herinneren. We onthouden hier vooral de familie Rijdant. Hier werden films gedraaid van 1939 tot 1984.

         
Een beeld van de centrale (eerst 901, later 101) die zich in het politiebureel bevond aan de Franz Courtensstraat. We zien op de foto Hoofdinspecteur Louis Scholliers van de stedelijke politie en Eerste Wachtmeester Gilbert Van Rijsselberghe van de Rijkswachtbrigade Dendermonde.

De nieuwe gevangenis met al de pro en contra's stond geruime tijd in de belangstelling en zal er alvast nog dikwijls komen in te staan. We hadden onlangs een interview met Piër van Tatjes. We kregen op onze vragen enkele gevatte antwoorden...

Piër wat is uw mening omtrent de nieuwe gevangenis die er dra zal komen?
Iëst en vèrral meniër wille'k â loëte wéite dâ'k vriëdeg groeitsj ben dâ ge mèi-j-ouitkiest vèr e poër vroëge on te stelle. En vèr nâ t' antwaurde op â vroëg. Zelf èmme'k nog nuët in 't prézong gezéite mor ik èm mèe loëte vertèlle dâ't uëg tait is datter e nief komt.

U bent nogal vaak vlug op de hoogte van de ontwikkelingen in de stad. Weet u toevalig meer over de nieuwe gevangenis?
Awél meniër, woër dâ ze goë komme dad'èmme de mènsje verlèje wéik kènne léize in sommegste gazètte. Ik goën d'r mè ni-j-auver ouitspréike of dâ 't nâ de goej ploitsj is of ni, doër moeje'k mè ni méi. Ge wètj, vèr den iëne zâ dâ goe zain en vèr den andere zâ dâ ni goe zain. Mor ik èm toevalleg mè ne persuën geklapt die auver twië w¨éike in de Buëmait on 't potrètte trèkke was, zuëgezèit in de gebiere van de ploitsj wordâ 't nief prézong zouë komme. Dâ was ne vrië zjantiejen tip en ge kost dor uëk isj iet on vroëge. Ik èm on dië mènsj gevroëgt vèr wâ datten faitelaik on 't portrètte trèkke was van em ploitsj wordâ niks'n stoët... Ge verstoët, ik kom attait em bitsje op man kausen af, mor ik blaif op manne kivief nowô!

En? Heeft dat heerschap dan ook op uw vraag geantwoord?
Vanèigest dadde. Diën tip éi mè gezèit dâ't vrië schuën gingk wèrre. De mènsje datter moete verblaive goën éir touis voele in dâ nief spel. Ik èm d'r straks al gezèit dâ't ne vrië zjantïejen tip was, en dâ zain giën léigene want â-j-éi mè¨'n tiëkeningk gegéive van dem binnenkant van't nief spel. 't Is te zegge van 't géin dâ ze proppozéire. Wâ dâ nâ ni gezèit is dâ't zuë zâ wèrre nowô.

Piër toont ons de tekening die hij van de persoon ontving en wij waren zo vrij hiervan een digitale opname te maken die wij bij onderhavig artikel voegen.

Piër nog een laatste vraag. Welke bestemming moet de oude gevangenis aan de Sint-Jacobsstraat volgens u krijgen?
Daddis vanèigest nen anderem botram nowô. Faitelaik èmme'k d'r uëk al zitten op pèize en volgest mèi kènne ze d'r 't best em fiëstzoël vâ moëke, dâ me vedrom af en toe-j-isj kènne gon danse gelèk as in den tait in 't Kauningsof in de Dikstroët.
Wie wètj géive de pompiers tèn vedrom ginnem bal gelèk as vroeger, en de Dongstroët en den Aavéidéi... Mè dâ ge d'r nâ toch auver begintj... Ik èm op nen oëvet isj zitte tiëkene en ge kraigt dâ vâ mèi, mor ge moet dâ dervéir nij-on alleman loëte zien zènne. 't Zain twië tiëkeningskes, iën van de kant van 't Prézongstroitsje en iën van den achterkant. Dâ ge dad' on e poër mènsje nikke loitj zien, dâ kan mè nâ ni géive, mor alleman moet man koeinsjtwèirke ni-j-'n zien nowô!

Piër wij danken u voor uw bereidwilligheid en voor uw medewerking aan dit interview.
Ach mènneke, dâ kan mè-j-ammel ni géive. Azze'k mor kan èlpe!

Op onderstaande foto een beeld van het kruispunt aan de Mechelsepoort. Het was toen alvast niet zo druk op dat punt als vandaag...

Bemerk vooral nog beide bruggen, de Dender- en Schelde, de spooroverweg met centraal op de foto het 'bareelwachtershuisje', de kranen van de haven, ...

Een gelegenheidsjazzband speelt ter gelegenheid van de opening van het Cultuurcentrum Belgica aan de Kerkstraat (sept. '96).



Uiterst links op de foto, toenmalig cultuurschepen Ferdy Willems.
De band (vlnr) Marc Van Gijseghem (bassdrum), Eric Bals (bastuba),
Marc Hotte (banjo) Franky Van Der Slock (sax tenor),
Norbert De Snock (sax alto), Jempi (snare).

Twee opnames tijdens een viering van een huwelijksjubileum van de familie Delcart-Picqueur in de bovenzaal van 'Den Ommeganck' op de Grote Markt.


De jubilarissen kregen het bezoek van gewezen schepenen Jan Van Damme (bovenaan uiterst links) en Patrick Meulebroek (bovenaan uiterst rechts).

De bovenste foto toont ons cafébazin Florine Bertin in haar café aan de Sint-Rochusstraat (begin de vijftiger jaren). Zij was de echtgenote van Petrus "Pirke" De Rocker (foto eronder). Naast de bazin (vrnl) Germaine de Rocker, Robert De Jonghe en Frans De Jonghe.




"Pirke" De Rocker


Deze foont toont ons een Hugo Blommaert en zijn echtgenote Marie Verstrepen in café 'Den Blauwe Steen' aan de Mechelsesteenweg in 1968.