Groen...

Billekes mè-j-ouitlèg...

Sedert Van Dale het woord ‘ritsen’ uitgevonden heeft, zou men nu zonder enig probleem moeten kunnen invoegen. Ritsen moet je bijvoorbeeld doen op de Noordlaan, als je van de Mechelse Poort richting Appels rijdt. Geloof me, ‘ritsen’ is waarschijnlijk voor sommigen niet gemakkelijk om uit te spreken, maar nog minder makkelijk om het te doen! Om de beurt zou er een auto moeten worden tussen gelaten, zodat het verkeer vlot verloopt en er zowaar geen file ontstaat…




De meeste bestuurders zijn nog altijd van het principe ‘eerst is eerst’ en ‘achter mij ben jij de eerste’! Het kan ook wel gebeuren dat je gewoon de pas wordt afgesneden door een of andere kittige chauffeur, die waarschijnlijk om bepaalde redenen tijd te kort heeft. Durf je te reageren door met je lichten te knipperen of door te claxonneren (wat ook niet mag!), dan zie je de gevolgen wel. Oeps, agressie in het verkeer heet dat tegenwoordig. De gekende middenvinger gaat een drietal keer de hoogte in, en dan mag je al tevreden zijn dat de bestuurder niet bruusk op de rem gaat staan, uitstapt, en je een oplawaai of zelfs een oorveeg verkoopt als je deuren niet slotvast zijn (wat dan ook weer in strijd is met de veiligheidsvoorschriften)…

Van Dale zal ’t wel zeggen, 'ritsen'… En, als het even kan, als ik op de baan ben, laat mij er tussen hé!

In 1892 koos een jury voor een ontwerp van een monument ter ere van de Dendermondse dichter Prudens Van Duyse. Het winnende ontwerp werd ingediend door beeldhouwer Godfried De Vreese en architect Victor Horta.
Het beeld werd op 27 augustus 1893 op de Vlasmarkt - nabij zijn geboortehuis - plechtig onthuld door burgemeester Omer Van Damme, in aanwezigheid van een talrijke menigte en van vele tientallen verenigingen uit het Vlaamse land.



In 1927 besloot het stadsbestuur het beeld een andere standplaats te geven. De reden hiervan was de ophoging van de Vlasmarkt. Enkele weken later werd het heropgericht in een 'lusthof' ook 'Square Van Duyse' genaamd naast het gerechtsgebouw aan de Franz Courtensstraat.



In 1986 diende het beeld een reinigingsbeurt te ondergaan, en bij de leden van de Marnixring 'Ros Beiaard' groeide het plan om het terug naar de Vlasmarkt te brengen. 

       

Pas in 1993 was het stadsbestuur voor dit plan gewonnen. In 1994 startten de voorbereidende werken en de demontage van het monument. Nadat de fundering op de Vlasmarkt werd teruggevonden, werd de sokkel in zijn oorspronkelijke staat hersteld en werd een smeedijzeren afsluiting gemaakt. Op 16 april 1994 werd het beeld op zijn oorspronkelijk plaats onthuld door toenmalig burgemeester Maurits Dierick. De vrijgekomen plaats aan de Franz Courtensstraat werd enkele maanden later ingenomen door het monument van baron Franz Courtens.

Enkele vrienden poseren... Uiterst rechts Jozef Verhofstadt.



Bij 'den troep'. Rechts: Jozef Verhofstadt.

Billekes mè-j-ouitlèg...

We publiceren de tekst van een lied, dat hoogstwaarschijnlijk ooit werd gezongen in een revue. De tekstschrijver is ons onbekend, alsook de wijze waarop het lied werd gezongen...


In Dèremonde is niks tekèrt
van oën de stoësse tot op de Mèrt.
Wingkels mè-j-uëpe
en ge kèn van diën stammenéi in d'ander luëpe.
de mensje zain ier iël sjantie,
en op 't Vèstsje noeme ze bekan ammel Mie.
Tot verwonderingk van iederiën,
dâ, dad' èmme wéir in Dèrremonde alliën.



Eite dâ kend' auveral,
en zouipe nog 't miest van al.
Ieder stat éi zan spésjalletait,
vèr iet te préparéire vèr 't ontbait.
Mor ier, in Dèrremonde, stoë m'n on de kop,
as g'er doed' een kladde mostoërt op.
Een schèlle kopvliës zonder biën,
dâ, dad' èmme wéir in Dèrremonde alliën.



Den Dejnner, dâ's 't siëroët  van ons goeje stéide,
en 't mag gezèt wèrre mè réide,
â sierd' ons vajnsters en ons déire,
mè zan oëgenoëme géire.
Ons kauper en ons zilver, 't sloëgd' ammel ouit
wanniër kom er nâ toch dâ wétsjbeslouit.
Wéir zitte mè mikraubes van on onze kop tot on onze klainstjen tiën
daâ, dad' èmme wéir in Dèrremonde alliën.



Ons pompiers zain nâ-j-uëk gemodèrnizéirt,
't stat éi d'éir ne nieven ottau g'offréirt.
E stik van duuzende frange,
't is nâ t'aupe dâ z'er ni blaive mè-j-ange.
Nâ zain ze fiër mè-j-éir nieve spouit,
want éirezn ottau éid' uëk woëter in zannem bouik.
Spaiteg â-j-is ewwâ gruët!
Tot verwonderingk van iederiën,
dâ, dad' èmme wéir in Dèrremonde alliën.



Mor ons Ros Bajjortpèirt,
zanne kop alliën diën miljoene wèirt.
En vierentwinteg pajnners die-j-èm kènne droëge
omdâ die mènsje uëk ne goejen drippel kènne verdroëge.
Die van Oilsjt èmme 't isj wille ontvoere,
mor ons azjènte èmme 't éir loëte voele.
Ze trapten op d'Ajoinen éiren tiën,
want azuë-j-e Pèirt,
dâ, dad'èmme wéir in Dèrremonde alliën!

19 mei, de verjaardag van vader, die ons 10 jaar geleden verliet.
10 jaren van immens verdriet.
Hij wilde nog zo heel lang leven
en in zijn stad nog zoveel beleven...
Maar het lot gunde hem dit niet.

  







Jozef Verhofstadt
° 19 mei 1935
+ 30 maart 1999

Een lied over onze stad...
De tekst van het lied werd geschreven door Paul Mortiers (?).
De wijze waarop het wordt gezongen is onbekend.
De tekst, oorspronkelijk in het AN, werd voor dit blog in het dialect omgezet door Piër van Tatjes.




Ik bèn van Dèrremonde, van 't Ros Bajjortbloet,
diën ingst, dië liep terstonde, gelèk nen ingst dâ moet.
A liep mè fiëre knoëpe, de vajjant grat omvèir,
die vluchtege gelèk oëpe, mè-j-oëkeleg geblèir,
die vluchtege gelèk oëpe, mè-j-oëkeleg geblèir,

refrein:
Van la tira lalalala
Van la tira lalalala
Ik wéit et van de maine en èi vâ zanne pa
Ik wéit et van de maine en èi vâ zanne pa

't Zwiët vâ Sjarlemanje, dâ stont tot in zam broek,
zuë'n biltsj dad' moet gin franje, 't was zjust ne péiperkoek.
De Kaizer riep: "mikt dieper", schitj duët dâ viereg pèirt,
mor 't Ros gaf èm ne zwieper, mè zanne zwèrte stèirt,
mor 't Ros gaf èm ne zwieper, mè zanne zwèrte stèirt.

Ik blaif ne kopvliësfrètter, dâ vliës beval mè goet.
't Mok mè toch ni vetter, ik waik vâ giëne voet,
zuë bènne'k lèk 't Ros Bajjort, mâ voën géive'k ni-j-af
en zelfs azze'k duët bèn, tèn zinge'k i mâ graf
en zelfs azze'k duët bèn, tèn zinge'k i mâ graf.

In de tuin van Bond Moyson...




Irma Gerlo.



Jules Van Damme en echtgenote Irma Gerlo.

Billekes mè-j-ouitlèg...

Een tekst geschreven door René Legat (in oktober1990)...
René was en is nog steeds woonachtig aan de Kasteelstraat en had het onder meer over de slechte toestand van de parking 'gedempte Dender'...

Dèrremonde 'k zien â gèire...

Azze'k 't smèires déir man vajnsjter kaik nor 't sant
nor dië stomme plaasj, de liëlekste van 't lant.
Ten pèize'k i man èige,
Dèrremonde, 'k zien â ni gèire.
Azze'k wandel in de Damme op den Dejnnerdaik
en tristeg nor dâ zwèrt en stinkent woëter kaik.
Ten pèize'k i man èige,
Dèrremonde, 'k zien â ni gèire.
'k Em zjiër on 't èrt azze'k dem Bèlzjika zien stoën
worrom moeste z'èm kuëpe, vèr kapot te loëte goën.
Ten pèize'k i man èige,
Dèrremonde, 'k zien â ni gèire.
De Mechelse Puërt èmme ze doen klasséire,
mor z'èmme gië gèltsj vèr te loëte restauréire.
Ten pèize'k i man èige,
Dèrremonde, 'k zien â ni gèire.
Vèr alles ister gèltsj, balve vèr kiltier,
daddis vèr d'iëre vèil te dier.
Ten pèize'k i man èige,
Dèrremonde, 'k zien â ni gèire.

Mor ik pèis op al die schuëne dinge,
die-j-ons in 't stat auveral omringe.
Tèn pèize'k i man èige
Dèrremonde 'k zien â gèire.
Wéir kènne nen uëp dinge, die vrèmde ons benain,
awèl, zèg mè, woër kan dâ tèn nog béiter zain?
't Statouis, 't Begainof, d'Abdèi en de muzéi,
de Gruëte Kèirek, Poëter De Smètj en Van Douize doen zelfs méi!
Tèn pèize'k i man èige
Dèrremonde 'k zien â gèire.
En as dem bajjort spèltj van 'Ons Banier',
zouë 'k wel kènne schrië vâ plezier.
Tèn pèize'k i man èige
Dèrremonde 'k zien â gèire.
As mè Katouit de Réize déir de stroëte goën,
wor dâ de mènsje op vier vaif raute stoën.
Tèn pèize'k i man èige
Dèrremonde 'k zien â gèire.
En azze'k tèn 't soëvest nor mam bèdde goën
as tèn wèrral ne schuënen dag verbèi-j-is gegoën.
Tèn pèize'k i man èige
Dèrremonde 'k zien â toch zuë gèire!


   

Robert Korte en Clementine Vereecken poseren in hun tuin.



Robert Korte en Clementine Vereecken met een van de kleinkinderen.

Indiaan, Mars en Goliath in actie...



Reus Indiaan omringd door fakkeldragers.



Reus Mars met dragers Marc en Rudolf Buggenhout.



Reus Goliath met dragers Jean-Pierre Buggenhout en
Johnny Van Gijseghem (+).

(met dank aan JP De Donder).

Billekes mè-j-ouitlèg...


   

Naast volksliederen werden ook sportliederen gemaakt. Het meest bekende is waarschijnlijk het thans nog gangbare KAVD-clublied. Het werd geschreven in 1922 door F. De Vuyst en 'op muziek gezet' door Frans De Clercq. Het was clubsupporter nummer 1, Gustje Mestdag, die de aanhangers van paarsblauw het lied aanleerde... Dit gebeurde tijdens een 'plechtigheid' op de Grote Markt, ter hoogte van het café van Gustje. Honderden supporters verdrongen zich voor het café en ook de harmonie van August Mestdag had postgevat op de Grote Markt. Mestdag stond op de eerste verdieping van zijn herberg in het open venster en dirigeerde gans het gezelschap!
De tekst:
Onze club door iedereen gekend
al bezit ze genen cent
Heeft toch rijkdom in overvloed
als men rekent haren moed
Lacht de zege ons eens tegen
Dan zingen wij allen blijgezind;
Maar slaat het spel soms eens tegen
Laat datgeen dat keert toch als de wind...
Onze club ...
Moedig gekampt en wint ohé
Mannen van den A-V-D - Aa-Vé-Dé ...



Sommigen hadden wat moeite met het onthouden van de originele tekst en improviseerden er maar op los. Zo ontstond onder meer het welbekende:
Aa-Vé-Dé killemodee dee dee
pak ze vast en speelt er mee...

Hoewel op 6 mei jl. de start werd gegeven van de werken aan de Vlasmarktbrug, kan men nog altijd over de brug rijden. De geplaatste afsluitingshekken zijn verdwenen. Volgens de verantwoordelijken zijn de werken wel gestart, maar is het niet nodig om de brug af te sluiten voor het verkeer. Zoals u al hebt vernomen, wordt de vaste brug vervangen door een ophaalbrug om pleziervaartuigen tot de stad toe te laten. De werken passen in een project ‘De Dender loopt’. Later wordt het openmaken van de gedempte Dender én tevens de bouw van een nieuwe brug aan het kruispunt Bogaerdstraat-Veerstraat voorzien.



Een beeld uit het verleden, dat we wellicht binnen afzienbare tijd terugzien: werken aan de Bogaerdbrug..

Oud grondplan (staalgravure).

Enkele details uit oorlogskranten met betrekking tot de stadsbrand van 1914...

Billekes mè-j-ouitlèg...