Even cursief...

De Ros Beiaardlegende is internationaal bekend!



Het Ros Beiaard kent ook een internationale uitstraling. In Duitsland, Nederland, Spanje en Italië vindt men sporen van het Ros terug.
In het Duitse Keulen vertelt men dat Reinout na een roemrijk ridderleven monnik werd en als steendrager werkte aan de bouw van de beroemde Dom van Keulen. Medearbeiders verdronken hem in de Rijn... In de Sankt Reinoldkirche staat een meer dan levensgroot houten beeld dat de Heilige Reinout voorstelt als ridder.
In die regio hebben zich twee legenden verweven. Het gaat om de sage van Reinout en de Vier Heemskinderen en om de legende van monnik Reinoldus.
In het Nederlandse Breda kwam er een ommegang van een Ros Beiaard voor van 1502 tot 1574. In de sacramentsprocessie van 1506 is er sprake van een 'volbeyert' en 'Vier Heemskinderen'. In 1572 maakte de reformatie een eind aan de processie.
In 's Hertogenbosch voerden de Rederijkers in 1610 en in 1619 een spel op over het Ros Beiaard. Een processie met een Ros trok van 1413 tot 1572 door Bergen-op-Zoom, en in 1437 werd in Eindhoven een 'volbeyert' rondgedragen.
Geldrop bezit een Ros Beiaardstandbeeld van Guus Hellegeers en een "Vierheemskinderenlaan".

In Frankrijk vindt men de stad Montauban waar volgens de legende de vier heemskinderen een tijdje in het 'Chateau Renaud' verbleven.
Bogny-sur-Meuse bezit een standbeeld van de vier heemskinderen en in Pontcharra staat er een standbeeld op de Place Bayard. Het stelt ridder Pierre de Terrail voor, Seigneur de Bayard.



In Italië was de sage van de vier heemskinderen in vorige eeuwen een geliefkoosd thema van straatzangers.

Nog meer informatie hieromtrent kan u terugvinden op de website www.rosbeiaard.be/historiek/de-sage/internationale-uitstraling

In navolging van ons artikel over 'Den Dèrremonse Raf''...



Op 'Den Dèrremonse Raf' na hoort men tegenwoordig nog weinig oude liedjes uit het Dendermondse repertoire naar voor brengen. Het is misschien een teken des tijds? Vroeger hoorde men regelmatig liederen als 't Lied der Rosiers of Het Lied van de Leeuwerckenaers weerklinken. Misschien mag dit een hint wezen om in de toekomst bij de voorstellingen van de genoemde toneelkringen hun lied te laten horen bij de aanvang of tijdens de pauze... Het zou zeker een middel zijn om de liederen van een teleurgang te vrijwaren...

We hebben het even over het ontstaan van liedjes tijdens WO I.
Tijdens die oorlog werd in de stad een 'Komiteit' opgericht dat zich inliet met 'goede werken' voor de bevolking. Zo voorzag het 'Komiteit' gratis klompen voor al degenen die er om verzochten. Gezien de klompen niet steeds in de juiste maat konden worden geleverd - "à la guerre comme à la guerre, n'-est-ce pas!" - had de man in de straat de actie al vlug in een kernachtig liedje uitgedrukt. Tijdens de sombere bezettingsperiode kwam de geest van Uilenspiegel tot uiting in het liedje dat als volgt luidde:
Dames en Heren, ziet ons eens gaan.
Altijd marcheren met blokskens aan.
Niet om te stoefen, ze zijn al gelijk,
zeggen de heren van 't Komiteit.

Dendermonde is door de jaren heen steeds een 'kazernestad' geweest. Er werden destijds diverse 'Lotelingsliederen' geboren en gezongen. Hierna één van de liedjes omtrent de opeising der jonge mannen die met de 'poepers' (typisch Dendermonds voor 'schrik') zaten:
Moeder, moeder, wat is dat?
Heel mijn hemd is nat!
Mijn vloeren broeksken dat is vol .....
Wij gaan naar Lessen en dan naar 't front!

Tijdens WO I was er nog geen sprake van 'Winterhulp' of 'zegelkens'. Wel kende men 'het lazareth', waar behoeftigen gratis soep konden verkrijgen. Terwijl werd aangeschoven aan de Zwarte Zusterschool met het eetketeltje onder de arm, zongen zij:
En wij gaan naar 't Lazareth,
naar 't Lazareth, naar 't Lazareth.
Wij hebben thuis toch gene fret, gene fret...

De geringste aanleiding volstond om een 'volksliedje' in 't leven te roepen.
Eens de oorlogmiserie voorbij was, kwamen de revue-schrijvers op de proppen en werden liederen geschreven die veelal plaatselijke toestanden hekelden. 

Een tekening van de Onze-Lieve-Vrouwekerk.

Billekes mè-j-ouitlèg...

Als prelude op iedere herfst componeren zwaluwen hun afscheidsliedje op telefoon- of andere draden. Eens de trekvogels op zoek gaan naar de zon van het zuiden, is voor het verenigingsleven in het algemeen het tijdstip aangebroken om intense aandacht te besteden aan het programmeren van de winteractiviteiten, waarvan bij velen het ‘teerfeest’ een belangrijk onderdeel is. Het is duidelijk dat dergelijke feesten vroeger intenser werden gevierd. Op elk teerfeest was er muziek en werd gezongen. Ook het volkslied had vroeger heel wat bijval. Thans moet je ver gaan zoeken om een straatzanger of een folkloregroep te vinden die dergelijke composities ten gehore brengen. Eén van die liederen die in onze stad op zowat elk teerfeest werd gezongen is ‘Den Dèrremonse Raf’… Een lied dat bijwijlen in de vergeethoek is geraakt. Ouderen hoort men soms nog eens uitpakken met dit lied na een of andere braspartij aan de toog van een estaminet.

Een Dendermondenaar is zowat alle talen machtig (hm…), vandaar wellicht de eigenaardigheid van het lied, samengesteld uit Franse en Vlaamse verzen… Wij publiceren tekst en muziek.

C'est Dieu qui nous éclaire, c'est Dieu qui nous entend
C'est Dieu qui nous éclaire, c'est Dieu qui nous entend
Lai tjou lai tjou lai tjou
C'est Dieu qui nous éclaire, c'est Dieu qui nous entend
Nonnes qui reposer sous ces froides pierres - rrrraf !
Pour une heure quitter votre lit funéraire - rrrraf !
Botermelk met kaneel - rrrraf !
Botermelk met kaneel - rrrraf !
Eet patatte met saus...
Suiker, suiker met platte kaas
Suiker, suiker met platte kaas
Suiker, suiker met platte kaas
Eet patatte met saus
Eet patatte met saus
Eet patatte met saus
rrrraf !  rrrraf ! rrrraf !

Via verschillende mediakanalen wordt gewaarschuwd voor het stijgend aantal diefstallen van nummerplaten! Vorig jaar nog werden meer dan 25.000 platen gestolen. Men raadt aan om antidiefstalbouten (met gladde kop) te gebruiken om de plaat op de wagen te bevestigen.

       

Ook kan men gebruik maken van zelfklevende banden of antidiefstalhouders om het mogelijke verwijderen sterk te vertragen. Hopelijk houdt de overheid rekening met dit feit bij de voorbereidingen van de invoering van de Europse nummerplaat die voorzien is volgend jaar. De nieuwe nummerplaat zou volgens onze gegevens een witte achtergrond bevatten met daarop zwarte cijfers en letters. Links zou de 'B' op een blauwe achtergrond komen te staan.

Een tekening van het Vleeshuis op de Grote Markt.

Een opname in het station...

Onlangs lieten wij u via dit blog weten dat een tentoonstelling omtrent het Ros Beiaard op de agenda staat. In 1990 werd een gelijkaardige tentoonstelling houden. Een verslag:

*  *  *  *  *

In het Ros Beiaardjaar 1990 organiseerden de Stedelijke Musea een tentoonstelling over “De Ros Beiaardommegang door de eeuwen heen”. De expo liep van 8 april tot 31 oktober in het pas gerestaureerde Vleeshuismuseum. Er werd een beroep gedaan op de inwoners van de stad en de respons was behoorlijk.

De expo bestond uit twee delen. Een eerste deel gaf met oude voorwerpen, documenten en stadsrekeningen een idee van de ommegang vanaf het einde van de 14^e eeuw tot het einde van de 18^e eeuw. Een tweede luik behandelde de periode van 1807 tot 1975. Elke ommegang uit die periode werd met documenten, verslagen, foto’s en affiches voorgesteld. Er werd een brochure voorgesteld. Het boek dat ongeveer 200 bladzijden telde werd geïllustreerd met tientalen zeldzame documenten en oude foto’s, en werd verkocht aan de prijs van 350 Belgische franken.

In 1884 werd in de Dijkstraat een Stadslagere School voor Jongens en Meisjes opgericht, naar de plannen van stadsarchitect Edouard Bouwens. Daarnaast bouwde men een monumentale Academie voor Schone Kunsten. Deze werd opgericht in 1800, maar was aanvankelijk gevestigd aan de Grote Markt. Omwille van het steeds toenemende aantal leerlingen volgde in 1861 een verhuizing naar de Ridderstraat en in 1884 vestigde men zich in het pand aan de Dijkstraat. Het gebouw werd in brand gestoken tijdens WOI.

In de jaren twintig werd de Stadslagere School herbouwd op de hoek van de Dijkstraat en de Bogaerdstraat. Daarnaast werd eveneens een nieuw gebouw opgericht voor de Academie voor Schone Kunsten (tussen 1924 en 1927).



De school omvatte een drietal vleugels met klaslokalen rond een binnenkoer en aan de straatzijde een monumentale voorgevel in art deco, met verwijzingen naar de Egyptische architectuur. In de loop van 2001 werd de gevel gerestaureerd. Enkele jaren daarvoor werd langsheen de Oude Vest een nieuwbouw gerealiseerd naar de plannen van architectenbureau Van Severen.

"Inventaris van het kunstpatrimonium van Oost-Vlaanderen - IV - Dendermonde" Dr. Elisabeth Dhanens, 1961



Het boek telt 255 bladzijden en 210 zwart-wit afbeeldingen.

In de Brusselsestraat, tussen de Vlasmarkt en de Sint-Rochusstraat, kende men vroeger de Torenstraat, genoemd naar de Torregracht die daar liep en de Torenpoort, een vroegere (wellicht de oudste) stadspoort.



In de Torenstraat bevond zich de 'Grand Bazar Parisien', omzeggens de voorloper van de huidige grootwarenhuizen. Naar onze mening was daar later ook de 'Electro Bazar' gevestigd.

    

Uit het repertoire van Péike Rammekesant...

Aute, pataute, woër zain mam bèste naute,

ier en doër, ge wètj wel woër,

bè den appetéiker op de Kuërenoërt. 

*  *  *  * 

Trien, Trien, woëter in gedoën,

‘k èm ze mè de pomp nô de klèine zien goën.

*  *  *  * 

Mèskes van dem bouite,

éite gèire sprouite.

Mèskes van ’t stat,

kis mâ gat!

*  *  *  *

Waar thans het Vrij Technisch Instituut gesitueerd is, stond in de middeleeuwen het 'Wevershuis', waar de vakbroeders van dat ambacht hun bijeenkomsten hielden. Tegenover het gebouw achter de huizen aldaar waren velden waar de spanramen stonden opgesteld waar de lappen stof na het vollen en verven werden opgehangen om te drogen.



Later komt hier het Heilig-Maagdcollege, zoals we in een vorig artikel beschreven.
Na de vernieling van het college tijdens WOI, wordt de 'Vrije Vakschool' opgericht in december 1922.

Ik doen ni liever as nikker ront luëpe in ’t stat. Ge zied’isj immant, ge kènd’isj klappe auver ’t iën en ’t ander, en ge komd’isj iet te wéite nowô…

On ’t Eldeplain doër blaive’k nimmer stoën nekiër dâ’t béiter wéir wèrt. As die fontaine dor stoën te spiëte moete’k nondedzjuë gediereg pisse! Dâ geklatsj en gespringkel van dâ woëter werkt op mam bloës!

Vandewéik passéirdege ‘k d’r on de Kaddemie. Ik stont azuë-j-‘m bitsje te kaike nor ’t gebaa en d’r kwamp d’r in iëne kiër e vraamènsj nor mèi gestapt. Ze vroeg of dâ’k gin goestingk at vèr modèl te spéile. Ik vroeg em bitsje miër ouitlèg, mor man konkluuze was rap getrokke! Ik moest pozéire i mannem bluëte flikker… Ze mauge mè na vroëge wâ dâ ze wille, mor dâ ni. As kintsj liepe’k nâ wel réigelmoëteg i mannem bluëte mor den dag vâ vandoëg ziene’k dâ nâ wel nimme zitte!

Een 'muntstuk' van '50 rossen' - 1981(?).

Mei 2003 - Opendeurdag Middenschool Zwijveke.

Op het einde van de 11^e eeuw behoort de stad nog tot het bisdom Kamerrijk, wanneer Ringoot, Heer van Dendermonde, een romaanse kerk laat bouwen op wandelafstand van zijn burcht aan de Dender. In 1106 verbindt hij daar een kapittel aan. Met zo’n college van kanunniken wordt de Onze-Lieve-Vrouwekerk een collegiale of kapittelkerk.

Een eeuw later wordt voorzichtig aan een uitbreiding begonnen. De romaanse stijl wordt vervangen door de gotiek. Stap voor stap wordt de kerk veranderd in een grotere gotische kerk met de vorm van het kruis, aan de hoofdzijde afgesloten met een drieledig vlak koor. Waar de lange en de korte ‘balk’ mekaar kruisen (de zogeheten viering), wordt een achtzijdige toren gebouwd.

De achterkant van de kerk oogt niet meer vlak, dit komt door de aanbouw van een absiskapel in barok in de 17^e eeuw (de ronde aanbouw met het middentorentje).

Bij een restauratie in de 20^e eeuw vervangt het architectentrio Henri en Valentin Vaerwyck en Alexis Sterck in 1910 het lage dak van de oude toren door een nieuwe spits.



De spits is bij een storm in 1940 helemaal afgewaaid. Sindsdien heeft de kerk een plat torendak met op de hoeken pinakels. Achter de gelmgaten hangen twee oude klokken uit 1466 die respectievelijk 2000 en 3000 kg wegen.

Onder het dak van de zijbeuk zit een ‘ballingkamer’. Een woordje uitleg… In de middeleeuwen kan een misdadiger die in een kerk binnenvlucht, niet door het gerecht worden opgepakt en krijgt ‘kerkasiel’. Misdadigers verblijven dan in de ‘ballingkamer’.