Naar de inhoud

Jempi - Dendermonde

Van alles wat...
... over de enige échte Ros Beiaardstad! Het wel en wee van Dendermonde, veel fotomateriaal en af een toe een vleugje humor in ons dialect! Bent u in het bezit van fotomateriaal van alles wat met Dendermonde (geen deelgemeenten) te maken heeft, en wenst u dit op het blog te zien verschijnen? Aarzel niet en geef ons een seintje op jpmc@skynet.be. Wij danken u bij voorbaat! En... mocht u dit blog goedvinden, kan u in de linkerkolom een waardering geven (beoordeel dit blog).

Franz Courtens...

De op 4 februari 1854 in Dendermonde geboren Franz Courtens is bekend geworden als medestichter van de Dendermondse School, een groep schilders die impressionistisch werken en vooral hun inspiratie opdoen aan de boorden van de Dender en de Schelde of het platteland van de Denderstreek. Courtens is zowel landschap-, marine- als genreschilder en zet krachtig geborstelde composities uitvoerig op doek. Herfstig groen en bruin en morsig licht komen veelvuldig aan bod.

Franz heeft in zijn geboortestad vanaf 1874 de kunstacademie gevolgd, waar hij les kreeg van Isidore Meyers. Daarna is hij zich via vrije ateliers in Brussel gaan bekwamen in de schilderkunst, waar Jacob Rosseels hem het nodige bijbrengt. Vanuit Dendermonde verhuist Courtens naar Sint-Joost-ten-Node, een van de gemeenten van Groot-Brussel. Hij zal zelf les geven aan schilder Floris Jespers en George Van Raemdonck, die vooral als cartoonist bekendheid zal verwerven in Nederland. In 1922 wordt Courtens' verdienste als voorman van de Dendermondse School beloond met de titel van baron, hem verleend door koning Albert I.

426017-35e94624c5db87abed1c05d5743dd073.jpg

Buiten zijn geboortestreek heeft hij ook inspiratie opgedaan in Genk, Ukkel, Laken en de Nederlandse stad Haarlem. Franz Courtens wordt internationaal gewaardeerd. Naast het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten van België te Brussel ('Laag hout', 1891), bezitten ook het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten van Antwerpen ('Zonnige dreef', 1894) en het Szêpmüvêszeti Mûzeum in het Hongaarse Boedapest ('Gouden regen', 1889) werk van hem.

Zijn zoon, beeldhouwer Alfred Courtens, heeft gezorgd voor een borstbeeld van zijn vader aan de oever van de Dender in Dendermonde na diens overlijden in Brussel op 13 januari 1943.

426017-dc70f2ab1f2f1275f6ce018102ff6d52.jpg

426017-f6300516fb0866e8c6d0f302f1fdbe7e.jpg    426017-bbca587d01e9e228305942fc47b76bd5.jpg

Geschreven door jempi om 08:08 Reageer op dit bericht

1 reactie op dit bericht

Scholliers Louis23 september 2009 om 15:21

Franz Courtens

Laten wij niet vergeten dat Franz Courtens de titel van Baron werd toegekend. Vandaar de straatnaam Baron Franz Courtensstraat. Dit werd de laatste jaren anders, waar men de straat gewoon Franz Courtensstraat noemde. Ik zou zeggen ere wie ere toekomt a.u.b.
Ook het adres van de Hollandse kazerne wordt de laatste jaren veronachtzaamd, men spreekt over Noordlaan, terwijl het nog altijd Kazernestraat is. Zie ook de monumentale ingangspoort aan die zijde.
Grts.
Reageer op dit bericht

Reageer op dit bericht

Een titel of je eigen website toevoegen

Ros Beiaardpin...

431413-a5b2e599d4a9588fc524882c1f72d381.jpg

De Ros Beiaardpin is vanaf heden ook te verkrijgen op volgende verkooppunten:

431413-bbf69461b58a0d4f590472304ef63097.jpg

'Den Ooievaar', Grote Markt - 'Belfort', Grote Markt - 'Art Deco', Dijkstraat - Parochiaal Centrum 't Klokske, Pijnderslaan.
Ook kan u deze bestellen op volgende telefoonnummers:

0475/93.27.74 (Albert De Bock)
0477/42.80.73 (Jempi Verhofstadt)
0477/44.61.51 (Gontran De Groodt)
Prijs: 3 €

Geschreven door jempi om 21:07 2 reacties Reageer op dit bericht

Uit ons dialect...

We besluiten met deze woorden...

V

 

vagger: vagebond, leegloper, flierefluiter

verdèstrewéire: vernielen, vernietigen

vernèngelezjéire: verwaarlozen

vertoesje: verkwanselen, verspelen, verwisselen, omwisselen

vindiël: vierendeel, vierde deel, kwart

vizantéire: visiteren, doorzoeken, onderzoeken

 

 

W

 

wiewouin: bengelen, heen en weer waaien

woëterklèdde: wie graag in water speelt

 

Z

 

zauke: zootje, chaos

zjiëkebèzze: nietdeug, verachtelijk persoon, onhandelbaar iemand

zjol: een meegaande vrouw, goedhartig vrouwmens


426312-8d838b9c85d331b252afe49958949406.jpg

zwik: lange man

zwozje: zwoerd van het spek

426312-71f97ecc51fd17d287c27e3d9b0790d3.jpg

Geschreven door jempi om 08:06 Reageer op dit bericht

Jazzfestival...

425985-d751ca3109d1aec1b37cf2b404161937.jpg

De Lazy City Jazzband op een Honky Tonk-jazzfestival...


425985-60370a5726dcf350b949febca63ef2fe.jpg

We herkennen onder meer Peter Verhas, Dany Peelman, Henk De Loose, Jempi Verhofstadt en Cesar Van Driessche...

Geschreven door jempi om 00:00 Reageer op dit bericht

Vissen...

Afgelopen zaterdag was het stralend weer... De vissers hadden er zin in.

441045-bdbdcffd4c27b1c56962d7fe75e2a932.jpg

Op de visput aan café 'De Blauwe Steen'.

441045-1de8397635335ce494c685f3c117981f.jpg

Aan de put onder de spoorwegbrug - Keur.

Geschreven door jempi om 10:01 Reageer op dit bericht

Uit ons dialect...

We vervolgen onze lijst met woorden die niet worden gebruikt of gehoord...

S

 

schappéire: ontkomen, ontvluchten, ontsnappen.

schaproui: etenskast, schapraai


426298-6e1583ee0ddcff4ce29e777480956c0d.jpg

schroek: schrok, veelvraat, gulzigaard

sèrtefetiete: dienstbaarheid, zakelijke lasten, formaliteiten.
Ook: ïmmant mè sèrtefetiete: iemand die veel misbaar maakt

sjiëze: snellen, rennen. Ook: stom wijf, sul van een vrouw

slèkkestéiker: sabel, degen, bajonet


426298-6da8a6e56fcceb975456fe3e2e91ed22.jpg

staufblèdde: kacheldeksel

stèssele: hard lopen, zich reppen. Wordt ook in andere context gebruikt - stèssele: met tegenzin ergens naartoe gaan, met hangende pootjes...

 

 

T

 

tainink: tijding, bericht krijgen

tèffere: timmeren

toekke: tikken, klinken met glazen. Ook: pakken, roven, stelen


426298-1feccc962ce20141d559e0536a7362b9.gif

toetekwakker: eeuwige babbelaar, onnozele hals

toezoetele: verwennen, voordelen toekennen, zoet houden

tréim: treem van kar of kruiwagen. Ook: been (lichaamsdeel)

 

U

 

uëverdèi: hovaardij

upt en geknupt: met al zijn kleren aan, integraal, gans, volledig

Geschreven door jempi om 00:00 Reageer op dit bericht

Tekeningen...

In het boek "Het Kwintet der Girondijnen" of "'t Geloëzen Euske" van Georges Dierickx, vinden we enkele tekeningen (van de hand van Hugo D'Haen en Mathé).

Het boek gaat over een aantal doodgewone stervelingen die regelmatig samenkomen in hun stamcafé.

425965-768ad41f9814e5c3885a93103577e50a.jpg

Een interpretatie van het Gulden Hoofd.

425965-af496da044080fd9e9fc75c4c7b6b279.jpg

Het café 'Het Geloëzen Euske'...

Geschreven door jempi om 00:00 Reageer op dit bericht

Uit ons dialect...

Nog een aantal woorden die niet meer gehoord worden...

O

 

oejlle: (Frans: houille) hoelie, steenkool

oëlebéis: aalbes


426275-760831e2f24404c611757ac429334f73.jpg

oënlouë: aanladen, aanbakken

oeppen en toeppe: voortsukkelen, verder knoeien. Ook: met iets bezig zijn (nadenken)

oërzak: bedrieger in het kaartspel


426275-6ff9a67b6d0942a86d3f4a5b50799997.jpg

ommerst: immers

ontroësse: ontroering, ontsteltenis, schrik

optoeppe: opdirken, optooien


426275-384175c78deb37f50341ca2e4f1c7186.jpg
 

P

 

pajnsjenéi: (Frans: pince-nez) soort bril


426275-a3fed35c5fd40f35fc8ed98105e17749.jpg

palille : vodden, afgedragen kleren, rommel

pasjakroet : nietdeug, bedrieger, onbetrouwbaar iemand, leegloper

pèirdekaj: paardevijg

péizelinkske: een heel klein beetje

piasters: geld, centen

pinnekeduët: aartsgierigaard

plekkop: kaalkop, kletskop, kaalhoofd


426275-418f73b04856c0d59b4ef484d0e833f1.jpg

pommeléi: schimmel, gevlekt paard

posjonkele: drentelen, doelloos rondlopen, slenteren

prezompsje: vermoeden, argwaan

 

R

 

ramoejlte: drukte, tumult, herrie

raske de maa: slecht volk, vulgaire lieden

rautekawèg: achtereenvolgens, de een na de ander

rèinest: wie niet kan thuisblijven, wie steeds op de loop is

rèttetètte: ruttelen, spreken, babbelen

ridder of mèirsman: kop of letter, kruis of munt

rittelbèzze: zonder geldmiddelen, blut, platzak


426275-a0b11c71d6f5901251d5ebccc8c895c2.jpg

roekkesjoere: kibbelen, zeuren, op een vervelende manier praten

Geschreven door jempi om 00:00 Reageer op dit bericht

Denderzicht...

425857-0dc097108c956b76daa7a9ad9dcb5c9a.jpg

Zicht op de Dender in de binnenstad.
(jaartal onbekend)
We bemerken alvast nog de oude Bogaerdbrug en de Passerelle.


425857-05b955280a727848827e3dcc8f4afbbd.jpg

Geschreven door jempi om 00:00 Reageer op dit bericht

Uit ons dialect...

Woorden uit ons dialect die in feite weinig gehoord werden (en thans zelfs niet meer!), met daarbij hun betekenis.
We doen verder...

L 

laber: dronkaard, nietdeug, rustverstoorder

lappedezwier: zonderling, leegloper, lanterfanter, flierefluiter, dronkenlap

loemborsj: grof, groot, lomp

lorredorre: wat niets waard is, minderwaardig, waardeloos

 

M

maboejl: niet goed wijs, zot, gek

mammekot: bustehouder
mansjong: korfje voor gaslicht, ook mof of moffel

mauzegat: afvoergat, opening in een muur om afvalwater naar buiten te vegen

mèrmelontsjes: soort pruimen, mirabellen


425539-6506a49d49bcf856f422855154f4660a.jpg

minnebrant: minnebrand, puberteitspuistjes, jeugdpuistjes

miskadèir: pronker, praalhans, modegek

mistelouin: brood uit mengsel van half rogge en half tarwe

 

N

nachtklèdde: late feestganger, wie graag ’s nachts uitgaat (ook ‘nachtkoetsj’)

néir: uier, edder

nouir: ader, bloedvat

425539-de33b25442bf7ee13dcc5dda53e50b99.gif

Geschreven door jempi om 00:00 Reageer op dit bericht

Uit ons dialect...

We publiceerden enkele weken geleden een aantal woorden uit ons dialect, die in feite weinig gehoord werden (en thans zelfs niet meer!), met daarbij hun betekenis. We eindigden toen bij de letter F.

We doen verder…

 

G

gaffele: gaffelen, snel eten. Ook snel lopen.

garla: gebruikt in de uitdrukking ‘ouit manna garla’ = maak dat je wegkomt.

genodddert: geholpen, baat hebben, opgeschoten zijn met iets.

grattemaan: volledig, geheel (-maan uitspreken zoals ‘-ment’ in het Frans)

guëze: gurzelen, gusselen, gutsen, sproeien, besproeien.

 

 

I

iëgolleg: gestadig, onafgebroken, altijd, voortdurend.

inkepuët: mankepoot

ippelingk: huppeling, onderkussen (niet verwarren met ‘flawain’ = kussensloop)

 

J

jéje: treiteren, plagen, de duivel aandoen (van jennen?). Klemtoon op de 1e lettergreep.

 

K

kabréi: schenkblad.

kafzakke: roddelen, van iemand kwaad spreken

kajlle: kinkel, dwaas, domoor

kalauredie: hoe laat is het? (van Frans: “Quelle heure est-il?) = pseudo-Frans

kalpèng : nota- of zakboekje (Frans = calepin)

425515-1858d7e337cfb153ae72b8d89f353977.jpg


kappesjong: kledingstuk, hoofddeksel (Frans: capuchon)

kaviet: verdacht café, bordeel, slecht befaamd estaminet.

knèrrewèrre: taai vlees.

korie: deftige vorm om ‘achterwerk’, ‘kont’ of ‘gat’ aan te duiden

425515-0cd8c6b4b5f27ad9982757702aaa1d93.jpg

krawawozje: jeuk ('iksel')
425515-24c0a12dbb6005f97bd488345221610a.jpg

Geschreven door jempi om 12:33 Reageer op dit bericht

Bovenlichten en snijramen...

Bovenlichten...

Een bovenlicht is het raam boven de (voor)deur, dat ervoor zorgt dat er licht in de gang valt. Pas in de loop van de 17e eeuw kwamen de eerste huizen met een gang. Voor die tijd viel je meteen met de deur in huis, in de woonkamer wel te verstaan.

De huizen in de 17e eeuw hadden ramen die veelal bestonden uit glas-in-lood-ramen, bestaande uit kleine ruitjes, aangezien men nog niet in staat was om groter vlakglas te maken. In de loop van de 17e eeuw kwamen de eerste houten sponningen in gebruik. Dat was goedkoper dan lood. Maar de ruitjes bleven nog steeds vrij klein.

425836-8cd5f05eb270fb2ee9d8e6c24efa6e5f.jpg

Bovenlicht met rococo-omlijsting (maalkruis-ornament).

425836-1678aee1d0c97271d9de9ee572590798.jpg

19e eeuwse neo-stijl.
Op foto's zien we bovenlichten (veelal bestaande uit een 'snijraam') boven de voordeur van woningen aan de Kerkstraat en op de Grote Markt.


425836-a18b250b8d9eec168b78b7c9a3573254.jpg

Op deze foto zien we een voorbeeld in de kerk van Sint-Gillis-Binnen.

Geschreven door jempi om 12:29 Reageer op dit bericht

Meer van Jempi - Dendermonde

↑ Terug naar de berichten