Maandag 11 juni 2012
KAREL V EN BASTAARDEN [geschiedenis]
KAREL V V EN BASTAARDEN
Dat Karel V bastaarden had, is de Vlaming met belangstelling voor geschiedenis in het algemeen en plaatselijke, 'Vlaamse' geschiedenis in het bijzonder niet onbekend. Met zekere zin voor overdrijving kan gesteld worden dat de namen van Margaretha van Parma en don Juan tot het collectieve Vlaamse geschiedenisgeheugen behoren.
Wat niet of toch minder geweten is, is dat Karel er een gewoonte van maakte om bastaarden te verwekken. Hieronder vind je de lijst van gekende bastaarden. Ik vermeld achtereenvolgens de voornaam, gegevens over geboorte en eventueel over dood, naam van de moeder en eventueel aanvullende gegevens:
-Isabel; geboren in 1518 of 1519 met waarschijnlijkheid te Valéncia; Germaine de Foix, tweede echtgenote van Karels Groot-Catalaanse grootvader Fernando en Karels stiefgrootmoeder; vast staat dat ze in 1536 nog leefde omdat ze in haar moeders testament vermeld staat als een erfgename;
-Margaretha van Parma; geboren op 28 december 1522 te Oudenaarde en gestorven op 18 januari 1586 te Ortona in Italië; Johanna van der Gheynst, hulpje op het kasteel van Oudenaarde; ze was landvoogdes van de Nederlanden;
-Juana de Austria; geboren in 1522 en gestorven in 1530 te Madrigal de la Vera in Extremadura: met naam onbekende vrouw uit de omgeving van het hof van de graaf van Nassau;
-Tadea de Austria; geboren in 1522 of 1523 en gestorven in waarschijnlijk 1562 en waarschijnlijk te Rome; Ursolina della Penna, bijgenaamd "de schone van Perugia";
-Juan de Austria; geboren op 24 februari 1547 te Regensburg in Duitsland en gestorven op 1 oktober 1578 te Bouge bij Namur; Barbara van Blomberg, zangeres; hij was landvoogd van de Nederlanden.
Karel heeft 2 van vermelde bastaarden erkend: Margaretha op 29 juni 1529 en don Juan in zijn testament dat pas na zijn dood openbaar gemaakt werd.
Of mijn lijst beperkend is, vraag je. Ik zou het niet weten. Het zou me echter verwonderen. Vast staat dat geweten is dat Karel 5 bastaarden verwekt heeft. 3 meer dan waarschijnlijk in 1522 doet me veronderstellen dat Karel het graag en veel deed: sex hebben en bastaarden verwekken. Ik ga er dan ook van uit dat er wel meer bastaarden van Karel moeten rondgelopen hebben. Meer dan waarschijnlijk hebben ze het minder goed, lees maar slechter gehad dat de hier vermelde.
Aan Karels bastaarden wordt door historici in de Nederlanden niet zwaar getild. Zou de traditie van bastaarden verwekkende en erkennende hertogen van Bourgondië, Karels rechtstreekse voorouders, daartoe bijgedragen hebben? Zouden Vlamingen lak hebben aan een gezonde moraal?!
Historici in Spanje kijken er anders tegen aan. Ze hebben dan ook voor een 'elegante', pseudo-diplomatische oplossing van het probleem gekozen. Ze vergoelijken Karels bastaardprobleem door te verklaren dat Karel geen bastaarden verwekt heeft tijdens zijn huwelijk van 1526 tot 1539 en dan ook geen overspel bedreven heeft. Ze zien echter over het hoofd dat sex buiten het huwelijk toen een ernstige misdaad die volgens door Karel uitgevaardigde verordeningen de doodstraf tot gevolg kon hebben, was. Maar ja, voor koningen golden ook toen al andere wetten, zeker omdat ze zelf de wetten maakten. Of stonden ze boven de wet?!
O ja, ik ben bijna vergeten te vermelden dat Karel ook wettelijke kinderen gehad heeft. Met Isabel van Portugal, zijn nicht, wiens enige taak het was om voor een troonopvolger en dus zoveel mogelijk kinderen te zorgen. Is het verwonderlijk dat ze in het kraambed gestorven is?! Hoeveel kinderen hadden Karel en Isabel? 3. Of waren het er 5? Of misschien wel 7?
Dat Karel V bastaarden had, is de Vlaming met belangstelling voor geschiedenis in het algemeen en plaatselijke, 'Vlaamse' geschiedenis in het bijzonder niet onbekend. Met zekere zin voor overdrijving kan gesteld worden dat de namen van Margaretha van Parma en don Juan tot het collectieve Vlaamse geschiedenisgeheugen behoren.
Wat niet of toch minder geweten is, is dat Karel er een gewoonte van maakte om bastaarden te verwekken. Hieronder vind je de lijst van gekende bastaarden. Ik vermeld achtereenvolgens de voornaam, gegevens over geboorte en eventueel over dood, naam van de moeder en eventueel aanvullende gegevens:
-Isabel; geboren in 1518 of 1519 met waarschijnlijkheid te Valéncia; Germaine de Foix, tweede echtgenote van Karels Groot-Catalaanse grootvader Fernando en Karels stiefgrootmoeder; vast staat dat ze in 1536 nog leefde omdat ze in haar moeders testament vermeld staat als een erfgename;
-Margaretha van Parma; geboren op 28 december 1522 te Oudenaarde en gestorven op 18 januari 1586 te Ortona in Italië; Johanna van der Gheynst, hulpje op het kasteel van Oudenaarde; ze was landvoogdes van de Nederlanden;
-Juana de Austria; geboren in 1522 en gestorven in 1530 te Madrigal de la Vera in Extremadura: met naam onbekende vrouw uit de omgeving van het hof van de graaf van Nassau;
-Tadea de Austria; geboren in 1522 of 1523 en gestorven in waarschijnlijk 1562 en waarschijnlijk te Rome; Ursolina della Penna, bijgenaamd "de schone van Perugia";
-Juan de Austria; geboren op 24 februari 1547 te Regensburg in Duitsland en gestorven op 1 oktober 1578 te Bouge bij Namur; Barbara van Blomberg, zangeres; hij was landvoogd van de Nederlanden.
Karel heeft 2 van vermelde bastaarden erkend: Margaretha op 29 juni 1529 en don Juan in zijn testament dat pas na zijn dood openbaar gemaakt werd.
Of mijn lijst beperkend is, vraag je. Ik zou het niet weten. Het zou me echter verwonderen. Vast staat dat geweten is dat Karel 5 bastaarden verwekt heeft. 3 meer dan waarschijnlijk in 1522 doet me veronderstellen dat Karel het graag en veel deed: sex hebben en bastaarden verwekken. Ik ga er dan ook van uit dat er wel meer bastaarden van Karel moeten rondgelopen hebben. Meer dan waarschijnlijk hebben ze het minder goed, lees maar slechter gehad dat de hier vermelde.
Aan Karels bastaarden wordt door historici in de Nederlanden niet zwaar getild. Zou de traditie van bastaarden verwekkende en erkennende hertogen van Bourgondië, Karels rechtstreekse voorouders, daartoe bijgedragen hebben? Zouden Vlamingen lak hebben aan een gezonde moraal?!
Historici in Spanje kijken er anders tegen aan. Ze hebben dan ook voor een 'elegante', pseudo-diplomatische oplossing van het probleem gekozen. Ze vergoelijken Karels bastaardprobleem door te verklaren dat Karel geen bastaarden verwekt heeft tijdens zijn huwelijk van 1526 tot 1539 en dan ook geen overspel bedreven heeft. Ze zien echter over het hoofd dat sex buiten het huwelijk toen een ernstige misdaad die volgens door Karel uitgevaardigde verordeningen de doodstraf tot gevolg kon hebben, was. Maar ja, voor koningen golden ook toen al andere wetten, zeker omdat ze zelf de wetten maakten. Of stonden ze boven de wet?!
O ja, ik ben bijna vergeten te vermelden dat Karel ook wettelijke kinderen gehad heeft. Met Isabel van Portugal, zijn nicht, wiens enige taak het was om voor een troonopvolger en dus zoveel mogelijk kinderen te zorgen. Is het verwonderlijk dat ze in het kraambed gestorven is?! Hoeveel kinderen hadden Karel en Isabel? 3. Of waren het er 5? Of misschien wel 7?
