Rachmaninov: Vespers

de kommer en kwel van een ander
zijn hooguit vervelend
veel interessanter die van onszelf
 
toch heeft ieder zijn deel
maar sommigen krijgen meer
dus informeer ik naar andermans leed
dan doet het mijne minder zeer

door woorden word ik veroverd
zijnde wat ze zijn:
de uitgesproken ziel, de uitgedrukte geest
de humor van het sprekende verstand
woorden als water voor een dorstende plant
uitgedroogd door verzengend zwijgen

complexen heb ik niet meer: ik ben wie ik ben
niet meer zo jong, een beetje geschift
eigengereid, altijd een beetje te vlug
maar mijn hart is groot en mijn lach oprecht
ik slijp de messen van mijn verstand
klaar voor analyse of gevecht
 
ik hou van mensen, doorzie hun schijn
en blijf van hen houden, hoe ze ook zijn
misschien zijn ze slim, soms zijn ze dom
groots in hun denken of kleinheid alom
mensen hebben elkaar toch nodig
wat zelfs god in het paradijs reeds wist

De groothandelaar in dromen kwam nog eens langs, vroeg of ik iets speciaals wilde bestellen.
Een nieuw leven, opperde ik voorzichtig.
Bedrukt schudde hij het hoofd.
Wat of hij dan wel had?
Glinsterende zeepbellen, luchtkastelen illusies, verliefdheid, zelfs liefde had hij op maat te koop. Beter, veel beter dan een nieuw leven. Maakt het oude weer wat fleuriger.
Heb ik mijn deel daarvan nog niet opgebruikt, vroeg ik maar voor alle zekerheid.
Nu kon hij geruststellend glimlachen. Voor jou heb ik een voorraad die ruimschoots meegaat tot het einde van je dagen.
 
Wist ik veel dat ik morgen dood zou zijn.

in slapen heb ik geen zin
als de nacht innig is en stil
ik nog niet weet wat ik dromen wil
het hoofd nog niet is uitgedacht
want het is zo heerlijk nacht

alleen op mijn onbewoonde eiland
zou mij ontbreken waarrond dit leven draait
een echo voor mijn gedachten
een antwoord op mijn vraag
de wisselwerking tussen wezens
de mensen op wie ik mij verlaat
 
want elk woord eist een lezer
elke noot een luisteraar
elk lied een zanger
elk kunstwerk een publiek dat ernaar staart

de sprongen van ons leven
hebben we nooit begrepen
 
verlangen is gesublimeerd
het avontuur nooit beleefd
 
tranen zijn jaren geleden opgedroogd
want het lachmasker staat weer op
 
ik trek mijn lippen naar boven
en zeg: dag, hoe gaat het?
 
het antwoord blijft in oorgesuis steken

de donkere stroom stroomt

de nacht is bang in het duister alleen

de slaap slaapt en droomt
warm en wit en rijdt heen

denken wordt zwarte massa

slapen misschien lijkt op de dood

hoe stil kan stilte worden
hoe ver kan denken gaan
waarom zou je huilen moeten
als je in de regen kan gaan staan
hoe zou je verliezen kunnen
wat eigenlijk niet heeft bestaan

de zon schijnt door een gotisch raam
stemmen murmelen een eigen taal
de geest opent zich door klank
kerk wordt in samenzijn sacraal
 
in gedachten spreek ik de teksten mee
die ik als kind reeds heb geleerd
hou niet van dogma's, maar word
door spiritualiteit gecharmeerd
 
elke bezieling is eigenlijk bidden

waar ligt de werkelijkheid
die plots verloren schijnt
verdwaald in de mist van alledag
de contouren wazig en vreemd
 
ik speel mijn rol op het toneel
maar ben de tekst vergeten
improviseer niet al te best
hoor een repliek die niet bij mijn woorden past
en herhaal dan maar
in de hoop dat de ander het antwoord heeft
dat mij uit de impasse redt
 
het stuk is mij op het lijf geschreven
gaat over een onbeduidende dood en een leven
het applaus blijft uit
het referentiekader is verdwenen

Ik hou van de nacht
omdat ik het duister ken
en de schemer doorgrond.

Hoe konden wij ooit vergeten
dat wij in de dageraad van het verleden in de diepzee leefden
en met elkaar communiceerden via licht?

ik praat met mensen om mij heen
lach en huil en werk
tot 's avond heel virtueel
pandora's deur wordt opengezet
plaats mijn woorden in een raam
zend mijzelf uit
haal de wereld binnen
alleen maar niet alleen
 
doch wanneer de laatste klik
de verbinding definitief verbreekt
duikt uit alle hoeken van de kamer
de eenzaamheid weer op
zij heeft slechts verstoppertje gespeeld
 
dat nu is reëel

met zeven sluiers heb ik mij vandaag bedekt
één voor de muziek die mij 's morgens wekt
één voor de gedachten van deze dag
die met de bloempjes voor wat humor en een lach
één is bedrukt met mijn praten en mijn zingen
en eentje herinnert aan alle lieve dingen
er is de ragfijne waarin een vlinder vlucht
en de laatste omhult en verbergt een diepe zucht

elke relatie: een oorlog
(de angst dat vrijheid wordt geknecht)
elke ontmoeting: een gevecht
(niet verder dan deze grens)
alleen zijn: de zege en vrede
(met de smaak van een nederlaag)
 
ontneem mij mijn wapens
riem mijn helm los
maar behoedzaam
want ik ben bijna onbeschermd
en een beetje bang

ik tooi het leven met geurende bloemen
besprenkel het met kostbaar extract
heb op het palet hemelblauw gelegd
met spikkeltjes bruin van hertenogen
laat de zon blijvend aan de horizon staan
zodat het bijna tijd is om slapen te gaan
en heb de eeuwigheid uitgevonden

een tijd, zo jong en ongeschonden
ik wil zingen over de wolken en de maan
het licht breekt in sluiers van 1001 nacht
de geur van een bijna slapende wereld
met in de atmosfeer een ijle klank
vermoeden van zucht eerder dan gerucht
waarbij ook dit leven rusten zal

waarheden zijn koeien
vermoeid langs stoffige wegen sjokkend
hun schonken bonken bij iedere zware stap
 
o waarheid als een koe
waarom ben je niet meer waar?
 
dag waarheid van de nacht
dag weg van eenzaamheid
dag leven vol vragen
dag god
 
want ook jij bent weggegaan
naar verre oorden of een paradijs
wellicht om vakantie te houden?