Trein en bus, wandelen en weer, en van die hobby's meer
18-04-2020
ttb map 56 (foto 1 - 10)
01. Nog altijd 06.08.1989 en nog altijd de NMVB-stelplaats van Omal. Het is een mooi zestal, maar de foto is onvoldoende scherp om de nummers te lezen, die sowieso moeilijk te lezen zijn door de kleurencombinatie. Maar de lijnfilms geven wel een beeld van wat stelplaats Omal allemaal voor haar rekening neemt.
02. Even 2 bussen waarvan het nummer wel af te lezen valt: 5156 en 5287, allebei met film 85. Het betreft hier Van Hool A120, die nog enkele jaren na de splitsing van de NMVB voor de TEC-Liège-Verviers zullen rijden. Maar op dit moment schitteren ze nog in de erg mooie NMVB-livrei.
03. Nu zou je verwachten dat zo een stelplaats als uithangbord voor de NMVB zou fungeren, maar deze foto en de volgende bewijzen dat er nauwelijks enige aandacht was voor een geschikte ontvangst van reizigers. Aan de ene kant van de straat staat gewoon een verroeste haltepaal, van de reiziger wordt verwacht dat hij in het gras staat.
04. Aan de overzijde staat wel een bushok, met de nadruk op hok. Maar van enig comfort is lang geen sprake, tenzij je de aanwezigheid van een vuilnisbak als een element van comfort bekijkt.
05. Op 09.08.1989 kwamen we in Philippeville. Het station telt in die tijd nog 2 perronsporen. Tegenwoordig liggen perrons 1 en 2 in elkaars verlengde, aan de kant van het stationsgebouw.
06. Tijd voor een nieuwe uitstap, vermoedelijk onder GTF-vlag, op 12.08.1989. De trein is samengesteld uit 2 diesellocomotieven, de 5319 en de 5946, met 4 K3-rijtuigen tweede klas en 1 AD K1-rijtuig. Deze eerste foto toont het station van Pepinster. Er is ook nog een stukje te zien van de glazen overkapping in de spie die gevormd wordt door de lijnen 37 en 44.
07. In Verviers-Central is er ruimte voor wat rangeringen: zo komt de 5319 vooraan te hangen, de 5946 staat op het nevenspoor. Merk ook het kotje van de onderstationschef dat een recente modernisering van het station niet overleefde.
08. De 5946 hangt ondertussen achteraan de trein.
09. Er was ook een fotostop in Verviers-Est, dat in de eerste plaats uitwijkingen en rangeringen toeliet. Daar blijft heden ten dage niets meer van over; de reizigershalte was in 1984 gesloten.
10. Eenmaal voorbij de lijn 37 begon het interessantste deel van de reis: dit is het station van Raeren, dat op dat moment trouwens nog in dienst was, zij het uitsluitend voor goederenverkeer en de sporadische speciale trein.
71. Jambes heette toen nog Jambes-Nord; dat had minder met zijn geografische ligging te maken dan met zijn oorsprong als Nord-Belge-station. Het huidige Jambes-Est heette toen trouwens Jambes-État, waarbij État verwijst naar de Staatsspoorwegen. Voor de rest ziet Jambes-Nord er toch een vrij gezellig stationnetje uit, zoals je dat vaak had in bemande stations.
72. En blijkbaar had ik ook tijd en zin om wat minder voor de hand liggende dingen te fotograferen, zoals deze 4 die kon oplichten om een snelheidsbeperking tot 40 km/u op te leggen. Twaalf lampjes: het led-tijdperk ligt nog veraf. Kapotte lampen vervangen hoorde er bij.
73. Het is mannen verboden de sporen over te steken…
74. Heel af en toe nam ik ook wel eens een foto van een interieur, zoals hier van de eersteklasafdeling van mr 756. Het is duidelijk wat de eersteklasreizigers op 30 jaar tijd hebben ingeleverd…
75. Je zult me niet zo vaak betrappen op foto's uit het buitenland, maar dit is er een, zij het op het nippertje. De CFL-loc 1802 sleept een stel M2-rijtuigen met één Wegmann als versterking over de Belgisch-Luxemburgse grens. Het is Z 112 Luxemburg - Liège-Guillemins op 09.07.1989.
76. Even verder voerde GR 572 ons over deze Luxemburgse overweg, tussen Gouvy en de vroegere halte Bellain.
77. Op dezelfde dag kon ik in Gouvy deze HLR 8220 in rust fotograferen.
78. Deze 4504 reed net voor Florenville in al zijn geel-rode glorie onder de brug van de Rue d'Izel door. We zien kp 93.9.
79. En gelukkig had ik de reflex om 2 keer af te drukken - niet vergeten dat je in die tijd het filmrolletje nog moest doorspoelen: dezelfde trein nu ter hoogte van het inrijsein van Florenville. Ik heb spijtig genoeg niet genoteerd om welke trein het hier precies ging, maar het is ongetwijfeld een L-trein Virton - Bastogne-Nord. Ander goed nieuws was dat met het spoorboekje van 28.05.89 na 5 jaar aanmodderen eindelijk afgestapt werd van die onzalige indeling van het spoorboekje in tabellen en dat teruggegrepen werd naar lijnnummers, lijn 165 in dit geval.
80. En de busliefhebbers hebben erg veel geduld moeten koesteren, maar eindelijk kan ik ook nog eens bussen tonen, zelfs 9 in één keer. Op 06.08.1989 wandelden we langs het busstation van Omal. Erg gemakkelijk zijn de nummers niet te onderscheiden, maar ik ga voor - van rechts naar links - 5293, 5213 en 5159. De NMVB bestaat nog… even. De eerste bus draagt zelfs nog een sticker, die de honderdste verjaardag van de Buurtspoorwegen herdenkt.
61. HLD 5533 met Z 4641 Liège-Palais - Jemelle in Barvaux. De fotosafari langs lijn 43 zit er op. Anders dan in de vorige foto's rijdt er deze keer geen AB-rijtuig mee, maar een A-rijtuig. Mogelijk moet deze iets langere samenstelling (4 rijtuigen i.p.v. de gewone 3) verklaard worden doordat het hier een P-trein betreft. En het A-rijtuig zorgt dan uiteraard ook voor meer plaatsen in eerste klas, al kan er ook gewoon geen AB-rijtuig beschikbaar geweest zijn.
62. Op 17.06.1989 schittert het station van Halle nog in een milde zon, net zoals het seinhuis dat over de beruchte overweg waakt. Het sein rechts is van vrij recente datum. Nadat een vrachtwagen de brug over de N7 zwaar beschadigd had, werden na enkele moeilijke dagen een eenvoudig noodsein en wissels geplaatst, omdat de treinen maar een spoor meer konden gebruiken. Het sein op de foto kwam er pas later, toen men doorgekregen had dat het misschien toch nuttig zou zijn om treinen onder de bescherming van een sein op tegenspoor lijn 94 op te sturen.
63. En dit is het "magazijn", het administratieve hart van het station dat toen nog zelfstandig was. Zowel de gebouwen op foto 62 als op 63 zouden verdwijnen bij de aanleg van de tunnel voor de lijnen 96N, 96 en 94 n.a.v. de komst van de HST.
64. Diezelfde dag organiseerde GTF een afscheidsrit met poststellen en Budds. Die laatste kwamen inderdaad ook aan het einde van hun loopbaan, en het was meegenomen om samen met de voor reizigers niet toegankelijke poststellen een inox-stel mee te laten rijden. Dat leidde tot een nooit geziene samenstelling. De rit begon in Schaarbeek.
65. Daar werd ook deze groepsfoto genomen, met helemaal links een "nieuw" poststel (970), het vroegere mr 093 en uiterst rechts het n.a.v. feestelijkheden door de NMBS in de originele kleuren geschilderde motorrijtuig uit 1935. Het is trouwens uit die eerste reeks motorstellen dat de eerste poststellen werden omgebouwd. Meer over de rode poststellen hier.
66. We bevinden ons ondertussen in Groenendaal. En ja, de fotografen stonden gewoon tussen de sporen, wat hen toeliet deze mooie foto te nemen.
67-68-69. De drie foto's werden genomen op het weinig bekende lijntje 144 Gembloux - Jemeppe-sur-Sambre, maar de precieze locatie heb ik spijtig genoeg niet genoteerd.
70. In Jambes-Nord stond op 18.06.1989 nog dit fraaie seinhuisje, pal bij de overweg.
51. Op 29.04.1989 fotografeerde ik deze voeg op lijn 44. Ik had geleerd om nooit waardevolle foto's op het einde van het filmrolletje te zetten en nam dan maar een kiekje van iets anders dat met de spoorweg verbonden was. Let op de slijtage van de dwarsliggers en de voeg, op het ontbreken van een schroefbout. Lijn 44 was zeker niet de belangrijkste van het net.
52. Opnieuw treinen dan: MR 539 is E 7184 Spa-Géronstère - Eupen. Omdat de IC's uit Oostende beurtelings naar Aachen en Eupen reden, reden deze L-treinen uit Spa om de 2 uur naar Eupen, zodat uit die stad toch een uurlijkse verbinding met Welkenraedt en de rest van het land ontstond.
53. Vandaar dat deze E 7160 als oorsprong Welkenraedt heeft en niet Eupen. We bevinden ons ondertussen op kp 9.7, in de buurt van de vroegere halte van Marteau.
54. Ongeveer op dezelfde plaats kiekte ik MR 517 met E 7185 Spa-Géronstère - Welkenraedt.
55. Lijn 44 volgt over langere afstand de loop van de Wayai. Dit mooie riviertje speelt een belangrijke figurantenrol op deze plaat, met MR 539 als E 7161 Eupen - Spa-Géronstère. We bevinden ons bij kp 8.4.
56. MR 077 keert als E 7186 terug uit Spa, eindpunt Welkenraedt. Lijn 44 kp 8.6.
57. Met op de achtergrond de ruïnes van Franchimont: MR 107 met E 7162 Welkenraedt - Spa-Géronstère. Dit is ongeveer ter hoogte van kp 5.9. Het sein is het waarschuwingssein van Theux.
58. Op naar een nieuwe fotosafari: lijn 43. Zoals wel vaker, kwam ik in die tijd net te laat om foto's te maken zonder bovenleiding, al staan hier alleen nog maar de palen. HLD 5521 sleept Z 7211 Liège-Guillemins - Jemelle. Van de 3 M2-rijtuigen rijden er nog 2 in groene livrei. Let ook op het omlijnde fantasietje op de buffers van de locomotief. Lijn 43 kp 41.9.
59. Dit is Z 4640 met HLD 5514, zonder fantasietje. Kp 41.8. Dit was een P-trein van Liège-Palais naar Jemelle. Tijdens de spits vulden deze P-treinen de hiaten op die bestonden door een strakke 2-uurdienst.
60. Nog een groene 55'er: 5519 met Z 7213 Liège-Guillemins - Jemelle. Ook bij deze trein is alleen het B-rijtuig al wijnrood geschilderd, het BD-rijtuig en het AB-rijtuig doen het voorlopig nog in het stemmige treingroen. Het kan best dat inderdaad eerst alle B-rijtuigen werden aangepakt. Kp 41.7. Dat is trouwens, zoals de vorige foto's, in de buurt van Barvaux.
41. 5936 en 6207 zusterlijk naast elkaar in Zelzate op 03.04.1989. Volgens mijn notities zou ook die 6207 een speciale trein slepen, maar ik heb daar mijn twijfels over. Mogelijk is dit gewoon een reguliere goederentrein.
42. Voor het station van Moerbeke parkeert bus 2701-34 op lijn 41 naar Sint-Niklaas. Gelukkig is er zone01 waar we kunnen lezen dat dit een Jonckheere Transit City is van de firma A. Weyn en Zonen.
43. Moerbeke-Waas, het station aan de voorzijde.
44. Het station aan de achterzijde. Wie dat wil kan surfen naar deze zeer interessante plek. Dan kun je meteen aan het vergelijken gaan. Voor een keer is het stationsgebouw, weliswaar na een mindere periode, op vooruitgegaan.
45. Twee van de rijtuigen van de speciale trein behoorden tot de reeks K3, waarvan de CW in Mechelen tussen 1956 en 1958 100 exemplaren op de sporen losliet. Het is duidelijk dat men zich nog altijd liet inspireren door de K-rijtuigen uit de jaren 1930. Technisch zal er wel een en ander veranderd zijn, maar qua opzet zie je nauwelijks verschillen, tenzij het similileer. Deze rijtuigen maakten in hun gloriejaren vooral de dienst uit op de verbinding Oostende - Welkenraedt.
46. Toont de speciale trein in Gent-Noord.
47. En even later volgde een fotostop op de brug over de Moervaart.
48. HLE 2711 staat met een lang stel M4-rijtuigen klaar om uit Eupen te vertrekken als E 542 Eupen - Oostende. (04.04.1989). Iets meer dan 2 jaar later zou de NMBS stunten met een wereldrecord: dat van langste reizigerstrein, toen deze 2711 70 rijtuigen sleepte tussen Gent-Sint-Pieters en Oostende.
49. AB5467 bevindt zich in zijn stelplaats Leerbeek op 15.04.1989. Het is een Van Hool A120. Een collega omschreef de reuzenstap die met deze reeks bussen gezet werd als: deze hebben al vering. Ik heb erg goede herinneringen aan deze bussen. De bus reed met een voor die tijd weinigzeggende film. Het ingeschoven plaatje Via Nachtegaal brengt nauwelijks extra info. Overigens zou de bediening van de wijk Nachtegaal met de invoering van de basisbereikbaarheid verdwijnen, omdat alle bussen via Gaasbeek zouden rijden. Het verzet groeit.
50. MR 517 rijdt door de 5 jaar eerder gesloten stopplaats van La Reid op lijn 44 Pepinster - Spa-Géronstère op 29.04.1989. Dit is de eerste foto van een reeks genomen in deze buurt.
31. HLE 2247 sleept E 4522 Brussel-Noord - Tournai op 10.02.1989 - lijn 96 kp 14.8. Je leest het goed: lijn 96 en toch een trein naar Tournai. Dit was inderdaad een P-trein die eerste naar Mons reed en dan verder naar Saint-Ghislain en Tournai. Onderweg bediende hij de schaarse overblijvende halten op lijn 78 die sinds IC-IR geen regelmatige bediening meer hadden: Hautrage - Ville-Pommerœul - Harchies - Basècles-Carrières. Callenelle en Maubray werden niet eens bediend door deze trein.
32. MR 699 zit aan de kop van E 2239 Schaarbeek - Binche, ik ben een honderdtal meters richting Halle opgeschoven. Daardoor krijg je een verkeerde indruk van de lengte van deze trein die ongetwijfeld uit een flink aantal stellen bestond.
33. MR 740 zit dan weer vooraan E 6615 Leuven - Tubize. Het ABD-deel brandde na een aanrijding met een wagen op 07.10.1996 in Berlaar. Dat IC-IR in de eerste plaats een besparingsplan (geworden) was, moge blijken uit het niet zo evidente eindpunt van deze L-trein: zelfs in volle spits werd de rit beperkt tot Tubize, al dient gezegd dat deze trein in Tubize afgelost werd door een P-trein naar Manage.
34. Een tussendoortje met HLD 6318 in Geel, met Z 1686 Neerpelt - Antwerpen-Centraal. (18.02.1989)
35. Op dezelfde dag fotografeerde ik locs 9201 en 9204. Je merkt nog net wat er achter de 9201 hangt en dus is men vermoedelijk aan het werk in de Antwerpse spoorwegkathedraal.
36. En als al die toeristen deze klok mogen fotograferen, mag een authentieke treinliefhebber dat ook.
37. De nog groene HLD 6333 sleept Z 1911 De Panne - Geraardsbergen op lijn 122 op 04.03.1989. We bevinden ons in Balegem, bij kp 49. Deze lange verbinding kwam tot stand bij de invoering van IC-IR in 1984: enkele overblijvende diesellijnen (73 - 122) werden aldus gekoppeld.
38. En dit is dan Balegem-Dorp.
39. Nog steeds Balegem-Dorp (je kunt er niet naast kijken) mét trein: HLE 6212 met Z 1912 De Panne - Geraardsbergen, uiteraard nog steeds op 04.03.1989.
40. En dit is de eerste van een reeks foto's genomen tijdens een uitstap in het Gentse, met HLD 5936 in Langerbrugge, op 03.04.1989. De trein bestaat uit een "gemoderniseerd" K1-rijtuig AD en 2 K3-rijtuigen.
21. De blauwe 5515 met Z 296 Basel - Maastricht op lijn 42 kp 49.1. De trein is net over de mooie spoorwegviaduct over de Amblève gereden. Ik heb de tunnel van Lavenne in mijn rug. We schrijven 09.02.1989.
22. De eveneens blauwe 5529 sleept Z 114 Luxemburg - Liège-Guillemins, op dezelfde dag, op lijn 42 ter hoogte van kp 47.0. Ik bevind me nu in de buurt van de vroegere halte van La Gleize; deze keer heb ik trouwens de tunnel van La Gleize in de rug.
23. Deze CFL-loc 1819 komt trouwens uit die tunnel van La Gleize met Z 2288 Liège-Guillemins - Gouvy, ter hoogte van kp 46.8.
24. Blijkbaar was ik toch niet zo tevreden met mijn standpunt en dus schoof ik opnieuw op richting Gouvy. Ter hoogte van kp 47.7 fotografeerde ik HLD 5540 met Z 297 Maastricht - Roma. Een deel van de trein is overbelicht, zodat het moeilijk is om een beeld te krijgen van de samenstelling.
25. Gelukkig had ik de reflex om ook een foto tegen de rijrichting in te nemen: het voorlaatste rijtuig is voor ons Belgen ongetwijfeld het interessantste: een NMBS-rijtuig van het type I5 Bc (couchetterijtuig).
26. Foto 26 zou zonder coronacrisis misschien al definitief tot het verleden hebben kunnen behoren, maar in Halle zijn de werken aan de nieuwe Zuidbrug opgeschort en vermits ik geen onnuttige verplaatsingen maak, weet ik niet eens of deze oude spoorwegbrug van lijn 94 ondertussen afgebroken is. De meeste Hallenaars weten trouwens niet dat dit ooit een spoorwegbrug is geweest. Toen in 1930 het kanaal Brussel - Charleroi verbreed werd, met zwaaikom in Halle, werd lijn 94 verlegd, zodat deze brug kon worden ingepalmd voor het wegverkeer. De bruggen die deze brug vervingen, werden bij de vernieuwing van de stationsomgeving trouwens ook al vervangen.
27. Het oude station pronkt nog, er liggen nog schepen op het kanaal. Halle, 10.02.1989.
28. Op dezelfde 10.02.1989 rijdt MR 234 als E 6614 Leuven - Manage op het ondertussen verdwenen deel van lijn 96, met op de achtergrond de oude kanaalbrug(gen) die verdwenen bij de aanleg van de lijn 96N.
29. Helemaal op de brug sleept HLE 2241 E4520 Brussel-Noord - Quévy, een P-trein, met M4-rijtuigen die toen nog niet werden weggezet als oncomfortabel en lawaaierig, zoals ik vandaag in Op de Baan lees.
30. En een mooie om te eindigen (voorlopig): HLE 1806 met E 248 Köln-Hbf - Paris-Nord. Ondertussen sta ik bij kp 14.9. Let ook op de charmante keet…
