Berichten van 1 mei 2007 tot 31 mei 2007

 Banjoemas en de Persijn-stamboom

In Banjoemas (nu: Banyumas) zijn diverse personen uit de stamboom geboren en/of gestorven.

De plaats Banjoemas ligt in het zuiden van Midden-Java aan de Serajoe (Seraju)-rivier op de helling van de berg Slamet (Gunung Slamet), de hoogste berg op Midden-Java.

Banjoemas ligt in het gelijknamige district, waarvan Purwokerto (vroeger: Poerwokerto) de hoofdstad is.

Ten noorden van het district Banyumas ligt het district Brebes, ten oosten de districten Purbalingga, Banjarnegara en Kebumen  en in het zuid-westen het district Cilacap (Tjilatjap).

De taal die men hier spreekt, het zgn. Banyumasan, is een dialect van het Javaans dat sterk verschilt van de overige Javaanse dialecten.

==========================================================================

Naar de Javaanse dialecten en dus ook naar het Banyumasan is een uitvoerig onderzoek gedaan door Prof. dr.  Eugenius Marius Uhlenbeck ], die van 1949 tot 1983 hoogleraar Javaans was aan de Universiteit van Leiden.

Enkele van zijn publicaties zijn:

-          De tegenstelling Krama - Ngoko. Haar positie in het Javaanse taalsysteem (Groningen-Djakarta, 195)

-          De structuur van het Javaanse morpheem (Bandoeng, 1949)

-          Woordverdubbeling in het Javaans, uit: Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde 1953

==========================================================================

Personen uit de stamboom, die in Banjoemas werden geboren, zijn o.a.

Otto Peter Adolph Persijn, geboren op 16 mei 1856 in Banjoemas [bron: Almanak Nederlands Indië], zoon van Johannes Gerardus Persijn en Elisabeth Catharina Margaretha Roos. Otto overleed op 30 december 1856, eveneens in Banjoemas. Hij was toen 7 maanden oud.

Richard Pieter Barend Folkert Persijn is geboren op 27 november 1857 in Banjoemas [bron: Regereings Almanak 1859, blz. 94], evenals Otto Peter Adolp een zoon van Johannes Gerardus Persijn en Elisabeth Catharina Margaretha Roos. Richard is overleden op 19 augustus 1892 in Batavia, 34 jaar oud [bron: Regerings Alamanak 1893, blz. 383]. Hij overleed ruim 2 weken na zijn huwelijk met Sipa (zie verderop in dit artikel).

Volgens de Regerings Alamank 1985 was zijn alias: Reinier Pieter Batholomeus Ferdinand

Volgens de Adresboeken Ned. Indië woonde Richard Pieter Barend Folkert in 1875 in Batavia, in 1878 in Meester-Cornelis (bij Batavia), van 1878 tot 1883 in Soekaboemi, van 1884 tot 1888 in Poerwakarta (in 1885 tijdelijk in Batavia) en in 1889/1890 in Magelang.

In 1878 was hij fungerend griffier te Soekaboemi en een jaar later deurwaarder in dezelfde plaats.

In 1880 / 1881 staat hij vermeld als fungerend ‘rooimeester’, eveneens in Soekaboemi.

Vanaf 15 juli 1882 was hij substituut-griffier en van 1883 tot 1888 agent van de Wees- en Boedelkamer te Poerwakarta (Krawang) waarbij hij van 1885 tot 1888 tevens als substituut-griffier optrad.

Vanaf 11 april 1889 tot 1890 was hij griffier te Magelang.

Vermeld werd nog dat hij in 1882 in Soekaboemi bij de plaatselijke brandweer de functie had van ‘brandspuitmeester’.

Richard trouwde in de leeftijd van 34 jaar op 3 augustus 1892 in Batavia (Stad en Voorsteden) [bron: BS (Naamlijst/Adresboek N.I. jrg. 1893, blz. 276)] met de Inlandse vrouw Sipa.

Kinderen van Richard en Sipa (allen geboren voor het huwelijk van hun ouders):

Elisabeth Catharina Margaretha Persijn. Haar geboorteplaats en -datum zijn me niet bekend. Elisabeth is overleden op 14 september 1879 in Soekaboemi [bron: Regerings Almanak 1881, nlz. 337]. Notitie bij overlijden van Elisabeth: Elisabeth Catharina Margaretha is als kind (leeftijd?) overleden.

Elise Persijn, geboren op 2 september 1882 in Soekaboemi [bron: Regerings Almanak 1884, blz. 237]. Elise is overleden op 2 februari 1957 in Haarlem, 74 jaar oud.

Elise trouwde, 25 jaar oud, op 4 april 1908 in Soemenep (Madoera) [bron: Regerings Alamank 1909, blz. 19] met Wolter van der Zwaan, 27 jaar oud. Wolter werd geboren op 2 maart  1881 in Soerabaja  en hij overleed op 17 maart 1945 in Ambarawa, 64 jaar oud als oorlogsslachtoffer [bron: Oorlogsgravenstichting].
Notitie bij overlijden van Wolter: Volgens Oorlogsgravenstichting: Begraven op Ned. Ereveld ´Kembang Kuning´ te Surabya in vak A, grafnr. 63
Wolter was machinist zoutverpakker. Hij vestigde zich met vrouw en 4 dochters in Den Haag op 19 augustus 1921 (vanuit Kalianget) en vertrok naar Batavia op 30 juli 1923              

Nelly Persijn, geboren op 19 oktober1883 in Poerwakarta. Nelly is overleden op 15 augustus 1889 in Magelang, 5 jaar oud [bron: BS (Naamlijst/Adresboek N.I. jrg. 1890, blz. 391)].
Notitie bij overlijden van Nelly: Uit Gen. en Heraldische Gedenkwaardigheden betreffende Europeanen op Java, deel 4:

Op het grafschrift te Magelang is vermeld: Hier rust Nelly Persijn, geb. 19 Oct 1883, overl. 15 Aug. 1889

Charlotte Persijn, geboren op 22 september 1885 in Poerwakarta.

                                                                                                                                                              Vestigde zich op 19 augustus 1921 (vanuit Kalianget) in Den Haag bij de fam. v.d. Zwaan (zwager en zuster Elise met kinderen) op de Columbusstraat 85.
Vertrok weer naar Ned. Indië (Batavia) op 24-07-1923

Emilia Wilhelmina Persijn, geboren op 25 maart 1891 in Magelang.
Notitie bij de geboorte van Emilia: Uit Regerings Almanak (vermeld bij geboorte van Emilia Wilhelmina: Beschikking Raad v. Justitie Semarang 12-12-1891

De relatie tussen de Persijn-stamboom en het (Indische) geslacht Hamar de la Brethoniere

Op 14 april 1858 werd om 04.00 te Pakkies (Midden-Java) Coenraad Persijn geboren, een zoon van Johan Pieter Persijn en de Javaanse vrouw Minah. Het plaatsje Pakkies (nu: Pakis) ligt in het district Magelang.

Eerst op 6 augustus 1875 werd Coenraad in Koedoes erkend als zoon van Johan Pieter Persijn.

In de Almanak van Ned. Indië, jaargang 1876, staat als datum van erkenning 6 augustus 1858 vermeld, maar deze datum is onjuist gebleken.

Coenraad, die als machinist bij de Ned. Indische Spoorwegen in o.a. Semarang heeft gewerkt, trouwde op 26 januari 1893 in Semarang met Amalia Henriette Wolff. Amalia werd geboren op 19 mei 1868 in Ambarawa [bron: BS (Naamlijst/Adresboek N.I. jrg. 1889, blz. 301) als dochter van Johannes Wilhelmus Wolff en de Inlandse vrouw Sakiena (of Sakiema).

Tot de voorouders van Amalia Henriette Wolff behoorde ook Pierre  Hamar de la Brethoniere, de Franse stamvader van de Indische tak van de familie (Hamar) de la Brethoniere.

………………………………………………………………………………………………………………….

Opmerking:

De gegevens over Pierre Hamar de la Brethoniere komen o.a. uit: "De Kwartierstaat", orgaan van de Nationale Vereeniging voor de Geslacht- en Wapenkunde, 3de jaargang, nr. 1

Hij wordt in genealogische publicaties vaak verward met Pierre Amar(d) de la Bretonniere die in 1783 aan De Kaap deserteerde, uit het leger werd ontslagen en verplicht werd tot dienstneming bij de V.O.C. Deze  Pierre voer op 25 Maart 1783  met het VOC schip "Neptunus" van de Kaap naar Batavia, alwaar het schip ongeveer 2 maanden later arriveerde.

“Onze” Pierre kwam al eerder, namelijk  in 1782,  als cadet onder het regiment van Muzon te Batavia aan

…………………………………………………………………………………………………………………

Pierre  Hamar de la Brethoniere werd geboren in 1752 in Cézelles in Frankrijk. Cézelles ligt in de regio  Loire-Anjou-Touraine ( Departement Indre et Loire ).

Pierre kwam in 1782 als cadet onder het regiment van Muzon te Batavia aan.

Uit “De Indische Navorscher”, jaargang 6, nr. 1 van januari 1940 blijkt dat Pierre van 1784 tot 1810 werkzaam was als opziener bij het Boswezen in Rembang en dat hij in 1810 en 1811 hetzelfde beroep uitoefende, maar dan in Salatiga.

Na 1811 vinden we hem terug als logementhouder in Salatiga. Zijn eerste baan (bosopziener) was hij namelijk kwijt geraakt. Hoe dit kwam?

Wel, in Europa was Holland een Frans protectoraat geworden en werd in 1806 de broer van Napoleon Bonaparte, te weten Lodewijk, koning van Holland. Deze stuurde Herman Willem Daendels (geb. 21 oktober 1762 in Hattem en overleden in Ghana op 2 mei 1818) als Gouverneur-Generaal naar Indië. Nadat Daendels in 1808 in Batavia was aangekomen nam hij zijn taak voortvarend ter hand.

De militaire uitgaven waren zo hoog, dat hij zich gedwongen voelde alle gouvernementsgronden aan particulieren te verkopen.

Hiertoe behoorden ook de bossen van de inmiddels opgeheven VOC, die na de opheffing in handen van de staat waren overgegaan.

En als gevolg van deze bezuinigingsmaatregelen (toen ook al!)  werd Pierre Hamar de la Brethoniere ontslagen.

Op 8 december 1811 verzocht Pierre het Gouvernement in Batavia om pensioen (CBG,  Oost-Indische Bronnen, archiefnummer: VIBDNI007395).

Omdat naar alle waarschijnlijkheid reactie uitbleef herhaalde hij zijn verzoek op 14 maart 1818 (bijna 7 jaar later!) (CBG, Oost-Indische bronnen, archiefnummer VIBDNI007393).

Het pensioen werd nu toegewezen, maar lang heeft Pierre hiervan niet kunnen genieten ( 3 jaar), want hij stierf op 4 april 1821 in Semarang in de leeftijd van 69 jaar.

De familie Hamar de la Brethoniere heeft jaren behoord tot de notabelen in Salatiga. In 1837 heeft Prins Hendrik der Nederlanden, een jongere broer van Koning Willem III, enige dagen bij het gezin van Pierre Hamar de la Brethoniere gelogeerd

[Bron: De Indische Navorscher, Jaargang 6 nr. 1, januari 1940]

Pierre trouwde omstreeks 1790 met Catharina Alexandre / Alexander. Zij was een dochter van Jacob Alexander. Wie haar moeder was, is mij (nog) niet bekend.

Catharina overleed op 5 september 1823 in Semarang [bron: Regerings Almanak 1824, blz. 177].

Kinderen van Pierre en Catharina:

1. Johanna Helena Hamar de la Brethoniere, geboren in 1792 in Rembang. Johanna is overleden op 26-06-1834 in Salatiga, 42 jaar oud [bron: De Indische Navorsche, Jaargang 5 nr.1 (Januari 1939)]. Johanna trouwde, 25 jaar oud, in 1817 in Semarang [bron: Family Search.org] met Wilhelmus Henricus (Willem Hendrik) Wolff, 31 jaar oud. Willem Hendrik werd geboren op 14 september 1786 in Joana [bron: De Indische Navorsche, Jaargang 5 nr.1 (Januari 1939)] als zoon van Johannes Wolff en Suzanne Fredriksz. Hij werd gedoopt op 17 juni 1787 in Joana.
Hij was een  tweelingbroer van Pieter Godlieb Wolff. Willem Hendrik is overleden op 17 april 1854 in Salatiga, 67 jaar oud.

2. Pierre  Hamar de la Brethoniere, geboren op 25 oktober 1794 in Rembang-Stad [bron: Family Search.org] en overleed op 15 december 1872, 78 jaar oud [bron: Genealogische en Heraldische gedenkwaardigheden betreffende Europeanen op Java, uitgave 1934]. Hij is begraven te Balatiga, een particuliere begraafplaats van de familie Hamar de la Bretoniere) [ bron: Genealogische en Heraldische gedenkwaardigheden betreffende Europeanen op Java, uitgave 1934 ].

Pierre was de stichter van de koffiecultuur bij Salatiga. Samen met zijn jongere broer Carolus bracht hij deze ondernemingen tot grote bloei.

Niet voor niets werden zijn de “Koffiekoningen van Salatiga” genoemd.

Pierre trouwde op 22 juni 1829 in Salatiga met Martina Darius (ook vermeld als: Martha Darieux) [bron: De Indische Navorscher, Jaargang 6 nr. 1, januari 1940] Martina is overleed op 11 februari 1842 in Semarang.

Hij begon een relatie met de Javaanse vrouw Gompang  en toen hij ongveer 70 jaar oud was (omstreeks 1864) trad hij in het huwelijk met de Javaanse vrouw Ngaten Saminah (Raden).

Hij had bij al deze drie vrouwen kinderen.

De zonen, die hij bij Gompang had, werden door hem weliswaar geadopteerd, maar kregen (bij Gouvernements besluit van 08-02-1862 no. 56) de ‘verkorte’ naam mee: de la Brethoniere.

Deze 2 zonen waren Henry de la Brethoniere (geb. 14-07-1837 in Assinan, Salatiga) en Arthur de la Brethoniere (geb. 30-11-1840 in Assinan, Salatiga)

3. Anna Concordia Hamar de la Brethoniere, geboren op 15-11-1798 in Rembang. Anna is overleden op 10-10-1838 in Salatiga, 39 jaar oud. Zij is begraven te Salatiga (Particuliere begraafplaats van de familie Hamar de la Bretoniere) [bron: Gen en herald.gedenkwaardigheden betr. Europeanen op Java, uitgave 1934].Anna trouwde, ten hoogste 18 jaar oud, vóór 1816 met Ernst Hendrik Flohr, ten hoogste 21 jaar oud. Ernst is geboren op 07-02-1795 in Pasoeroean. Ernst is overleden op 11-07-1866 in Soerakarta (Solo), 71 jaar oud.

4. Carolus Hamar de la Brethoniere, geboren op 18 november 1798 in Rembang. Carolus overleed op 15 mei 1868, 69 jaar oud [bron: Gen en Herald.gedenkwaardigheden betr. Europeanen op Java, uitgave 1934]. Hij is begraven te Salatiga, op de particuliere begraafplaats van de familie Hamar de la Bretoniere.

Opmerking bij Anna Concordia en Carolus Hamar de la Brethioniere:

Beiden werden geboren in november 1798 in Rembang. Dit wijst er op het eerste gezicht op, dat zij een tweeling vormden. Volgens de grafschriften op hun graven werd Anna Concordia geboren op 15 november 1798 en Carolus op 18 november 1798.

Onduidelijk is of het hier een sprake is van een onjuiste datumvermelding op één van de graven of dat Carolus inderdaad 3 dagen later dan zijn zuster werd geboren.

Een ander mogelijkheid is nog dat beide kinderen weliswaar dezelfde vader hadden, maar 2 verschillende moeders.

(Wie het weet, mag het zeggen………)