Maandag 21 september 2026

Het lager onderwijs in Schriek. (2)

Het lager onderwijs in Schriek.

door Victor De Belser

Transcriptie René Lambrechts

Blz 12.

en, daar de ledige plaats achter de school gelegen toen niet meer als tuin kon benuttigd worden, maakte men van deze gelegenheid gebruik om de deuren langs de straat door vensters te vervangen en in ingang der schoollokalen insgelijks in den achtermuur te brengen. Door dit feit werd de vroegere tuin in speelplaats herschapen, doch deze had slechts eene oppervlakte van 136 m² en was enkel om eene haag gescheiden van het kerkhof en van het straatje langs henen de school. Twee jaar later werd deze haag door eenen steenen muur vervangen; tevens werden alsdan in den eenen hoek der koer drij gemakken gemaakt voor de meisjes en in den tegenovergestelden hoek insgelijks drij voor de jongens. Daarenboven hing men tegen den muur langshenen het kerkhof eenen smallen, met zink beslagen bak, van omtrent 3 m lang; deze moest dienen als waterplaats, natuurlijk enkel ten dienste der jongens. Dit allen kostte aan de gemeente 350 fr. 't Is slechts ten jaare 1874 dat deze afhellende goot door houten planken in 5 afzonderlijke vakken gescheiden werd, op welke afsluitsels men het volgende jaar een pannen dak te zien kreeg. 't Was ook in dit laatste jaar dat de school voorzien werd van een verlichtingsstelsel dat 350,92 fr. aan onkosten bedroeg.

In 1877 werd eene meisjesschool met woning voor de onderwijzeres gebouwd, waarvan de aannemingsprijs 32850 fr. beliep; 't was eene echte modelschool, bestaande uit twee klassen, ieder van 8 m lang, 5 m breed en 4,5 m. hoog, hebbende een speelhof van 26 m. x 20 m. met overdekte gaanderij van 3 m. breedte, en bezittende daarenboven aan den achterkant der koer eene gymnastiekzaal van 8 m. x 5 m., waarin bij gebrek aan toestellen, nooit lichaamsoefeningen uitgevoerd zijn geworden. Deze school werd het volgende jaar voorzien van meubelen en leermiddelen, zoodat van 1 Januari 1879 de geslachten gescheiden werden en Schrieck twee gemeentescholen bezat, eene waar enkel meisjes en eene waar enkel jongens aanvaard werden, welke laatste school in de oude lokalen ingericht bleef. 't Is deze meisjesschool, die in het jaar 1884, ten gevolge van het op wachtgeld stellen der onderwijzeres, verlaten, maar tien jaar later opnieuw betrokken werd, doch ditmaal door de jongens, welke er thans nog gaan.

In 't voorbijgaan zij gezegd dat van 1873 tot 1879 het onderricht in naai- en handwerk in de gemengde gemeenteschool gegeven werd door Amelia Op de Beeck, oudste zuster van den tegenwoordigen hoofdonderwijzer. Deze genoot daarvoor eene jaarlijksche wedde van 125 fr.

De school, waar thans de meisjes het onderwijs ontvangen, dagteekent van het jaar 1880. Onder de schoolwet van 1879 was zij eene vrije school, doch werd bij beraadslaging van den 6 October 1884 door het gemeentebestuur zonder voorbehoud aangenomen met twee klassen en in Maart 1899 nog eens aangenomen met drie klassen.

De lokalen, waar de kinderen van beide geslachten, van 3 tot 6 jaar oud, bewaard

Blz 13.

worden en ook wat onderricht ontvangen werden gesticht in 1883 en verleden jaar derwijze ingericht, dat deze vrije kindertuin thans eene toelage van den Staat geniet.

Keeren wij nog eens eventjes terug tot de Oude Gemeenteschool.

Na de vergrooting der school in 1847, werd natuurlijk de nieuwe klas voorzien van een voldoende aantal nieuwe lessenaars, alsmede van een dubbel bord met raam; ook kwamen er nu kapstokken. Er werden toen ook aangekocht: twee kruisbeelden, een O. L. V. beeld, een beeld van St Jozef, platen van gewijde geschiedenis, de verzameling gekleurde bladen voor het aanschouwingsonderricht, uitgegeven door Schreiber in Stuttgart, eene wandkaart van België en eene verzameling gewichten. De oude inhoudsmaten bleven, doch kregen van toen af de hedendaagsche benamingen. Het volgende jaar werd de school verrijkt met eene kaart der provincie Antwerpen en weerom het volgende jaar met eene van Europa. Eene telraam en een houten meter deden hunne intrede in de school ten jaare 1855, en toen in 1857 de slagvensters van 't jaar 1837 versleten waren, werden deze, alsook degene, welke aan de nieuwe klas gehangen waren afgehaakt en vervangen door rolgordijnen. In 1860 kwam in de groote klas een bord bij, dat men kon verdragen, een ezelsbord zoals wij dit in onzen tijd noemen, en 't volgende jaar in de kleine klas een dubbel bord met raam. Eene weegschaal maakte sinds 1869 het gebruik der gewichten mogelijk. Eene wereldkaart en eene verzameling meetkundige vormen, bekwam de onderwijzer in 1875. Na dit jaar moest hij de niet-gebezigde boeken ook niet meer in eenen hoek der school opstapelen, want 't was insgelijks in 1875 dat er in elke klas eene groote, schoone boekenkast, met glazen deur geplaatst werd. Al het overige, wat er ooit in de oude school te zien was, namelijk een rond uurwerk, Bopp's kleine physikalischer apparat für volksschulen, Bopp's wandtafelen für Physik, een Barometer, een Thermometer, 52 teekenplaten Licot, 26 muurplaten van Natuurlijke historie door Deyrolle, 50 platen "Enseignement par les yeux" door Hachette en Cie, 14 platen van Vaderlandsche geschiedenis door Gérard, de portretten van Koning en Koningin, een wereldbol, eene landmetersketting; dit alles, zeggen wij, werd aangekocht ten jaare 1880 en betaald met het overschot der gelden bestemd voor de bemeubeling der gemeentemeisjesschool.

Wij vergissen ons, de portretten werden slechts aangekocht in 1884 en in de groote klas opgehangen; de landmetersketting en de platen Gérard werden benevens vier landkaarten (prov. Antwerpen, België, Europa en Palestina), eenen meter, eenen vierkanten meter, de verzameling inhoudsmaten, vier ramen voor programma's en tafels van werkzaamheden en twee portretten onzer vorsten (voor de kleine klas), met toestemming van het Gemeentebestuur

Blz 14.

uit de ledigstaande meisjesschool in de Oude school overgebracht ten jaare 1892.

Ingevolge eene beraadslaging van den Gemeenteraad, dagteekenende 19 Februari 1885, was binst de Paaschvacantie van dat jaar uit de ongebruikte klassen door de Zusters-onderwijzeressen reeds het volgende weggenomen en in de aangenomen school geplaatst: 24 lessenaars met twee zitplaatsen, twee staande borden, een wereldbol, twee pendules, 35 prenten der gewijde geschiedenis, twee leunstoelen en eene telraam. Al deze klasvoorwerpen bleven en zijn daar nog, en toen in de maand Mei van het jaar 1894 de gemeenteonderwijzers met hunne leerlingen de nieuwe school betrokken, namen zij uit de Oude lokalen mede al wat nog eenigszins dienen kon, en zoo komt het dat men thans zoowel in de meisjes- als in de jongensschool meubelen van het oude en nieuwe model aantreft en dat in elke school de wanden der klassen versierd zijn met allerhande kaarten, platen en andere leermiddelen.

Van in 1848 werd er jaarlijks op de begrooting eene voldoende som uitgetrokken tot onderhoud der school. Dit krediet werd telken jaare benuttigd, ja nog al eens overschreden, want dit strekt het Gemeentebestuur tot eer; op tijd werden aan de school de nodige verbeteringen gedaan, binst iedere vacantie de lokalen gewasschen en gewit en meermaals binnen en buiten eens opgeverfd. Hetzelfde mag gezegd worden over de meubelen: wij vonden veelvuldig in de gemeenterekeningen, dat oude lessenaars hersteld, nieuwe aangebracht waren, enz.; over twee jaar nog werden de twee groote zoogenaamde gezondheidskachels, die veel steenkolen verslonden maar weinig warmte afgaven, vervangen door exemplaren "Le vrai Belge" met vuurvaste steenen; op het einde van verleden jaar kregen wij in elke klas een splinter nieuw draaibord in de plaats van de twee staande borden, thans in de aangenomen school te huis, en dit jaar bekwamen wij weeral nieuwe stores. Te beginnen van 1847 genoot de onderwijzer eene vergoeding voor verwarming der schoollokalen; deze steeg ten jaare 1871 van 30 fr.tot 40 fr. en werd voor 1874 en volgende jaren op 112 fr. gebracht; in 1884 daalde zij tot 75 fr., doch toen in 1894 de school overgebracht werd naar de ledigstaande meisjesschool, waar twee vuren te onderhouden waren, steeg deze som opnieuw tot 125 fr., en, ingezien de aanhoudende duurte der steenkolen, is de schadeloosstelling voor verwarming der schoollokalen voor het loopende jaar gebracht op 185 fr. 't Is enkel na 1876 dat de hoofdonderwijzer betaald werd voor het reinigen der school en schoolmeubelen; deze toelage beliep telken jaare 72 fr. tot in 1884 (toen alles verminderde, en sinds dien bedraagt zij nog 40 fr. (dat is te weinig, niet waar?).

Tot in 1874 bestond er geene onderwijzerswoning. Vóór dit jaar genoot de hoofdonderwijzer eene schadeloosstelling voor huurhuur, die, zooals wij vroeger aanhaalden, in 1831 en volgende jaren 52,90 fr. bedroeg, doch in 1847 gebracht werd op 75 fr., in 1858 op 80 fr. en in 1869 op 100 fr. In zijne hoedanigheid van gemeenteonderwijzer gebruikte Koster De Meutter den tuin nevens en achter de school, en toen de school

Blz 15.

vergroot werd en de speelplaats tot stand kwam, kreeg hij als vergoeding voor het verlies, dat hij daardoor kwam te ondergaan, 9 aren gemeenteland kosteloos in gebruik. Dit stukje grond werd door zijnen opvolger verhuurd tot in 1874, toen de onderwijzer in genot trad der in het vorige jaar gebouwde woning, met eenen aanpalenden tuin van 20 aren oppervlakte. Deze woning met hof is thans verhuurd aan eenen jaarlijkschen prijs van 125 fr.

De woning, waar vroeger de gemeenteonderwijzer ed en hedendaags de ondergeteekende hoofdonderwijzer gehuisvest is, is voldoende; de tuin beslaat eene oppervlakte van 21,40 aren.

Het eerste schoolreglement, een beknopt maar kernig stuk, bestaande uit 16 art., werd op voorstel van den heer C. Verdeyen, provincialen opziener, aangenomen in de zitting van den gemeenteraad, den 23 Mei 1845, en door de Bestendige Deputatie van den provincialen raad goedgekeurd den 20 Juni van hetzelfde jaar. Uit dit stuk deelen wij hieronder eenige schikkingen mede, daar zij nog al verschilden van de tegenwoordige verordening:

Art. 3. De schoolgelden zijn bepaald op 0,50 fr. ter maand, voor alle betalende leerlingen, zonder onderscheid. De schoolmaand, die begonnen is, moet ten volle betaald worden.

Art. 4. De schoolgelden worden bij de maand en vooruit betaald, in handen van den onderwijzer, tegen kwitantie.

Art. 7. De leerlingen zullen zich in de school bevinden, ten minste 10 minuten voor het begin der lessen; na het verloop van dien tijd, kunnen zij gestraft worden, volgens de bepalingen van Art. 10 van het tegenwoordig reglement; zelfs de toegang der school mag hun volgens de omstandigheden geweigerd worden.

Art. 9. De vacantien zijn vastgesteld als volgt :

1-Van Witten Donderdag tot Woensdag na Paschen ingesloten;

2-Van den 8en September tot den 1en October.

Art. 10. De geoorloofde straffen zijn de volgende:

1-Bijzondere vermaning.

2-Het doen rechtstaan in eenen hoek der school.

3-De gedeeltelijke of geheele beroving der speeluren zonder of met buitengewone taak (te schrijven of van buiten te leeren).

4-Het wegzenden uit de school, gedurende den schooltijd, insgelijks zonder of met buitengewone taak.

5-De tijdelijke uitsluiting voor eenen termijn van ten hoogste vijftien dagen.

6-De uitsluiting uit de school voor altijd.

De hoofdonderwijzer beslist wanneer eene der vijf eerste soorten van straffen moet opgelegd worden.

Blz 16.

Dezelfde hoofdonderwijzer doet uitspraak over de definitieve of eindelijke uitsluiting, zoo nogtans, dat hij den kantonalen schoolopziener aanstonds zal moeten schriftelijk bericht geven van de beweegredenen diens maatregels."

't Was enkel in zitting van 10 Aug. 1869 dat, bij afwijking van Art. 3 van bovengenoemd reglement, de gemeenteraad het schoolgeld der betalende leerlingen verhoogde tot 0,70 fr. 't Was ook te beginnen van 1874 dat de Paaschvacantie verlengd werd tot 's Maandags na Beloken Paschen en dat de Zomerrusttijd de gansche maand September mocht duren. Verders bleven de andere bepalingen in voege tot October 1879, toen het Algemeen Schoolreglement, door Koninklijk besluit in dato 16 Aug. 1879 voorgeschreven, hier in de gemeentescholen van toepassing werd. Het houden van een klasboek, iets dat den onderwijzers in den beginne wat tegen het hoofd sprong, omdat zij er het groote nut niet ten volle van beseften, was eene nieuwigheid, door deze verordening gehuldigd. Dit laatste reglement bleef in voege tot na den val der wet van 1879 of liever tot in 1888, want 't was enkel in zitting van 31 Mei van dat jaar, dat de gemeenteraad, mits bijvoeging van eenige verlofdagen, voor de gemeente- en aangenomen scholen de model-verordening aannam, door het Staatsbestuur, ingevolge de wet van 20 September 1884, uitgegeven. Deze werd op hare beurt in zitting van den 23 December 1897 vervangen door de hedendaagsche, weinig of niet verschillend van de vorige.

Onder de wet van '42 bestond er hier geen door het gemeentebestuur vastgesteld omstandig programma in de school; dat van het aannemingsexamen ter normaalschool diende den onderwijzers tot leiddraad. Behalve de verplichtende vakken van Art. 6 dier wet (godsdienst, lezen, schrijven, wettig stelsel van maten en gewichten, beginselen van rekenen, vlaamsche taal) onderwees men alsdan ook Geschiedenis van België, Aardrijkskunde en sommige onderwijzers, die muzikant waren, voegden daar nog den zang bij. Ingevolge de wet van 1 Juli 1879 werden, behalve de Godsdienst, de bovengenoemde vakken allen verplichtend, en daarbij nog Teekenen, Natuurkunde en Gymnastiek. Zij werden dan ook allen, de Godsdienst inbegrepen, met het begin van het schooljaar 1880-1881 onderwezen volgens het omstandig programma bij ministerieel besluit van 20 Juli 1880 voorgeschreven. Na de afkondiging der onderwijswet van 1884 kwam er weeral verandering. Bij hoogergemelde leervakken kwam zich nog landbouwkunde voegen en dit alles werd onderworpen volgens het modelprogramma, door het Staatsbestuur opgemaakt en den 31 Mei 1888 door het gemeentebestuur van Schrieck in zijne scholen uitvoerbaar verklaard. Het programma, hedendaags in onze gemeenteschool gevolgd, werd aldus vastgesteld in zitting van 23 December 1897. Het is enkel, mits weglating van het niet verplichtend vak "Bijhoorige taal" de herhaling van het voorbeeld-programma, gehecht aan het ministerieel besluit van 1 Mei 1897, en boven de reeds aangehaalde leervakken vermeldt het dus insgelijks de beginselen van Gezondheidsleer.

Blz 17.

De Fransche taal werd hier nooit als verplichtend vak in het programma geschreven, doch niettemin van af October 1842 tot op den dag van heden zonder onderbreking onderwezen in eenen bijzonderen leergang, buiten de gewone klasuren gegeven.

Om het overzicht der opvoedkundige inrichting van het Lager onderwijs in de gemeente Schrieck te volledigen, zouden wij nog moeten spreken over methode, schooltucht, enz. Doch, wanneer wij straks over "Onderwijzers" handelen, zullen wij wellicht gelegenheid vinden om een woordje te reppen over tucht en verdere zaken. Daarenboven, onze verhandeling werd een lijvig boekdeel, indien wij voor elk leervak de verschillige methoden, welke tot op onze dagen in de Schriecksche gemeente- aangenomen en bewaarscholen gevolgd werden, breedvoerig moesten uiteenzetten, en daartoe ontbreekt ons heden den tijd. Stippen wij dus enkel het volgende aan:

1-Het afzonderlijke onderricht werd totaal verlaten ten jare 1847 en vervangen door de gezamentlijke leerwijze.

2-De spelmethode, die de heer Joseph De Meutter vóór 1842 volgde, bleef in voege tot in 1854. Na dit jaar leerde men den kinderen nog wel lezen door spellen, dan alsdan noemde men de letters niet meer zooals voorheen; bij het uitspreken voegde men achter de medeklinkers enkel eene stomme e; men scheidde de lange klinkers en tweeklanken ook niet meer in twee en legde b.v.: be, re-oo-de-brood en eenige jaren later bre-oo-de-brood. Van af 1844 tot in 1864 werd in de lage klas gebruik gemaakt van de leestafels Prinsen, Pieters en De Coster, alsmede van de leesmachine en van de letterplanken. 't Was van af dit laatste jaar dat de "Samenstellender wijze lezen volgens Leesonderricht De Coster" gevolgd werd. Een nieuwe ondermeester bracht ten jare 1879 de klankmethode bij het lezen-leeren in de school, doch deed nog samenstellen. De laatste methode werd door zijnen opvolger vervangen door de vroeger gevolgde Samenstellende wijze, doch weenom opnieuw ingevoerd door den tegenwoordigen hulponderwijzer, maar ditmaal zonder spellen of samenstellen; al de letters van een woord worden thans achter elkander genoemd, zooals ze bij het spreken gehoord worden en het woord is gelezen.

3-Vóór 1855 leerde de onderwijzer den kinderen het cijfer alvorens het begrip te stichten der hoeveelheid, door het in cijfer uitgedrukte getal voorgesteld. Ook bestond het rekenenin de lagere klas alsdan bijna enkel in geheugenoefening, doch dit alles verbeterde toen de school vvoorzien werd van eene telraam.

4-Van October 1851 was het gedaan met op losse bladen papier te schrijven; de kinderen kregen schrijfboeken en pennenstokken met stalen pennen; de tijd der ganzenpennen was voor goed uit, en ofschoon de schrijfboeken uit ongeregelde bladen papier waren samengenaaid moesten de leerlingen niet meer lijnen trekken : transparanten werden benuttigd bij het geschrift Poffé want 't was de schrijfmethode Poffé, die ingevoerd was.

Blz 18.

Deze methode bleef den schepter zwaaien tot zij zoorond het jaar 1860, toen de methode Callewaert onttroond werd. Een jaar later maakte deze laatste leergang insgelijks plaats voor het Werchters loopend schrift door Bols, doch werd opnieuw onderwezen in de jaren 1885 tot 1894, toen het nogmaals de plaats moest ruimen voor het geschrift Bols dat in 't begin van het schooljaar 1897-98 ook weer vervangen werd door "La Coulée" par un profeseur d'Ecole normale. Dit "La Coulée" is met eenige kleine wijzigingen het Werchters geschrift.

5-Andere werkzaamheden dan oefeningen van schoonschrift heb ik, de hoofdonderwijzer noch allen voor mij, noch velen na mij, in de school van ons dorp nooit in een schrijfboek noch op papier gemaakt. Het werkcahier en het takencahier kwamen eerst in mode ten jare 1885. Vroeger geschiedde al de zaken op de lei.

6-Zooals overal verdrongen de nieuw verschenen lees- en leerboeken de andere van dagen. Zoo verschenen hier onder de verschillende onderwijswetten achtervolgens in de gemeenteschool gebruikt:

A. Lezen: Lagere klas: De drij leesboekjes voor de scholen, uitgegeven door Van Rompaey te Lier - De vijf eerste leesboeken van Pieters – Leesboek Troch I, 1^e en 2^e afdeeling – Leesonderricht in kinderlust van Minnaert en Vilders met Taalsleutel , J.R. Torfs – Het leerenleezen bij vergelijking door De Backer en De Coene met de Dieren de Planten en de Delfstoffen door Jacobs; – Hoogere klassen – Leesboeken Pieters, – Het mengelwerksken door Wolf – De kinder kleine Vertellingen door Schmid – De Vriend der Scholieren, te Gent bij Gijselinck – De Kindervriend van Alph. Le Roy,– Leesboek P. Troch II en III – Leesboek Genonceaux 2^e en 3^e Deel.

B. Rekenen: De boekjes van Pieters; Kleyer, Roevens, Henry en Defour en Sels en Maes.

C. Godsdienst: De verschillige catechismussen uitgegeven door het Aartsbisdom – Gewijde geschiedenis uit het Oude Testament en Verhalen uit het Nieuw Testament te Turnhout bij Glemsson – Oud- en Nieuw Testament door Heyderscheid – De kleine Schriftuur door P. Claessens – Gewijde geschiedenis in verband met den catechismus door Van Reusel.

D. Taal: Germain's grondbeginselen en oefeningen op de grondbeginselen der Nederlandsche spraakleer ingevoerd omtrent het jaar en bij het begin van het loopende jaar vervangen door Praktisch taalboekje 2e en 3e stukje door G. Senden.

E. Geschiedenis en Aardrijkskunde: Het invoeren van handboekjes bij het onderricht dezer vakken dagteekent enkel van 1867. In den loop van dit jaar ontvingen de leerlingen Ernest's Kleine geschiedenis en Kleine Aardrijkskunde met kleine Atlas van België. Waar het voorbeeld van hetgeen in vroegeren tijd gebeurde, kregen, rond het tijdstip der prijskampen de verst gevorderde leerlingen, daarenboven Ernest's Kern der Geschiedenis in handen, en in de jaren 1879 tot 1890 (?).

Blz 19.

Genonceaux Kort Begrip der Geschiedenis van België, Het atlasken van Ernest wordt hedendaags nog benuttigd in de middelklas, doch de andere werkjes zijn thans in onbruik gevallen en vervangen door het geschiedenisboek Toisoul en het kaartenboek van denzelfden schrijver en in den middelbaren graad door Verhalen uit de geschiedenis van België door R. Keersmaekers.

F. Fransche taal: In de bijzondere les van Fransche taal werden in het jaar der stichting en volgende jaren onder de andere als leerboeken benuttigd: Verzameling van Opstellen door A.N.A. te Antwerpen bij Van Woerken Grammaire des commercants par Raingo – Grammaire française par Noël et Chapsal – Zonder den Télémaque kon men geen schoon Fransch leeren ! – Les Aventures de Télémaque. de bijhoorige taal met meer praktische aangeleerd werd, verlieten bovengenoemde boekjes voor het grootste gedeelte de school rond 1890 (denken wij), en hadden achtereenvolgens voor opvolgers: Athu's Praktische leerwijze; Nouveau livre de lecture par Th. Braun; L'ami des Enfants par Le Roy; Volledige cursus der Fransche taal door B. Mortier; Praktisch onderricht en livre de lecture door P.A. De Vos en eindelijk de tegenwoordig gebruikte drij stukjes van de Fransche taal op de Volkschool door G. Senden".

De eerste hoofdonderwijzer, die na het in voege treden der wet van 23 Sept. 1842 in Schrieck werkzaam was, hiet zooals wij vroeger zagen Jozef De Meutter. Deze heer bleef, zooals wij insgelijks reeds zagen (zegden), met het bestuur der gemeenteschool belast tot in het jaar 1867. In tusschentijd was zijn toestand op stoffelijk gebied langzamerhand verbeterd en genoot hij bij zijn afscheid een jaarlijksch traktement van ruim 1300 fr. 't Was met deze wedde, dat zijn opvolger, Mijnheer L. Viskens, begon.

Mijnheer Viskens was geboortig van Werchter, waar hij tot op zeventienjarigen ouderdom de leergangen gevolgd had der toen alomvermaarde Werchtersche school, destijds bestuurd door Mijnheer Prudent Bols, thans oprichter van het Vrij Onderwijs en Schepen van onderwijs te Laeken. Van drie jaren verblijf in de Liersche Normaalschool verliet hij in 1861 dit gesticht, voorzien van een diploma van 2en graad, en bekleedde achtereenvolgens de bediening van hulponderwijzer in eene der lagere scholen en van onderwijzer bij de gemeente middelbare school van Elsene, bij Brussel, tot hij in zitting van 19 December 1866 door ons plaatselijk bestuur werd tot hoofdonderwijzer der gemeenteschool van Schrieck, en in deze hoedanigheid in dienst trad den 4en Februari 1867.

Meester Viskens was in den vollen zin des woords een bekwaam onderwijzer en tevens een overtuigde apostel, die met recht dacht, dat hij de verhevenste zending te vervullen had. Zijn doel, het eenige van zijn leven mag men zeggen, was de beschaving, de veredeling van het volk door opvoeding en onderwijs. Dit doel was het gedurig voorwerp van al zijn streven; daaraan wijdde hij al zijnen tijd, al

Blz 20.

zijne bekwaamheden, al zijne krachten. Begaafd met eenen ijzeren wil, ging hij steeds onverschrokken vooruit, niets scheen hem te moeilijk; zijne kenspreuk was: "willen is kunnen." In een woord, zijne school was zijn al, zijn leven!

Toen wij zijne goede en schoone lessen als leerlingen volgden, aanzagen wij meester Viskens als een door en door geleerd meester, als een alwetend man. Deze gedachte werd bij ons telkenmale versterkt, wanneer hij, eene der prenten van Bilder zum Anschauungs-Unterricht für die Jugend van Schreiber in de linker, en den wijsstok in de rechterhand, zijne scholieren onderhield over natuurlijke historie en over de dieren en planten uit de verschillende streken der vijf werelddeelen.

En toen wij later onder zijn bestuur in de school werkzaam waren en gedurende vijftien jaren dagelijks met hem in aanraking kwamen, ondervonden wij dat wij, nog leerling zijnde, juist gedacht hadden, - want dit zullen al degenen, die den braven man van dichtbij gekend hebben, getuigen. Meester Viskens onderscheidde zich vooral door zijne algemeene en praktische kennissen.

Stond de toenmalige school van Schrieck, zoo niet aan het hoofd der scholen van den omtrek, zij werd toch alras onder de beste gerekend, ja, menige ouders der omliggende gehuchten kwamen meester Viskens bidden en smeeken om aan hunne kinderen ook een plaatsken in zijne goede school te willen verleenen. Voor de geslachten gescheiden waren, zaten volgens zij-meisjes opeengepakt als haringen, en ondanks zweren leerlingen heerschte er een plechtige stilte in de school terwijl meester Viskens zijne les gaf. Zijn gezag was zeer groot; men vreesde hem ja, men beminde hem veel meer.

Pas een jaar hier werkzaam, bood zich aan meester Viskens de gelegenheid aan te toonen wat een onderwijzer door aanhoudende werkzaamheid vermag.

In den prijskamp van het jaar 1868 tusschen de leerlingen der lagere scholen van de kantons Lier, Duffel en Heist.o.d.Berg behaalde de school van Schrieck eenen eersten, eenen tweeden en eenen derden prijs, alsmede eene eervolle melding. Dat mocht tellen! Ook lezen wij in den uitslag van dien wedstrijd, dat het certificaat, vermeld aan art. 29 van het organiek reglement over de prijskampen zal afgeleverd worden:

3^e aan den heer Viskens L. gemeenteonderwijzer te Schrieck, waarvan de leerlingen Wouters en Op de Beeck wederzijds eenen eersten en tweeden prijs behaald hebben.

1^e Aan den heer Viskens voornoemd, waarvan de leerlingen gemiddeld de helft der punten bekomen hebben, toegekend aan een volmaakt werk ‘t zij 139 op 200 punten.

In 1872 was de uitslag even schitterend. Twee leerlingen van meester Viskens behaalden den eersten en den tweeden prijs, en een derde bekwaam 3^e loffelijke melding. Daarenboven behaalde zijn leerlingen Van Roosbroeck Jan-Alfons den Eereprijs, en een andere de 4^e loffelijke melding in den bijzonderen prijskamp van de fransche taal, en in gevolg dien bekomen uitslag werden aan den onderwijzer van Schrieck

Blz 21.

weer certificaten afgeleverd.

In den algemeenen prijskamp van het jaar 1877, droeg de Schriecksche school nogmaals twee tweede prijzen, eene eerste en eene derde volle melding weg en in den bijzonderen prijskamp voor de Fransche taal eenen eersten en eenen vierden prijs en eene eervolle melding.

En toen in 1878 en volgende jaren de prijskampen ieder jaar plaats grepen, bekwam de school, bestuurd door den heer Viskens, telkens een ruim aandeel der uitgereikte diploma's.

Het zal dan ook niemand verwonderen, als wij zeggen, dat mijnheer Viskens door zijne overheden wel gezien was; wij vinden den naam van mijnheer Viskens vermeld in de lijst der onderwijzers, welke zich onderscheiden hebbende in het nakomen hunner plichten, ten jaare 1878 van wege het Staatsbestuur eene belooning van 100 fr. bekamen. Aangezien de belooningen in geld niet verleend werden dan aan de onderwijzers welke meer dan tien jaar dienst hadden in dezelfde gemeente, bekwam de heer Viskens in vorige jaren enkel eervolle meldingen.

Wat veranderde dit alles ten jaare 1879! Die goede school van vroeger werd afgeschilderd als eene school zonder God de voorbeeldige onderwijzer gedoemd als een meester zonder geloof.

Wat zal het meester Viskens pijn aan het hart zich verlaten te zien van meest al zijne leerlingen, die hij zoo teeder beminde en aan wiens onderricht hij ten koste zijner gezondheid, zijne beste zorgen besteed had. Er bleven er hem enkel een dozijn getrouw; de overigen gingen bij de zusters ter school.

Wat die brave man gedurende dit vijfjarig tijdperk van schoolstrijd geleden heeft, is mij onmogelijk te beschrijven. Zijn arbeid was toen voorzeker niet lastig en nochtans verzwakte zijne gezondheid van jaar tot jaar. Daarenboven werd, bij het in werking treden der wet van 20 September 1884 zijne jaarwedde, die tot 2400 fr. gestegen was, met een vierde verminderd. Dit was hem te veel! En toen op 13 Octobre 1884 de jongens ter gemeenteschool terugkwamen, was meester Viskens zedelijk geknakt en lichamelijk versleten: Hij wilde nog wel, maar kon niet meer. Ook verzwakte allengskens de schooltucht en de prijskampen hadden daar ook wel eenigszins schuld aan – de achterblijvers werden niet meer als voorheen opgewakkerd, en het onderricht vooral aan de verst gevordenden gegeven. Zo sukkelde meester Viskens voort tot op het einde van het jaar 1893, toen hij, op aanraden van den geneesheer, zijne pensioenstelling vroeg, en, dezelve bekomen hebbende, zijn eervol ontslag gaf als hoofdonderwijzer der gemeenteschool, in welke hoedanigheid hij vanaf 1 Februari 1894 opgevolgd werd door den tegenwoordigen hoofdonderwijzer, die van het eerste jaar af eene jaarwedde genoot van 1800 fr. op welke som hij op den dag van heden nog staat

Blz 22.

en wellicht nog lang zal blijven staan.

Voor de laatste maal gelieve de lezer met ons nog eens terug te keeren tot in het jaar 1842, ten einde gezamentlijk de verschillende hulponderwijzers die in de Schriecksche gemeenteschool mekaar opvolgden met ter haast in ogenschouw te nemen.

De Schriecksche bevolking was in den laatsten tijd fel aangegroeid; er waren meer overlijdens en vooral meer geboorten dan in vorige jaren; de diensten in de kerk werden talrijker en de oude koster moest teer dikwijls uit de school afwezig zijn. Dien ten gevolge werden de bijzonder vrije scholen meer en meer bezocht ten nadeele van de zijne. Echter hier en daar een kind van welstellende ouders zegde de Schriecksche school vaarwel, om de gemeente- of vrije scholen der naburige gemeenten te volgen, waar de fransche taal onderwezen werd, zoodat om zijne school recht te houden, mijnheer Jozef De Meutter bij den aanvang van het schooljaar 1842-1843 zich verplicht had gezien, op eigen kosten, eenen helper te nemen, die in staat was de Fransche taal te onderwijzen. Zoo waren hier, gedurende het vijfjarig tijdperk 1842-1847, als door de gemeente niet bezoldigde ondermeesters, in de school achtervolgens werkzaam:

1. Verboven Felix afkomstig van Beerzel, een man van groote gestalte, met deftig voorkomen en zeer veel ontzag. Hij bezat eene felle geleerdheid, zoo beweren de lieden, die bij hem ter schole gingen, en werd, zoo verzekert men mij, bij zijn vertrek uit Schrieck onderwijzer en koster te Morckhoven.

2. Van Erps Engelbert van Thildonck. Hij was onderofficier geweest bij het leger, kon bijzonder schoon schrijven en ook vlug rekenen en was de fransche taal heel machtig.

3. Van Dessel Frans van St Catherina Waver over wien mij enkel vernamen dat hij later onderwijzer was te Putte.

4. Boelpaep Antoon een achttienjarige jongeling van Putte, die zich destijds bereidde tot het aannemingsexaam der normaalschool. Deze hielp enkel den koster uit gedurende eenige maanden, want met Paschen van het jaar 1846 ging hij werkelijk naar de normaalschool en werd, gediplomeerd zijnde, hulponderwijzer te Haecht en later onderwijzer te Rhode-St-Genese.

5. Van Craen Jan-Baptist van Heist-o.-d.-Berg. Deze bezat maar weinig kennissen, zoo zeggen weerom de menschen, die toen ter schole gingen. Hij verliet de gemeente den 15 Maart 1847.

Al deze helpers waren gelast met het geven der Fransche les en andere moeilijke vakken. De koster hield zich nog enkel bezig met de kleinsten.

Wat deze ondermeesters, boven kost en inwoon, jaarlijks verdienden, zulks zijn wij niet te weten gekomen.

Op denzelfden voet als de vorigen, begon na de Paaschvacantie van het jaar

Blz 23.

1847, de heer Verkoyen Hendrik, geboortig van Lommel, zijn dienst te doen als ondermeester. Deze was niet gediplomeerd, doch drie jaar kweekeling in Rijks normaalschool geweest. "Had ik dien zomer de school niet moeten verlaten, dan zoude ik nog wat geleerd hebben, want Verkoyen was een goede meester," zoo zeide mij laatst iemand. – Bij beslissing van 26 Aug. van dat jaar, (de school was toen vergroot zoals wij weten) vroeg het gemeentebestuur gelijkvormig aan het laatste paragraaf van art. 10 der wet van 23 Sept. 1842 autorisatie om den heer Verkoyen tot hulponderwijzer aan te stellen. De machtiging werd toegestaan en in zitting van 9 December werd de heer Verkoyen definitief benoemd. Het was deze heer, die de gezamenlijke leerwijze invoerde en den hoofdonderwijzer zoo goed mogelijk op de hoogte bracht dezer methode. Op verzoek van mijnheer De Meutter belastte de hulponderwijzer zich met het onderricht in de hoogere klassen; en hij zelf, waarschijnlijk bewust van zijne weinige kennissen, ging tot de kleinste klas over en bleef daar totdat hij ophield met onderwijs te geven. Mijnheer Verkoyen genoot het eerste jaar een vast traktement van 173 fr., hetwelk voor de volgende jaren op 200 fr. gebracht werd.

Daarbij bekwam hij 1/3 der schoolgelden van de betalende leerlingen, zoodat zijn gemiddeld jaarlijksch inkomen mocht geschat worden op 400 fr. In Mei 1849 verliet mijnheer Verkoyen de gemeente om onderwijzer te worden te Kleinen-Brogel, in Limburg.

Zijn opvolger, de heer Vital Van den Bosch, van Beerzel, was de eerste gediplomeerde ondermeester, die zijnen voet in de Schriecksche school zette. 't Was dank aan hem, dat in den prijskamp van het jaar 1852 de gemeenteschool van Schrieck een accessit en eene eervolle melding behaalde. – Met 400 fr. jaarwedde begonnen, eindigde hij hier met dezelfde som, toen hij in Aug. 1852 tot onderwijzer te Lubeek benoemd, zijn ontslag gaf en als hulponderwijzer der gemeenteschool van Schrieck opgevolgd werd door den heer Sicard Paul-Jean, insgelijks gediplomeerd leerling der normaalschool van Lier. Van af 1 Januari 1853 genoot deze 100 fr. meer dan zijn voorganger, zijnde de 2/5 der schadeloosstelling voor het onderwijs der arme kinderen, welke vroeger de hoofdonderwijzer gansch alleen opstreek.

"Mijnheer Sicard had hier goeden aard," zoo vertelde men mij; "ook dacht hij hier zijn leven te kunnen verslijten, doch hij had zonder den waard gerekend."

Eenige dagen vóór Paschen van het jaar 1854 kwam Stanislas, de zoon van den hoofdonderwijzer, voor goed naar huis uit de Liersche normaalschool, welker leergangen hij gedurende drie jaren met de grootste vrucht gevolgd had. Na de vacantie deed de zoon het werk van vader en intusschen werd mijnheer Sicard, vooral door moeder De Meutter, zoodanig tegengewerkt, dat hij het hier moede werd, naar eene andere plaats uitzag, dezelve te Elsene bij Brussel, bekwam en hier zijn ontslag gaf bij brief van 13 Aug. 1854. Den 15^e derzelde

wordt vervolgd

Geschreven door Renic om 00:00 Reageer op dit bericht

Reageer op dit bericht

Zaterdag 19 september 2026

BS Putte - Overlijdensakten Alfabetisch (16)

BURGERLIJKE STAND - PUTTE
Overlijdensakten 1800 - 1920 Alf.
bewerkt door
René Lambrechts

- V -

Van den Bosch Anna Catharina † Putte 13/11/1822 ° Rijmenam 61 jaar d. Van den Bosch Henricus & Van Craen Anna Maria echtg/wed Op de Beeck Arnoldus
Van den Bosch Augustinus † Putte 28/03/1896 ° Putte 8/04/1889 z. Van den Bosch Joseph & Boeckxstaens Angelina
Van den Bosch Carolus † Putte 25/10/1879 ° Putte 16/03/1824 z. Van den Bosch Joannes & Van Kelst Joanna echtg/wed Schroevens Maria Catharina
Van den Bosch Elisabeth Widina † Putte 22/08/1846 ° Putte 13/08/1846 d. Van den Bosch Guibertus & De Roek Anna Maria
Van den Bosch Emma Maria Anna † Putte 11/05/1908 ° Putte 5/04/1892 d. Van den Bosch Joseph & Boeckxstaens Angelina
Van den Bosch Florentina † Putte 6/05/1866 ° Putte 5/06/1826 d. Van den Bosch Joannes & Van Kelst Joanna
Van den Bosch Franciscus † Putte 17/07/1884 ° Putte 13/11/1802 z. Van den Bosch Antonius & Van den Brande Maria echtg/wed De Ley Catharina
Van den Bosch Franciscus Carolus † Putte 3/12/1858 ° Putte 2/12/1858 z. Van den Bosch Guibertus & De Roeck Anna Maria
Van den Bosch Gommarus † Putte 4/12/1890 ° Putte 23/11/1890 z. Van den Bosch Josephus & Boeckxstaens Angelina
Van den Bosch Jeanne Threse † Putte 25/01/1805 °82 jaar d. Van den Bosch Jean & Van Dessel Marie echtg/wed Van der Auwera Francois
Van den Bosch Joanna † Putte 11/06/1840 ° Putte 22/04/1776 d. Van den Bosch Carolus & Ven Petronella echtg/wed Busschots Gommarus
Van den Bosch Joanna † Putte 11/02/1894 ° Putte 29/06/1893 d. Van den Bosch Josephus & Boeckxstaens Angelina
Van den Bosch Joanna Theresia † Putte 14/05/1848 ° Putte 9/05/1848 d. Van den Bosch Joannes Baptista & Spruyt Elisabeth
Van den Bosch Joannes † Putte 7/12/1861 ° Mechelen 6/08/1860 z. Van den Bosch Joannes Baptista & De Wit Joanna
Van den Bosch Joannes Baptista † Putte 25/05/1839 ° Schriek 6/01/1783 z. Van den Bosch Joannes Franciscus & Vincx Anna Catharina echtg/wed Van Kelst Joanna
Van den Bosch Joannes Baptista † Lier 5/02/1879 ° Berlaar 6/10/1813 z. Van den Bosch Joannes Franciscus & Vincx Anna Francisca echtg/wed Spruyt Elisabeth
Van den Bosch Joannes Franciscus † Putte 31/08/1827 ° Berlaar 67 jaar z. Van den Bosch Joannes Baptista & Docx Joanna echtg/wed Vincx Anna Francisca
Van den Bosch Joannes Franciscus † Putte 28/11/1865 ° Putte 24/02/1864 z. Van den Bosch Antonius & Crols Joanna Francisca
Van den Bosch Joannes Josephus † Putte 10/03/1872 ° Putte 16/10/1870 z. Van den Bosch Antonius & Crols Joanna Francisca
Van den Bosch Josephus † Putte 2/01/1862 ° Mechelen 6/08/1860 z. Van den Bosch Joannes Baptista & De Wit Joanna
Van den Bosch Josse † Putte 24/11/1801 °7 maand z. Van Den Bosch Francois & Vinckx Elisabeth
Van den Bosch Maria † Putte 11/10/1914 ° Beerzel 12/05/1837 d. Van den Bosch Francis & De Winter Isabella echtg/wed Cools Joseph
Van den Bosch Maria Josepha † Putte 9/11/1874 ° Keerbergen 6/08/1822 d. Van den Bosch Franciscus & Vermeulen Catharina
Van den Bosch Maria Josepha † Geel 22/12/1890 ° Keerbergen 2/07/1823 d. Van den Bosch Joannes & Van den Broeck Maria echtg/wed Van Horenbeeck Jacobus en Wittocx Josephus
Van den Bosch Maria Ludovica † Putte 9/02/1880 ° Onze-Lieve-Vrouw-Waver 13/08/1873 d. Van den Bosch Josephus & Claes Anna Maria
Van den Bosch Maria Theresia † Putte 4/04/1820 ° Rijmenam 9 maand d. Van den Bosch Joannes & Van Kelst Joanna
Van den Bosch Maria Theresia † Putte 17/05/1834 ° Berlaar 13/09/1809 d. Van den Bosch Joannes Franciscus & Vincx Anna Francisca
Van den Bosch Maria Theresia † Putte 6/04/1918 ° Beerzel 30/11/1837 d. Van den Bosch Francis & Van Nuffelen Maria echtg/wed Thys Jan Frans
Van den Bosch Maria Theresia Malvina † Putte 16/09/1914 ° Keerbergen 25/02/1914 d. Van den Bosch Edward Jozef & Vermeulen Maria Theresia
Van den Bosch Mathilde † Putte 3/12/1913 ° Beerzel 16/12/1868 d. Van den Bosch Joseph & De Bie Coleta echtg/wed Hendrickx Petrus
Van den Bosch Nathalia Albertina † Putte 27/04/1869 ° Putte 18/03/1869 d. Van den Bosch Bernardus & Opdebeeck Regina
Van den Bosch Petrus † Putte 6/04/1819 ° Putte 7 jaar z. Van den Bosch Antonius & Van den brande Maria
Van den Bosch Theresia † Putte 13/11/1818 ° Schriek 29 jaar d. Van den Bosch Joannes Franciscus & Vinckx Anna Catharina echtg/wed Eremans Cornelius
Van den Bosch Theresia † Putte 30/03/1826 ° Putte 4 jaar 10 maand d. Van den Bosch Joannes & Van Kelst Joanna
Van den Bosch Theresia Philomena † Putte 10/09/1841 ° Putte 29/08/1841 d. Van Den Bosch Joannes Baptista & Spruyt Elisabeth
Van den Bosch Thomas † Putte 2/02/1886 ° Antwerpen 19/10/1808 z. Van den Bosch Martinus & Tackels Petronella Theresia echtg/wed Broekmans Francijntje
Van den Brande Anna Maria † Putte 29/10/1839 ° Putte 26/03/1756 d. Van den Brande Joannes & Aertgeerts Joanna Maria echtg/wed Bats Petrus
Van den Brande Anna Maria † Putte 21/05/1896 ° Putte 8/01/1865 d. Van den Brande Petrus & Bosmans Maria Theresia echtg/wed Claes Jan Baptist
Van den Brande Anna Maria Philomena † Putte 13/07/1887 ° Koningshooikt 1/03/1886 d. Van den Brande Joannes Franciscus & Van den Broeck Maria Theresia
Van den Brande Anna Maria Theresia † Putte 3/04/1903 ° Putte 3/12/1862 d. Van den Brande Petrus & Roofthoofd Maria Anna Constancia
Van den Brande Carolus † Putte 12/06/1904 ° Putte 22/01/1847 z. Van den Brande Franciscus & Levens Petronella echtg/wed Thys Maria Theresia
Van den Brande Corneille † Putte 3/12/1812 °10 jaar z. Van den Brande Pierre & Van houtven Elisabeth
Van den Brande Cornelis † Putte 3/11/1855 ° Putte 1/12/1852 z. Van den brande Petrus & Bosmans Maria Theresia
Van den Brande Cornelis † Putte 6/03/1857 ° Putte 12/04/1856 z. Van den Brande Petrus & Bosmans Theresia
Van den Brande Franciscus † Putte 12/10/1832 ° Putte 22/09/1816 z. Van den Brande Franciscus & Broes Joanna
Van den Brande Franciscus † Putte 15/05/1855 ° Putte 16/01/1802 z. Van den Brande Petrus & Van Houtven Elisabeth echtg/wed Levens Petronilla
Van den Brande Franciscus † Putte 12/07/1892 ° Putte 6/08/1890 z. Van den Brande Josephus & Van den Vonder Maria Elisabeth
Van den Brande Franciscus † Putte 3/09/1900 ° Putte 4/03/1898 z. Van den Brande Josephus & Van den Vonder Maria Elisabeth
Van den Brande Franciscus † Putte 25/02/1897 ° Putte 20/01/1897 z. Van den Brande Josephus & Van den Vonder Maria Elisabeth
Van den Brande Francois † Putte 14/11/1800 ° Putte 3 jaar d. Van den brande Pierre & Van houtven Elisabeth
Van den Brande Francois † Putte 11/04/1803 °20 jaar z. Van den Brande Francois & Holemans Elisabeth
Van den Brande Gommaire † Putte 12/06/1808 °4 jaar z. Van den Brande Francois & Goossens Therese
Van den Brande Gommarus Franciscus † Putte 10/01/1834 ° Putte 11/10/1831 z. Van den Brande Joannes Baptista & Van Emeren Catharina
Van den Brande Isabella Ludovica † Putte 31/03/1874 ° Putte 1/03/1874 d. Van den Brande Petrus & Roofthooft Maria Constantia
Van den Brande Jean Baptiste † Putte 22/01/1813 °18 maand z. Van den Brande Francois & Broes Jeanne
Van den Brande Jeanne † Putte 29/06/1808 °62 jaar d. Van den Brande Henry & Van Nuffel Jeanne
Van den Brande Joanna † Putte 31/12/1841 ° Putte 27/11/1780 d. Van den Brande Franciscus & Holemans Elisabeth echtg/wed Hellemans Cornelius
Van den Brande Joanna † Putte 18/11/1882 ° Putte 16/09/1801 d. Van den Brande Joannes Baptista & Neys Anna Catharina echtg/wed Vervloesem Joannes
Van den Brande Joanna Irma † Putte 18/11/1919 ° Putte 10/09/1918 d. Van den Brande Florimond & Van den Broeck Maria Mathilde
Van den Brande Joannes † Putte 21/05/1820 ° Putte 3 dagen z. Van den Brande Maria
Van den Brande Joannes Baptista † Putte 5/05/1837 ° Putte 28/11/1792 z. Van den Brande Petrus & Vanhoutven Elisabeth echtg/wed Van Emeren Catharina
Van den Brande Joannes Baptista † Putte 28/02/1838 ° Schriek 27/11/1767 z. Van den Brande Petrus & De Cuyper Joanna echtg/wed Neys Anna Catharina
Van den Brande Joannes Baptista † Putte 18/05/1854 ° Putte 18/05/1846 z. Van den Brande Petrus & Bosmans Maria Theresia
Van den Brande Joannes Franciscus † Putte 12/03/1860 ° Putte 23/09/1840 z. Van den Brande Franciscus & Levens Petronilla
Van den Brande Joannes Franciscus † Putte 1/06/1898 ° Putte 28/02/1897 z. Van den Brande Joannes Franciscus & Van de Vliet Maria Seraphina
Van den Brande Joannes Franciscus † Putte 30/04/1899 ° Berlaar 4/11/1843 z. Van den Brande Petrus & Bosmans Theresia echtg/wed Van Woensel Maria Philomena
Van den Brande Joseph † Putte 7/10/1920 ° Putte 27/06/1849 z. Van den Brande Petrus & Bosmans Theresia echtg/wed Van den Vonder Maria Elisabeth
Van den Brande Josephina † Putte 28/10/1881 ° Putte 9/02/1858 d. Van den Brande Petrus & Bosmans Maria Theresia
Van den Brande Josephus † Putte 14/08/1859 ° Putte 10/12/1825 z. Van den Brande Joannes Baptista & Van Emeren Catharina
Van den Brande Julia Catharina † Putte 18/11/1900 ° Putte 8/08/1900 d. Van den Brande Franciscus & Van Camp Philomena
Van den Brande Maria † Putte 31/07/1862 ° Putte 16/11/1794 d. Van den Brande Joannes Baptista & Van Neys Anna Catharina echtg/wed Ceulemans Henricus
Van den Brande Maria † Putte 3/09/1880 ° Putte 7/02/1795 d. Van den Brande Petrus & Van Houtven Elisabeth
Van den Brande Maria † Putte 28/05/1904 ° Putte 4/04/1903 d. Van den Brande Jan Francis & Van de Vliet Maria Seraphina
Van den Brande Maria Catharina † Putte 15/01/1910 ° Putte 14/01/1844 d. Van den Brande Francis & Levens Petronella echtg/wed Uytterhoeven Corneel August
Van den Brande Maria Coleta † Putte 4/02/1896 ° Putte 28/07/1893 d. Van den Brande Joseph & Van den Vonder Maria Elisabeth
Van den Brande Maria Elisabeth † Putte 13/05/1820 ° Putte 78 jaar d. Van den Brande Adrianus & Thijs Maria echtg/wed Van der Auwera Petrus
Van den Brande Maria Julia † Putte 22/10/1904 ° Putte 25/05/1904 d. Van den Brande Jan Frans & Van de Vliet Maria Seraphina
Van den Brande Maria Julia † Putte 8/05/1913 ° Putte 4/07/1907 d. Van den Brande Jan Frans & Van de Vliet Maria Seraphina
Van den Brande Maria Theresia † Putte 19/02/1863 ° Putte 12/04/1814 d. Van den Brande Franciscus & Broes Joanna echtg/wed Op de Beeck Joannes
Van den Brande Marie † Putte 14/11/1800 ° Putte 6 jaar d. Van den brande Pierre & Van houtven Elisabeth
Van den brande Marie Anne † Putte 8/11/1811 °6 jaar d. Van den brande Jean & Nijs Anne Catherine
Van den Brande naamloos † Putte 21/01/1812 ° Putte 21/01/1812Van den Brande Francois & Goossens Therese
Van den Brande NN † Putte 22/03/1892 ° Putte 22/03/1892 z. Van den Brande Franciscus & Van Camp Philomena
Van den Brande NN † Putte 27/10/1888 ° Putte 27/10/1888 d. Van den Brande Joanna Josephina
Van den brande Petronelle † Putte 9/06/1813 ° Onze-Lieve-Vrouw-Waver 87 jaar d. Van den brande Pierre & Van den bosch Elisabeth echtg/wed Guldentops Pierre
Van den Brande Petronilla † Putte 11/08/1845 ° Mechelen 20/10/1758 d. Van den Brande Jacobus & Van Turenhoudt Elisabeth
Van den Brande Petronilla † Putte 1/04/1852 ° Putte 27/01/1808 d. Van den Brande Joannes Franciscus & Goossens Maria Theresia echtg/wed Van der Auwera Gommarus
Van Den Brande Petrus † Putte 10/06/1828 ° Schriek 68 jaar z. Van Den Brande Petrus & De Reyck Maria Anna echtg/wed Van Houtven Elisabeth
Van den Brande Petrus † Putte 14/12/1886 ° Berlaar 17/10/1804 z. Van den Brande Joannes Franciscus & Van Gompel Joanna echtg/wed Bosmans Theresia
Van den Brande Petrus † Putte 17/12/1908 ° Beerzel 7/01/1824 z. Van den Brande Jan Baptist & Van Emeren Catharina echtg/wed Roofthoofd Maria Anna Constancia
Van den Brande Simon Petrus † Putte 11/03/1902 ° Putte 23/02/1902 z. Van den Brande Jan Frans & Van de Vliet Maria Seraphina
Van den Brande Therese † Putte 1/06/1810 °5 jaar d. Van den Brande Pierre & Van houtvenne Elisabethe
Van den Brande Theresia † Putte 13/07/1833 ° Putte 22/05/1793 d. Van den Brande Joannes Baptista & Neys Anna Catharina echtg/wed Peeters Franciscus
Van den Branden Anne Marie † Putte 20/06/1801 ° Putte 63 jaar d. Van den Branden Corin & Ceulemans Anne Marie
Van den Branden Joannes Franciscus † Putte 8/12/1834 ° Herselt 14/10/1760 z. Van den Branden Adrianus & Laeremans Dimpha echtg/wed Goossens Maria Theresia
Van den Bril Angelina Philomena † Putte 8/01/1920 ° Boom 29/05/1841 d. Van den Bril Jan Baptist & Van Robroek Anna Theresia
Van den Bril Anna Maria † Putte 4/08/1885 ° Putte 27/12/1880 d. Van den Bril Felix & Horckmans Isabella Maria
Van den Bril Felix † Putte 15/11/1899 ° Putte 9/12/1846 z. Van den Bril Jan Baptist & Van Robroek Anna Theresia echtg/wed Horckmans Isabella Melania
Van den Bril Joannes Baptista † Putte 1/04/1897 ° Boom 7/01/1808 z. Van den Bril Joanna Catharina echtg/wed Van Robbroeck Anna Theresia
Van den Broeck Agnes † Putte 21/10/1820 ° Schriek 64 jaar d. Van den Broeck Petrus & De Roy Joanna echtg/wed Eremans Petrus
Van den Broeck Amelia Maria † Putte 2/08/1904 ° Putte 9/06/1904 d. Van den Broeck Jan Francis & Augustinus Rosalia
Van den Broeck Andreas † Putte 20/09/1899 ° Schriek 30/01/1819 z. Van den Broeck Jan & Verhoeven Caharina echtg/wed Verschoren Amelia
Van den Broeck Anna Catharina † Putte 26/01/1836 ° Putte 20/01/1836 d. Van den Broeck Franciscus & Gijsemans Joanna
Van den Broeck Anna Catharina † Putte 6/02/1837 ° Putte 29/01/1837 d. Van den Broeck Franciscus & Gijsemans Joanna
Van den Broeck Anna Catharina † Putte 27/12/1909 ° Schriek 20/03/1846 d. Van den Broeck Andreas & Verschoren Amelia echtg/wed Van den Eynde Jan Louis
Van den Broeck Anna Catharina † Putte 20/04/1867 ° Putte 25/01/1867 d. Van den Broeck Antonia
Van den Broeck Anna Maria † Putte 2/11/1852 ° Schriek 27/10/1772 d. Van den Broeck Antonius & Heremans Maria echtg/wed Rijmenants Joannes Franciscus
Van den Broeck Anna Maria † Putte 5/01/1871 ° Putte 16/10/1864 d. Van den Broeck Josephus & Vets Regina
Van den Broeck Anna Maria † Putte 11/09/1878 ° Keerbergen 14/12/1844 d. Van den Broeck Petrus & Van Lier Catharina echtg/wed Roofthooft Cornelius
Van den Broeck Anne Catharine † Putte 18/04/1801 ° Putte 3 jaar d. Van Den Broeck Jacques & Meylemans Anne Catharine
Van den Broeck Antonia † Putte 13/09/1906 ° Keerbergen 13/10/1822 d. Van den Broeck Joseph & De Cauter Anna Catharina echtg/wed Mariën Petrus Francis
Van den Broeck Antonius Franciscus † Putte 15/04/1879 ° Keerbergen 7/08/1800 z. Van den Broeck Petrus & De Keyser Agnes echtg/wed Onsea Theresia
Van den Broeck Augustinus † Putte 27/11/1862 ° Putte 22/09/1862 z. Van den Broeck Petrus Franciscus & Doms Anna Catharina
Van den Broeck Barbara Josephina † Putte 21/10/1834 ° Putte 14/10/1834 d. Van den Broeck Franciscus & Gijsemans Joanna
Van den Broeck Catharina Theresia † Putte 26/10/1842 ° Schriek 4/02/1777 d. Vandenbroeck Franciscus & De Rijck Catharina Theresia echtg/wed Vervloesem Petrus Francis
Van den Broeck Constancia † Duffel 2/06/1911 ° Berlaar 26/08/1890 d. Van den Broeck Jan Frans & Augustinus Rosalia
Van den Broeck Cornelis Amandus † Putte 21/02/1867 ° Putte 6/02/1867 z. Van den Broeck Josephus & Vets Regina
Van den Broeck Cornelius † Putte 16/12/1890 ° Muizen 19/03/1836 z. Van den Broeck Petrus Franciscus & Dockx Theresia echtg/wed Jacobs Sophia
Van den Broeck Eduard Willem † Putte 2/02/1916 ° Putte 9/04/1915 z. Van den Broeck Jan Frans & Van Loock Carolina
Van den Broeck Elisabeth † Putte 1/01/1886 ° Putte 23/08/1831 d. Van den Broeck Franciscus & Gijsemans Joanna
Van den Broeck Franciscus † Putte 12/03/1856 ° Brussel 2/07/1855 z. Van den Broeck Georgius & Ilias Maria
Van den Broeck Franciscus † Putte 10/01/1888 ° Beerzel 29/04/1820 z. Van den Broeck Gilbertus & De Preter Theresia echtg/wed Van der Auwera Philippina
Van den Broeck Franciscus † Putte 2/11/1901 ° Schriek 30/11/1850 z. Van den Broeck Joannes & Moris Joanna
Van den Broeck Franciscus † Putte 29/04/1881 ° Schriek 10/07/1792 z. Van den Broeck Franciscus Judocu & Eggers Maria echtg/wed Gijsemans Joanna
Van den Broeck Isabella Josephina † Putte 20/03/1859 ° Putte 23/01/1858 d. Van den Broeck Franciscus & Doms Anna Catharina
Van den Broeck Isabella Maria † Putte 29/03/1820 ° Heist-op-den-Berg 52 jaar d. Van den Broeck Joannes & Van den Bosch Catharina
Van den Broeck Jacobus † Putte 8/02/1889 ° Meise 2/06/1821 z. Van den Broeck Franciscus & Lefebriere Anna Maria Josepha
Van den Broeck Jacques † Putte 26/02/1803 °34 jaar z. Van den Broeck Pierre & Van Auwera Elisabeth echtg/wed De Preter Anne Catharine
Van den Broeck Joanna † Putte 25/12/1815 °66 jaar z. echtg/wed Doms Catharina
Van den Broeck Joanna Catharina † Putte 10/06/1816 °52 jaar d. Van den Broeck Peeter & Goris Anna echtg/wed Vervloet Hendricus
Van den Broeck Joanna Catharina † Putte 21/05/1858 ° Putte 5/04/1856 d. Van den Broeck Petrus Franciscus & Doms Anna Catharina
Van den Broeck Joanna Maria † Putte 11/01/1907 ° Keerbergen 30/07/1816 d. Van den Broeck Joannes & Deroye Anna Elisabeth echtg/wed Coenen Simon
Van den Broeck Joanna Paulina † Putte 13/02/1911 ° Beerzel 6/02/1855 d. Van den Broeck Petrus Francis & Moeskops Joanna Theresia echtg/wed Serneels Jan André
Van den Broeck Joanna Renildis † Putte 14/01/1909 ° Putte 25/11/1908 d. Van den Broeck Jan Baptist & Beullens Florentina
Van den Broeck Joannes † Putte 25/08/1855 ° Putte 3/05/1824 z. Van den Broeck Franciscus & Gijsemans Joanna
Van den Broeck Joannes Andreas † Putte 24/09/1856 ° Heist-op-den-Berg 14/11/1789 z. Van den Broeck Joannes Franciscus & Wijns Anna Catharina echtg/wed Claes Catharina
Van den Broeck Joannes Baptista † Putte 21/12/1821 ° Putte 6 dagen z. Van den Broeck Franciscus & Gijsemans Joanna
Van den Broeck Joannes Baptista † Putte 8/05/1847 ° Schriek 8/09/1821 z. Vandenbroeck Augustinus & Brabants Joanna
Van den Broeck Joannes Baptista † Putte 7/04/1871 ° Putte 22/08/1870 z. Van den Broeck Petrus Franciscus & Doms Anna Maria
Van den Broeck Joannes Baptista † Putte 3/02/1876 ° Schriek 17/06/1823 z. Van den Broeck Augustinus & Brabants Joanna echtg/wed Gods Maria Josepha
Van den Broeck Joannes Baptista † Putte 26/10/1866 ° Putte 9/01/1861 z. Van den Broeck Petrus Franciscus & Doms Anna Catharina
Van den Broeck Joannes Carolus † Putte 9/04/1860 ° Putte 9/10/1857 z. Van den Broeck Franciscus & Van der Auwera Philippina
Van den Broeck Joannes Franciscus † Putte 19/02/1917 ° Berlaar 16/07/1860 z. Van den Broeck Petrus Joseph & De Vries Maria Theresia echtg/wed Augustinus Rosalia
Van den Broeck Josephus † Putte 30/03/1830 ° Putte 5/08/1829 z. Van den Broeck Franciscus & Gijsemans Joanna
Van den Broeck Josephus † Putte 18/07/1890 ° Schriek 3/03/1826 z. Van den Broeck Augustinus & Brabants Joanna echtg/wed Vets Regina
Van den Broeck Josephus Aloysius † Putte 20/08/1871 ° Putte 16/04/1871 z. Van den Broeck Josephus & Vets Regina
Van den Broeck Jozef Jan † Putte 23/12/1912 ° Putte 6/08/1912 z. Van den Broeck Lodewijk Karel & De Haes Maria Melania
Van den Broeck Julia † Putte 18/01/1889 ° Putte 4/08/1887 d. Van den Broeck Livinus Carolus & Frans Joanna Catharina
Van den Broeck Julia Florentina † Putte 30/01/1910 ° Putte 16/01/1910 d. Van den Broeck Ludovicus & Van Oosterwyck Joanna Antonia
Van den Broeck Julia Maria † Putte 28/05/1899 ° Putte 17/03/1899 d. Van den Broeck Jan Francis & Docx Maria Melania
Van den Broeck Julia Maria † Putte 16/11/1904 ° Putte 30/01/1902 d. Van den Broeck Jan Francis & Docx Maria Melania
Van den Broeck Leopold † Putte 10/01/1913 ° Putte 4/12/1910 z. Van den Broeck Lodeiwjk Karel & De Haes Maria Melania
Van den Broeck Margaretha Maria Catharina † Putte 23/10/1908 ° Putte 23/05/1908 d. Van den Broeck Petrus & Draeckx Maria Joanna
Van den Broeck Maria Angelina † Putte 12/02/1917 ° Walem 13/09/1842 d. Van den Broeck Joseph & De Potter Josephina echtg/wed Van Craen Petrus
Van den Broeck Maria Catharina † Putte 8/12/1848 ° Heist-op-den-Berg 20/11/1787 d. Van den Broeck Joannes Franciscus & Wijns Catharina echtg/wed Lens Joannes Franciscus
Van den Broeck Maria Catharina † Putte 21/05/1910 ° Berlaar 24/11/1855 d. Van den Broeck Petrus Joseph & De Vries Maria Theresia echtg/wed Uytterhoeven Frans Antoon
Van den Broeck Maria Josephina † Putte 23/10/1908 ° Putte 23/05/1908 d. Van den Broeck Petrus & Draeckx Maria Joanna
Van den Broeck Maria Josephina † Putte 12/01/1909 ° Putte 23/10/1894 d. Van den Broeck Jan Francis & Docx Maria Melania
Van den Broeck Maria Theresia † Putte 21/01/1899 ° Heist-op-den-Berg 19/09/1820 d. Van den Broeck Franciscus & Engels Elisabeth echtg/wed De Winter Joannes Franciscus
Van den Broeck Melchior † Putte 23/11/1878 ° Schriek 25/09/1830 z. Van den Broeck Augustinus & Serneels Joanna echtg/wed Vermeylen Florentina
Van den Broeck NN † Putte 15/08/1873 ° Putte 15/08/1873 d. Van den Broeck Petrus & De Preter Elisabeth
Van den Broeck NN † Putte 19/08/1900 ° Putte 19/08/1900 d. Van den Broeck Joannes Franciscus & Docx Maria Melania
Van den Broeck NN † Putte 26/07/1914 ° Putte 26/07/1914 z. Van den Broeck Jozef Lodewijk & Donnes Theresia Amelia
Van den Broeck Petrus Franciscus † Putte 8/11/1881 ° Putte 29/10/1829 z. Van den Broeck Andreas & Claes Anna Catharina echtg/wed Doms Anna Catharina
Van den Broeck Rosalia † Putte 18/12/1878 ° Putte 25/11/1839 d. Van den Broeck Franciscus & Gijsemans Joanna
Van den Broeck Victorine † Putte 28/03/1853 ° Brussel 25/01/1852 d. Van den Broeck Judocus & Flias Maria
Van den bruel Maria Anna † Putte 3/01/1900 ° Heist-op-den-Berg 3/07/1817 d. Van den bruel Joseph & Van Leemputte Maria echtg/wed Boeckxstaens Albinus
Van den bruel Petrus Jozef † Putte 2/08/1914 ° Heist-op-den-Berg 6/02/1837 z. Van den bruel Petrus Jozef & Goovaerts Maria Catharina
Van den Dries Maria † Putte 25/05/1891 ° Putte 16/12/1854 d. Van den Dries Joannes Baptista & Bosmans Coleta echtg/wed Hully Stephanus
Van den Dries NN † Putte 17/12/1853 ° Putte 17/12/1853 z. Van den Dries Joannes Baptista & Bosmans Coleta
Van den Dries NN † Putte 6/05/1864 ° Putte 6/05/1864 d. Van den Dries Joannes Baptista & Bosmans Coleta
Van den Driessche Therese † Putte 13/09/1812 °46 jaar d. Van den Driessche Henry & Peeters Adrienne echtg/wed Holemans Francois
Van den Eede Elisabeth † Putte 26/02/1902 ° Schriek 28/09/1816 d. Van den Eede Egidius & De Winter Catharina echtg/wed Vervoort Guillielmus
Van den Eede Lodewijk Joseph † Putte 21/07/1912 ° Putte 13/08/1911 z. Van den Eede Joseph Frans & Verscuren Melania Rosalia
Van den Eede Maria Irma † Putte 1/04/1916 ° Putte 11/08/1915 d. Van den Eede Jozef Frans & Verscuren Melania Rosalia
Van den Eede NN † Putte 13/08/1911 ° Putte 13/08/1911 z. Van den Eede Jozef Frans & Verscuren Maria Rosalia
Van den Eynde Anna † Putte 28/02/1822 ° Putte 27 jaar d. Van den Eynde Petrus Franciscus & Van Camp Anna Catharina
Van den Eynde Anna Coleta † Putte 30/01/1855 ° Putte 12/09/1810 d. Van den Eynde Jacobus Henricus & Vermeren Maria Catharina
Van den Eynde Anna Maria † Putte 8/07/1815 °8 dagen d. Van den Eynde Gommarus & Verstrepen Joanna Maria
Van den Eynde Anna Maria † Putte 16/05/1829 ° Putte 26/01/1749 d. Van den Eynde Petrus & De Grooff Petronella echtg/wed Lenaerts Petrus Josephus
Van den Eynde Anna Maria † Putte 22/03/1907 ° Keerbergen 31/01/1827 d. Van den Eynde Jacobus & Autaers Anna Maria echtg/wed Volkaerts Louis
Van den Eynde Anne † Putte 14/02/1801 ° Putte 8 dagen d. Van den Eynde Jean Francois & Ruyts Marie Therese
Van Den Eynde Anne † Putte 1/06/1805 °68 jaar d. Van Den Eynde Egide & Vervloet Catharine echtg/wed Van der Auwera Jean Baptiste
Van den Eynde Anne Marie † Putte 16/02/1803 °19 dagen d. Van den Eynde Elisabeth
Van den Eynde Catharina Emelia † Putte 31/01/1851 ° Putte 14/01/1815 d. Van den Eynde Jacobus Henricus & Vermeiren Maria Catharina
Van den eynde Clara Maria † Putte 24/05/1846 ° Berlaar 15/11/1766 d. Van den eynde Joannes & Stessens Petronilla echtg/wed Neeus Joannes Franciscus
Van den Eynde Cornelis † Putte 1/02/1819 ° Putte 3 jaar z. Van den Eynde Joannes & Goris Petronella
Van den Eynde Cornelius † Putte 11/01/1818 ° Mechelen 72 jaar z. echtg/wed Goovaerts Gertrudis
Van den Eynde Edouardus Jacobus † Putte 26/01/1873 ° Putte 26/07/1872 z. Van den Eynde Joannes Henricus & Verbruggen Carolina
Van den Eynde Ferdinandus Henricus † Putte 3/03/1874 ° Putte 28/02/1874 z. Van den Eynde Joannes Henricus & Verbruggen Carolina
Van den Eynde Franciscus † Putte 24/10/1841 ° Putte 12/10/1835 z. Van den Eynde Franciscus & Moons Elisabeth
Van den Eynde Franciscus † Putte 25/06/1842 ° Putte 21/04/1842 z. Van den Eynde Petrus & Snijers Maria
Van den Eynde Franciscus † Putte 9/10/1847 ° Putte 13/07/1805 z. Van den Eynde Petrus Franciscus & De Hondt Joanna echtg/wed Cools Joanna
Van den Eynde Franciscus † Putte 15/02/1861 ° Putte 16/05/1802 z. Van den Eynde Petrus Joannes & De Haes Joanna echtg/wed Moons Elisabeth
Van den Eynde Franciscus † Putte 19/03/1861 ° Rijmenam 13/11/1784 z. Van den Eynde Adrianus & Geens Elisabeth echtg/wed Camps Isabella en Van de Vliet Anna
Van den Eynde Franciscus † Putte 8/12/1874 ° Putte 16/06/1803 z. Van den Eynde Joannes & Goris Petronilla echtg/wed Opdebeeck Theresia
Van den Eynde Franciscus † Putte 10/12/1877 ° Putte 14/01/1847 z. Van den Eynde Franciscus & Moons Elisabeth
Van den Eynde Franciscus Alphonsius † Putte 1/02/1871 ° Putte 6/08/1870 z. Van den Eynde Gommarus & Verschueren Maria Catharina
Van den Eynde Francois † Putte 8/01/1812 °9 jaar z. Van den Eynde Pierre & Op de Beeck Jeanne
Van den Eynde Gommair † Putte 17/01/1814 ° Sint-Katelijne-Waver 86 jaar z. Van den Eynde Michel & Truyts Marie
Van den Eynde Gommarus † Putte 22/01/1882 ° Putte 30/11/1841 z. Van den Eynde Franciscus & Op de Beeck Theresia echtg/wed Verschueren Maria Catharina
Van den Eynde Hilaria † Putte 6/05/1892 ° Putte 20/01/1822 d. Van den Eynde Joannes & Goris Petronilla echtg/wed Boschmans Egidius
Van den eynde Isabella † Putte 20/04/1842 ° Rijmenam 23/05/1792 d. Van den eynde Joannes Franciscus & Ceuppens Joanna Catharina echtg/wed Marien Petrus
Van den Eynde Jacobus † Putte 23/09/1883 ° Keerbergen 28/12/1797 z. Van den Eynde Joannes & Preters Anna Maria echtg/wed Houdhuis Anna Maria
Van den Eynde Jan Lodewijk † Mechelen 16/04/1914 ° Betekom 21/01/1845 z. Van den Eynde Lodewijk & Van Campenhout Maria Barbara echtg/wed Van den Broeck Anna Catharina
Van den Eynde Jean Baptiste † Putte 5/02/1801 ° Putte 2 jaar 6 maand z. Van den Eynde Jean Francois & Nuyts Marie Therese
Van den Eynde Jeanne † Putte 6/02/1801 ° Putte 4 jaar 6 maand d. Van den Eynde Jean Francois & Ruyts Marie Therese
Van den Eynde Joanna † Putte 11/02/1836 ° Berlaar 6/03/1762 d. Van den Eynde Joannes & Stelssels Petronella
Van den Eynde Joanna † Putte 25/12/1841 ° Berlaar 28/02/1762 d. Van den Eynde Joannes & Stessens Petronella
Van den Eynde Joanna † Putte 19/10/1877 ° Putte 13/03/1825 d. Van den Eynde Franciscus & Moons Elisabeth echtg/wed Vleminckx Franciscus
Van den Eynde Joanna † Putte 13/01/1883 ° Putte 27/07/1808 d. Van den Eynde Joannes Franciscus & Goris Petronilla echtg/wed Liekens Joannes
Van den Eynde Joanna Coleta Malvina † Putte 7/01/1896 ° Putte 31/01/1894 d. Van den Eynde Amandus & Cuypers Theresia Philomena
Van den Eynde Joanna Constantia † Putte 4/02/1862 ° Putte 9/09/1860 d. Van den Eynde Josephus & Van Bulen Maria
Van den Eynde Joannes Amandus † Putte 15/03/1889 ° Putte 6/06/1887 z. Van den Eynde Petrus Josephus & Asselbergh Catharina Isabella
Van den Eynde Joannes Baptista † Putte 17/05/1860 ° Putte 12/11/1811 z. Van den Eynde Joannes & Goris Petronilla echtg/wed Op de Beeck Joanna
Van den Eynde Joannes Florimondus † Putte 23/10/1890 ° Putte 7/04/1890 z. Van den Eynde Joannes Ludovicus & Van den Broeck Anna Catharina
Van den eynde Joannes Franciscus † Putte 30/05/1846 ° Berlaar 20/12/1771 z. Van den eynde Joannes & Stessens Petronilla echtg/wed Goris Petronilla
Van den Eynde Joannes Franciscus Edouardus † Putte 8/02/1873 ° Putte 12/03/1846 z. Van den Eynde Petrus Josephus & Van Bule Maria
Van den Eynde Joannes Ludovicus † Putte 3/03/1891 ° Werchter 8/02/1813 z. Van den Eynde Carolus Ludovicus & Van Casteren Joanna Maria echtg/wed Lauwers Anna Catharina
Van den eynde Josephus † Putte 29/11/1820 ° Putte 9 jaar z. Van den eynde Petrus & Opdebeeck Joanna
Van den Eynde Josephus Franciscus † Putte 17/02/1898 ° Putte 20/09/1867 z. Van den Eynde Joannes Henricus & Verbruggen Carolina
Van den Eynde Julius Cleophas † Putte 11/11/1865 ° Putte 30/06/1865 z. Van den Eynde Benedictus Valentinus & Beullens Josepha
Van den Eynde Julius Josephus † Putte 14/08/1894 ° Putte 5/12/1893 z. Van den Eynde Josephus & Nestor Maria Melania
Van den Eynde Leopoldus Ludovicus † Putte 27/08/1874 ° Putte 28/02/1874 z. Van den Eynde Joannes Henricus & Verbruggen Carolina
Van den Eynde Livinus † Putte 27/04/1819 ° Putte 17 jaar z. Van den Eynde Cornelius & Goovaerts Gertruda
Van den Eynde Ludovica † Putte 13/11/1904 ° Putte 2/08/1904 d. Van den Eynde Amand & Cuypers Theresia Philomena
Van den Eynde Ludovicus † Putte 1/09/1874 ° Putte 14/03/1874 z. Van den Eynde Gommarus & Verschueren Maria Catharina
Van den Eynde Ludovicus † Putte 7/04/1909 ° Putte 4/10/1865 z. Van den Eynde Jan Henri & Verbruggen Carolina
Van den Eynde Maria † Putte 10/07/1872 ° Rijmenam 12/08/1800 d. Van den Eynde Petrus & Opdebeeck Joanna Catharina echtg/wed De Weurtelaar Franciscus
Van den Eynde Maria † Putte 9/08/1884 ° Putte 4/01/1805 d. Van den Eynde Joannes Franciscus & Goris Petronilla
Van den Eynde Maria † Putte 14/04/1895 ° Putte 29/08/1830 d. Van den Eynde Francis & Moons Elisabeth echtg/wed Croonen Augustinus
Van den Eynde Maria † Mechelen 30/05/1902 ° Beerzel 12/05/1878 d. Van den Eynde Martinus & Hendrickx Maria Theresia echtg/wed Rombauts Frans Corneel
Van den Eynde Maria Angelina † Putte 19/09/1886 ° Putte 20/05/1885 d. Van den Eynde Josephus & Nestor Maria Philomena
Van den Eynde Maria Joanna † Putte 18/01/1857 ° Putte 16/07/1854 d. Van den Eynde Petrus Josephus & Van Bule Maria
Van den Eynde Maria Ludovica † Putte 6/01/1849 ° Putte 14/07/1847 d. Van den Eynde Franciscus & Op de Beeck Theresia
Van den Eynde Maria Ludovica Philippina † Putte 12/04/1902 ° Putte 1/08/1898 d. Van den Eynde Amand & Cuypers Theresia Philomena
Van den Eynde Maria Marcellius † Putte 23/03/1889 ° Putte 16/12/1884 z. Van den Eynde Petrus Josephus & Asselbergh Catharina Isabella
Van den Eynde Maria Petronella † Putte 28/04/1901 ° Putte 22/01/1848 d. Van den Eynde Jan Baptist & Op de Beeck Joanna echtg/wed Holemans Franciscus
Van den Eynde Maria Theresia † Putte 8/01/1892 ° Bonheiden 7/09/1816 d. Van den Eynde Joannes Cornelius & Michiels Maria Anna echtg/wed Van de Weygaert Martinus
Van den Eynde Marie Therese † Putte 28/01/1814 ° Putte 1 maand d. Van den Eynde Gommair & Verstrepen Jeanne Marie
Van den Eynde NN † Putte 12/12/1894 ° Putte 12/12/1894 z. Van den Eynde Martinus & Hendrickx Maria Theresia
Van den Eynde NN † Putte 5/03/1915 ° Putte 5/03/1915 d. Van den Eynde Jan Alfons & Van Looy Joanna
Van den Eynde Pelagia † Putte 15/12/1894 ° Keerbergen 5/06/1833 d. Van den Eynde Jacob & Huysmans Maria echtg/wed Van Elzen Jan Frans
Van den Eynde Petronelle † Putte 6/03/1806 °77 jaar d. echtg/wed Candries Michel
Van den Eynde Petronilla † Putte 6/11/1864 ° Putte 5/10/1794 d. Van den Eynde Cornelius & Goovaerts Gertrudis echtg/wed Suetens Joannes en Holemans Petrus
Van den Eynde Petrus † Putte 11/04/1871 ° Putte 11/04/1801 z. Van den Eynde Petrus Franciscus & De Hondt Joanna echtg/wed Hendrickx Maria Anna
Van den Eynde Petrus Joannes † Putte 9/11/1841 ° Putte 8/12/1823 z. Van den Eynde Franciscus & Moons Elisabeth
Van den Eynde Petrus Josephus † Putte 12/12/1838 ° Putte 2/10/1837 z. Van den Eynde Franciscus & Op de Beeck Theresia
Van den Eynde Petrus Josephus † Putte 15/12/1890 ° Lier 19/08/1818 z. Van den Eynde Joannes Gommarus & Baeten Anna echtg/wed Van Buel Maria
Van den Eynde Philippus Aloysius Ludovicus † Putte 10/11/1897 ° Putte 8/07/1895 z. Van den Eynde Amandus & Cuypers Theresia Philomena
Van den Eynde Pierre † Ghelma (Afrika) 23/03/1847 ° Putte 5/01/1813 z. Van den Eynde Pierre & Debeque Jeanne
Van den Eynde Pierre † Gent 3/07/1812 ° Onze-Lieve-Vrouw-Waver 40 jaar z. Van den Eynde Francois & Verhoeven Anne echtg/wed Op de Beeck Jeanne
Van den Eynde Stephanus Florentinus Theophilus Maria † Putte 20/06/1882 ° Sint-Katelijne-Waver 16/10/1878 z. Van den Eynde Josephus Theophilus & Goossens Maria Catharina Justina
Van den Eynde Theresia † Geel 28/03/1892 ° Keerbergen 4/07/1822 d. Van den Eynde Franciscus & Van de Vliet Anna echtg/wed Verstraeten Joannes Franciscus
Van den Eynde Victoria Catharina † Putte 25/07/1903 ° Onze-Lieve-Vrouw-Waver 27/10/1858 d. Van den Eynde Corneel & Vervliet Joanna echtg/wed Gullentops Jan Baptist
Van den eynden Anna Elisabeth † Putte 4/08/1845 ° Rijmenam 17/08/1783 d. Van den eynden Joannes & De Winter Joanna Catharina echtg/wed Van Kelst Petrus Franciscus
Van den Eynden Joannes † Putte 20/06/1832 ° Putte 22/01/1830 z. Van den Eynden Franciscus & Op de Beeck Theresia
Van den Eynden Petrus Franciscus † Putte 17/02/1841 ° Rijmenam 10/11/1772 z. Van den Eynden Petrus & Van Rompaey Anna echtg/wed Ceulemans Maria, Van Camp Catharina en De hondt Joanna Theresia
Van den Eynden Petrus Joannes † Putte 19/08/1837 ° Rijmenam 16/09/1775 z. Van den Eynden Petrus & Van Rompaye Anna Maria echtg/wed Dehaes Joanna
Van den Eynden Petrus Raymondus Maria Theophilus † Putte 24/08/1890 ° Putte 13/09/1889 z. Van den Eynden Theophilus Josephus & Goossens Maria Catharina Justina
Van den Eynden Theophilia Benedicta Emilia † Putte 13/08/1905 ° Mechelen 13/10/1883 d. Van den Eynden Joseph Theophiel & Goossens Maria Catharina Justina echtg/wed Vennen Gustaaf Francis Maria
Van den houdt Francois † Putte 3/09/1807 °1 jaar z. Van den houdt Emanuel & Candries Francoise
Van den houdt Jeanne † Putte 24/02/1808 °16 jaar d. Van den houdt Francois & Verboom Marie
Van den hout Barbara † Putte 22/11/1824 ° Haacht 75 jaar d. Van den hout Joannes & Bosmans Catharina echtg/wed Geysbrechts Petrus
Van den Hout Catharina † Putte 8/01/1871 ° Putte 10/12/1800 d. Van den Hout Franciscus & Verboom Maria echtg/wed Bosmans Joanna Baptista
Van den hout Elisabeth † Putte 31/08/1820 ° Putte 36 jaar d. Van den hout Franciscus & Verboom Maria echtg/wed Bogaerts Jacobus
Van den hout Francois † Putte 12/02/1809 °6 maand z. Vandenhout Emanuel & Candries Francoise
Van den hout Pierre † Mechelen 21/09/1841 ° Putte 34 jaar z. Van den hout Emanuel & Candries Francoise
Van den Hout Theodore † Putte 16/12/1802 °5 jaar z. Van den Hout Francois & Verboom Marie
Van den Ouden Alida Constantia † Putte 3/07/1893 ° Putte 14/08/1891 d. Van den Ouden Catharina
Van den Ouden Ida Constantia † Putte 1/03/1889 ° Putte 14/01/1885 d. Van den Ouden Josephus Albertus & Willems Maria
Van den Ouden Joannes Franciscus † Putte 18/12/1883 ° Koningshooikt 16/08/1879 z. Van den Ouden Josephus Albertus & Willems Maria

wordt vervolgd

Geschreven door Renic om 00:00 Reageer op dit bericht

Zaterdag 12 september 2026

Het lager onderwijs in Schriek.

Het lager onderwijs in Schriek.

door Victor De Belser

Transcriptie René Lambrechts

Blz 1.

Een geschiedkundig overzicht maken van het lager onderwijs in uwe gemeente van af 1831 tot op den huidigen dag.

A. Toestand vóór de wet van 1842.

B. a) Inrichting: 1. Stoffelijke (schoolgebouw, bemeubeling), leermiddelen, woning en tuin des onderwijzers).

2. Opvoedkundige (schoolverordening, programma's, methode, schooltucht, enz.).

3. Onderwijzend personeel (bekwaamheid, jaarwedde, enz.).

b) Ontwikkeling.

c) Bekomen uitslagen onder de wetten van 1842, 1879, 1884 en 1895.

Een terugblik op lang verloopen tijden is altoos leerzaam, want, zoals de dichter zegt:

"In 't verleden ligt het heden,

"In wat is, 't geen worden zal."

Wanneer wij dus een honderdtal jaren in de geschiedenis terugkeeren en den toenmaligen toestand van het onderwijs hier te lande vergelijken met den huidigen staat van zaken, dan moeten wij bekennen, dat de negentiende eeuw, onder opzicht van onderwijs, te recht de eeuw van vooruitgang mag genoemd worden.

Wanneer wij terugblikken en eenen oogslag werpen op dit droevig tijdvak der Fransche regeering, kunnen wij ons licht een denkbeeld vormen van den akeligen toestand der Belgische lagere scholen in 't algemeen, maar bijzonder van die op den buiten. Onze voorouders waren diep verdrukt, verarmd en verslaafd. De jongelingen werden, van hun zestiende jaar af, bij het Fransche leger ingelijfd, om Napoleon in zijne roekelooze tochten tegen de verschillende mogendheden te volgen. Er bleef schier niemand bij de ontroostbare vrouwen dan kinderen, kreupelen en ouderlingen. Deze meesten samen vroeg en laat zwoegen om den akker te bezaaien, te beplanten, en vervolgens de zuurgewonnen vruchten te oogsten. De bekommernis, het gebrek en de armoede waren te groot om aan de school, aan de opvoeding en het onderwijs der kinderen te denken. Het stoffelijk welzijn ontbrak en zedelijk welzijn besefte men niet. Van schoolgaan was er in de meeste plattelandsche gemeenten geen spraak, want de ouders rekenden op den geringen onderstand, dien de kinderen, hetzij op het veld, hetzij in 't huishouden, konden bijbrengen. Het was dus niet te verwonderen, dat de zeldzame scholen, die alsdan in de Fransche Noorderprovinciën bestonden, weinig of niet bezocht werden.

Schriek was een van die rare gemeenten, waar er te dien tijde eene school bestond, doch welke school? Den eersten Pluviôse van het jaar Tien der Republiek,

Blz 2.

(22 Januari 1803) schreef de toenmalige Maire der gemeente Schrieck aan den Sous-Préfect van Mechelen: "Il se trouve dans ma commune une maison d'institution; il y avait un bâtiment d'école, mais par le coup du vent il est abattu jusqu'aux fondements; le maire de cette commune a pris en louage une chambre pour laquelle on donne une somme annuelle de 15,19 fr.; le nombre des élèves est de 180." – Den 15 April 1807 schreef dezelfde Maire: "La commune de Schrieck a une école primaire où l'on apprend à lire, à écrire et à chiffrer, tout en langue flamande; les garçons et les filles sont réunis dans une et même école; dans cette école il y a 104 garçons et 85 filles." En den 15ᵉ der maand April schreef hij nogmaals: "L'école est au neuf à l'an 1811, assez commode."

Zelfs werd er in de Schriecksche school althans in de eerste jaren der verloopen eeuw, des zomers klas gegeven, iets wat op meenige plaatsen het geval was. In eenen Staat van inlichtingen over het jaar 1810, vinden wij dat de lagere school van Schrieck des winters gevolgd werd door 160 leerlingen en des zomers door 20. – Doch, volgens eenen idem over het volgende jaar werd de school des winters bijgewoond door 200 leerlingen en, zoo luidde genoemde staat: "En été il n'y a pas d'élèves." De staat, opgemaakt den 5 April 1813, waaruit wij hierboven eenige inlichtingen neerschreven, vermeldde dat 210 kinderen ter schole gingen, doch enkel gedurende vijf wintermaanden.

Zooals blijkt uit hetgeen wij hooger aanhaalden, leerde men hier alsdan enkel een weinig lezen, schrijven en rekenen, en dit alles, ofschoon onder het Fransch bewind, in de Vlaamsche taal. De Maire, die Franschgezind was, (hij was door 't koopen van zwart goed rijk geworden) en de taal onzer zuiderburen tamelijk wel sprak, las en schreef, zou gaarne het onderricht dezer taal in de school hebben zien invoeren, zooals blijkt uit de volgende aanmerking, door hem zelven op eenen der bovengemelde Staten geplaatst: "Le Maire désirerait que l'instituteur actuel fût remplacé par un instituteur en état d'enseigner le français." Doch Vlaamsche onderwijzers, die Fransch kenden, waren er te dien tijde niet te vinden, en onmogelijk dus de Fransche taal in de Schriecksche school te onderwijzen.

De methode, welke er gevolgd werd, was deze, welke men de oude Spelkunst van Kruisken A, B, C noemde. Dit was een klein eerste leesboek. Het begon aldus: † a, b, c...... x, y, z. Dan kwamen eenige verbindingen van klinker, gevolgd door een medeklinker, ook omgekeerd, als spel- en als leesoefening. Daarna stond het Onze Vader met de andere gewone Gebeden." (J. A. Torfs). Zoodra de leerlingen deze Spelkunde op hun duimpken van buiten kenden, en nog wat meer in het spellen en lezen geoefend waren in andere gedrukte boekjes, leerde men hun brieven en oude geschriften lezen. Wie daarbij nog wat rekenen en schrijven kon, stond als een schriftgeleerde te boek.

Blz 3.

Zoo stonden hier de zaken, toen in 1815, korten tijd na het tractaat van het Schoon Verbond, waardoor onze provinciën met die onzer noorderbroeders vereenigd werden, de Schriecksche school, evenals alle Belgische scholen, gesteld werd onder het beheer der Hollandsche onderwijswet van 1806, eene wet, die, zooals M. Cousin zegde, steunde op zeer wijze grondbeginselen, doch welke in België verkeerd toegepast werden.

Het Hollandsch bestuur deed veel voor de zedelijke en verstandelijke verbetering van het volk: Het richtte het lager onderwijs op goeden voet in; het stichtte de Liersche kweekschool, die vooral onderwijzers voor de steden vormde, alsmede in menige stad Koninklijke Lagere Modescholen, waar de kinderen der rijke familiën het onderwijs ontvingen en waar tevens bekwame onderwijzers voor de landelijke gemeenten voorbereid werden. Het Hollandsch Bestuur deed al wat het kon om zijn onderwijsstelsel, zooals lezen zonder spellen en klassikaal onderricht, in al de gemeentescholen van het rijk der Nederlanden in voege te brengen, doch, niettegenstaande dit alles, ging het onder het Hollandsch tijdvak in Schrieck met het onderwijs nog slechter dan in den Franschen tijd. Het Lager onderwijs bestond er maar in schijn; in werkelijkheid was het om zoo te zeggen nul en van geener waarde. De onderwijzers, die meestal geene andere school gevolgd hadden dan de gebrekkige lagere school van hun geboortedorp, waren onbekwaam en bleven, zoo goed mogelijk, de oude methode volgen. Zoo werd in zitting van 25 September 1822 "de provisionele waarneming van de vacerende school (de school was gedurende twee jaar zonder onderwijzer geweest) binnen de gemeente Schrieck opgedragen aan Jozef De Meutter, oud 20 jaren." In het verslag aangaande het Lager Onderwijs in de gemeente Schrieck, dagteekenende van den 19 Juni 1824 werd Jozef De Meutter beoordeeld als volgt: "De plaats van onderwijzer vacant geworden zijnde, is men verplicht geweest, uit gebrek van anderen, eenen jongeling in de school te gelasten met het onderwijs, welke om zoo te zeggen niets en kent." Toen dit verslag verscheen was er reeds zekere Willem Schools, discipel der kweekschool, en die in het vergelijkend exaam den vierden rang van Schoolonderwijzer bekomen had, tot onderwijzer in de gemeenteschool van Schrieck benoemd, doch alzoo hij geene andere manier van onderwijs erkende als de klassikale methode, en dat men nog de schrijftafelen, leesmachienen, enz. niet voltrokken had, kon deze zijn onderricht enkel beginnen op eersten Augustus." Het schijnt dat deze Schools een bekwame onderwijzer was, doch hij onderwees volgens de nieuwe methode, die Hollandsch was, en dit was de groote oorzaak dat het aantal leerlingen alsals verminderde. In 1817 werd de school des winters gevolgd door 115 leerlingen, in 1826 door 82 (in de zomermaanden enkel door 32), in 1828 door 73 en in het begin van het jaar 1830 nog slechts door 30 en des zomers door 9. – Dat het, in dergelijke omstandigheden met Schools, die het in den

Blz 4.

beginne goed meende, niet opperbest bleef gaan, zulks kan men licht begrijpen. Naarmate het getal leerlingen afnam, verzwakte zijn iever; onder klastijd vond hij in de herberg weleens meer verzet dan in zijne school. Tot overmaat van ongeluk verloor Schools ten jare 1828 zijne vrouw, werd toen eene echte herbergpilaar en op het einde veronachtzaamde hij zoozeer zijne plichten, dat de Burgemeester, de vroegere maire, op eenen staat over de sommen, welke aan den dienst van het onderwijs werden besteed in de kolom van aanmerkingen deze nota plaatste: "De onderwijzer verdient van beroofd te worden van alles wat de gemeente hem heeft toegestaan, wanneer hij is in functie getreden, aangezien hij het onderwijs geenszins ter harte neemt, en den eigen functie van koster slechts gedurende de helft van den tijd zich met het onderwijs nuttig maakt".

Geen wonder dus, dat de omwenteling, die in Augustus van het jaar 1830 te Brussel uitbrak, niet alleen in Luik en in andere groote en kleine steden, doch zelfs hier in Schrieck haren weerklank vond. Naar het voorbeeld der Brusselsche opstandelingen, die de huizen der voornaamste Hollandsch-gezinden verwoestten, werd den eersten Zondag van de maand September de woning (het was maar een huizeken, gedeeltelijk in steen en gedeeltelijk in leem) van den Hollandschen onderwijzer des nachts bestormd en zoo beschadigd zoodanig dat men 's anderendaags 's morgens er kon binnentreden zonder deur of venster te openen. Ook voor Schools, die tot groote armoede vervallen was, het geraadzaam aan kosterij en schoolmeesterij vaarwel te zeggen. Het verliet het dorp, twee kinderen achterlatende, nam dienst in het Hollandsch leger, kwam later, – als deserteur, – zoo zeggen de oude lieden van ons dorp, – terug naar Schrieck waar hij van den arme besteed werd, enz. enz..

Zwijgen wij hierover, want meesten wij al neerschrijven wat wij omtrent den ongelukkige vernomen hebben er kwame wellicht geen einde aan de inleiding onzer verhandeling. Zeggen wij liever, om te voldoen aan de ons opgelegde taak, eenige woorden over den toestand van het lager onderwijs in onze gemeente gedurende den tijd van België's onafhankelijk bestaan.

Als schoolmeester werd Schools vervangen door eenen inwoner der gemeente, namelijk Francis Lambrechts, die tevens gemeentesecretaris was, en als koster door Jozef De Meutter, voornoemd, insgelijks hier geboren en verblijvende.

Ter gelegenheid van de benoeming van den nieuwen onderwijzer, werd een inventaris opgemaakt der meubelen in de school aanwezig. Deze waren: 10 lessenaars, 26 inktpotten, 2 rekenborden, 1 leesletterkastje met lettersplanken, 1 hoekkastje, 9 leestafels, 1 el, 8 maten voor droge waren (25 Ned. kop, enz.), 6 maten voor natte waren (dubbel kan, enz.), 8 gewichten (één houd, enz.).

De school bestond te dien tijde maar uit een enkel lokaal, van 7 meters in 't vierkant en eene hoogte van 3,20 m. Zij was voorzien van vier kleine vensters, twee in den voor-, en twee in den achtermuur en van eene smalle deur, welke uitgaf op de straat. Zij was gebouwd zooals wij in onze inleiding lieten verstaan, ten jare 1807 en in 1811 gansch in 't nieuw gezet.

Blz 5.

Daarenboven had zij in de jaren 1825 en 1826 eene groote verandering ondergaan met voorziening van schoolmeubelen. Zij stond op de plaats, waar de kleine klas der Oude Gemeenteschool, die sinds 1894 tot een ander doeleinde gebruikt wordt, zich hedendaags nog bevindt namelijk op een gedeelte van het kerkhof. Nevens en achter de school was de tuin, insgelijks een deel van het kerkhof, van den vroegeren koster-onderwijzer. Op het deel van dien tuin, dat het dichtst bij de kerk gelegen was, en waar thans het lieve huis van onzen tegenwoordigen Koster staat, zag men de vervallen en onbruikbaar gemaakte kosterswoning. Ten jare 1834 werd er tegen den linkerzijgevel van de school een gebouw bijgezet, hebbende eene lengte gelijk aan de zijde der school en eene breedte van slechts 1,70 m. Dit gebouw was door eenen binnenmuur in twee plaatsen gescheiden. De eene, omtrent het derde van het geheel, diende tot prison, de andere was het wachthuis van de nachtwacht. Een breed deurgat stelde het schoollokaal in gemeenschap met dit laatste deel, met het corps de garde, zooals de menschen dat noemden. Langs een klein vensterken in den zijgevel, mocht er een weinig licht binnendringen. 't Was dit corps de garde, dat later, wanneer de schoolbevolking aangroeide, door de minst gevorderde leerlingen – de verschen, zooals men die noemde – ingenomen werd. In dit plaatsken waren in den beginne noch lessenaars, noch andere meubels; banken uit de kerk werden er als zitplaatsen en de binnenzijde der deur als bord gebezigd.

't Is in dit kleine, weinig verlichte en nog minder verluchte schoollokaal met corps de garde, dat de leergierige jeugd opgestapeld bleef tot in het jaar 1847, wanneer de school vergroot werd. Doch loopen wij thans weer niet te spoedig vooruit en keeren wij terug tot onzen secretaris-onderwijzer, Mijnheer Francis Lambrechts.

Deze was benoemd den 17 September 1830, en nauwelijks had de Burgemeester, nog altijds de Oude Maire, in zijn dagblad gelezen, dat het Hollandsch leger Brussel verlaten had en het Voorloopig Bewind 's lands onafhankelijkheid had uitgeroepen, of den Zondag daaropvolgende werd er door hem aan "den staak", de gewone plaats der afkondigingen, na de hoogmis aan de ingezetenen het verheugend nieuws bekend gemaakt, waarop hij volgen liet: "Den tweeden Maandag van October begint opnieuw de school, thans eene Belgische school. De nieuwe meester zal onderwijzen: Vlaamsche taal, lezen, schrijven, rekenen, aardrijkskunde en beginselen der Christelijke leering, en... dit alles – hier verhief hij de stem – volgens de Oude Wijze." De veldwachter, die zich tusschen de toehoorders bevond, werd uitgenodigd het bericht, betrekkelijk de school, verder onder de Schriecksche bevolking te verspreiden. Het gevolg hiervan was, dat den tweeden Maandag van Octobre er zich 204 groote en kleine knapen en meisjes ter schole aanboden, zoodat de onderwijzer, bij gebrek aan plaats, zich verplicht zag de jongsten door te zenden, met verzoek te wachten tot bij zomertijd. Het gebruik van enkel nieuwe leerlingen ter schole aan te nemen met Paschen, dat hier langen tijd in voege bleef en over twee jaren nog gedeeltelijk bestond, vond wellicht zijnen oorsprong in het aangehaalde feit.

Blz 6.

De school begon dus met de kinderen, welke mochten blijven. Letterkast, lettersplankjes, leestafels en al wat Hollandsch hiet, werd zorgvuldig weggestopt. Kruisken A B C, en andere leerboeken van vroeger tijd, zooals het Kabinet door Fleury, de Nieuwe Nederduitsche Spraak- en Spelkunst door W. Van Aerschot, de Reis naar Jerusalem door Van der Linden, het Leven der H. Maagd, de kleine en groote Catechismus, de Gazetten en Vlaamsche plakbilletten, welke laatste bij den Burgemeester-herbergier aan 1 cent het stuk te verkrijgen waren, de Halve Geschrifte, de Gewone Brieven, de Oude Geschriften kwamen opnieuw voor den dag. Men leerde weer lezen door middel van spellen; alles gebeurde weer voor elken leerling afzonderlijk; in één woord, 't was, zooals de Burgemeester afgekondigd had, heel en gansch de Oude Leerwijze uit den Franschen tijd, die in de Belgische school door den Belgischen onderwijzer gevolgd werd.

Meester Lambrechts was een wekelijk mensch; hij kon het schoolhouden niet uitstaan. Gelukkig dat Riksken, zijn broeder, broederlijke liefde genoeg bezat om een deel van den zwaren last op zich te nemen. In eenen Staat over den toestand der gemeenteschool op den 1 Mei 1831 lezen wij: "De jaarwedde des onderwijzers beloopt ter somme van 25 Nederlandsche gulden; genietende daarenboven 25 gulden voor schadeloosstelling van huishuur. Er is geen aangestelde hulponderwijzer, doch om de onpasselijkheid des onderwijzers is hiertoe geduld Lambrechts Henricus, oud twee en twintig jaren, geboortig van Schrieck, broeder des onderwijzers".

Men ziet van hier hoe het ging in de school, waar de gebroeders Lambrechts in dezelfde zaal gelijktijdig werkzaam waren; waar daarenboven de leerlingen aan elkander hunne indrukken over het geleerde mochten mededeelen; waar de meesters zelven voor het rekenen, bij voorbeeld, den raad gaven: "Als gij het niet kunt, vraagt het dan maar aan eene of eenen die het weet". Het was er soms een geroezemoes om er doof van te worden. Tucht heerschte er niet en de vooruitgang was om zoo te zeggen nul. Ook werd de school op 1 Mei 1831 nog slechts gevolgd door 82 leerlingen. De Lambrechtsen waren nochtans van de domsten niet, wel integendeel. Zoo lezen wij nogmaals in eenen Staat, ingezonden den 18 Juli 1831: "De zedelijkheid van den onderwijzer is loffelijk. Zijn ijver, neerstigheid, bekwaamheid en de wijze waarop hij zijn beroep uitoefent, laten niets te wenschen". Doch Susken was ziekelijk en kon dus niet. En Riksken? Hij liet het maar gaan: hij was onderwijzer tegen dank; hij hield enkel school uit genegenheid voor zijnen broeder. Later, onder de wet van '42, toen de stoffelijke toestand der onderwijzers begon te verbeteren, zegde Riksken Lambrechts aan al wie het hooren wilde dat den onderwijzerspost eene van de moeilijkste van alle plaatsen wezende, men de schoolmeesters niet genoeg kon betalen, want, "ik houd staan, voegde hij erbij, dat een man, die vader en moeder vermoord heeft, eene genoegzame straf zoude onderstaan, indien men hem tegen dank schoolmeester maakte".

Blz 7.

Ook was hij zoo blij als een losgelaten gevangene, toen Jozef De Meutter, de koster, die ondertusschen met Adela, de zuster der gebroeders Lambrechts, het huwelijksbootje was ingestapt, toen zijn zwager, zeg ik, zoo goed was hem, te beginnen van October 1832, op te volgen als ondermeester, of liever als plaatsvervangend onderwijzer, want de onderwijzer-titularis was sinds langen tijd niet meer in de school te zien geweest: de brave man leed aan de tering.

Jozef De Meutter, hij, aan wien in het jaar 1822 de provisionele waarneming van de vacerende school was opgedragen, was weerom schoolmeester, doch ditmaal koster-onderwijzer. En toen eenige maanden later zijn zwager het tijdelijke met het eeuwige verwisselde, dacht er misschien niemand aan dat door dit overlijden de plaats van schoolmeester open viel. Althans de koster was en bleef, zonder definitief mandaat gemeenteonderwijzer tot in 1844. 't Was enkel in dit jaar namelijk den 13 December, dat de heer Jozef De Meutter, die, – zoo staat er geboekt in het register van beraadslagingen van den gemeenteraad – niet voorzien was van eene schriftelijke benoeming, met algemeene stemmen tot het ambt van gemeenteonderwijzer alhier aangesteld werd. Een ministerieel besluit in dagteekening van den 14 April 1845, bekrachtigde bovengenoemde beslissing, en machtigde tevens den heer De Meutter met zijne bediening van onderwijzer degene van koster en organist in de parochiale kerk te blijven cumuleeren, hetgeen hij dan ook deed tot in 1867, wanneer hij als onderwijzer gepensioneerd, en als koster-organist opgevolgd werd door zijnen zoon, die hedendaags deze plaats nog bekleedt.

Koster De Meutter – hij was schoolmeester, ja, doch werd door de menschen nooit anders dan koster geheeten; zelfs zijne leerlingen noemden hem in de school eenvoudig weg "Koster".

Koster De Meutter, zeg ik, had noch normale, noch andere bijzondere studiën gedaan. Hij had enkel ter schole gegaan bij zijnen vader zaliger, die in de eerste jaren van het Fransche tijdvak koster en tevens onderwijzer was te Schrieck. Ook liep zijne geleerdheid niet hoog. Doch ten jare 1832 kon er van hem niet meer gezegd worden, zooals in 1824, dat hij een jongeling was die niets en kende. Gedurende twee jaren, dat hij onder het Hollandsch Bestuur in de school werkzaam was geweest, had hij de ondervinding opgedaan, dat hij nog verre van volleerd was, en zulks was de eerste spoorslag geweest, die hem aanzette onverpoosd, zoo goed en zooveel hij kon, aan zijne verdere volmaking te arbeiden. 't Was vooral in de jaren, wanneer hij diende als tafelgast bij den heer van het kasteel, den Graaf Philip van der Stegen de Schrieck, dat hij in zijne vrije stonden zich met de studie onledig hield. Zelfs raapte hij daar wat Fransch op, zoodat, toen hij de plaats van heerenknecht met die van koster ruilde, hij wel geen Fransch kon spreken of schrijven, doch nogal veel verstond wat men hem in die taal zegde. Ook toen hij onderwijzer was, bleef hij voortstudeeren, en – ofschoon hij er nooit toe geraakte, zoo hoorde ik zeggen, stellingen

Blz 8.

met eenen deeler van drij cijfers, te maken, – bracht hij het door zelfstudie zoo ver, dat hij bij de Schrieckenaars van dien tijd en in zonderheid bij de leden van het gemeentebestuur, de Oude Maire er in begrepen, als een tamelijk bekwame en vooral ijverige schoolmeester geboekt stond. Koster De Meutter spande al zijne krachten in om de kinderen zooveel mogelijk naar de school te lokken. Hij ging van huis tot huis om de ouders aan te sporen hunne kinderen, zooniet des zomers, dan toch des winters naar de school te zenden. Zijne school was dan ook weldra opgepropt met groote en kleine leerlingen. Men mag wel zeggen groote leerlingen, vermits er waren die tot hun 18ᵉ jaar ter schole gingen. Men verzekert mij dat te dien tijde bijna geen kind van Schrieck de school verzuimde, doch daarom kwamen zij niet allen bij den koster. Vele jongens en vooral meisjes van de gehuchten Hazenbergen, Grootloo en Pandoerenhoek gingen naar de bijzondere scholen, die ingevolge de "Vrijheid van Onderwijs", tot stand gekomen waren in den Loozenhoek (gehucht van Keerbergen) en te Grasheide (gehucht van Putte). Daar moest men evenwel betalen als te Schrieck, namelijk vier stuivers per maand; ook leerde men er niet beter, misschien slechter, dan bij den koster, doch de ouders zonden er hunne kinderen naartoe, omdat deze daar kosteloos de boeken der school mochten gebruiken en er pennen en papier kregen voor wat houillie en een bundeltje hout, dat de scholieren onderwege in bosschen en struweelen bijeenzochten en mede ter schole namen.

Mijnheer De Meutter volgde dezelfde methode als zijn voorganger. Bij hem spelde men ook: bé-er-o-o-de – brood ; bé-er-o-e-broe-de-é-er-der - broeder - el-i-é-ef-lïef - broederlief - dé-é-de - broederliefde; enz. De leerlingen kwamen, zooals ten tijde van Maria-Theresia, me getwee en gedrijen, ja soms gevieren te gelijk, hunne les opzeggen bij den koster, die in zijnen bureel-lessenaar gezeten bleef. Behalve de boeken, in 't jaar '30 opnieuw in de school gebracht, gebruikten de kinderen handboeken over rekenkunde, namelijk Jan Brunts Eerste beginselen der Rekenkunde door Anslijn.

Zelfs na 1836 onderwees de koster aardrijkskunde, doch dit onderricht bestond enkel in het opzeggen van lessen, door de leerlingen te huis uit een handboekje van buiten geleerd, nog een werkje van Anslijn. Ook werden door Mʳ De Meutter langzamerhand de broeders en zusters van Anslijn's Reken- en Aardrijkskunde aanvaard, zoodat Kruisken A B C en Cⁱᵉ ten jare 1839 voor goed de school verlieten om plaats te maken voor: Nieuw Spel- of Leesboekje, De Brave Hendrik, De Brave Maria, De Arme Jacob en andere school- en leerboeken door N. Anslijn, gedrukt bij D. Mortier en Zoon te Leiden. De jongste leerlingen brachten den onderwijzer weinig last bij, want vele kinderen kenden, vóór zij ter schole gezonden werden, hun kruisken A. B. C en later de eerste leesboekjes van Anslijn, alsmede de getallen van 1 tot 100, ja zelfs tot 1000 reeds van buiten: zulks leerden zij te huis bij hunne oudere broeders of zusters, en bij gebrek aan deze, bij grootere jongens of meisjes uit de buurt. Kwamen er soms verschen, welke nog niets kenden, die, zooals de koster zegde, van toeten noch blazen

Blz 9.

wisten, dan werden deze toevertrouwd aan de verst gevorderde leerlingen en de moniteurs meesten de ongeletterden op de hoogte brengen. Was Koster De Meutter belet naar de school te komen ter oorzake van eene berechting of van eenen dienst in de kerk, dan hielden deze opperleerlingen klas voor al de leerlingen, en zulks gebeurde nog al dikwijls.

Schrijfboeken waren er voor '42 niet in de school. Wel maakten de leerlingen der hoogste klas nog al dikwijls eene bladzijde schoonschrift, doch telkens op afzonderlijke bladen, waarop zij zelve met liniaal en potlood regels meesten trekken om ze vervolgens door middel van in inkt gedoopte ganzenpennen te bekribbelen. Eens het blaadje vol, kwamen de leerlingen hunne calligraphie aan den koster tonen; de zuiverst afgewerkte mochten mede naar huis genomen worden; de andere gingen des zomers de vuilmand en des winters het vuur in. Dicteeren, opstellen, zingen en andere zaken werden voor '42 niet gedaan in de Schriecksche school. In de school van Mr De Meutter heerschte er nog al stilte. Men vreesde den koster, ja, want hij zag er niet op eens de broek der deugnieten te spannen en de bezemroede te gebruiken.

Koster De Meutter kon geene onbeleefde en luie menschen dulden. Ook drukte hij in de school veelvuldig op de beleefdheid en de werkzaamheid; hij leerde zijne scholieren hoe ze zich in alle omstandigheden in tegenwoordigheid van vreemde personen en overheden meesten gedragen, en dan volgde hij, misschien zonder het zelf te weten, de gezamenlijke leerwijze. Hij verraste schier dagelijks de kinderen na de klassen van den vóór- en den namiddag; hij zag ze na in hun spel en verzekerde zich op den hoek van de eene of de andere straat of zij braaf en beleefd waren. Deze handelwijze deed hare uitwerksels gevoelen, niet alleen op de kinderen, maar ook op de groote menschen. Kwam Mijnheer De Meutter 's Zondags eene herberg binnen, iedereen ontdekte zich beleefd; men zegde: "Dag Koster", en overwoog wel de woorden welke men ging uiten om zich niet te misspreken. Een ander feit: "Op zekeren dag, 't was na '42, dat de schoolopziener Mijnheer Proost, te Schrieck een bezoek had gedaan en Mijnheer De Meutter hem enige stappen uitgeleide deed, kwamen zij eenen werkman tegen, die met eenen kruiwagen huiswaarts keerde. De arme man zette op drie stappen afstand zijnen kruiwagen neder, ten einde den Schoolopziener, dien hij niet kende, en den koster met eerbied te kunnen groeten. Mijnheer Proost kon niet nalaten den onderwijzer hierover geluk te wenschen, zeggende : "Ik bewonder uw gezag. Voor u, ik weet het, is het de schoonste voldoening, de grootste belooning!"

De heer Jozef De Meutter trok van het eerste jaar af als jaarwedde van de gemeente eene toelage van 52,90 fr. Buiten het gebruik van den schooltuin genoot hij daarenboven wegens schadeloosstelling voor huurhuur eene evenzoo hooge jaarlijksche somme; zijne woning stond nochtans op gemeentegoed, doch in den Zomer van 1832, toen hij nog enkel de bediening van Koster waarnam, had Mijnheer De Meutter, op eigen kosten,

Blz 10.

het vervallen huizeken in 1830 door den ongelukkigen Schools verlaten, in steen opgetrokken, zoodat deze woning aanzien werd als het eigendom van den koster en niet als onderwijzerswoning.

Bij koninklijk besluit gegeven te Parijs, den 2 Juli 1836, werd er van af 1 Juli van dat jaar op de fondsen van het Departement van Binnenlandsche Zaken eene subsidie van 100 fr. toegestaan aan den onderwijzer van Schrieck, zoodat tot in 1842 de onderwijzerspost aan den heer De Meutter rond de zes honderd vijftig frank 's jaars opbracht, daarin begrepen de schoolgelden der betalende leerlingen. Het ambt van koster-organist verzekerde hem eene bijwinst, of liever eene hoofdwinst van omtrent 900 fr. Voeg daarbij nog dat hij insgelijks aangesteld was als luider der politieklokken, opwinder der gemeentehorloge en dat hij in zijne hoedanigheid van koster jaarlijks van elk Schriecksch huisgezin eenen goeden nieuwjaar kreeg: de handwerkers gaven eenen halven frank per huishouden, de landbouwers met een paard een half meuken en de boeren met twee paarden een heel meuken graan. Dit was de algemeene regel. Ook zou te dien tijde niemand, uit vrees van de straffen des Hemels op zich te trekken, den koster zonder iets hebben durven doorzenden, wanneer hij met zijnen werkman rondging om de nieuwjaarsgeschenken in te zamelen.

Wat is zulks tegenwoordig alles veranderd! Met Witten Donderdag en Goeden Vrijdag ging daarenboven de koster, weerom vergezeld van zijnen werkman, rond om Paascheieren. Als men dan nog weet, dat vele lieden, wanneer het vette zwijn geslacht werd, een lekker beetje bij Mijnheer Pastoor en dus heel natuurlijk ook bij den koster droegen, dan kan men begrijpen dat, onder stoffelijk oogpunt, de heer Jozef De Meutter geenszins te klagen, althans daartoe veel minder reden had dan menigen van hen die hedendaags met het onderricht en de opvoeding van het opkomend geslacht belast zijn.

Nog eenige bijzonderheden over het tijdperk 1831 - 1842. Kapstokken waren er niet in de school. Naar het voorbeeld van den meester hielden de kinderen onder klastijd klak of muts op het hoofd. Stoof of kachel was er ook niet. Des winters werd er nochtans vuur gemaakt in eenen open haard, doch enkel op die dagen, dat de scholieren brandstoffen meebrachten.

De eerste som gelds na 1831 besteed tot verbetering van het schoolgebouw, beliep 70 fr. En waartoe werd die som gebruikt? Wel, tot het maken en hangen van slagvensters om de zon uit de school te houden. Op Zon-, Feest- en andere verlofdagen, alsmede gedurende gansch den tijd der vacantiën bleven deze vensterluiken gesloten. Gedurende de groote vacantie diende het schoollokaal tot bergplaats van aardappelen en andere veldvruchten.

In 1841 werd het schoollokaal voor de eerste maal gewasschen en gewit.

Er was geene speelplaats. Vóór de klassen en binnen den tijd der uitspanning speelden de leerlingen op de straat. Waterplaatsen waren er niet; bij gebrek aan deze, werd daartoe verkozen den zijgevel van het corps-de-garde, alsmede den leemen muur eener nabijstaande schuur. Tegen de woning van den koster stond een enkel gemak, doch 't was er een met twee brilgaten. Dit stond ten dienste der mannelijke en vrouwelijke scholieren.

't Zag er lief uit, in dien tijd, niet waar?

Hiermede sluiten wij het overzicht van den toestand van het onderwijs in onze gemeente gedurende het eerste elfjarig tijdperk van België's eigen bestaan.

Blz 11.

Als wij nagaan hoe b.v. de kinderen te dien tijde tot het lezen voorbereid werden en deze gebrekkige spel- en verdere methoden vergelijken met de leerwijzen, thans hier in de scholen gevolgd; als wij daarbij overwegen dat er 1842 slechts 28 kinderen gratis ter schole mochten gaan en dat tegenwoordig onderwijs en schoolgerief gansch kosteloos verschaft wordt aan al de scholieren, zoowel aan de kinderen der begoede familiën als aan die der behoeftige ouders; als wij verder inzien dat, in plaats van een enkel lokaal, dat onder alle opzichten gebrekkig was, met eenen enkelen onderwijzer, zooals 't vóór 1842 bestond, Schrieck thans niet alleen eene gemeenteschool, maar ook eene aangenomen meisjesschool bezit, bij welke eene gesubsidieerde bewaarschool gehecht is, dus drie scholen welke onder opzicht van gebouw, meubelen en leermiddelen, weinig of niets te wenschen laten, en waar in de eerste twee onderwijzers (met October aanstaande drij), in de twee drie onderwijzeressen en in de derde twee meesteressen in afzonderlijke lokalen werkzaam zijn; als wij ten slotte nagaan dat het budget van onderwijs, dat in '42 slechts 105,50 fr. bedroeg, thans geklommen is tot 7025 fr., dan moeten wij luidop verklaren dat de vooruitgang op onderwijsgebied gedurende de negentiende eeuw hier in Schrieck enkel waar te nemen was na het in voege treden der wet van 23 September 1842, zooals wij verder zien zullen.

De lezer herzie wat wij in vorige regels zegden over lokaal, meubelen en leermiddelen, en dan herkent hij de gemengde gemeenteschool van Schrieck, waar de hoofd- en hulponderwijzer werkzaam waren van 1842 tot 1847. 't Is in dit laatste jaar dat er aan de school eene merkelijke verandering werd toegebracht. De muur tusschen het eigenlijke schoollokaal en het zoogenaamde corps de garde met prison werd afgebroken en deze drij plaatsen tot eene enkele gemaakt. De muren en de plafonneering werden insgelijks 0,80 m. verhoogd, zoodat dit lokaal toen eene lengte had van 9 m., eene breedte van 7 m. en eene hoogte van 4 m. De vier vensterkens met kleine glazen werden vervangen door zes breede en hooge ramen met groote ruiten, en de smalle waaierlooze deur door eene breedere met glazen waaier. In den linkerzijgevel werden daarenboven nog drij vensters aangebracht, twee smalle en eene breede in vervanging van het lichtgaatje van het afgeschafte wachthuis der nachtwacht. Wat meer is, tegen den rechterzijgevel werd eene tweede klas gebouwd in alles gelijk aan de eerste. Twee groote dubbele glazen deuren in den binnenmuur (den vroegeren zijgevel) stelden en stellen thans nog beide klassen in gemeenschap. In 't midden van dien wand bevond zich de kachel, in 1845 aangekocht, die de twee lokalen te gelijker tijd zou verwarmen. De ingangdeuren bleven nog in den voormuur tot in het jaar, dat de nieuwe klas nogmaals 4,20 m. verlengd werd. Dit gebeurde in 1854. In den Zomer van genoemd jaar werd op het middendeel van het schoolgebouw een verdiep geplaatst, bestemd tot zittingzaal der leden van den gemeenteraad. Na lang zoeken kwam men op het denkbeeld den ingang tot het gemeentehuis langs den achterkant te maken,

wordt vervolgd

Geschreven door Renic om 00:00 Reageer op dit bericht

Zondag 16 augustus 2026

WO I De Stem uit België (21)

BV2

lecho

De Stem uit België 1914-1919

De Stem uit België 1915.02.12 nr.21 bl 6 kolom 1

Adressen en Inlichtingen. Pour gagner de la place nous ne donnerons plus que le nom les personnes qui demandent des renseignements sur d'autres personnes avec tes noms-de ces dernières; le premier nom sera celui de la personne qui fait les recherches, le second celui de la ou des personnes recherchées.

A. ADAMS, Mad. Klyire, 42, Frithville Gardens, Shepherd's Bush, W., serait reconnaissante à qui pourrait lui donner des nouvelles des demoiselles Adams, Villa Ludwine, Knocke.

AERBEYDT, 2 Jag. te voet, 3/4, van Roesselaere, zoekt zijne vrouw. St. Anne's Home, Streatham Hill, S.W.

ALBERT, lieuten., bat. cycl., carab., div. de car., demandé par A. Stas, 3, Osterly Mansion, Thurnbury Road, Isleworth (Middl.).

ANDRIES, Frederik, van Aerschot (thans verblijvende Zeehuis, Egmond aan Zee, Holland), zoekt zijn zoon Jozef Andries, 2 lanc., 2 div., klas 1909, en ook zijne dochters Maria en Margareta Andries.

B. BAEIJEN'S, Mw., 2, Occupation Road, Wormley, near Broxbourne, Herts, -vraagt naar haar broeder Ferdinand van den Bremt, van Berchem bij Antwerpen, en haar schoonbroeder Louis Baeijens, van Antwerpen.

BAYENET, Joseph, soldat belge en trait, au Prince of Wales General Hospital, Tottenham, dem. nouv. de Bolle, Arthur, pontonnier au Génie, 4 div., Marcinelle Haie.

BECKERS, Charles, en vrouw Van Dam, van Mechelen, verblijven te Sedbury, Drilhale.

BEERNAERTS, Ursula, van Blaesvelt, zoekt Beernaerts, Joannes, en zijne vrouw Pateret, Maria, Mechelschesteenw. Chalfont Common, Chalfont St. Peters (Bucks).

BROERMANS, artiste-peintre, poste restante à Venise, demande l'adresse de Broermans, Daniel, 14 ans et de l'instituteur Van Hove, de Ichtegem-lez-Thourout.

BROOS, Anna, van den Oostdijk, Willebroeck, verlangt nieuws van vrienden en kennissen, The Keep, Brampton (Cumberland).

BRUNEEL, Gerard, wordt opgezocht door Mr. en Mw. Bruyneel, c/o Healy, Adelaïde Road, 18, Brendford, London, W,

C. CAPON, F., Crowhill, Downe Orpington, Kent, recherche Sutgens-Frings, Mr, et Mme., de Liège.

CAPON, F., Crowhill, Downe, Orpington, Kent, prie Fremmery-Kooken, Mr. et Mme. Gaston et leur fils, de donner de leurs nouvelles.

CELIS-VAN DER AA, H., van Niel, vraagt nieuws van fam. en kennissen : Speen, Nr. Princes Risborough, Bucks.

CEULEMANS, de familie, van Hever-Schiplaken, is nu Bedford Street, 117, Liverpool.

CLAES, Eugène, Frontstraat, Salviston, Durham, zoekt Lievens, Ferd., 1 Lanciers (Transport).

D. DAMS, Leonie, c/o Miss Mann, Sunnyside, Hilperton Road, Trowbridge, Wilts, zoekt Bal, Laurent, 6 Linie.

DE CLERCQ-DE CORTE, en kinders Corvelijn, van Oostende (thans te Wycombe Street, 14, Darlington), vragen nieuws over hunne familie.

De MOOR, Mme., 5, Northfield End, Henley-on-Thames, cherche Demoor, Frans, de Watermael, et Fontaine, Mlle. Hortense, d'Ostende.

DE MESMAECKER, Phil., et REIJNHAARDT, Jean, de Vilvorde, 9 ligne, 3 div. d'armée, demandés par A. Stas, 3, Osterly Mansion.Thurnbury Road, Isleworth (Middl.).

DELARUELLE.—Echtegenoote Delaruelle, Frans, van Oostende, zoekt haren man en de familie Vermeersch, van Oostende: Belton House, Grantham.

DERAEDEMAECKER, Mme. Barbara, veuve de M. Sébastien Verhesselt. En dernier lieu, à Ostende, chez M. Alphonse Borclas, rue des Moutons, 9, à Ostende ; son fils W. Verhesselt, de Humbeek, demandés par Prosper Van der Halen et Marie Verbesselt, peintre à Humbeek. actuellement c/o Fielding, Oakwood, New Church, Burton-on-Trent.

DESSAERT, lieutenant au 11 ligne, 3 div. d'armée, est recherché. A Stas, 3, Osterly Mansion, Thornbury Road, Isleworth (Middlesex).

De Stem uit België 1915.02.12 nr.21 bl 6 kolom 2

DEVISCH-DEKRIEN, Eduard, van Oostende, is nu te Aberdare, Silva House, Green Street.

DE WAELE, d'Ostende, dem. nouv. fam. Viaene, de Dixmude. Ecr. : I, Henri Street, Keighley, Yorkshire.

DE WOLF, Louis, van Aalst, nu Maltmans Green, Gerrards Cross, Bucks, Zoekt naar zijne familie en vrienden.

DINANT. Les Soeurs de la Miséricorde sont priées de donner leur adresse au P. Lippens, Effingham (Surrey).

DIRlCKX, Jean, sergent au carab., bat. cycl., div. de cav., recherché par A. Stas, 3, Osterly Mansion, Thurnbury Road, Isleworth (Middlesex).

DOBBELAERE, Clementine, vrouw Van Gampelaere, van Berchem (Antwerpen), Boomgaardenstraat, 190, nu Seymour Avenue 21, Bishopston, Bristol, vraagt inlichtingen van hare zuster Leontine, vroedvrouw, te Beirvelde, haar broeder Jan, hare zuster Marie, allen van Beirvelde.

E. EECKEREN. De klooster Zusters van Eeckeren worden opgezocht door P. Lippens, Effingham (Surrey).

ENNAERT, Maurice, inst., de Kemmel, restant à Belbridge Union, Co. Kildare, Ireland, recherche Dewijze, Ambroos, inst. en retr., à Bovekerke.

E. P. DE VRIESE, The Abbey, Farnborough (Hants), zoekt De Bode, Jozef, van Hamme, 1 Jagers te voet, 3 div. 15 brig.

G. GOOSKENS-MOERREMANS, de familie, zoekt achter de familieën Peeters Torfs, Crois en De Keijzer-Gooskens, alle van Mechelen.

GRAMMET, J.-B., van Cortrijk-Dutsel bij Leuven, verblijft nu te Prestwich bij Manchester, Training College, Sedgley Parle.

H. HAESENDOXCKX, Eduard, zoekt zijne kinderen en zijne ouders, ook zijne schoonmoeder. Bedechi, A., Dewaran, Market Street, Cornwall.

HANSSPIE, Renilde, van Wercken bij Dixmuide, zoekt hare familie: c/o Maguire, 4. Bedford Street, Halifax, Yorkshire.

Rev. C. L. HAWKINS, Holt Vicarage, Wimborne, Dorset, dem. nouv. de Crockaert, Isidore (Zellick), Carab. cycliste, et de Smets, Georges (Boitsfort), garde-civique, qui a rejoint l'armée.

HOFKENS, Henri, en Janssen, M., Mount-Stuart, Isle of Bute, Rothesay, Scotland, zoekt de fam. Janssen, van Deurne (Zuid).

HOLEMANS, Maria, van Aerschot, zoekt haren man en hare familie. 55 Sloan Street, Whitehall, Bristol.

HUYBRECHTS - ORIS, van Antwerpen, zoekt naar hunne familie, bijzonder naar Huybrechts, Gust., soldaat, Beeston Hill, Leeds.

J. JAGGIJ, Wed., van Antwerpen, Patronaat Bovenkarspel, Holland, vraagt naar Henriette van den Bulck-Seijs met een kind.

JANSSENS, Henri, vraagt naar Janssens-Van Minsel (de familie), van Holsbeek. Schr. : Pardon, Georges, Prince of Wales Hospital, Tottenham.

JORDENS-DEHOPERE,van Grimde-Tirlemont, vraagt nieuws, The Haven, Wotton-under-Edge.

JULIENS, Alf., van Sempst, nu Waterfall Cottage, Talgarth, Breconshire, S. Wales, zou gaarne nieuws krijgen van zijne medeburgers en zijn dorp.

L. LENNARD., Miss Dora, Dean House, New Malden (Surrey), demande des nouvelles de Wetrems, Béatrice, de Bruxelles, dern. adr. Villa des Ondines, Knocke-sur-mer ; Verberckt, Paula ; Hoste, Augusta ; Van de Putte, M. L. et G., de Thielt ; Delfre, Louis, d'Aeltre-lez-Alost ; du Bois, J. M. et M., 131, avenue de l'Observatoire, Liège.

LE ROY, François, Fenton Place, Clovelly, Porthcawl, Glam., S. Wales, zoekt Herckens-l'eeters, sculpteur, Capucienvest, Mechelen.

LE ROY, François, Fenton Place, Clovelly, Porthcawl, Glam., S-Wales, zoekt Laborderij-Van Paesschen, Hoogstraat. Mechelen.

LE ROY, François, Fenton Place, Clovelly, Porthcawl, Glam., S. Wales, zoekt Verstraeten-De Prins, excentriekwachter in de statie van Mechelen, Poelstraat, 13.

LONTHIE Octavie, vrouw Gustaaf, en kinderen, van Rotselaer, verblijven in Overton Lane, Saul Stonhouse (Glos.).

De Stem uit België 1915.02.12 nr.21 bl 6 kolom 3

M. MAES, Jan, 12 linie, wordt opgezocht door zijne vrouw, Belgian chaplain, St. Mary's, East-Endred, Steventon (Berks.).

MARIENS-VAN CAMP, van de Hoogstraat, Mechelen, zoekt naar zijne moeder en zijnen schoonbroeder, Van den Brul, en zijne zuster Mariens, Leonoor : 9, John Street, Congleton, Schechou.

MASSANT, Maria, Hill Road, The Rest, Haslemere (Surrey), vraagt nieuws van de Zusters van Bermhartigheid,. van de Drapstraat, te Mechelen.

MEERT, André, onder-officier, 2 linie, wordt opgezocht door zijne ouders. Belgian Chaplain, St. Mary's, East-Endred, Steventon (Berks.).

MEERT, Jan, van Steenhuffel, zoekt zijne ouders. St. Anne's Home, Streatham Hill, S.W.

MELLAERTS, Mme., 63, Bell Street, Henley-on-Thames, recherche Seidel, Mr. et Mme., d'Anvers.

MELLAERTS, Mme., 63, Bell Street, Henley-on-Thames, recherche Van Pelt, Mr. et Mme., d'Anvers.

MEYERS, Gustaaf, nu te Worcester, bij Mrs. G. Cooper Fox, Rushwick Grange, van Blankenberghe, vraagt nieuws van familie en vrienden.

MICHIELS, Henri, Antwerpschensteenweg, 238, van Mechelen, vraagt nieuws van vrienden en kennissen. The Lodge, North Sandsfïeld, Morton Terrace, Gainsborough.

MOORTGAT, Jules, en zijne vrouw Ther. Selleslagh, met hunne moeder Christine Van Keirbergen, van Brussels, opgezocht door Alf. Selleslagh-Potoms, New Church, Burton-on-Trent.

O. OLDIJK, Ferdinand, van Mechelen, is nu Ponnington. Moreton-in-Marsh.

ORIS.—De familie Huybrechts-Oris, van Antwerpen, zoeken de fam. Oris : Mighfield Street, 9, Beeston Hill, Leeds.

P. PEELAERTS, Louis, 9, Richmond Crescent, Cardiff, zoekt adres van zijnen vader PEELAERTS, Frans, van Aerschot.

POTOMS, Mr. Frederic, en zijn vrouw, van Bocht, Elewijt ; Potoms, Mr. Joseph, en vrouw Louise Settens, van Humbeek ; Potoms, Mr. en zijn vrouw, van Heffen, worden gevraagd door Sellestogt-Potoms, c/o Mr. Fielding, New Church, Burton-on-Trent.

R. RAYMAEKERS - VAN COUTHEN, van Brussel-Molenbeek, vraagt nieuws van vrienden en kennissen, The Haven, Wotton-under-Edge.

RIJKMANS, Jaak, serg. 3 Jagers te voet, wordt nu verzorgd in het hospitaal Sophie Berthelot, Calais, en vraagt nieuws van vrouw en kinderen, Leegheid, 14, Mechelen.

RONGE, vader, vrouw en kinderen, worden opgezocht door soldaat Rongé, van Moortsel. Belgian Chaplain, St. Mary's, East-Endred, Steventon (Berks.).

S. SANDRRS, Charles, van Oostende, zoekt de familieën Brissinetz, Lottefierse, De Vos, Sanders-Verelst en Sanders-Van den Berghe, allen van Oostende, Nine Street, Grantham, Engeland.

SCHERENS-VAN VLASSELAER, Frans, met de 3 kleinste kinderen, van Werchter, worden opgezocht Harborne Hall, Harborne.

SCHOENSETTERS, Léopold, met vrouw en kinderen, en zijne nicht An. Hombroecks, verblijven Sedbury, Drilhale.

SCHOUPS, Henri, geref. soldaat, Little l.ipratte, bij Corsham (Wilts), zoekt Rigo, Victor, van Bilsen.

SELLESLAGH-POTOMS, A., c/o Fielding, New-Church, Burton-on-Trent, zoekt Van Engelgem, en zijne vrouw, van Humbeek.

SELLESLAGH-POTOMS, A., c/o Fielding, Oakwood, New-Church, Burton-on-Trent, zoekt Selleslagh, Ther., en hunne moeder Van Keirberghen, Christ.

SELLESLAGH-POTOMS, a., c/o Fielding, Oakwood, New-Church, Burton-on-Trent, zoekt Fromboom Louis, en zijne vrouw, van Sempst.

SELLESLAGH-POTOMS, A., c/o Fielding, Oakwood, New-Church, Burton-on-Trent, zoekt Verbeeck, Louis, en zijne vrouw Selleslagh, Angel., van Capellen-op-den-Bosch.

De Stem uit België 1915.02.12 nr.21 bl 6 kolom 4

SELLESLAGH-POTOMS, A., c/o Field-jng, Oakwood, New-Church, Burton-on-Trent, zoekt Potoms, J., en zijne vrouw, van Humbeek; Potoms, Fred., en vrouw, van Elewijt, en Potoms, Petrus, en vrouw, van Heffen.

SIMONART - CONRARDY, Jules, de Koekelberg-lez-Bruxelles, recherche parents. Cliftonville, Symington Street, Harpenden (Herts).

SMETS (Mme. Joseph), zoekt haar dochterken, verloren in het bombardement van Wijgmael. Adres in Wijgmael: Molenstraat, 36, herberg-meubelwinkel. Schrijv. : Mme. Hàncaerts-Peelaerts, Mace Cottage, Cudham, near Sevenoaks.

SONDU.—On est sans nouvelles de Sondu, Marie, femme de chambre chez le baron Coppée. On demande des renseignements à l'adresse Sondu, Elie, la Curerie, Cambernon par Coutances (Manche), France.

SPRANKENIS, le soldat vol., d'Anvers, rue Vondel, 9 Ligne, 3 div., est recherché par sa mère : Golf House, Streetly, Sutton Coldfield.

STROMBEECK (bij Brussel). De Zusters van den H. Jozef worden opgezocht door Mme. Spronkenis, Golf House, Streetly, Sutton Coldfield.

T. THlJS, Mw., van Antwerpen, Patronaat Bovenkarspel, Holland, vraagt naar Egide Thijs, cap. 12 ligne, fort., 2/1, 3 div., klas 1904.

TICHON, Paul, de Ferrières, est recherché par sa famille. On le croit blessé et en Angleterre : Presbytery, Bartestree, Hereford.

TIERENS (vader), wordt opgezocht door zijne kinderen, Van Breendonck (Fisenhol), St. Thomas Hall, Spalding.

V. VAN BEEUMEN met familie verblijven Edge House, Paddock, Huddersfield, vragen nieuws.

VAN DEN BOSCH-KENNIS, Theodore, (thans c/o Sir Alex Rendel, Wesgate Cottages, Charlwood, Surrey), zoekt zijn broeder Arthur Kennis, beenhouwer, Hofstraat, 40, Borgerhout (Antwerpen), en vrouw Cornelia Aerts, van Borgerhout ; Maria Kegelaers, 18 jaar, van Borgerhout ; Jozef Kennis, 10 jaar, van Borgerhout; Anna Kennis, 6 jaar, van Borgerhout.

VAN DE PUTTE-LEROY, de echtelingen Frans, Nymphsfield, Stonehouse (Glos.), zoeken hunne dochter Van de Putte, Pauline, van Wespelaer.

VAN DE PUTTE-LEROY, de echtelingen Frans, Nymphsfield, Stonehouse (Glos.), vragen Moortgat, Louis, van Wespelaer.

VAN DE PUTTE-MEULEMANS, L., van Wespelaer, Nymphsfield, Stonehouse (Glos.), zoekt Meulemans, Livinus, van Haasrode, met de overige familie, alsook soldaat Meulemans, van Wespelaer.

VAN DEN WITTENBOER, en familie, vraagt naar familie en vrienden : Belgian Home, Ashbur, Shrivenham (Berks).

VAN DER WIELEN, Prosper et Verbesselt, Marie, de Humbeek, c/o Fielding, New-Church, Oakwood, Burton-on-Trent, recherchent De Raedemaeker, Barbara, veuve dr Mr. Verbesselt, S., de Humbeek-Sas, et son fils Verbesselt, W., de Humbeek.

VAN DYCK, familie, van Antwerpen, nu c/o Reverend Dean Rothwell, Urmston, Manchester, zoekt Van Dyck, Louise, 16 jaar oud, van Antwerpen, Stuivenberg, en Nagels, Colette, Denteneer.

VAN EIJKEN - WOUTERS, met zijn zoon Jan, van Werchter, worden opgezocht Harborne Hall, Harborne.

VAN ENGELGOM, Theophiel, en zijne vrouw Katharina Potoms, van Humbeek, worden gevraagd door Alfons Selleslagh, New Church, Burton-on-Trent.

VAN GAMPELAERE-DOBBELAERE, Mme., Seymour Avenue, 21, Bishopston, Bristol, zoekt Schepens, Pol, Antwerpschensteenweg, 380, St-Amandsberg, bij Gent.

VAN HAVERBEKE-TIMMERMANS, Rosalia, nu in Haven Green Church, Ealing, London West, vraagt naar De Prez, Jozef, van Oostende.

VAN HEMSEEN, van Antwerpen, zoekt zijne familie. Offord (Hunts).

VAN IMMERSEEL, Julien, 8 Linie, van Nijlen, zoekt zijne ouders. St. Anne's Home, Streatham Hill, S.W.

VAN KERKIIOVEN-VAN PERRE (Mr. en Mme.) zoeken ouders, broeders en zuster. Offord (Hunts)

De Stem uit België 1915.02.12 nr.21 bl 7 kolom 1-4

VAN LANGENDONCK, de familie, Harborne Hall, Harborne, vraagt Winnepenninckx, Gustaaf, met vrouw, kind en grootvader.

VAN MEERBEECK, Mme. Wwe., uit Aerschot, is in gqede gezondheid bij Hippolyte, te C'harleroi. Voor de familie. Van Haevre, Michel, Red-Cross Hospital, “Edenhall” Edenbridge (Kent).

VAN OSMAEL, vrouw en kinderen, verblijven te Sedbury, Drilhale.

VAN ROMPAYE, Petrus, 23 linie 1/4 (Boisschot), wordt opgezocht door August De Raedt, St. Thomas Hall, Spalding.

VAN SINA, Eduard, van Leuven (thans te Pinfold Lane, 18, Armley, Leeds), vraagt naar zijne dochters die achtergebleven zijn te Leuven : EJisa, Flora en Cecile.

VERCAMMEN, Alfons, van Mechelen, is nu Villa, Antoinette, Néris-les-Bains (Allier), France.

VERCAMMEN- VAN PERRE, van Antwerpen, zijn met hunne kinderen te Offord (Hunts).

VERGRACHT, Alfons, nu Haven Green Church, Ealing, London, West, vraagt naar Vergracht-Coté, Wwe, van Oostende, en naar zijne twee zusters.

VERSTRAETEN-VERHASSELT, van Mechelen, Humbeekschensteenweg, 34, vraagt nieuws van hunne familie, inzonderh. Verhasselt, Ww., de fam. Verstraeten, enz. : Attelhampton, Puddletown, Dorchester (Dorset).

VERTOMMEN, Des., 9 Linie, Oudrige, France, vraagt nieuws van zijne vrouw en van zijn broeder, van Wilsele.

VINCKE, Mme, Provincial Bank, Talgarth, Breconshire, S. Wales, zoekt nieuws van familie en vrienden.

W. WAUTERS, Leonard, is met zijne familie in Belgian Home, Ashbur, Shrivenham (Berks).

Z. ZEPHIRIN, Alfons, van Werchter, zoekt vrouw en kinderen : Harborne Hall, Harborne.

Les familles dont les noms suivent sont chez M. Everest, 24, St. John's Hill, Shrewsbury :

Brys, Camille, et famille, d'Ostende ; Van Tricht, Jan-Frans, et famille, de Boecsscott ; Van den Broeck, Frans, de Boecsscott ; Fiorine, Pierre, et famille, d'Ostende ; De Ryck, Petrus, et famille, d'Anvers ; Streck, Mme. Maria, et famille, de Hasselt ; Vercruysse, Henri, et famille, de Eerneghem ; Vertenten. Frans, et famille, d'Anvers.

Les soldats dont les noms suivent sont chez Mrs. WATSON, High House Shere, near Guildford : Pittoors, Pierre caporal, 7 de Ligne ; De Baets, Gustave, 21 de Ligne ; Muylle, Joseph, 2 de Ligne ; Piret, Charles, 25 de Ligne.

Les soldats belges ci-dessous sont à Barrowhill Convalescent Home, Worcester Park, et demandent des nouvelles de leurs amis : Schoeters, .Mathieu, de Bourg-Léopold (Limbourg); Persoon, Léon, de Moorslede ; Ronsmans, Joseph, de Bruxelles ; Cuypers, Emile, d'Anvers ; BihouJ, Ernest, du Brabant ; Plasman, Eugène, du Brabant ; Bocklandt, Florimond, de St-Nicolas (Waes) ; Luyckx, Henri, de Deurne (Anvers) ; Lequeue, Emile, de Hainaut ; Defossez, Alfred, de Douvrain (Mons).

De Stem uit België 1915.02.12 nr.21 bl 7 kolom 1

Gekwetste Soldaten in Frankrijk-Soldats blessés en France.

A Rennes, France. Hôpital militaire.

Belges.—Henri Coppoen ; Arthur Deleu ; Clément Termote.

Hôpital No. 12.—Henri Mallet,Art. ; Lucien Jacquier, Art. ; Adrien Lougis, Art.

A Saint-Malo, France. Hôpital No. 50.

Belges.—Aloïse Bequaert ; Jules Bertrand ; Pierre Bukns; Gérard Convents ; Arthur Dekuypers ; Joseph D'hant ; Joseph Dubois ; Eugène Duchaine ; Alexandre Hamande ; Pierre Heyman ; Juliot Holemans ; Charles Kocke ; Auguste Soncle ; Victor Maghermann ; Louis Pirotte ; Orphée Servais ; Marcel Strebelle ; Léon Strimel ; Auguste Swillens ; Pierre Thienpont ; Joseph Verlinden ; Jean Wauters ; Ernest Wery.

Hôpital No 1 (Les Corbières).—Odile De Smedt ; Hilaire Van Hounacker ; René Feierlinck.

Hôpital No. 61. Belges.— Arthur Vande Kerckhove ; Edouard Delegrin ; Jules Ryckaert ; Arthur Geerdert ; Jacques Vrolix ; Henri Clément ; Théophile Machaire ; Léon Gohy ; Louis Van Pul ; Emile Wery ; Elie Henno ; Maurice Campe ; Cyrille Fourneau.

Hôpital No. 111. Vital Piers ; Léon Hoste ; Van Muylder ; Théodule Baptiste ; Florimont Coeman ; Triffaut Labathe ; Aimé Tumerelle ; Louis Vanhoegaerden ; Ernest Gaurin ; Florent Fayt ; Théophile Carnuval ; Aloïs de Caluwe; Richard Joset ; Camille Deuxans ; Charles Mahy.

Hôpital No. 55 (Grand hôtel de Paramé). Bouze, Gustave, 1 Gren. ; Cligen, Henri-Lambert, 11 Ligne ; De Mesen, Clovis, serg.-fourr., 3 Ligne ; Derhack, Jean-Joseph, Génie de forteresse, Liège ; Duyscburgh, Laurent, Chass. à p. ; Draps, Jean-Eloi. 4 Chass. à p. ; De Craene, Alphonse, 1 Ligne ; Eve, Adolphe, 2 Ligne ; Genden, Auguste, 2 Artill. ; Godchaul, Raymond, Ligne ; Grimberghs, Georges, 2 Génie, T.S.F. ; Leyendecker, Jean, 3 Chass. à p. ; Mentrin, Armand, 2 Chass. à ch. ; Motte, Ferdinand, 2 Carab. ; Van Kogelenberg, 3 Chass. à p. ; Wilputte, Victor, 5 Lanc. ; Leclercq, Georges, Chass. à p. ; Pie, Ernest, brigadier, 3 Chass. à p. ; Van Robaeys, serg., 2 Ligne ; Van den Hove, sergent, 7 Ligne.

Hôpital No. 73 (Rocabey). Virg, Victor, sergent, facteur-cycliste, 1 Chass. à p. ; Vlaemincx, Rémi, caporal, 2 Ligne ; Malice, Camille, 7 Ligne ; Warloop, Auguste, 7 Ligne ; Allaert, Joseph, 2 Ligne ; Liénart, Gérard, 4 Lanc. ; Bodson, René, 13 Ligne ; Gillet, Clément, sapeur-mineur ; Knapen, Walter, 11 Ligne ; Mees, Edouard, 13 Ligne ; Pieters, Benoît, Génie de forteresse, 2 div. ; Steyns, Jean ; 5 Lanc. ; Opteboek, François, 1 Gren. ; Florkin, Lucien, 2 Ligne; Paternoster, Jules, 2 Ligne.

Hôpital No. 114 (Casino de Paramé).—Van der Meeren, Léopold, sergent, 2 Ligne ; Van Puyvald, Aloïs, 2 Ligne ; Deplanche, Clovis, 2 Ligne ; Verschuere, Adolphe, 2 Ligne ; Van Stappen, Julien, 3 Ligne ; Stochele, I.ucien, -3 Ligne ; Boitte, Joseph, 7 Ligne ; David, Charles, 9 Ligne ; Praal, François, 11 Ligne ; Hanneus, Adolphe, 14 Ligne ; Deknop, Antoine, 2 Carab. ; Diericks, Alphonse, 2 Carab. ; Weymersch, Louis, 2 Chass. ; Dsauwer, Augustin, Transports ; Brecelle, Victor, 2 Obusiers.

Hôpital No. 89 (Château).—Aerts, Léopold, 12 Ligne ; Baudry, Louis, 5 Ligne ; Brever, Pierre, Génie ; Claboote, Albert, 11 Ligne ; Wuyts, François, Génie ; Lobbens, Amédée, 11 Ligne ; Claerhout, Henri, 2 Chass. à p ; Marcellin, Victor, 3 Ligne ; Decocq, Cyrille, 4 Chass. à p.; Mathieu, Oscar, 12 Ligne ; Matton, Joseph, 2 Gren. ; Peyralle, Henri, 1 div. de caval. ; Van Gasse, François, 1 Carab. ; Verheuven, Victor, 1 Ligne.

Hôpital No. 70.—Vandevelde, Jacques ; Bonnald, Pierre ; Timmermans, David ; Grivelard, Georges ; Boucher, Armand ; Pets, Pierre ; Wouters, Joseph ; De Vleeschouwer, Henri ; Denkens, Joseph ; Laureys, Emile ; Debusscher, Joseph ; Verleg, J.-B. ; De Keyser, Edouard ; Bicheron, Marcel.

A Parame, France. Hôpital No. 114 (Casino).

Belges.— Infanterie.—Léopold Van der Meeren, 1 sergent, 2 ; Aloïs Van Puyvald, 2 ; Clovis Delplanche, 2 ; Adolphe Verschuere, 2 ; Julien Van Stappen, 3 ; Lucien Stéchèle, 3 ; Joseph Boitte, 7 ; Charles David, 9 ; François Prall, 11 ; Adolphe Honneus, 14 ; Antoine Deknop, 2 Carab. ; Alphonse Diericks, Carab. ; Louis Weymersch, 2 Chass. ; Augustin Dsauver, 1 Transports ; Victor Precelle, 2 groupe obus.

Hôpital Beau-Site.—Belges.—Georges Lambert ; Clément Smet ; Achille Salières ; Rodolphe Hins,

De Stem uit België 1915.02.12 nr.21 bl 7 kolom 2

Hôpital No. 55.

Belges.—Gustave Bouvé ; Henri Cligen ; Clovis De Mesel ; Jean Derhacy ; Laurent Duysburgh ; Jean Draps ; Alphonse De Craene ; Adolphe Even ; Auguste Gendens ; Raymond Godchaut ; Georges Grimberghs ; Georges Leclercq ; Jean Leyendecker ; Armand Mentrin ; Ferdinand Motte ; Ernest Pie ; Van Robaeys ; Vander Hove ; Van Kogenlenberg ; Victor Wilpute.

Hôpital N.-D.

Belges.—Infanterie : Henri Augustus, 5 ; Henri de Smyler, 5 ; Joseph Werbrault, 5 ; Antoine Butts, 6 ; Philippe Huybrechts, 6 ; Fernand Blaise, 3 Art. ; Jean-Baptiste Batt, Génie ; Auguste de Valght, Génie ; Gaston Deaisscher, 2 Gren. ; Hector Demeester, 2 Gren. ; Joseph Inanteyne, 2 Gren. ; Joseph Deckmey,3 Gren. ; Edouard Labrecht, 3 Gren. ; Dieudonné Humbled, 3 Gren. ; Alfred Lannaye, 3 Gren. ; Arthur Decooma, sergent-fourrier, 7 Gren. ; Evariste Soenens, 7 Gren. ; Auguste Gallant, 8 Gren. ; Louis Hoolter, 8 Gren. ; Alphonse Caghon, 8 Gren. ; Jules Guebel, caporal, 3 Carab. ; Joseph Frankin, Pionniers ; Louis Devlieger, 4 Pionniers ; Jules Roseel, 4 Pionniers ; Emile Deschauver, 12 Pionniers; Jean Theunissen, 12 Pionniers ; Léon Cassien, 12 Pionniers ; Léopold Lecluyse, 2 Chass, à p. ; Cyrille Van Ruyskensuild, 2 Chass. à p. ; Leleux, 11 Chass. à p. ; Jean Mosselmans, 2 Guides ; Jacques Massart, 14 Guides ; Joseph Oyon, 14 Guides ; Louis Peinte, 7 brigade mixte ; François Pletinckx, 1 Lanc. ; François Van Occhel, 1 Lanc. ; Julien Verhaeghe, 1 Lanc. ; Henri Wautters, 1 Lanc.

The Aldwych Belgian Refugee Committee's Home, 47, Courtfield Gardens, S.W.

En convalescence.—Geortay, Georges-François, Bruxelles, 13 Ligne ; Scheefhals, Jean, Anvers; Lahongh, René, Gheel,sergent,cycl. ; Casteur, Adolphe, Berchem (Flandre), 2 Chass. à pied ; Losée, Jean, Bruxelles, 11 Ligne ; Verniers, Guillaume, Gand Heusden, 5 Chass.; Goffin, Maurice, Anvers, 20 Ligne ; Liégeois, Joseph, Châtelineau, 1 Ligne ; Sanders, Arthur, Assche-lez-Bruxelles ; Blanc, I.ouis, Montygnies, 2 Chass. ; Mimmegeis, Auguste, Lokeren, 27 Ligne ; Dubois, Félicien, Beaumout près Chimay, 6 Ligne ; Claes, Félix, I.ennick St. Quentin, 2 Chass. ; Lepomme, Jules, Bruxelles, volontaire ; Waid, Florent, Marcant-Laroche, 2 Ligne ; Renonchère, Guillaume, Anvers ; Meels, Félix, Velinde-lez-Bruxelles, 5 Ligne.

A Coutances, France. Hôpital complémentaire No 49 (Grand .Séminaire).

Blessés belges : Martin, sergent, 3 Ligne ; Vrankem, 11 Ligne ; Van Tuyckon, maréchal des logis, 2 Art ; Denvaerck, 4 Chass. à ch.; Bixoux, 6 Art.; Servatins, 12 Ligne ; Panis, 12 Ligne ; Denaive, 2 I.anc. ; Lawarrée, corps de transport ; Wayaffe, chemins de fer belge militaire ; Hollart, 2 Chass. à p. ; Rindant, 7 Inf. ; Baudoin, 6 Ligne ; Weber, 1 ; Crombais, 2; Demo, 12; Chansay, 9; Verachtert, Cap., 10; Van de Waele, 2 carab.; Thys, 1 brig. Art. mixte ; Van de Castel, 9 Ligne ; Lavendy, 4 Chass, à p.; Pochet, 13 Ligne ; Nicaise, 1 Chass. à p. ; Caenen, 2 Lanc.; Buguin, 9 Ligne ; Bonnet, 2, Chass. à p.; Van Dyck, 1 Génie; Maertens, 11 Ligne ; Delvaux, 2 Génie divisionnaire ; Germeys, Génie divis. ; Deltour, 2 div. cycl. ; Van Acker, 1 Ligne ; Sacy, 14 ; Van Huffel, 1 Car.; Seynave, 4 Art. ; Nédée, 2 Ligne ; Logghe, 2 Chass. à p.; Bijl, 6 Train ; Noerpoll, 5 Ligne ; Detry, 1 Chass. à p. ; Coryn, 2 Chass. à p. ; Deroos, Carab. ; Vandewalle, 1 Ligne ; de Bues, 5 ; Kennes, 13 ; Frey, 8 ; Barbier, 13 ; Misson, Car.

A Dinard, France. Hôpital No 28.

Belges.—Houpart Alfred, Martens Joseph, Hendrischst Joseph, de Muster Raymond, Rigshenvels Edouard, Van der Ecken Charles, Van Dyck Louis, Pauwels Omer, Regnier Fernand, Lardinois Victor, Delparte Jules, Spacbruck René, Van Cauwenberghe Joseph, Vincent François, Mal Zacharie, Desnicht Nestor, Vughsteke Cyrille, Bollen Joseph, Van Hyfte Pierre, Chrétien Alfred, Leeds Oscar, Catry Ambiori, Sommers Louis, Dubbeler Richard, Claes Aloise, Aurol Adolphe, Boudanguin Emile, Ballegur Jules, Havelange Jules, Goossens Félix, Vireeghen Auguste, Van der Mersck Charles, Havanne Ulysse, Van den Bosch Jo, Van der Kerklef, Mahieu Emile, Carmans Pierre, de Dicker Léon, Dutou Edouard, Ahry Charles, Surnyn J.-B., Camlin Louis, Tunelier Henri, Degreef Léopold, Schokaert Henri, Maertens Camille, Krekart Théophile, Van der Casteele Eugène,

De Stem uit België 1915.02.12 nr.21 bl 7 kolom 3

de Chryser Léopold, William Auguste, Scaillet René, Swindedaouer I.ouis, Haenen Arnold. Grandjean Hector, Henri Léon, Beccarent Cyrille, Bodin René, de Caluwaert Pierre, Callum Isidore, Daman Félix, Lasseau Joseph.

Hôpital No 54. Belge.—Vernemt Constantin.

Fecamp, France. Hospice civil.

Userstam, Léon, 11 Ligne 1/1 ; Forton, Juilen, Gren. 2/1 ; Bovy, Jos., 14 Ligne 2/3 ; Sacré, Emile, 13 Ligne 3/2 ; Eckmans, Ant., 12 Ligne. 2/2 ; I.emmens, Jean, 7 Ligne, 3/4 ; Maus, Hypol., 21 Ligne 2/2 ; Van l.isenborg, Léon, 3 Ligne 3/1.

Calais, France. Dépôt.

Belges.—Helsen, François, 6 Ligne 1/1 ; Stas, Jos., 14 Ligne 3/2.

Le Havre, France. Dépôt.

Belges.—De Block, Léon, 7 Ligne 3/4 ; Bouché, Lucien, 1 Ligne 2/2 ; I.eclaire, Franç., 3 Chass. 4/1 ; Hamelrijck, Clém., 13 Ligne 2/1 ; Van der Plas, Jos., 1 Gren. 3/4 ; Odevaert, Albert, 5 Ligne 1/1 ; Frise, Arthur, 10 Ligne 3/3 ; Van Aesbroeck, Fr., 7 Ligne 1/1 ; Latinne, Fern., 14 Ligne 2/4 ; Van Belle, Franç., 6 Ligne 1/1.

Honfleur, France. Nouveau Dépôt.

Block, Pr., 13 Ligne, van Bael ; Bernaert, Dés., 6 Ligne, Meerdonck ; Lippens, Arm., 9 Ligne, Eecloo ; Romain, Hector, 10 Ligne, Rivière ; Van Boschstrade, 12 Ligne, Bruxelles ; Berten, Pierre, 5 Ligne ; Wouters, Henri, 10 Ligne, Louvain ; Goossens, Herman, 3 Ligne, Mechelen ; Van Keirsbilk, Alf., 3 Ligne ; Meulebeke ; Van den Berghe, 7 Ligne ; Moyaerts, Alfr., 24 Ligne, Montigny ; Maniquit, Ernest, Artill. ; Delforge, A., 8 Ligne, Monceau ; Verpoorten, 8 Ligne, Haelen ; Schuts, Jean, sergent-major, 5/2/15, d'Anvers.

Hôpital.—Laine, de Hasselt ; Bertrand, Verviers ; Hancion, Arlon ; Detaye, Overmeire ; Visée, Jumet ; Vanderstaelen, Saint-Nicolas ; Fivéz, Flandre orientale.

Granville, France. Hôpital No. 33.

Alofs, Gaston ; Altruy, Couronné ; Baessens, Jérôme ;, Beljonne, Auguste ; Bourdonge, Louis ; Canelle ; Carlier, Jean-Baptiste ; Collard, Louis ; Croonen, Frans ; Danhieux, Joseph; De Bisschop, Raphaël ; De Keyser, Camille ; Desmedt, Joseph ; Desutter, Charles ; D'Haese, Victor-Jacques ; Dujardin, René-Jean-Joseph ; Georges, Alphonse ; Gontier, René-François ; Hemptinne, Gustave ; Herremans, Louis ; Hurlet, Antoine ; Janssens, Joseph ; Lacroix, Roger-Joseph ; I.ardot, Victor ; Leemans, Corneille ; Leseoil, Alphonse ; Letot, Jules; Lievens. Louis ; Man, Emile ; Martinelle, Jules ; Michiels, Louis ; Michel, Joseph ; Minne, Emile ; Muylhe, Gustave ; Navez, Léon-Louis ; Nelissen, Jean-Louis; Rolain, Félicien ; Sainthuille, Louis ; Sanders, Georges ; Snyers, Gaston-Aimé ; Streulens, Joseph ; Vandermeulen, Camille ; Van Yarenbergh, Lucien ; Verecke, Joseph ; Verhaeghe, Prosper.

Hôpital No. 22.—Buys, Georges, 7 Ligne ; Englebien, Alphonse, 5 Ligne ; Fabry, Jean, 7 Ligne ; Gerbehaye, Paul, 3 Chass, à p.; Gérard, Michel, brancardier, 6 div, d'arm. ; Hoton, Jules, comp. télégr. ; Hambrechts, Modeste, 1 Carab. ; Hauzeur, Carlos, 7 Vol. ; Haeneefstingels, Léopold, 4 Chass. à ch. ; Hocquet, Joseph, Génie ; Hautera, François, 5 Ligne ; Hebbelinckx, Albert, 2 Ligne ; Humblé, Alphonse, 1 Chass. à p. ; Havet, Florimond, 13 Ligne ; Jansonne, Gustave, 3 Ligne ; Joris, Léopold, 5 Ligne ; Jurdan, Pierre, 3 I.anc.; Jacquet, Edouard, 11 Ligne ; Leurion, Georges, 3 Chass. à p.; Vléminx, François, 1 Carab. ; Lamberty, Ivan, 4 Chass. à p. ; Leclercq, Jules, Génie ; Leyes, Vital, 4 Ligne ; Leemans, Edmond, 2 Carab.; Mertens, Jules, 11 Ligne ; Max, Josse, 5 Lanc.; Mans, Joseph, 1 Guides; Malherbe, Nicolas, Artill. ; Niemans, J.-B., 5 Ligne ; Panpher, Joseph, 12 Ligne ; Philips, Pierre, 7 Ligne ; Smeets, Pierre, 1 Ligne ; Schaumans, Jean, 2 Carab. ; Stroobants, Théodore, Génie ; Savoye, Alphonse, 2 Ligne ; Seys, Jules, Génie ; Neefs, Joseph, 5 Ligne ; Van Hessche, Florent, Génie ; Van Strijdonck, 1 Gren.; Van den Brande, Frans, 1 Gren. ; Vander Stickel, Julien, Carab. ; Van den Benden, Corneille, 13 Ligne ; Van de Vorde, Jacques, 1 Gren.; Albrecht, Gabriel, 1 Ligne ; Bauduin, Emile, 3 Chass. à p. ; Bogaerts, François, 10 Ligne ; Berger, Maurice, Génie ; Bridame, Michel, 8 Ligne ;

De Stem uit België 1915.02.12 nr.21 bl 7 kolom 4

Bardiaux, Auguste, 4 Chass. à p. ; Bayet, Jules, 4 Ligne ; Corbiaux, François, 2 Chass a ch. ; Cools, René, 11 Ligne ; Cornelis, Clement, 3 Ligne ; Cirquin, Victor, 3 Chass. a p.; Deneux, Nestor, 12 Ligne ; De Brabandere, Casimir, 2 Chass. à p. ; De Leuw, Henri, Génie ; Durnez, Léopold, Artill.; De I.athouwer, Isidore, 7 Ligne ; De Jaeger, Emile, 5 Ligne ; De Cremer, Georges, 1 Chass. à p. ; Rubens, Alfred, 4 Chass. à p.

Hôpital No. 37.—De Nachtegaal, Abel, 2 Carab. ; Allard, Léon, 2 Gren. ; Lannoye, Alfred, 3 Ligne ; Willems, Emile, 2 Gren.; Blomme, Victor, 2 Carab. ; Nubeens, Joseph, Genie ; Marchand, Théophile, 3 Chass, à p ; Avens, Albert, brigadeB. ; Paternotte, Charles 3 Ligne ; Humblet, Dieudonné, 3 Ligne ; Vissers, Jérôme, serg. fourrier, 7 Ligne ; Debaenst, Richard, 3 Chass. à p. ; Pennewaert, Gustave, 2 Chass. à p.; Delmaeker, Jean, 7 Artill.; Segaert, Achille, 12 Artill.; Bastin, Arsène, 11 Ligne ; Waegebaert, Léon, 2 Ligne ; Gobba, Joseph, Génie ; Scheurwegh, Joseph, Génie ; Weymuch, Henri, 4 Ligne ; Fontaine, Léon, 4 Ligne ; Maganck, Eugène, 9 Ligne ; Van den Eymle, Jacques, 9 Ligne ; Annijs, Camille, 2 Ligne ; De Vos, Charles, 12 Ligne.

Hôpital No. 14. Defraiteur, Oscar-Victor, marechal-des-logis, 1 Lanc. ; Cleymans, Ferdinand, soldat, 12 brig. mixte, caval ; Cox Jean, brigadier, 1 Guides ; Van Dorpe, Joseph, brigadier, 1 Guides ; Lucien Visse, caporal, 1 Ligne ; Wiart, Emile, 2 Ligne ; Dubois, Robert, corps de transports ; Saerens, Louis, 6 Ligne ; Vandersnickt, Léon, 11 Ligne ; Sevenants, Joseph, 11 Ligne ; Hendrix, Mathieu, 8 Ligne ; Sonveaux, Michel, 1 Chass. à p. ; Van Heylen, Charles, 4 Ligne ; Mulier, Gaston, sergent, 2 Carab. ; Mersman, Pierre, 5 Ligne ; Degraeve, Hector, 4 Artill. ; Brison, Adolphe, 14 Ligne ; Janssens, Adolphe, 4 Ligne ; Burm, Léon, 3 Ligne ; Dubrul, Amour, 4 Ligne ; Maréchal, Joseph, 2 Ligne ; Martin, Abel, 6 Ligne ; Yan Goidsenhoven, sergent, 6 Ligne ; Gillain, Ollivier, Génie ; Snosk, Ulrich, 1 Carab. : Wydooghe, Robert, 7 Ligne ; Mallaerts, Alphonse, 6 Ligne ; Mailly, Prosper, 9 Ligne ; Mersman, Pierre, 5 Ligne.

Hôpital No. 32. De Keyser, Auguste, 1 Ligne ; Hens, Jean-François, 11 Ligne ; Liben, Henri, 2 Carab ; Montmorency, Camille, 3 Chass. à p.; Nyrinckx, Alphonse, 6 brig. mixte ; Bonhomme, François, dépôt de remonte, 2 Lanc. ; Smet, Hubert, 14 Ligne ; Van Keerberghein, François, 1 de Ligne ; Deblauwe, Hector, 2 Chass. à p. ; Ghiekere, Albéric, 4 Ligne ; Verdonck, Jean, 1 Ligne ; Caufriez, Albert, 9 Ligne ; Vivier, Armand, 2 Ligne ; Onraedt, Henri, 3 Ligne ; Denoulet, Cyrille, 4 Ligne ; Thomas, Pierre, corps de transport, 3 div. ; Schummer, Joseph, 11 Ligne ; Simons, Louis,2 Chass. à p. ; Janssens, Charles, pontonnier, 2 div. ; Meurice Walther, 1 Chass. à p. ; Cordonnier, Cyrille, 1 Carab.; Thiry, Alfred, sergent, 12 Ligne ; Decroly, Victor, 4 Lanc. ; Vanhoeck, Louis, 5 Ligne ; de Rouck, Léon, 2 Chass. à p.; Van der Auwera, Jean, 1 Ligne ; Van den Bosch, Héliodore, sergent, 7 Ligne ; Autricq, I.éonard, serg., 7 Ligne ; Leclercq, Pierre, 7 Ligne ; Donckers, Jean-Joseph, 2 Carab. ; Bouckaert, Aloïs, 8 Ligne ; Meerts, François, 13 Ligne.

LISTE DES MILITARES EN CONVALESCENCE AU DEPOT CENTRAL DE St-PAIR

Bouckaert. Philibert, 1 Ligne, Tirlemont ; Van den Bulcke, Hubert, 1 Carab., Bottelaere ; Declercq, Adolphe, 5 Ligne, Meirelbeck ; Decock, René, 2 Ligne, Thourout ; Evens, Charles, 3 Ligne, St. Amand ; Coonen, Franz, 7 Ligne, Tremeloo ; Van Bilsen, Adrien, bat. d'adm., Ulbeck ; Delaunoit, Albert, 2 Chass. à p., Lessines ; Fourmanoit, Joseph, 2 Chass. à p., Lessines ; Lesoie, Alphonse, 5 Ligne, Beaumont, Baele, Louis, 2 Carab., Gand ; Hauman, Maurice, 2 Carab., Gand ; Adrien, Amand, 2 Carab., Isière ; Crèvecœur, Boniface, Génie, Bruxelles ; Delannoie, Théophile, Gren., Middelburg ; Bries, Jean, 4 Carab., Zaufritte ; Laenen, Jean-I.ouis, 4 Ligne, Aolin ; Collys, Guillaume, 1 Ligne, Forest ; Ameryx, Georges, 2 Carab., Weemnuol ; Van Kerkvoorde, Léopold, 3 Chass. à p., Everghem ; Van de Veken, Pierre, 3 Ligne, Marikerke ; Maes, Emeric, 4 Ligne, Lichtervelde ; De Wilde, René, Génie, Dackman ; Reau, Julien, 12 Ligne, Bruges ; Deckmyn, Joseph, 3 Ligne, Bourbourg (France) ; Van Meenen, Léon, 4 Ligne. Lécluse (Hollande) ; Kestens, I.ouis, Génie, Hookwespelaer ; Morret, François, 2 Carab., Saventhem ; De Reijcker, Victor, 2 Chass. à p., Roulers ; Drijoel, Guillaume, 1 Ligne, Gand; Stoop, Jean-François, 6 Ligne, Gand ; Stallaert, Henri, 5 Ligne, Marchienne-au-Pont ;

wordt vervolgd

Geschreven door Renic om 00:00 Reageer op dit bericht

Woensdag 12 augustus 2026

WO I Soldaten die stierven in Frankrijk (2)

BV2

-Soldaten die stierven in Frankrijk-

Calais

HOUDAER Alfred ° Gent 26/10/1891
z. Georgius Joannes & VAN LANDEGHEM Paulina echt. ongehuwd
woonde in Gent, Olifantstraat 17 beroep ?
† Calais (FR) Sorteerstation 19/10/1914
Begraven te Sint-Amandsberg

VERDONCKT Josephus ° Gent 04/04/1882
z. Petrus & MORANT Maria echt. VAN LITSENBORGH Emma Dorothea huw Gent 2/02/1907
woonde in Gent monteerder
† Calais (FR) Hosp. Mil. Rue de la Rivière 20/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

CAUSSIN Georges Joseph Ghislain ° Cul-des-Sarts 03/06/1890
z. Gaston François & COLIN Fanny Eugénie Alix echt. ongehuwd
woonde in Wilrijk beroepsmilitair
† Calais (FR) Sorteerstation 21/10/1914
Begraven te ?

FUNCK Anton Michel Julius ° Luxembourg (LU) 29/07/1866
z. Michel & WEBER Marie echt. WEYLAND Marie Marguerite Adeline huw Arlon 20/07/1896
woonde in Arlon beroepsmilitair
† Calais (FR) Hospitaal Boulevard Gambetta 22/10/1914
Begraven te Arlon

HUBIN Joseph Jean François ° Aywaille 18/03/1884
z. François Xavier & LELOUP Marie Victorine echt. ongehuwd
woonde in Aywaille beroep ?
† Calais (FR) Hospitaal "les Dames de France" 22/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

JANSSENS Petrus Ludovicus ° Kessel 26/06/1893
z. Augustinus & VAN BOUWEL Theresia Florentina echt. ongehuwd
woonde in Schoten beroep ?
† Calais (FR) Rue du Four à Chaux 22/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

RENAERS Willem ° Gotem 18/08/1890
z. Waltherus & FRISSON Jeanne Marie echt. ongehuwd
woonde in Gotem beroep ?
† Calais (FR) Rue des Soupirants 22/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

ROSSEL Anatolius Petrus Augustus Desiderius ° Gent 13/11/1891
z. Joannes Theodorus & BEUTELS Elodia Paulina echt. ongehuwd
woonde in Gent beroep ?
† Calais (FR) Rue du Vauxhall 22/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

VAN LENS Jan Baptist Philip August ° Mechelen 01/11/1889
z. Jan Lodewijk & CROON Maria Josephina echt. ongehuwd
woonde in Schaarbeek, Vrachtwagensstraat 6 beroep ?
† Calais (FR) Sorteerstation 22/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

VAN MEIR Josephus Joannes ° Berendrecht 04/08/1892
z. Joannes Franciscus & MICHELSINS Maria Ludovica echt. ongehuwd
woonde in Berendrecht beroep ?
† Calais (FR) Centraal Station 22/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

VERLEYEN Maurice Joseph Celestin ° Brussel 01/06/1891
z. Jean Charles Alfred & BURTON Maria Eugenia Victoire echt. ongehuwd
woonde in Leuven, Maria Theresiastraat 151 beroep ?
† Calais (FR) Sorteerstation 20/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

BONAMI Louis ° Lessines 29/09/1875
z. Jacques Théophile & LHAUT Marie Aurelie echt. CORNU Mathilde Ursmarine zeg Léonie huw Antoing 7/11/1903
woonde in Antoing beroepsmilitair
† Calais (FR) Rue du Vauxhall 105 23/10/1914
Begraven te Antoing

DE KONINCK Victor Joannes Baptista Ernestus ° Antwerpen 10/10/1886
z. Joannes Antonius Leopoldus & MAES Maria Mathilda echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen beroep ?
† Calais (FR) Ambulance, Rue des Soupirants 23/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

DE VEIRMAN Firmin Angelus Marie ° 07/12/1886 Destelbergen
z. Eduard & DHAEMER Maria Leonidia echt. ongehuwd
woonde in Destelbergen dokter
† Calais (FR) hospitaal Quai du Commerce 23/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

GELDHOF Michaël Frederik Eduardus ° Roeselare 08/09/1888
z. Hendrik Louis & BOUSSEMAERE Sidonia Cornelia echt. BOYARD Melanie huw ?
woonde in Ieper ? Sint-Gillis ? Beroep ?
† Calais (FR) Centraal Station 23/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

HALLUT François Dieudonné Théodore ° Liège 04/11/1891
z. Dieudonné Joseph & LHOEST Marie Laure Albertine echt. ongehuwd
woonde in Liège beroep ?
† Calais (FR) Rue du Vauxhall 23/10/1914
Begraven te Liège Robermont

LEROUX Jean Baptiste ° Lamain 11/12/1875
z. Josse Marin & LECARCINELLE Florentine echt. AMAYE Jeanne huw Marquain 15/09/1900
woonde in Enghien rijkswachter
† Calais (FR) Hospitaal Rue de la Rivière 23/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

MAEKELBERGHE Marcellis Hilarius Cornélius ° Leisele 05/03/1893
z. Henricus Franciscus & LIPS Clemencia Hortentia echt. ongehuwd
woonde in Leisele hoeveknecht
† Calais (FR) hospitaal Quai du Commerce 23/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

VAN DAMME Guilielmus Polydorus Maria ° Gent 16/10/1895
z. Polydorus & VAN ACHTE Maria echt. ongehuwd
woonde in Gent, Rijhovelaan 107 beroep ?
† Calais (FR) Hospitaal Boulevard Gambetta 23/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

VERFAILLIE Julius ° Beernem 29/08/1893
z. Henri & EXPEELS Marie Louise echt. ongehuwd
woonde in Oedelem beroep ?
† Calais (FR) Rue des Soupirants 23/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

BOGAERT Charles Louis ° Sleidinge 13/12/1888
z. Isidoor & DE MEYERE Maria Louisa echt. ongehuwd
woonde in Lovendegem, Appensvoorde 18 beroep ?
† Calais (FR) hospitaal Rue des Soupirants 24/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

CRABBÉ Franciscus ° Oud-Heverlee 17/03/1889
z. Joannes Philippus & VANDERHEYDEN Rosalie echt. ongehuwd
woonde in Oud-Heverlee treinwachter
† Calais (FR) Sorteerstation 24/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

DE MOL Maurice Auguste ° Ledeberg 12/10/1893
z. Louis & DE CLERCQ Hermina Justina echt. ongehuwd
woonde in Ledeberg, Van Heckestraat beroep ?
† Calais (FR) Ambulance Rue Richelieu 24/10/1914
Begraven te Ledeberg

DELY Henri ° Westrozebeke 19/01/1887
z. Constant Augustin & VANCOMPERNOLLE Amelia Maria echt. ongehuwd
woonde in Westrozebeke landbouwer
† Calais (FR) Rue du Vauxhall 24/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

DEMONIE Henri Cyrille ° Moorslede 26/03/1884
z. Josephus Ludovicus & LIEVENS Julie echt. ongehuwd
woonde in Oostnieuwkerke beroep ?
† Calais (FR) Rue des Soupirants 24/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

DUPONT Paul Jean Joseph Jules ° La Louvière 15/02/1890
z. Jules Henri Donat & BINARD Louise Palmire Caroline echt. ongehuwd
woonde in Charleroi student universiteit Liège
† Calais (FR) Centraal Station 24/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

EELKE Theodore Frederic ° Tournai 25/08/1892
z. Frederic & CARVIN Odille echt. ongehuwd
woonde in Tournai, chaussée de Bruxelles 193 beroep ?
† Calais (FR) Centraal Station 24/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

FOUREZ Victor Alphonse Joseph ° Herquegies 07/05/1886
z. Alphonse & MINNE Félicité echt. DELCOIGNE Prudence Emma Ernestine huw Herquegies 29/09/1909
woonde in Binche landbouwer
† Calais (FR) Centraal Station 24/10/1914
Begraven te Binche

KEFER Jacques Léon ° Seraing 12/09/1892
z. Philippe Lambert Joseph & LEDENT Hubertine Désirée echt. ongehuwd
woonde in Jemeppe-sur-Meuse, Rue Taque 177 monteur
† Calais (FR) Rue des Soupirants 24/10/1914
Begraven te Jemeppe-sur-Meuse

KEUSTERMANS Ludovicus ° Beerse 27/01/1890
z. Cornelius & HOOYBERGS Maria echt. ongehuwd
woonde in Beerse spoorwegarbeider
† Calais (FR) Centraal Station 24/10/1914
Begraven te Beerse

MARCHANDISE Lucien Louis ° Sint-Gillis 26/07/1885
z. Bernard Honore & SOYER Louise Lucile echt. ongehuwd
woonde in Sint-Gillis beroep ?
† Calais (FR) Centraal Station 24/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

MEURANT Camille Joseph ° Anderlues 04/12/1887
z. Auguste & BERNARD Odile echt. FRANÇOIS Alphonsine Marie Augustine huw Leval-Trahegnies 27/05/1911
woonde in Leval-Trahegnies machinist
† Calais (FR) Centraal Station 24/10/1914
Begraven te Leval-Trahegnies

PEPERSTRAETE Emilius Cornelius ° Westvleteren 08/11/1893
z. Henricus Cornelius & DERAEDT Sophia echt. ongehuwd
woonde in Westvleteren beroep ?
† Calais (FR) Rue Eustache Saint-Pierre 24/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

SAESEN Henricus ° Poperinge 28/01/1876
z. Theophilus Aloïsius & PAPEGAEY Maria Ludovica Philomena echt. VAN ROYEN Sidonia Maria huw Mons 25/10/1902
woonde in Ieper, Minneplein militair
† Calais (FR) Centraal Station 24/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

TROUILLEZ Raoul ° Antwerpen 19/01/1891
z. Jan Baptist Joseph & DE BRUYN Clothilde echt. ongehuwd
woonde in Mouscron beroep ?
† Calais (FR) Rue des Soupirants 24/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

VAAST Charles Arthur Robert Camille Ghislain ° Tournai 31/10/1887
z. Theodore Florentin & SION Camilla Rolande Gustavinne Ghislaine echt. ongehuwd
woonde in Mons militair
† Calais (FR) Place d'Angleterre 24/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

VAN ASSCHE Joannes Baptiste ° Nokere 16/07/1887
z. August & BALCAEN Eugenia echt. ongehuwd
woonde in Waregem beroep ?
† Calais (FR) hospitaal Quai du Commerce 24/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

VANDENDRIESSCHE Desideer Josef ° Asper 01/01/1887
z. Desideer & GHYS Maria Romania echt. ongehuwd
woonde in Asper beroep ?
† Calais (FR) Rue des Soupirants 24/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

BIEBUYCK Marcel Aloïs Daniel Emile ° Bressoux 26/03/1890
z. Aloïs & BOURGEOIS Alice Pauline Joséphine echt. ongehuwd
woonde in Etterbeek, Jachtlaan, 152 beroepsmilitair
† Calais (FR) Hospitaal Place de l'Angleterre 25/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

DE BROUWER Jan Baptist ° Nieuwkerken-Waas 12/07/1871
z. Karel Lodewijk & DE MUNCK Joanna Francisca wed. KNAPEN Francisca Philomena echt. JOOS Elodia Maria Fidelia huw Antwerpen 24/03/1906
woonde in Antwerpen arbeider
† Calais (FR) Ambulance Rue Victor Hugo 25/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

DE KNOP Franciscus Josephus ° Bekkerzeel 29/08/1888
z. Egidius Hubertus & VAN BELLE Maria Henrica echt. ongehuwd
woonde in Bekkerzeel landbouwer
† Calais (FR) Centraal Station 25/10/1914
Begraven te ?

DEMILDE Alphonsius ° Damme 26/04/1880
z. NN & DEMILDE Sophie echt. DELMOTTE Rachel Paulina Nathalia huw Kortrijk 20/04/1910
woonde in Oudenaarde rijkswachter
† Calais (FR) Ambulance Rue Richelieu 25/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

DESMETH Franciscus ° Sint-Pieters-Woluwe 16/07/1890
z. DESMEDT JosephusTheodorus & HUENAERTS Joanna Catharina echt. ongehuwd
woonde in Sint-Pieters-Woluwe, Desmetstraat 47 beroep ?
† Calais (FR) Rue des Soupirants 25/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

HENNEBERT Alfred ° Rumes 17/11/1892
z. Ferdinand & DELFOSSE Marie Joseph echt. ongehuwd
woonde in Rumes beroep ?
† Calais (FR) Ambulance Rue de la Rivière 25/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

HUBERTY Albert Charles ° Verviers 28/08/1890
z. Jules Fabien & HONDS Gertrude echt. MICHAUX Emma Celine Alphonsine huw Manage 7/03/1914
woonde in Manage chauffeur
† Calais (FR) Ambulance Rue Eustache de Saint-Pierre 25/10/1914
Begraven te Manage

LACROSSE Léopold Victor ° Vaux-sous-Chèvremont 05/06/1887
z. Victor & DIASE Jacobine Marie echt. GILLES Victorine Albertine huw ?
woonde in Vaux-sous-Chèvremont beroep ?
† Calais (FR) Centraal Station 25/10/1914
Begraven te Vaux-sous-Chèvremont

LEYERS Alexandre ° Mechelen 26/04/1893
z. François Edouard & TAVERNIERS Gertrude echt. ongehuwd
woonde in Mechelen beroep ?
† Calais (FR) Ambulance Rue Lafontaine 25/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

MALMENDIER Gustave Henri Joseph ° Verviers 12/03/1893
z. Henri Lambert Gustave & LEBECQUE Felicie echt. ongehuwd
woonde in Heusy beroep ?
† Calais (FR) Ambulance Rue Eustache de Saint-Pierre 25/10/1914
Begraven te Heusy

ROWIES Leon Constant ° Wavre 29/03/1896
z. Henri & NISET Marie Victorine echt. ongehuwd
woonde in Brussel huisknecht
† Calais (FR) Ambulance Rue du Four à Chaux 25/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

SAUVAGE Leopold Adelin Joseph ° Marche-en-Famenne 18/11/1886
z. Jean François Joseph & GELINNE Marie Therese Josephine echt. ongehuwd
woonde in Liège, Rue Saint Nicolas 18 bakker
† Calais (FR) Ambulance Rue du Vauxhall 25/10/1914
Begraven te Marche-en-Famenne

SCHMITZ Felicien Joseph ° Spa 15/09/1890
z. Ferdinand & BORGUET Catherine Joseph echt. ongehuwd
woonde in Bovigny douane-bediende
† Calais (FR) Ambulance Rue du Temple 25/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

STIJNEN Carolus Franciscus ° Meerhout 15/07/1888
z. Victor & CLOOSTERMANS Regina echt. VERSPREET Julia Maria huw Olmen 16/11/1912
woonde in Antwerpen, Brederodestraat 237 kaaiagent
† Calais (FR) Centraal Station 25/10/1914
Begraven te Antwerpen

VAN LAER Petrus Joannes ° Bornem 20/01/1888
z. Carolus Ludovicus & JANSSENS Maria Ludovica echt. ongehuwd
woonde in Kersbeek-Miskom rijkswachter
† Calais (FR) Hosp. Mil. Rue Leveux 25/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

ANDRÉ Joseph ° Courcelles 30/01/1891
z. Pierre Joseph & BENIS Juliette echt. LECLERCQ Laure Marie huw Courcelles 27/12/1913
woonde in Courcelles, Rue de Trazegnies, 1 mijnwerker
† Calais (FR) hospitaal Quai du Commerce 26/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

BOELS Roger Henri Lucien ° Sint-Gillis 14/11/1894
z. Emile Jean Charles & DE BUCK Jeanne Josephine Gabrielle echt. ongehuwd
woonde in Sint-Gillis, Seinestraat, 18 student ingenieur
† Calais (FR) hospitaal Place de l'Angleterre 26/10/1914
Begraven te Laken/ Laeken

CHENET Jules ° Virton 14/08/1890
z. Joseph Prosper & HABRAN Catherine echt. ongehuwd
woonde in ? beroep ?
† Calais (FR) hospitaal Rue de la Rivière 26/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

DE CUBBER Hector ° Zegelsem 12/06/1886
z. Vital & DE VLEESCHAUWER Mathilda echt. MODDE Maria Elisa huw Opbrakel 5/11/1911
woonde in Zegelsem ?
† Calais (FR) Ambulance Rue du Four à Chaux 26/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

JEROME Louis Felix Georges ° Monaco (MC) 04/05/1892
z. Felix Jacques & BODEUX Catherine Virginie Marie echt. ongehuwd
woonde in Spa beroep
† Calais (FR) Ambulance Rue de la Rivière 26/10/1914
Begraven te Spa

LIPPENS Robert Victor ° Harelbeke 31/10/1887
z. Leopoldus Henricus & CALLENS Eudoxie Marie echt. BAERT Maria Odila
woonde in Harelbeke metser
† Calais (FR) Centraal Station 26/10/1914
Begraven te ?

MAES Théodore Henri Louise ° Tienen 28/05/1888
z. Alphonse Mathieu & DRAPPIER Léonie Félicie echt. TRIFAUX Anastasie huw Elsene 9/04/1910
woonde in Elsene, Chaussée de Wavre 269 inpakker
† Calais (FR) hospitaal Rue Archimède 26/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

MALAX Godefroid ° Nippes (DE) 05/09/1889
z. Martin Joseph & DEVILLERS Marie Josephe Julienne echt. CUYPERS Josephine huw Liège 6/07/1912
woonde in Liège, Rue de Vottem 72 mijnwerker
† Calais (FR) Hospitaal Rue des Soupirants 26/10/1914
Begraven te Liège Sainte-Walburge

MALCHAIRE Joseph Florentin ° Berloz 23/01/1893
z. Antoine & VERBRAEKEN Melanie echt. ongehuwd
woonde in Berloz fabrieksarbeider
† Calais (FR) Hospitaal Rue des Soupirants 26/10/1914
Begraven te Berloz

MALFROY Frans ° Aalst 21/03/1891
z. René & BUYS Maria Bernardina echt. ongehuwd
woonde in Aalst, Sint Jobstraat 89 smid
† Calais (FR) Centraal Station 26/10/1914
Begraven te ?

NYS August ° Sint-Niklaas ?
z. ? & ? echt. ?
woonde in ? ?
† Calais (FR) Hospitaal Rue du Vauxhall 26/10/1914
Begraven te ?

SCHIFFER Pierre ° Verviers 6/04/1884
z. Frederic Guillaume & MICHEL Anna Maria Catherine Hubertine echt. GOESSENS Renée huw ?
woonde in Schaarbeek beroep ?
† Calais (FR) hospitaal 26/10/1914
Begraven te ?

VAN COILLIE Camilus Aloysius ° Hooglede 28/09/1860
z. Petrus Fredericus & DEGRENDELE Amelia Rosalia echt. AMERY Emeliana Josepha Maria huw Esen 23/07/1890
woonde in Hooglede landbouwer
† Calais (FR) hospitaal Rue Lafayette 26/10/1914
Begraven te ?

VAN MOSSEVELDE Mauritius Augustus ° Roeselare 19/11/1887
z. Martinus Josephus & VANSCHOOR Maria Theresia Joanna echt. ongehuwd
woonde in Aalst (OVL) beroep ?
† Calais (FR) hospitaal Rue du Four à Chaux 26/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

VANDENDAEL Pierre ° Leuven 20/06/1894
z. Désiré Henri & MICHEL Marie Thérèse Louise echt. ongehuwd
woonde in Leuven student
† Calais (FR) Hospitaal Rue de la Rivière 26/10/1914
Begraven te Leuven BME/ PHB

VANEECKHOUTE David Alberic ° Markegem 10/02/1888
z. Alexander & BOUCKHUYT Maria Philomena echt. ongehuwd
woonde in Oostrozebeke beroep ?
† Calais (FR) Ambulance Place de l'Angleterre 26/10/1914
Begraven te ?

VANHYE Victor Maria ° Lichtervelde 29/05/1887
z. Leonardus & VERLINDE Maria Ludovica echt. ongehuwd
woonde in Lichtervelde beroep ?
† Calais (FR) Centraal Station 26/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

VERHAEGEN Louis Hubert ° Putte 03/11/1891
z. François & BOECKXSTAENS Maria Anna echt. SERNEELS Maria Sophia huw Putte 4/02/1914
woonde in Putte landbouwer
† Calais (FR) Hospitaal Rue du Vauxhall 26/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

BABA Joseph Jules ° Wanze 25/06/1893
z. Eloi & FÉRIR Marie Thérèse echt. ongehuwd
woonde in Antheit, Val Notre Dame, 4 arbeider in suikerfabriek
† Calais (FR) hospitaal Rue du Temple 27/10/1914
Begraven te Antheit

BAUDEWYNS Georges Jean Baptiste ° Sint-Joost-ten-Node 13/02/1887
z. Joannes Ludovicus & LECHIEN Orelie Rosa echt. PONNET Blanche Adèle huw Schaarbeek 13/08/1910
woonde in Schaarbeek loodgieter
† Calais (FR) Centraal Station 27/10/1914
Begraven te Schaarbeek/ Schaerbeek

BERG Honore Emmanuel Fernand ° Bevere (OVL) 03/05/1886
z. Petrus & DE GRAEVE Maria Elisa echt. ongehuwd
woonde in Gent beroepsmilitair
† Calais (FR) hospitaal Place d' Angleterre 27/10/1914
Begraven te ?

DEPOORTER Edmundus Joannes ° Oostende 17/11/1887
z. Carolus Josephus & VANDENBERGHE Charlotta Maria echt. FONTAINE Maria Elisabeth huw Oostende 19/02/1913
woonde in Oostende, Langestraat 118 zeeman
† Calais (FR) hospitaal Rue Eustache de Saint-Pierre 27/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

DUFOUR Paul Louis ° Saint-Symphorien 08/11/1886
z. Victor Joseph & BODSON Marie Félicie echt. ongehuwd
woonde in Saint-Symphorien beroep ?
† Calais (FR) Centraal Station 27/10/1914
Begraven te Saint-Symphorien

GEYSSELS Jacques ° Ukkel 26/03/1889
z. Jacques & VAN VOLSUM Marie Anne echt. ongehuwd
woonde in Ukkel meubelmaker
† Calais (FR) Centraal Station 27/10/1914
Begraven te Linkebeek

LELANGUE Georges Desiré ° Roux 09/01/1888
z. François Ghislain & GÉRARD Josephine echt. BAYET Julie Louise Marie Therese huw Roux 20/07/1912
woonde in Roux mijnwerker
† Calais (FR) Hospitaal Rue de la Rivière 27/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

LENAIN Rodolphe ° Antoing 06/08/1891
z. Jean Baptiste & FERROL Marie echt. ongehuwd
woonde in Antoing industrieel
† Calais (FR) Hospitaal Rue de la Rivière 27/10/1914
Begraven te Antoing

PEETERS Joannes Baptiste ° Zaventem 26/09/1892
z. Joannes Baptiste & GOEMAERE Emma echt. ongehuwd
woonde in Zaventem beroep ?
† Calais (FR) Hospitaal Rue du Pont Lottin 27/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

PRAET Jean ° Sint-Jans-Molenbeek 24/06/1887
z. NN & PRAET Bertine echt. ongehuwd
woonde in Anderlecht arbeider
† Calais (FR) Hospitaal Boulevard de l'Egalité 27/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

ROESBEKE Camiellus ° Assenede 04/11/1885
z. August & ROEGIERS Stephanie echt. ongehuwd
woonde in Assenede, Holleken 29 beroep ?
† Calais (FR) Hosp. Mil. Rue Leveux 27/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

VANDENBERGHE Petrus ° Moerbeke-Waas 22/05/1886
z. Jozef & VENNEMAN Virginia echt. STRAINCHAMPS Anna Helena huw Sint-Gillis 2/09/1911
woonde in Sint-Gillis pompier
† Calais (FR) Hospitaal Rue de la Rivière 27/10/1914
Begraven te Sint-Gillis/ Saint-Gilles

VANDENNIEUWENBROUCK Alfred Joseph ° Pottes 19/04/1888
z. Ferdinand & LEFEBVRE Marie Florence echt. BLÉHAUT Anne huw Wiers 11/11/1911
woonde in Wiers mijnwerker
† Calais (FR) hospitaal Rue du Temple 27/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

VERGOTE Joseph Ernest ° Meulebeke 17/03/1887
z. Charles Louis & DELAERE Virginie Marie echt. DESCHEEMAEKER Maria Louisa huw Meulebeke 1/02/1911
woonde in Meulebeke zwingelaar
† Calais (FR) Hospitaal Rue Lafontaine 27/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

BÖHM Frans ° Hoboken 10/01/1891
z. Frans & VAN HEES Anna Catharina echt. ongehuwd
woonde in Hoboken handelaar
† Calais (FR) Hospitaal Boulevard Gambetta 28/10/1914
Begraven te Hoboken

CALICE Arthur ° Taintignies 12/11/1893
z. Alphonse & GUELTON Sabine echt. ongehuwd
woonde in Taintignies metser
† Calais (FR) Centraal Station 28/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

CARLIER Hector Alphonse ° Quaregnon 10/08/1891
z. Alphonse & GOSSEZ Silvie Josephine echt. ongehuwd
woonde in Quaregnon beroep ?
† Calais (FR) hospitaal Rue Leveux 28/10/1914
Begraven te Quaregnon

CORTLEVEN Joannes Egidius ° Lanaken 10/06/1895
z. Thomas Egidius & ENGELS Ursula echt. ongehuwd
woonde in Lanaken dienstbode
† Calais (FR) hospitaal Rue du Temple 28/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

DE BAERE Carolus Stefanus ° Sint-Niklaas 24/11/1891
z. Alfons & VAN POECKE Maria Louisa echt. ongehuwd
woonde in Belsele beroep ?
† Calais (FR) Centraal Station 28/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

DEMEULEMEESTER Victor ° Aartrijke 24/09/1892
z. Aloïse & MAERTENS Leonia echt. ongehuwd
woonde in Aartrijke, Dorpsplaats, 253 beroep ?
† Calais (FR) hospitaal Rue de la Rivière 28/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

DETEMMERMAN Eugene François Henri ° Koekelberg 12/10/1892
z. Hugo & VANMELDERT Marie Louise echt. ongehuwd
woonde in Brussel, Belliardstraat beroep ?
† Calais (FR) Hosp. Mil. Rue Leveux 28/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

HELFT Gaston Maximilien ° Kortrijk 07/01/1883
z. Max & DE POORTER Marie Jeanne Joséphine echt. ?
woonde in Paris (FR) 10° arr. beroep ?
† Calais (FR) Hosp. Mil. Rue Leveux 28/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

OOGHE Pierre ° Brussel 13/07/1884
z. Victor & GOEVAERTT Maria echt. SCHOONJANS Lucie huw Anderlecht 6/02/1909
woonde in Anderlecht arbeider inpakker
† Calais (FR) hospitaal Quai du Commerce 28/10/1914
Begraven te Anderlecht

RIX Albert ° Mouscron 16/10/1892
z. Louis & ROOSE Leontine echt. ongehuwd
woonde in Mouscron beroep ?
† Calais (FR) Hospitaal Rue du Temple 28/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

TOURTOIS Joseph Auguste ° Courcelles 21/08/1889
z. Auguste Henri Joseph & BASTIN Catherine Thérèse echt. HOLOFFE Bertha Julia huw Souvret 20/01/1912
woonde in Souvret mijnwerker
† Calais (FR) aan boord van het schip Plassy 28/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

WAUTERS Jules Joseph Ghislain ° Halle (VBR) 17/03/1887
z. Theophile & LELIEVRE Leonie Ghislaine echt. ongehuwd
woonde in Halle, Nijvelse steenweg 230 (VBR) beroep ?
† Calais (FR) Hospitaal Boulevard Gambetta 28/10/1914
Begraven te Halle (VBR)

BARON Emile Alfred Camille ° Charleroi 07/06/1891
z. Camille Ferdinand Joseph & BERNAERS Désirée Zélie echt. ongehuwd
woonde in Montignies-sur-Sambre beroep ?
† Calais (FR) Hospitaal Rue des Soupirants 29/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

BAYET Leon Joseph ° Gozée 13/09/1890
z. Jean Baptiste & HAINAUT Léocadie Cicercule echt. ongehuwd
woonde in Montigny-le-Tilleul beroep ?
† Calais (FR) hospitaal Rue Leveux 29/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

LE MAÎTRE Albert Edouard Joseph ° Frasnes-lez-Buissenal 24/03/1893
z. Victor Emmaunuel & DELFOSSE Alida Rosalie Alphonsine echt. ongehuwd
woonde in ? beroep ?
† Calais (FR) Centraal Station 29/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

PIEDFORT Edouard Joseph ° Hanret 11/10/1869
z. Maximilien & SERWY Rosalie echt. GOURDINNE Julie huw Noville-sur-Méhaigne 26/06/1897
woonde in Antwerpen beroep ?
† Calais (FR) Hospitaal Rue Leveux 29/10/1914
Begraven te Hanret

VELLEMANS Julien Joseph ° Saintes 22/02/1891
z. Joseph & VANDERCAMMEN Marie Herma echt. LAMBERT Emilie Mathilde huw Tubize 9/05/1914
woonde in Tubize dagloner
† Calais (FR) Hospitaal Rue Victor Hugo 29/10/1914
Begraven te Tubize

MATHEN Georges Jules Maria Eugène ° Liège 24/10/1893
z. Georges Antoine Joseph Eugène & PERMENTIER Léontine Jeanne echt. ongehuwd
woonde in Liège, Rue des Eburons 62 beroep ?
† Calais (FR) Hospitaal Boulevard Gambetta 30/10/1914
Begraven te Liège

SCHIETEKATTE Petrus ° Antwerpen 20/06/1888
z. Christianus Julianus & RENER Theresia echt. KONINCKX Anna Maria Josephina huw Borgerhout 10/08/1912
woonde in Antwerpen smid
† Calais (FR) Hospitaal Rue du Vauxhall 30/10/1914
Begraven te Antwerpen BME/ PHB

BEUSELINCK Desiderius Josephus ° Beerst 25/09/1891
z. Hendrik & VANMASSENHOVE Euphrasia echt. ongehuwd
woonde in Beerst beroep ?
† Calais (FR) Centraal Station 31/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

DERUETTE Urbain Albert Joseph ° Villers-devant-Orval 30/07/1891
z. François Joseph & TOUSSAINT Marie Catherine Anselme echt. ongehuwd
woonde in Villers-devant-Orval beroep ?
† Calais (FR) hospitaal Rue de la Rivière 31/10/1914
Begraven te Villers-devant-Orval

LAENEN Gaston Charles ° Calais (FR) 24/04/1893
z. Louis Joseph & PIERRU Alphonsine Fanny echt. ongehuwd
woonde in Charleroi kelner
† Calais (FR) Hospitaal Rue Edgard Quinet 31/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

LEBON Gustave Marie Joseph ° Châtelet 26/09/1870
z. Leandre Joseph & MOITZ Dominique echt. COPPEJANS Leonie Adolphine Trinette huw Gent 23/10/1913
woonde in Gent militair
† Calais (FR) Hospitaal Rue de la Rivière 31/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

MATSAERT Hectoor Cornelius ° Steenkerke 11/09/1889
z. Eugenius Benedictus & DEBANDT Zenobia Virginia echt. ongehuwd
woonde in Bulskamp beroep ?
† Calais (FR) Hospitaal Rue Edgard Quinet 31/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

PATRIS Jules Laurent ° Leval-Trahegnies 25/04/1891
z. Pierre Joseph & COQUIART Clémentine echt. ongehuwd
woonde in Leval-Trahegnies beroep ?
† Calais (FR) Mil. Hosp. rue Leveux 31/10/1914
Begraven te Leval-Trahegnies

VAN DE FONTEYNE Oskar Jozef ° Volkegem 23/08/1891
z. Theofiel & BOSTYN Maria Octavia echt. ongehuwd
woonde in Volkegem beroep ?
† Calais (FR) Hospitaal Rue Edgard Quinet 31/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

VERSCHUEREN Frans ° Haasdonk 25/01/1893
z. Florent Edouard & MAES Rosalia echt. ongehuwd
woonde in Haasdonk, De Sterstraat 16 beroep ?
† Calais (FR) Hospitaal Rue Edgard Quinet 31/10/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

ALGOET Hermès Aloïs ° Anzegem 07/01/1893
z. Theophile & VANMEIRHAEGHE Emma Maria echt. ongehuwd
woonde in Anzegem, Dorp 5 timmerman
† Calais (FR) Hospitaal Rue Edgard Quinet 1/11/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

ARDIES Emile Joseph Eugene ° Sint-Jans-Molenbeek 23/07/1896
z. Jules Pierre & BACCART Catherine Cornelie echt. ongehuwd
woonde in Jette, Rue de Moranville 28 beroep ?
† Calais (FR) Hospitaal Rue Edgard Quinet 1/11/1914
Begraven te Jette

BASTIN Jules ° Aalst 17/06/1893
z. Frederic Jules & WINNEPENNINCKX Maria Josephina echt. ongehuwd
woonde in Gent, Schaafstraat 61 student Univ Gent
† Calais (FR) Hospitaal Rue du Vauxhall 1/11/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

COUVREUR Antoine Joseph Frans Iwan ° Lambermont 12/04/1894
z. Maurice Octave & VOOS Armance Marie Jeanne echt. ongehuwd
woonde in Heusy beroep ?
† Calais (FR) Hospitaal Rue de la Rivière 1/11/1914
Begraven te ?

DUMORTIER Emile Theophiel ° Zwevegem 15/01/1881
z. Charles Louis & NAERT Sophia echt. DESMET Marie huw Bellegem 8/12/1904
woonde in Bellegem wever
† Calais (FR) Hospitaal Rue des Soupirants 1/11/1914
Begraven te Calais, Pas-de-Calais (FR)

LELOUP Eugène Joseph ° Moustier-sur-Sambre 07/03/1886
z. Auguste & WILCHIN Amélie Joseph echt. ongehuwd
woonde in ? beroep ?
† Calais (FR) Hospitaal Rue Edgard Quinet 1/11/1914
Begraven te Moustier (NAM)

wordt vervolgd

Geschreven door Renic om 00:00 Reageer op dit bericht

Dinsdag 4 augustus 2026

WO I Soldaten die stierven in Frankrijk (1)

BV2

-Soldaten die stierven in Frankrijk-

Abbeville

HANSEN Mathieu ° Verviers 24/11/1876
z. Guillaume & BÖHMER Elisabeth echt. ongehuwd
woonde in Verviers chauffeur pletwalser
† Abbeville Mil. Hosp. 2/01/1918
Begraven te Abbeville, Somme (FR) Cimetière de la Chapelle

Aignay-le-Duc

RANSON Emilius ° Kaprijke 08/07/1893
z. Charles Louis & BONTE Emilie echt. ongehuwd
woonde in Oostwinkel landbouwer
† Aignay-le-Duc (FR) 24/09/1918
Begraven te Aignay-le-Duc, Côte-d'Or (FR) Cimetière Communal

Albi

DAPHNIS Henri ° Tournai 10/03/1882
z. Antoine & DUVERNAY DU PLESSUS Césarine Louise echt. DECAU Gabrielle Élise huw Tournai 6/10/1906
woonde in Tournai smid
† Albi (FR) Hospitaal 23/11/1916
Begraven te ?

GOEMAN Julianus Prosper ° Gent 10/05/1883
z. Isidorus & PEDE Maria Constantia echt. BRACKE Pharahildis huw Gent 17/10/1906
woonde in Gent timmerman
† Albi (FR) Hospitaal Bon Sauveur 12/03/1917
Begraven te ?

BOULANGER Fernand Florent ° Falisolle 23/10/1883
z. Olivier Gillain & DEHANT Clarice Marie Joseph echt. ROUSSEAU Aline Joseph Ghislaine huw Falisolle 29/07/1903
woonde in ? mijnwerker
† Albi (FR) Hospitaal 18/11/1918
Begraven te Albi, Tarn (FR) Cimetière des Planques

Alençon

HAUTER Maurice ° Ghlin 12/01/1891
z. Julien Jacques & SCHOLLAERT Charlotte echt. ongehuwd
woonde in Ghlin smid
† Alençon (FR) Rue de Sarthe 16 6/10/1918
Begraven te Ghlin

NELL Jean Nicolas Hubert ° Montzen 04/05/1894
z. Mathieu Joseph & LEMMERS Anne Marie Hubertine echt. ongehuwd
woonde in Montzen zinkbewerker
† Alençon (FR) Rue de Sarthe 17 6/10/1918
Begraven te Hombourg

Amiens

DE BRUYCKER Amandus ° Kalken 09/07/1884
z. Petrus & ROGIERS Francisca echt. BAETENS Julia Leonia huw Laarne 1/02/1908
woonde in Laarne, Kortewagenstraat 15 Landbouwwerkman
† Amiens (FR) Hospitaal rue Emile Zola 31/01/1917
Begraven te Amiens (FR) Nécropole Nationale Saint-Acheul

DE SADELEER Etienne Jacques Emile Marie Joseph ° Sint-Joost-ten-Node 28/04/1889
z. Ludovicus Maria Josephus & VAN HOORDE Madeleine Marie Henriette echt. ongehuwd
woonde in Haaltert dokter in de rechten
† Amiens (FR) Hospitaal rue Saint Leu 26/03/1918
Begraven te Haaltert

DIERIECKX Omer ° Woubrechtegem 10/03/1886
z. Constant & BEERENS Maria Theresia echt. VAN DER SMISSEN Octavia huw Herzele 27/12/1911
woonde in Montignies-sur-Sambre beroep ?
† Amiens (FR) Hospitaal rue Saint Leu 26/06/1916
Begraven te Herzele

GONDRY Omer ° Genly 28/08/1881
z. Alphonse & GÉRIN Clemence Marie Ferdinande echt. DEHOMBREUX Marie Irma huw Genly 22/01/1912
woonde in Genly spoorwegarbeider
† Amiens (FR) Hospitaal rue Saint Leu 4/04/1918
Begraven te Genly

LEMAHIEU Henri Joseph Cornelis ° Poperinge 16/05/1897
z. Isodorus Cornelius & PAPEGAEY Eugenie Virginie echt. ongehuwd
woonde in Poperinge beroep ?
† Amiens (FR) Hospitaal Esplanade Noyon 28/12/1916
Begraven te Amiens (FR) Nécropole Nationale Saint-Acheul

MACÉDOINE Jean Joseph ° Wéris 17/09/1887
z. Antoine Joseph & DUBOIS Julienne echt. MONTULET Maria Josephine Dieudonnée huw Saint-Séverin 18/04/1914
woonde in Saint-Séverin fabrieksarbeider
† Amiens (FR) Hospitaal Chaussée Perigord 29/08/1917
Begraven te Clermont (LIE)

ROTH Henri ° Seraing 12/01/1882
z. Chrétien & WASCHGAN Marie Josephe echt. BRENNA Elisa Louise huw Seraing 25/02/1905
woonde in Seraing, Rue Papillon 127 mijnwerker
† Amiens (FR) Hospitaal Rue Saint-Fuscien 14/01/1919
Begraven te ?

VERHULST Charles Ferdinand ° Sint-Amandsberg 22/03/1893
z. Joseph & HULSTAERT Octavia Maria echt. ongehuwd
woonde in Gent kelner beenhouwer
† Amiens (FR) Hospitaal Rue Fernel 10/11/1916
Begraven te Amiens (FR) Nécropole Nationale Saint-Acheul

VROONE Joannes Julianus Achille ° Sint-Eloois-Vijve 22/04/1897
z. Achille Henri Frederic & SALEMBIER Marie Elodie echt. ongehuwd
woonde in Hulluch (FR) beroep ?
† Amiens (FR) Hospitaal Esplanade Noyon 28/12/1916
Begraven te Amiens (FR) Nécropole Nationale Saint-Acheul

YSEBAERT Gaston Edmond ° Kwaremont 03/06/1897
z. Bruno & BAEYARD Marie Rosalie echt. ongehuwd
woonde in Anserœul landbouwer
† Amiens (FR) Hospitaal rue Saint Leu 25/09/1918
Begraven te Amiens (FR) Nécropole Nationale Saint-Acheul

Armentières

HOUSAER Petrus ° Gistel 03/01/1887
z. Carolus Ludovicus & VYVEY Hortensia echt. RUYSSCHAERT Mathilde Fran huw Lille (FR) 7/05/1910
woonde in Lille (FR), Rue Balzac vrachtwagenchauffeur
† Armentières (FR), Rue Sadi Carnot 5/04/1915
Begraven te ?

MOUTHUY Leon ° Strée 17/12/1880
z. Pierre & ROULET Josephine echt. LONGFILS Zoe huw Clermont 31/07/1904
woonde in Clermont (NAM) landarbeider
† Armentières (FR) 14/08/1915 Vonnis 3/04/1925
Begraven te Clermont

Auberville-la-Renault

ADAMS Cyrillus ° Astene 06/10/1883
z. Theophiel & DE SMET Maria Elodia echt. ongehuwd
woonde in Astene, Achterstraat beroep ?
† Auberville-la-Renault (FR) Mil. Hosp. 4/10/1917
Begraven te Auberville-la-Renault (FR)

BELVEAUX Emile ° Tourcoing, Nord (FR) 05/11/1895
z. Joseph Armand & DUJARDIN Germaine echt. ongehuwd
woonde in Ensival, Rue Grande Ville beroep ?
† Auberville-la-Renault (FR) Mil. Hosp. 13/10/1918
Begraven te Ensival

CASTIAU Louis ° Marchienne-au-Pont 16/06/1872
z. Pierre Joseph & DELBART Delphine Marie echt. HANNON Julienne huw Roux 24/11/1900
woonde in Roux treinbestuurder
† Auberville-la-Renault (FR) Mil. Hosp. 17/12/1917
Begraven te ?

DENDOOVEN Josephus ° Hakendover 21/09/1877
z. Godefridus & VOLLON Maria Philomena echt. LENAERTS Marie Henriette huw Liège 12/03/1904
woonde in Liège, Rue de Waremme militair
† Auberville-la-Renault (FR) Mil. Hosp. 28/05/1917
Begraven te Auberville-la-Renault (FR)

DUFÊTRE Maurice Georges Etienne ° Mons 17/04/1895
z. Georges Claudius & LESEINE Marie Eugénie echt. ongehuwd
woonde in Ukkel beroep ?
† Auberville-la-Renault (FR) Mil. Hosp. 28/07/1917
Begraven te Auberville-la-Renault (FR)

DURIEUX Joseph Victor Desire ° Tournai 28/01/1873
z. Desire Charles & BUTER Victoire Antoinette echt. DEWEERDT Marie Louise huw Tournai 9/01/1899
woonde in Tournai, Rue des Choraux politieagent
† Bretteville-du-Grand-Caux nabij Auberville-la-Renault 5/07/1917
Begraven te Tournai

FLAMANT Joseph Jean Léopold ° Châtelet 24/11/1882
z. Léopold Joseph & REGNIER Hortense Françoise echt. ongehuwd
woonde in Châtelet beroep ?
† Auberville-la-Renault (FR) Mil. Hosp. 7/10/1918
Begraven te Châtelet

wordt vervolgd

Geschreven door Renic om 00:00 Reageer op dit bericht

Vrijdag 10 juli 2026

WO I Vluchtelingen overleden in Nederland - Provincie Limburg (2)

BV2

Vluchtelingen overleden in Nederland WO I
Provincie Limburg

Heel wat Vlamingen en Walen vluchtten de grens over, om te ontsnappen aan de gruwel van de oorlog. Velen overleefden hun vlucht niet, van hen vind je hieronder meer info. Scans van overlijdensakten zijn gratis te bekomen met een eenvoudig vraagje via mail.

Maastricht (2)

COLLEYE NN ° Maastricht 9/08/1917
k. Jacques Antoine & GEORGES Marie Cathérine
ouders woonden in Haccourt
† Maastricht 1917.08.09

COLSON Salomon ° Ans ? 64 jaar
z. Salomon & WASSEIGE Marie-Louise Jeannette echt. ongehuwd
woonde in Ans zonder
† Maastricht 1917.08.17

DE WILDE Alfriedus Franciscus Aloysius ° Kasterlee 10/07/1853
z. Hubertus Alexander Emilius Gustavus & NOYENS Anna Catharina echt. CLAES Maria Catharina
woonde in Antwerpen notaris
† Maastricht 1917.08.23

JACOBS Laurentia Carolina Elza ° Boom 9/08/1909
d. Frans & HUYGE Florentina echt. ongehuwd
woonde in Niel zonder
† Maastricht 1917.08.29

PHILIPPART Pierre Jean ° Lixhe 15/11/1843
z. Jean & DRISSEN Marie Judith wed. DALHAIN Marie Catherine
woonde in Lixhe visser
† Maastricht 1917.09.06

DE BROUWER Oscar Joseph ° Tienen 4/01/1878
z. Joseph Walter & FINOELST Louise Therese Sophie echt. WERY Gebrielle Flore
woonde in Hamont douanebeambte
† Maastricht 1917.09.15

GEORGES Marie Cathérine ° Haccourt 17/04/1887
d. Henri Joseph & NIVART Marie Joseph echt. COLLEYE Jacques Antoine
woonde in Haccourt zonder
† Maastricht 1917.09.18

MATHOT Léandre Léopold Gillis ° Maastricht 26/08/1917
z. Amand Antoine Joseph & CHARLIER Léa Marie Joseph echt. ongehuwd
ouders woonden in Vierset-Barse zonder
† Maastricht 1917.10.01

MATHOT René Gilles Lambert Marius ° Maastricht 26/08/1917
z. Amand Antoine Joseph & CHARLIER Léa Marie Joseph echt. ongehuwd
ouders woonden in Vierset-Barse zonder
† Maastricht 1917.10.01

MEYER Laurentius ° Charleroi ? 2 jaar
z. Albert & ERKENS Maria Adelaide echt. ongehuwd
woonde in Charleroi zonder
† Maastricht 1917.10.04

PARYS NN ° Maastricht 8/10/1917
k. Petrus Damianus & DE WACHTER Maria Josephina echt.
ouders woonden in Antwerpen
† Maastricht 1917.10.08

SCHOBBEN Jean Guillaume ° Oud-Vroenhoven (NL) 9/01/1917
z. Pieter Gerardus & THOMASSEN Maria Ursula echt. ongehuwd
ouders woonden in Lanaken zonder
† Maastricht 1917.10.09

NOLLI Henriette Barbe ° Liège 23/08/1865
d. Jean Pierre Nicolas & MÜLLER Eve ges. LEFER Jean Guillaume Alphonse echt. BONGAERTS Joseph Antoine
woonde in Liège zonder
† Maastricht 1917.10.14

YSEBAERT Emile Thérèse Ghislain ° Sclayn 8/10/1917
z. Henri Honoré & VAN ASSEL Marie Louise Céline echt. ongehuwd
ouders woonden in Antwerpen zonder
† Maastricht 1917.10.26

CERFONTAINE Marie Paul Antoine ° Teuven 30/10/1864
z. Jean Theodore & KRUYDT Marie Clémentine echt. NIBUS Christine Marie Anne Josephine
woonde in Teuven leraar
† Maastricht 1917.11.03

JEANNE Joseph Guillaume ° Houtain-Saint-Siméon 7/04/1879
z. Lambert Joseph & FOUARGE Marie Thérèse echt. POUSSET Joséphine
woonde in Haccourt dagloner
† Maastricht 1917.11.06 militair huw Haccourt 20/12/1902

CUSTERS Nicolaas Hubertus ° Roermond (NL) 25/08/1847
z. Jan Hendrik & ZIMMERMAN Maria wed. NEVEN Elisabetha echt. SMEETS Wilhelmina Maria Hubertina
woonde in Liège huisschilder
† Maastricht 1917.11.10

GUELEN Toussaint Joseph ° Heure le Romain 13/05/1874
z. Toussaint Joseph & GATY Marie Joseph echt. GATHY Jeanne
woonde in Heure le Romain mijnwerker
† Maastricht 1917.11.15

DUBOIS Louise Marie ° Namur 30/05/1861
d. Alexis François & TAMBOUR Thérèse Désirée Joseph echt. MICHAUX Lambert Joseph Alphonse
woonde in Visé zonder
† Maastricht 1917.11.19

THONET Gérard Joseph ° Romsée 6/01/1904
z. Eugène César & FRISÉE Marie Cathérine echt. ongehuwd
woonde in Romsée zonder
† Maastricht 1917.11.24

CHARLIER Léa Marie Joseph ° Grandhan 28/07/1883
d. Constant Joseph & LIZEN Zélie Marie Thérèse echt. MATHOT Amand Antoine Joseph
woonde in Vierset-Barse zonder
† Maastricht 1917.11.27

DINGENS Dieudonné Victor Louis ° Liège 11/09/1898
z. Louis Jean Rumold & RUYTERS Marguérite Agathe echt. ongehuwd
woonde in Liège wapenmaker
† Maastricht 1917.12.14

PIERARD Jean Louis ° Liège 8/03/1865
z. Charles & PERET Marie Antoinette echt. DELHAES Jeanne Françoise
woonde in Liège wapenmaker
† Maastricht 1917.12.31

THEELEN Leonardus Hubertus ° Swalmen (NL) 11/12/1852
z. Severien & JANSSEN Anna Maria Hubertina echt. SOETEN Maria Regina Emerentia
woonde in Antwerpen zonder
† Maastricht 1918.01.15

VAN DEN HOUDT Maria Hubertina Philomena ° Mheer (NL) 30/04/1884
d. Willem & AARTS Sophia Hubertina echt. ongehuwd
woonde in Charleroi dienstmeid
† Maastricht 1918.01.18

VAN BAARS Carolus Martinus Hubertus ° Roermond (NL) 29/12/1872
z. Johannes Henricus & OPVELD Anna Maria Hubertina wed. MEVIS Maria Elisabeth
woonde in Bocholt schippersknecht
† Maastricht 1918.01.29

LAHAYE Jeannette Marie Catherine ° Liège 26/01/1914
d. NN & LAHAYE Anna Elisabeth echt. ongehuwd
woonde in Herstal zonder
† Maastricht 1918.02.04

DOUMEN Jacobus ° Rotem 23/10/1868
z. Pieter Joannes & DOHMEN Maria Sibilla echt. ongehuwd
woonde in Hermalle-sous-Argenteau priester
† Maastricht 1918.02.11

KNOPS Nicolas Joseph ° Montzen 12/05/1849
z. Nicolas Joseph & SCHREUL Anne Cathérine Adelaïde echt. BRANDT Marie Cathérine
woonde in Verviers zonder
† Maastricht 1918.02.26

BOHEN Fernand Pierre Joseph ° Marcinelle 07/01/1883
z. Jules Joseph & MICHEL Maria Juliette echt. LAURENT Eva Juliette
woonde in Marcinelle mijnwerker
† Maastricht 1918.03.01 militair huw Marcinelle 30/12/1905

BEMELMANS Pieter Jozef ° Oud-Valkenburg (NL) 20/04/1866
z. Fransis & WETZELS Maria Catharina echt. LEMMENS Maria Christina
woonde in Kanne kistenmaker
† Maastricht 1918.03.03

KOPPEN Marcellus Antonius ° Oud-Vroenhoven (NL) 17/06/1916
z. Johannes Jacobus & WILHELMUS Anna echt. ongehuwd
ouders woonden in Merksem zonder
† Maastricht 1918.03.11

NAHON Marie Louise Irma ° Visé 30/03/1914
d. Victor Joseph & NAGELMANS Irma Maria Jeanne echt. ongehuwd
woonde in Visé zonder
† Maastricht 1918.03.17

RIEMERSMA Maria Hubertina ° Sint Pieter (NL) 1/01/1895
d. Johannes Bernardus & HAMELERS Maria Hubertina echt. ongehuwd
woonde in Bressoux zonder
† Maastricht 1918.03.22

CREEMERS Martinus ° Maasbracht (NL) 24/03/1866
z. Peter Hubertus & NIESSEN Albertina echt. ongehuwd
woonde in Liège zonder
† Maastricht 1918.03.28

JAGENEAU Alexander Josephus Hubertus ° Zichen Zussen Bolder 21/01/1846
z. Joannes Andreas & NIJSTEN Maria Isabella Hubertina wed. SMEETS Catharina Elisabeth
woonde in Tongeren zonder
† Maastricht 1918.04.03

COLLETTE Pierre Joseph ° Warsage 16/12/1861
z. Jean Joseph & SCHELLINGS Marie Barbe echt. LINON Marie Catherine
woonde in Warsage metser
† Maastricht 1918.04.10

BROCKA Jacques Joseph ° Essen (Pruissen) 3/09/1845
z. Henri & CHRISTOPHE Marie echt. WARNANT Marie Catherine
woonde in Liège zonder
† Maastricht 1918.04.20

VAN VLASSELAER Bivina ° Scherpenheuvel 5/08/1844
d. Guilielmus & VAN KERKHOVEN Angelica wed. PLACKLE Ludovicus
woonde in Lanaken zonder
† Maastricht 1918.05.09

POELMANS Alphonse ° Vivegnis ? 13 jaar
z. Gérard & VERBIST Maria echt. ongehuwd
woonde in Vivegnis ? zonder
† Maastricht 1918.05.14

FRAIKIN Jacques Joseph ° Bassenge 10/08/1841
z. Jacques Joseph & BUQUET Maria Anna wed. DEBORRE Maria Agnes Seraphina
woonde in Bassenge industrieel
† Maastricht 1918.05.25

WILHELMI Gerard Joseph ° Kerkrade (NL) 18/07/1854
z. Melchior & ACKENS Johanna Maria echt. ongehuwd
woonde in Charleroi zonder
† Maastricht 1918.06.02

ADISON Sylvia ° Anthée ? 5 jaar
d. Guillaume Julien & LEROUX Henriette echt. ongehuwd
woonde in Tilff ? zonder
† Maastricht 1918.06.11

GÉRARD Joséphine Elisabeth ° Roclenge sur Geer 10/06/1863
d. Jacques & DERUISSEAU Maria Thérèse echt. RUTTEN Toussaint Joseph
woonde in Roclenge sur Geer zonder
† Maastricht 1918.06.14

NIVELLE Noël Jean Pierre Joseph ° Horion-Hozémont 29/07/1880
z. Noël Joseph & GREGOIRE Victoire Elisabeth Josèphe echt. ongehuwd
woonde in Horion-Hozémont mijnwerker
† Maastricht 1918.06.16 militair

GRACES Jean Joseph Désiré ° Maastricht 8/07/1918
z. Désiré Florent Ghislain & VOLVERT Maria Emilie echt. ongehuwd
ouders woonden in Liège zonder
† Maastricht 1918.07.10

SLOOTMAEKERS Josephus ° Lanaken 24/04/1872
z. Renier & VANHEUSDEN Catharina echt. GEUENS Maria Margaretha
woonde in Lanaken glasblazer
† Maastricht 1918.07.27

VANANDEROYE Bertha ° Alken 22/08/1890
d. Johannes & GUBBELS Lambertina echt. VAN MECHELEN Jean Joseph
woonde in Ans zonder
† Maastricht 1918.08.25

TILLEMAN Maria ° Lanaken 6/06/1871
d. Lodewijk TILLEMAN & THEUWISSEN Philomena echt. ROEMANS Hubertus Wilhelmus
woonde in Lanaken zonder
† Maastricht 1918.09.08

BRANDT Marie Cathérine ° Henri-Chapelle 27/07/1848
d. Jean Pierre & BLAISE Marie Josèphe wed. KNOPS Nicolas Joseph
woonde in Verviers zonder
† Maastricht 1918.09.16

BASTIAENS Maria Catharina ° Oud Vroenhoven 12/03/1866
d. Jacobus Dominicus & BASTIAENS Catharina wed. HANSSEN Joannes Hubertus Leopold en CASTERMANS Michaël Eugenius Hubertus
woonde in Vroenhoven zonder
† Maastricht 1918.09.16

WESTHOF NN ° Maastricht 25/10/1918
k. Jacobus Hyppolite Polydore & HERMANS Lucia Maria Josephine
ouders woonden in Tongerlo
† Maastricht 1918.10.25

TEHEUX Marie Elisabeth ° Visé 4/10/1847
d. Jean & COLLARD Marie Joseph echt. PORTELANGE Auguste Louis
woonde in Visé zonder
† Maastricht 1918.10.28

VAN LAEKEN Pierre Leopold Marie ° Nunspeet (NL) 17/09/1918
z. NN & VAN LAEKEN Maria Cecilia echt. ongehuwd
moeder woonde in Antwerpen zonder
† Maastricht 1918.10.26

DELWAIDE Jean Nicolas ° Haccourt 6/11/1869
z. Jean Nicolas & BERTHO Marie Elisabeth echt. DREESEN Marie Cornélie
woonde in Haccourt vruchtenplukker
† Maastricht 1918.10.29

GATY Marie ° Heure-le-Romain 23/12/1849
d. Jean François & DEHAN Marie Catherine wed. DOSIN Jean Jacques
woonde in Heure-le-Romain zonder
† Maastricht 1918.10.29

JANSSENS Franciscus ° Borgerhout ? 24 jaar
z. Cornelis & RITTER Philomena echt. CORTEN Mathilda
woonde in Borgerhout electricien
† Maastricht 1918.10.31

CLOESEN Marie Elisabeth ° Koninksem 27/11/1848
d. Herman & ERNOTS Marie Catherine echt. BAX Antoine Ruthgerus
woonde in Liège zonder
† Maastricht 1918.11.03

DE DECKER Petrus Josephus ° Rumst 4/12/1893
z. Carolus & DAES Maria Catharina echt. ongehuwd
woonde in Duffel mijnwerker
† Maastricht 1918.11.02

CARDYNAELS Hendricus ° Dilsen 30/10/1884
z. Pieter Joannes & JACOBS Anna Mathildis echt. MICHAUX Suzanne Jeanne huw ?
woonde in Visé beroep ?
† Maastricht 1918.11.02 militair

DRESEN Elisabeth Germaine Joséphine ° Liège 22/04/1897
d. Joseph & GILLES Maria Catherine echt. ongehuwd
woonde in Liège dienstmeid
† Maastricht 1918.11.04

VERSCHELDEN Leonia Henricus Maria ° Antwerpen 27/05/1907
d. Franciscus Bernardus VANDERVEKEN Rosalia Maria echt. ongehuwd
woonde in Hamme zonder
† Maastricht 1918.11.05

DAEMEN Maria ° Kanne 15/10/1885
d. Pierre Hubert Nicolas & VRIJENS Maria Ida echt. GILSON Christiaan Jacobus
woonde in Kanne zonder
† Maastricht 1918.11.07

VANDERVEKEN Rosalia Maria ° Sint-Jans-Molenbeek 9/10/1863
d. Jacques & WAAYERET Stephanie echt. VERSCHELDEN Franciscus Bernardus
woonde in Hamme zonder
† Maastricht 1918.11.11

JACOBS Constantina Catharina ° Schoten 24/04/1886
d. Franciscus & GRIELENS Maria Elisabeth echt. HENDRIKS Joseph
woonde in Schoten zonder
† Maastricht 1918.11.11

OP DE BEECK Jean Jacques Albert ° Maastricht 26/02/1916
z. Charles Joseph Pierre Marie & WARNAUT Anne Marie Idalie echt. ongehuwd
ouders woonden in Bilzen zonder
† Maastricht 1918.11.14

MAURISSEN Hubertus ° Hees 29/12/1885
z. Paulus & DIRIX Maria Sybilla echt. ongehuwd
woonde in Hees landbouwer
† Maastricht 1918.11.15 militair

DEFFET Gilles Joseph ° Herstal 19/02/1851
z. Mathieu Lambert & WAUTERS Anne Marie wed. GILLARD Marie Joseph en PAUWEN Marie Gertrude Lambertine Charlotte
woonde in Oupeye geweermaker
† Maastricht 1918.11.16

WOLFF Lucie ° Sint-Joost-ten-Node 20/02/1913
d. Hugo & SADZAWKA Julia echt. ongehuwd
woonde in Sint-Joost-ten-Noode zonder
† Maastricht 1918.11.16

BOZET Gerard Edmond ° Maastricht 10/12/1916
z. Jules Victor & MEDAER Hélène Gertrude Marie echt. ongehuwd
ouders woonden in Schaarbeek zonder
† Maastricht 1918.11.17

BRONCKERS Maria Elisabeth ° Maastricht 6/03/1891
d. Franciscus & HELWIG Maria Louisa echt. VERMAZEN Henri Gerard
woonde in Liège zonder
† Maastricht 1918.11.19

MATRAY Alphonsine Jeanne Hubertine ° Liège 4/07/1913
d. François Henri & HUISMANS Hubertine Marie echt. ongehuwd
woonde in Liège, Place Saint Denis 1 zonder
† Maastricht 1918.11.24

GILISSEN Barbara ° Lanaken 28/12/1898
d. Hendrik Jan & MEERTENS Anna Catharina echt. ongehuwd
woonde in Lanaken landbouwhulp
† Maastricht 1918.11.25

GILSON Arsène David ° Harre 19/09/1881
z. Désiré Antoine & MASSET Marie Mélanie echt. GUISSARD Marie Joséphine huw Hamoir 18/07/1908
woonde in Harre steenkapper
† Maastricht 1918.11.30 militair

PIRON Caroline Jeanne ° Roclenge sur Geer 29/08/1880
d. Arnold Marie Joseph Louis & CARTENSTAT Hubertina Agnes Maria echt. ongehuwd
woonde in Roclenge sur Geer zonder
† Maastricht 1918.12.06

QUERTAIN Alphons Cornelis Marie ° Achel 6/06/1868
z. Alphonse Joseph & DESSERS Maria Theresia echt. MEERTENS Helena Maria
woonde in Uikhoven douanebeambte
† Maastricht 1918.12.05

QUERTAIN Gillis Cornelius Maria ° Bocholt 5/02/1903
z. Alphonsius Cornelius Maria & MEERTENS Helena Maria echt. ongehuwd
woonde in Uikhoven zonder
† Maastricht 1918.12.05

CROMBACH Jan Jozef ° Heerlen (NL) 25/10/1856
z. Jan Jozef & STARMANS Anna Elizabeth echt. SISTERMANS Marie Elisabeth
woonde in Liège dagloner
† Maastricht 1918.12.06

VERSCHELDEN Maria Rosalia ° Antwerpen ? 16 jaar 6 maanden
d. Franciscus Bernardus & VANDERVEKEN Rosalia Maria echt. ongehuwd
woonde in Hamme zonder
† Maastricht 1918.12.08

VAN FLOROP Agatha Hubertina ° Rekem 6/05/1845
d. Lambertus & SNEIDERS Anna Maria echt. CALSIUS Hubert Arnold
woonde in Rekem zonder
† Maastricht 1918.12.12

ERLINGS Augustine Lea ° Rocourt 11/01/1904
d. Nicolas & JOELANTS Marie Catherine echt. ongehuwd
woonde in Rocourt zonder
† Maastricht 1918.12.20

MOREAU DE BELLAING Léon Charles Marie Joseph ° Hasselt 8/04/1855
z. Charles & DE LENARTS D'INGENOP Eléonore wed. DE LAMINNE DE BEX Marie Emma
woonde in Dilsen zonder
† Maastricht 1918.12.25

wordt vervolgd

Geschreven door Renic om 00:00 Reageer op dit bericht

Maandag 6 juli 2026

WO I Soldaten die stierven in Frankrijk (18)

BV2

-Soldaten die stierven in Frankrijk-

Le Hâvre

MATTHEUS Jan Baptist Joseph ° Scherpenheuvel 10/03/1894
z. Alphonsus & TULLEN Maria Angelina echt. ongehuwd
woonde in Scherpenheuvel, Kloosterstraat 8 postbode
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 25/10/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

MENET Camille Louis Julien ° Hertain 21/08/1891
z. Louis Ferdinand & STURBAUT Appoline Marie echt. ongehuwd
woonde in Hertain landbouwer
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 4/12/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

MENUT Georges ° Wasmes 6/11/1892
z. Charles Louis & ROLAND Flavie Virginie echt. MUSIN Alvine huw Laval (FR) 12/04/1916
woonde in Wasmes beroep ?
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 1918.06.16
Begraven te Wasmes

MERTENS Henri Julien Paul ° Sint-Jans-Molenbeek 17/12/1890
z. Leopold Henri Joseph Paul & DEMAEIJER Julienne Catherine echt. ongehuwd
woonde in Brussel beroep ?
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 1915.12.11
Begraven te ?

MEULIJZER Leo ° Sint-Martens-Lierde 1/04/1894
z. Lucianus Josephus & MISEREZ Clemence echt. ongehuwd
woonde in Sint-Martens-Lierde timmerman
† Le Hâvre (FR) infirmerie van de "Impasse Saint Michel" 3/01/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

MEYSSEN Joannes Mathijs ° Dilsen 21/05/1886
z. Jan Mathijs & KERKHOFS Maria Catharina echt. HOEDEMAEKERS Sibilla Hubertina huw Maaseik 7/05/1910
woonde in Maaseik slotenmaker
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 4/10/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

MONET Louis Joseph Leopold ° Sint-Jans-Molenbeek 26/08/1883
z. Pierre Leopold & HUBIN Leonie Florentine echt. DAVIN Laure Marie Josephine huw Moha 1/10/1910
woonde in Moha vervoerder
† Le Havre (FR) Graville-Sainte-Honorine 4/12/1916
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

MOUYART Florent Emile Ghislain Joseph ° Tamines 23/06/1895
z. Hippolyte & BIERLAIRE Marie echt. ongehuwd
woonde in Moustier (NAM) student
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 1919.02.10
Begraven te Moustier

NACKAERTS Pierre François ° Leuven 2/12/1857
z. Jacques & VERVOORT Colette echt. DEBEDTS Virginia Maria huw Gistel 6/06/1894
woonde in Ternat Rijkswachter
† Le Havre (FR) hospitaal 26/07/1915
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

NOLLET Victor Louis ° Brugge 2/11/1878
z. Louis Eugène & DE BOU Philomène echt. AARTS Clémence Elisabeth Godefroid huw Schaarbeek 24/02/1900
woonde in Schaarbeek, Haachtse steenweg 338 kinesist
† Le Hâvre (FR) hospitaal 1916.01.20
Begraven te Schaarbeek

NOTERMAN Leopold Oskar Joseph ° Volkegem 2/08/1891
z. Fredrik & SCHIETTECATTE Maria Elodia echt. ongehuwd
woonde in Gent, Apostelstraat beroep ?
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 9/03/1917
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

NOVILLE Jean François ° Jeneffe (LIE) 22/11/1892
z. Jean Nicolas & LECLERCQ Marie Barbe echt. ongehuwd
woonde in Jeneffe (LIE) beroep ?
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 22/06/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

NYS Eugenius ° Kortenaken 30/11/1887
z. Amor Bazilius & PAENHUYSEN Regina echt. ongehuwd
woonde in Kortenaken, Eerstraat beroep ?
† Le Havre (FR) hospitaal 21/10/1915
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

OLAERTS Remigius ° Genk 2/01/1870
z. Pieter Gerardus & GEURDEN Anna Mathildis echt. LANSSENS Esther Virginie Clotilde huw Gent 28/08/1901
woonde in Gent beroepsmilitair
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 18/07/1917
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

OLIVIERS Ferdinand Arthur Marie Desire ° Leuven 29/11/1881
z. Norbert Desire & STAS Marie Josephe Philomene echt. ongehuwd
woonde in Brussel onderzoeksrechter
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 1918.07.16
Begraven te ?

OVERLOOP Jean ° Schaarbeek 6/03/1887
z. Petrus Josephus & DE COSTER Marie Leonie echt. BOSSYNS Maria Elisabeth Gabriëlla huw Borgerhout 1911 akte 67 niet online
woonde in Borgerhout beroep ?
† Le Hâvre (FR) hospitaal 1918.10.04
Begraven te Berchem (ANT)

PEERS Joseph ° Nijlen 13/04/1891
z. Franciscus & SOONS Anna Maria Rosalia echt. ongehuwd
woonde in Nijlen beroep ?
† Le Havre (FR) hospitaal 19/11/1916
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

PEETERS Alfons ° Boom 13/08/1888
z. Petrus Joannes & ROLLENBERG Joanna Maria echt. VLEMINCKX Clementia Maria huw Boom 18/06/1912
woonde in Boom, Plein 130 steenbakkersgast
† Le Havre (FR) hospitaal 26/05/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

PEETERMANS Petrus ° Sint-Martens-Bodegem 10/04/1894
z. Josephus & WALRAVENS Maria Rosalia echt. ongehuwd
woonde in Schepdaal beroep ?
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 26/01/1919
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

PILETTE Victor ° Morlanwelz-Mariemont 15/06/1885
z. Nicolas & DEBECKER Petronelle echt. MOULIN Virgine huw Morlanwelz 2/04/1910 akte niet online
woonde in Morlanwelz-Mariemont, Rue de Binche 6 arbeider
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 2/02/1917
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

PILLOY Richard Eugène Jean ° Leuven 14/12/1886
z. NN & PILLOY Eugenie Desiree Joseph echt. PAUWELS Marie Marguerite huw Elsene 10/11/1909
woonde in Elsene dagloner
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 1919.01.27
Begraven te Elsene

PIRE Constant Victor Guillin ° Andenne 9/09/1873
z. Charles & GILLARD Marie echt. ongehuwd
woonde in ? zandvormer
† Le Havre (FR) hospitaal 13/02/1917
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

PLANCKE Edmond Jules Sylvain Jacques Ernest ° Sint-Gillis 16/02/1894
z. Ernest Edmond Antoine Joseph & DELHAIZE Victorine Julia echt. ongehuwd
woonde in Brussel beroep ?
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 1918.04.19
Begraven te Brussel

PLUMIER Pierre Alphonse Lambert ° Boussu 20/08/1893
z. Pierre Lambert & BRULARD Joséphine echt. BONNEAU Jeanne huw ?
woonde in Boussu ? beroep ?
† Le Havre (FR) hospitaal 25/11/1916
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

POIROT Louis Arsene ° Watermaal-Bosvoorde 23/12/1884
z. Antoine Ernest & EVERAERTS Marie Caroline echt. ongehuwd
woonde in Brussel, Reebokstraat 6 typograaf
† Le Havre (FR) hospitaal 14/09/1917
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

RADOMME Eugene Joseph Ghislain ° Furnaux 12/08/1881
z. Alexandre Joseph & STEVENNE Rose Joseph echt. STÉVENNE Céline Marie Ghislaine huw Profondville 12/01/1910
woonde in Floreffe opzichter Bij Bruggen & Wegen
† Le Hâvre (FR) 1915.08.08
Begraven te Marcinelle

RASKIN Henry Joseph ° Tenneville 9/09/1861
z. Nicolas Joseph & GROGNARD Josephine echt. DESERT Marie Victorine huw Tailles 30/09/1889
woonde in Paliseul Rijkswachter
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 13/12/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

RENSON Adelin Arthur ° Braives 24/09/1882
z. Nicolas Victor & SCHALENBORG Marie Emérence echt. MAURICE Marie Emerence huw Moxhe 3/11/1906
woonde in Moxhe landbouwer
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 1918.08.31
Begraven te Moxhe

REQUILÉ Désiré Laurent ° Liège 18/09/1860
z. Laurent François Lambert & BILA Josephine Adèle echt. LAMBRECHT Jeanne Françoise Julienne huw Liège 5/01/1886
woonde in Liège, Rue Sainte Foie 25 technisch agent
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 1916.11.07
Begraven te Liège

ROGIERS Clément Paul ° Concevreux (FR) 15/09/1898
z. Joseph & DE CLERCQ Colette echt. ongehuwd
woonde in Lokeren beroep ?
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 5/11/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

ROUSSEAU Louis Emile ° Soignies 6/03/1897
z. Alfred Jean Baptiste & SEGHERS Eveline echt. LEVESQUE Fernande huw Le Hâvre (FR) Graville-Sainte-Honorine 16/12/1918
woonde in Le Hâvre (FR) Graville-Sainte-Honorine beroep ?
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 1918.12.24
Begraven te Berck (FR)

RUMMENS Arsene ° Leuven 11/05/1878
z. Henri & DENEEF Elisabeth echt. ongehuwd
woonde in Leuven loodgieter
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 8/10/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

SAEY Ernestus Maria ° Gent 21/07/1897
z. Romanus & VERWÉE Leonia Maria Elisa echt. ongehuwd
woonde in Ieper beroep ?
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 26/03/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

SCALAIS Louis Joseph ° Jandrain-Jandrenouille 23/03/1864
z. Louis Joseph & STAS Josephine echt. RAYEZ Ida Ghislaine huw Elsene 5/07/1890
woonde in Rhisnes beroepsmilitair
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 21/02/1919
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

SCHINCKUS Gaston Joseph Guillaume ° Liège 2/02/1889
z. Jean Baptiste & FALLA Henriette Catherine echt. ongehuwd
woonde in Brussel, Louizalaan 517 beroep ?
† Le Havre (FR) hospitaal 2/01/1916
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

SCHMITZ Nicolas Joseph ° Liège 25/10/1883
z. Jean & MATHONY Clara echt. ongehuwd
woonde in Liège Saint Gilles conducteur
† Le Havre (FR) station 8/01/1916
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

SCHRAUWEN Franciscus ° Kapellen (ANT) 7/01/1889
z. Constantinus & VERRESEN Joanna Ludovica echt. ongehuwd
woonde in Hoevenen chauffeur
† Le Havre (FR) hospitaal 6/02/1919
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

SLOSSE Gustave ° Mouscron 14/09/1886
z. Desire & DEMEYTER Silvie echt. ongehuwd
woonde in Luingne, hameau de la Liesse, 148 beroep ?
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 30/06/1916
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

SLOSSE Achille Jean ° Elsene 3/06/1882
z. Engelbert & DRIEGHE Rosalie echt. DENIS Catharina huw Elsene 05/05/1906
woonde in Etterbeek, Chambérystraat 11 smid
† Le Hâvre (FR) hospitaal 1916.11.13
Begraven te Elsene

SOPHIE Augustus Josephina Ludovicus ° Antwerpen 30/09/1894
z. Eduardus Josephus & DE KLEYN Clara echt. ongehuwd
woonde in Berchem (ANT) beroep ?
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 18/04/1917
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

STEUVE Joseph Alphonse ° Tournai 2/01/1887
z. Alphonse Louis & FONTAINE Pauline echt. ongehuwd
woonde in Tournai beroep ?
† Le Hâvre (FR) Graville-Sainte-Honorine 1917.09.23
Begraven te Tournai

TAMBOUR Camille Adolphe ° Wanfercée-Baulet 2/10/1892
z. Adolphe & TRIFAUX Julia Marie echt. ongehuwd
woonde in Wanfercée-Baulet, Rue de l' Ecole beroep ?
† Le Havre (FR) infirmerie 22/08/1916
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

TERSI Henri ° La-Madeleine (FR) 29/07/1879
z. Henri Louis & DENNION Flore Josephine echt. DESCHRYVER Marguerite Catherine huw Gent 7/02/1903
woonde in Gent, Zeemstraat 10 Autoschilder
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 8/10/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

THIRY Henri Marie Joseph ° Vilvoorde 29/04/1876
z. Nicolas & GERARD Marie Josephe Agnes echt. VITS Elisabeth Leonie huw Brussel 29/07/1908
woonde in Namur, Rue Lioume 50 beroepsmilitair
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 31/12/1916
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

TIMMERMAN Bernardus Franciscus ° Sijsele 1/07/1885
z. Leopold & DHOOGE Melanie echt. MAERTENS Emerence Marie Sijsele 31/05/1911
woonde in Sint-Kruis, Seiseelse steenweg 15 fabrieksarbeider
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 13/12/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

TOURNAY Julien Etienne Joseph ° Chimay 12/02/1851
z. Louis Joseph & MAUVY Marie Thérèse Élisabeth echt. HELSON Marie Therese Gustavinne Ghislaine huw Réhon (FR) 13/12/1886
woonde in Antwerpen, Durletstraat 5 beroepsmilitair
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 1918.03.02
Begraven te Roux

TRUYENS Josephus Franciscus Maria Petrus ° Antwerpen 24/04/1886
z. Andreas Jozef & DE RUYSSER Catharina Ludovica echt. DE PARADE Julia Amelberga huw Temse 2/07/1910
woonde in Berchem (ANT) klerk
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 2/08/1917
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

VAN CALSTER Hubertus ° Scherpenheuvel 3/11/1881
z. Amandus & VAN WELDE Rosalia Sidonia echt. VAN HAM Maria Regina huw Scherpenheuvel 27/11/1905
woonde in Scherpenheuvel-Schoonderbuken Landbouwer
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 18/11/1916
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

VAN CAUTEREN Joseph Julien ° Jambes 18/09/1866
z. Jean Baptiste & BELOT Marie Catherine echt. SOHIER Désirée Joseph huw Jambes 5/12/1891
woonde in Jambes hoefsmid
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 8/05/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

VAN DEN BULCKE Georgius Julius Ludovicus Stephanus ° Gent 7/01/1882
z. Ludovicus Maria Augustus & CARDON Georgina Joanna Maria echt. ongehuwd
woonde in Gent, Dierentuinboulevard 32 beroep ?
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 1918.09.15
Begraven te ?

VAN DEN WOUWER Raymondus Julius Maria ° Antwerpen 22/02/1882
z. Georgius Victor Eugenius Maria & PERSENAIRE Maria Isabella Elvira echt. NEWMAN Germaine Cecile Maria huw Antwerpen 31/07/1906
woonde in Antwerpen, Paleisstraat 44 procuratiedrager
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 1918.10.04
Begraven te Antwerpen

VAN DER VOORDE Fredericus ° Schepdaal 8/12/1893
z. Joannes Franciscus & MEERT Philomena Catharina echt. ongehuwd
woonde in Schepdaal landbouwer
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 26/01/1919
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

VAN HIMBEECK Josephus ° Wieze 7/10/1892
z. NN & VAN HIMBEECK Eugenia Justina echt. ongehuwd
woonde in Wieze beroep ?
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 24/01/1919
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

VAN HOOGTEN Josephus ° Itegem 25/08/1879
z. Franciscus & SCHEERS Maria Florentina echt. VAN CRAEN Rosalia huw Itegem 16/05/1905
woonde in Itegem dagloner
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 23/10/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

VAN KREUNKELVEN Augustus Franciscus ° Antwerpen 4/10/1883
z. Franciscus & VAN PAESSCHEN Maria Elisabeth echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen beroep ?
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 25/04/1917
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

VAN MUYLEM Arthur ° Schendelbeke 26/09/1886
z. Jozef & BEERENS Clementina echt. MANDERLIER Eva huw Houdeng-Aimeries 13/02/1910
woonde in Houdeng-Aimeries mijnwerker
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 5/10/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

VAN OVERSTRAETEN Corneille Joseph ° Sint-Jans-Molenbeek 17/02/1874
z. Jean Baptiste & DEPREZ Marie Delphine gesch. RAMET Louisa Maria Scheiding Sint-Jans-Molenbeek 26/08/1909
woonde in Schaarbeek, Frans Bossaertsstraat 126 verzekeringsinspecteur
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 17/01/1917
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

VANACKER Leon Adolphe ° Ukkel 17/08/1893
z. Emile Cyrille Corneille & GAUBLOMME Rosalie Eugenie echt. ongehuwd
woonde in Ukkel coupeur-kleermaker
† Le Hâvre (FR) hospitaal 1918.01.16
Begraven te Ukkel

VANDAELE Hectoor ° Bovekerke 27/02/1891
z. Delphinus & GHYSELEN Euphrasia echt. CALLEMIN Lucie huw Honfleur (FR) 14/02/1917
woonde in Bovekerke landarbeider
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 19/11/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

VANDAM Jules ° Jemappes 24/03/1881
z. Jean Baptiste & CAUDRON Félicité Léonie echt. RIGAUMONT Maria huw Ghlin 4/02/1907
woonde in Ghlin spoorarbeider
† Le Havre (FR) Graville-Sainte-Honorine 24/05/1916
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

VANDEMOORTELE Camille Louis ° Zwevezele 16/01/1894
z. Felix & PAREIT Juliana echt. ongehuwd
woonde in Zwevezele wever
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 21/11/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

VANDENBOGAERDE Remi ° Vichte 22/10/1879
z. August & VANDENBERGHE Amelie Philomene echt. ROELSTRAETE Elisa Maria huw Ingooigem 11/01/1910
woonde in Ingooigem wever
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 23/03/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

VANDENPLAS Camille Emile Eugene ° Namur 7/02/1874
z. Jacques & MARTIN Marie Joseph echt. DELHASSE Marie Louise huw ?
woonde in Antwerpen beroep ?
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 13/06/1917
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

VANDERRUSTEN Frederic ° Dworp 2/09/1883
z. Ferdinand & PEETROONS Catharina echt. LIBERT Joanna huw Alsemberg 1/02/1908
woonde in Dworp, Wouweringen fabrieksarbeider
† Le Havre (FR) Rue Hélène 8/04/1917
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

VANDEVOORDE Theophile Achile ° Anzegem 28/02/1880
z. Desiré & VINDEVOGHEL Ursula echt. MERCHIE Marie Anne huw Harelbeke 30/09/1905
woonde in Harelbeke landarbeider
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 15/05/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

VANLOMMEL Karel Alphons ° Mol 27/06/1890
z. Joannes Baptista & VERWIMP Joanna echt. WERELTS Maria Josephina huw Balen 7/01/1911
woonde in Balen, Berg 21 fabrieksarbeider
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 11/07/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

VEEVAETE Camille ° Oedelem 16/03/1882
z. Hendrik & VANHULLE Marie Therese echt. SCHOONACKER Maria Emma huw Knesselare 27/06/1906
woonde in Knesselare metser
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 17/01/1917
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

VERHAERT Emmanuel Augustin Gustave ° Lier 11/12/1889
z. Franciscus & BERGHS Maria Theresia echt. ongehuwd
woonde in Lier, Kapucijnenvest beroep ?
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 27/05/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

VERHELST Petrus Franciscus ° Merksem 5/03/1897
z. Petrus Ferdinandus & DE BRUYN Anna Catharina echt. ongehuwd
woonde in Merksem, Bredalaan beroep ?
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 2/04/1916
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

VERMUYTEN Victor Alexandre ° Laken 26/10/1890
z. Albert Joseph Maria & VELTER Barbe Antoinette echt. ongehuwd
woonde in Laken, Mellerystraat 72 magazijnier
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 7/02/1919
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

VERSCHAFFEL Valere Albert Gislenus ° Geraardsbergen 1/03/1889
z. Desire & RAVETS Josephina echt. MICHOTTE Marie Jeanne Felicie huw Oostende 29/10/1913
woonde in Oostende directeur conservenfabriek
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 1918.10.02
Begraven te Aalst

VERSWEYVELD Aloysius ° Westerlo 12/02/1890
z. Felix & BERTELS Maria echt. ongehuwd
woonde in Westerlo landbouwer
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 4/05/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

VERWIMP Louis Marie Henri ° Antwerpen 1/06/1896
z. Henricus Constantinus Francisca & AERTS Joanna Sophia Maria echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen, Sint Vincentiusstraat 18 beroep ?
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 1918.11.14
Begraven te Berchem (ANT)

VIGNERON Leonard ° Arsimont 21/12/1897
z. François & BARBIAUX Mathilde echt. ongehuwd
woonde in Auvelais arbeider
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 1919.03.02
Begraven te Auvelais

VINCENT Emile François Lambert ° Liège 22/07/1878
z. Gilles Hubert & GERSON Marie Catherine echt. ongehuwd
woonde in Liège, Rue Carlier 30 beroep ?
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 18/10/1917
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

VOITURON Louis Adolphe Ghislain ° Nivelles 5/11/1879
z. Leopold Ghislain & STOCQ Emilie Marie Françoise Ghislaine echt. JOSSE Marie Augustine huw Nivelles 2/05/1903
woonde in Nivelles Meubelmaker
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 1918.02.05
Begraven te Nivelles

VROMANS Carolus Paulus ° Antwerpen 12/08/1892
z. Joannes Gummarus & STEVENHEYDENS Maria Elisabeth echt. JACOBS Elisa Frederica huw Antwerpen 17/01/1914
woonde in Antwerpen, Offerandestraat 67 Timmerman
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 28/10/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

VROMANT Ferdinand Henri ° Mouscron 6/08/1879
z. Jules & CRACCO Mathilde Philiomene echt. ongehuwd
woonde in Mouscron fabrieksarbeider
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 7/01/1919
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

WASSON Jean Baptiste Louis ° Sint-Gillis 14/10/1889
z. Henri & MELKENBEEK Marie Françoise echt. ongehuwd
woonde in Brussel, Nieuwlandstraat beroep ?
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 1917.07.03
Begraven te Brussel

WITVROUWEN Henricus ° Antwerpen 7/02/1885
z. Augustinus Franciscus & MICHIELS Francisca Paulina echt. LEON Maria Monica huw Antwerpen 25/07/1914
woonde in Sint-Amands arbeider
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 22/02/1919
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

wordt vervolgd

Geschreven door Renic om 00:00 Reageer op dit bericht

Maandag 15 juni 2026

WO I Vluchtelingen overleden in Nederland - Provincie Friesland

BV2

Vluchtelingen overleden in Nederland WO I
Provincie Friesland

Gaasterland

LESOILLE Victor Emile ° Marcinelle 21/01/1882
z. Victor Adrien & BREWAES Marie Colette echt. MICHAUX Joséphine
woonde in Montignies-sur-Sambre koperbewerker
† Gaasterland Sondel 1915.04.17 militair

VERCAMMEN NN ° Gaasterland Oudemirdum 28/06/1915
z. Joannes Baptista & VAN DER KUYLEN Joanna Rosa
ouders woonden in Lier
† Gaasterland Oudemirdum 1915.06.28

VAN HAVER Alfred Louis ° Hamme 29/01/1884
z. Edouardus Amedeus Gabriel & VAN OPPENS Maria Julia echt. LELIÈVRE Maria Catharina Josephina
woonde in Antwerpen magazijnier
† Gaasterland Mirns en Bakhuizen 1915.08.25 militair

THOREZ Pierre Ignace ° Sart-lez-Spa 27/06/1879
z. Ferdinand Eugène & BONIVER Marie Thérèse Alexandrine echt. DEFECHEREUX Marie Julienne
woonde in Sart-lez-Spa landbouwer
† Gaasterland Bakhuizen 1915.10.10 militair

VAN WONTERGHEM Leo Josephus ° Ruiselede 17/08/1885
z. Frederik & VAN BELLEGHEM Melanie Marie echt. ongehuwd
woonde in Ruiselede landbouwer
† Gaasterland Mirns en Bakhuizen 1915.11.06 militair

DE RYCK Albert Alphons Theophile ° Oudemirdum (NL) 17/12/1915
z. Franciscus & VERSTRAETEN Maria Valentina echt. ongehuwd
ouders woonden in Mere zonder
† Gaasterland Oudemirdum 1915.12.30

VAN DEN STEEN NN ° Gaasterland Balk 29/01/1916
d. Frans & DE MEY Anna Collette
ouders woonden in Ledeberg
† Gaasterland Balk 1916.01.29

VERCAUTEREN Alexa Amelia ° Eeklo 31/01/1908
d. Louis & DE KEYSER Prudence Marie echt. ongehuwd
woonde in Eeklo zonder
† Gaasterland Balk 1916.02.26

WOUTERS NN ° Gaasterland Mirns en Bakhuizen 4/04/1916
d. Augustus & DE BELDER Sidonia Juliana Joanna Maria
ouders woonden in Keerbergen
† Gaasterland Mirns en Bakhuizen 1916.04.04

VANGENEGTEN Joanna Maria Coletta ° Antwerpen 12/10/1894
d. Joannes Baptista & FREE Catharina echt. VERREYKEN Josephus
woonde in Antwerpen zonder
† Gaasterland Mirns en Bakhuizen 1916.06.14

GOVAERT Egied ° Boom 1/08/1889
z. Joannes Baptista & BRITS Clementina echt. ongehuwd
woonde in Boom bureelbeambte
† Gaasterland Mirns en Bakhuizen 1916.06.14 militair

LERMINEZ Karel ° Gaasterland Mirns en Bakhuizen 9/07/1916
z. Mauricius Hector & CLERCKX Constancia Leonia echt. ongehuwd
ouders woonden in Antwerpen zonder
† Gaasterland Mirns en Bakhuizen 1916.07.12

CLARYS Suzanne Pauline Marie ° Schaarbeek 3 jaar
d. Cyrille Théophile & BOSMANS Anne Catherine Melanie echt. ongehuwd
woonde in Schaarbeek zonder
† Gaasterland Mirns en Bakhuizen 1917.02.19

VERBOVEN Anton Jacob ° Amersfoort (NL) 4/08/1917
z. Petrus Franciscus & VAN DER WEG Anna echt. ongehuwd
ouders woonden in Geel zonder
† Gaasterland Wijckel 1917.09.05

POULAIN Marie Josephine ° Montegnée 4/02/1846
d. Lambert Joseph & LAMOR Marguerite wed. CLOES Mathieu Joseph
woonde in Montegnée zonder
† Gaasterland Oudemirdum 1917.09.05

VANDENBUSSCHE NN ° Gaasterland Mirns en Bakhuizen 3/10/1917
z. Henricus & POELEMANS Anna Maria
ouders woonden in Antwerpen
† Gaasterland Mirns en Bakhuizen 1917.10.03

VAN VAERENBERGH Anna Cecilia ° Gaasterland Mirns en Bakhuizen 26/12/1917
d. Jan Frans & BUYENS Maria Ludovica echt. ongehuwd
ouders woonden in Asse zonder
† Gaasterland Mirns en Bakhuizen 1917.12.27

DETOLLENAERE Irma Eulalia Maria ° Avelgem 4/08/1882
d. Angelus & BUYSENS Florence echt. DELBEKE Arthur Prosper
woonde in Brussel zonder
† Gaasterland Mirns en Bakhuizen 1917.12.28

WIERDA Fim ° Gaasterland Nijemirdum 8/06/1891
d. Wiebe & KUPERUS Geeske echt. DEVALLE Alphonse Joseph
woonde in Habay La Vieille zonder
† Gaasterland Balk 1918.01.23

DE MARTELAERE Maria Elisa ° Wetteren 5/07/1885
d. Domien & GRILLAERT Maria Clementina echt. VERMEEREN Karel Lodewijk
woonde in Gentbrugge zonder
† Gaasterland Oudemirdum 1918.04.28

BOSSUYT Maria Martha ° Ledegem 29/11/1892
d. Henri & BOUTEN Silvie Marie echt. VANDERVORST Jean Baptiste
woonde in Schaarbeek zonder
† Gaasterland Mirns en Bakhuizen 1918.04.30

MARX Jean Emile Jules ° Gaasterland Mirns en Bakhuizen 26/06/1918
z. Jules Nicolas Joseph & VOISIN Marquerite Louise Madeleine echt. ongehuwd
ouders woonden in Welkenraedt zonder
† Gaasterland Mirns en Bakhuizen 1918.07.03

PULTAU Anna Theresia Philomena ° Terhagen 7/09/1881
d. Franciscus & KENNES Anna Catharina echt. VAN ORSHAEGEN Josephus
woonde in Aartselaar zonder
† Gaasterland Balk 1918.10.25

DUHOUX Henri ° La Louvière 14/12/1880
z. Felicien & NEVE Geneviève echt. DANNIAU Flore Marie
woonde in La Louvière Fabrieksarbeider
† Gaasterland Mirns en Bakhuizen 1918.11.22 militair

GOSSIAUX Dalya Marcelle Gislaine ° Gaasterland Mirns en Bakhuizen 17/07/1918
d. Adolphe & COLIN Adelaïde Josephine echt. ongehuwd
ouders woonden in Lodelinsart zonder
† Gaasterland Mirns en Bakhuizen 1918.11.23

FAES Alphons ° Nijlen 1/11/1884
z. Pieter Louis & LIECKENS Sophia echt. DECKERS Henrica Antonia
woonde in Morkhoven metselaar
† Gaasterland Mirns en Bakhuizen 1918.12.02 militair

MONDELAERS Hendrik ° Vorst (ANT) 30/07/1892
z. Ludovicus & WILLEMOONS Maria Francisca echt. SEIGERS Regina Juliana
woonde in Wandre mijnwerker
† Gaasterland Mirns en Bakhuizen 1918.12.06 militair

CASSEAU Henri ° Zetrud-Lumay 26/01/1885
z. Philippe & VANDERLINDEN Mélanie echt. ongehuwd
woonde in Goetsenhoven beroep ?
† Gaasterland Mirns en Bakhuizen 1918.12.07 militair

JORIS Franciscus Joannes Baptista ° Antwerpen 25/07/1883
z. Joannes Baptista & EYCKMANS Angelina echt. DE BACKER Joanna Maria Isabella
woonde in Antwerpen dokwerker
† Gaasterland Mirns en Bakhuizen 1918.12.14 militair

Voor deze twee soldaten is er geen enkele aanwijzing van aanwezigheid in Gaasterland en omstreken te vinden. Ook in andere delen van Nederland ontbreekt elk spoor. Waarschijnlijk zijn ze gesneuveld bij de val van Antwerpen.

KELLENS Emile Eugène ° Sint-Jans-Molenbeek 26/02/1895
z. Nicolas Joseph & VERELLEN Marie Henriette Honorine echt. ongehuwd
woonde in Temse beroep ?
† Gaasterland (NL) 2/10/1915 bij vonnis van 30/03/1925 - militair

VERDBOIS Josephus Edmondus Sophia Maria Gislena ° Sint-Niklaas 27/09/1897
z. Ludovicus Petrus Maria Josephus & NYS Maria Joanna Gislena echt. ongehuwd
woonde in ? beroep ?
† Gaasterland (NL) 2/10/1915 bij vonnis van ?? militair

wordt vervolgd

Geschreven door Renic om 00:00 Reageer op dit bericht

Zaterdag 30 mei 2026

WO I Soldaten die stierven in Frankrijk (17)

BV2

-Soldaten die stierven in Frankrijk-

Le Hâvre

ALARD Jules Emile ° Laken 13/01/1880
z. Ambroise Joseph & ULENS Jeanne echt. ongehuwd
woonde in Koekelberg, Eugène Simonisplein ijzerdraaier
† Le Hâvre (FR) hospitaal 1915.10.12
Begraven te Koekelberg

ASSELBERGH Petrus Donatus ° Dworp 13/01/1880
z. Jan Baptist & DENEYER Joanna Catharina echt. ongehuwd
woonde in Dworp Chauffeur
† Le Havre (FR) infirmerie 9/11/1917
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

BAERT Henricus Theodorus ° Kallo 23/05/1889
z. Carolus Ludovicus & SMITS Joanna Francisca echt. VAN DER VLOED Rosalia Sylvia huw Zwijndrecht 03/05/1913
woonde in Zwijndrecht gareelmaker
† Le Havre (FR) Graville-Sainte-Honorine 29/10/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

BAES Carolus Ludovicus ° Zandvoorde 13/02/1869
z. Ludovicus & VAN PARYS Rosalia echt. BALLIÈRE Maria Ludovica huw Stene 10/08/1898
woonde in Zandvoorde werkman
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 16/09/1918
Begraven te ?

BAUDART Omer Léon ° Wodecq 9/03/1884
z. Arthur Pierre Joseph & COPPIN Julie Léopoldine echt. GUERLUS Julie Marie huw Sint-Gilles 01/06/1907
woonde in Wodecq bediende
† Le Hâvre (FR) hospitaal 1916.01.29
Begraven te Mons

BELDERBOSCH Alphonse ° Roubaix (FR) 1/07/1882
z. François & CLAESSENS Colette echt. HUYBREGTS Anna Maria huw Antwerpen 14/05/1910
woonde in Antwerpen arbeider
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 12/03/1916
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

BERNARD Julius Ludovicus Josephus ° Haacht 29/11/1884
z. Joannes Baptista Josephus & VANDENBOSCH Leonia echt. BRAIBANT Laure Marie Elise Ghislaine huw Morville 19/06/1912
woonde in Tervuren beroepsmilitair
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 30/10/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

BICHEROUX Alexandre Nicolas Joseph ° Jemeppe-sur-Meuse 26/05/1885
z. Nicolas Gregoire Alexandre & GALLER Marie Elisabeth Henriette echt. TOURIAEN Catherine huw Gent 10/08/1907
woonde in Brussel mecanieker
† Le Hâvre (FR) Rue Gustave Flaubert 55 bis 1917.09.20
Begraven te ?

BIET Léon Mathieu ° Liège 10/02/1884
z. Paschal Leonard & GEMINICK Marie Josephe echt. LERUITTE Anne Marie Catherine huw Liège 9/03/1905
woonde in Liège, Rue des Muguets 6 ingenieur
† Le Hâvre (FR) Rue Gustave Flaubert 55 bis 1916.08.11
Begraven te Liège Robermont

BOUDT Edmundus ° Zedelgem 7/10/1891
z. Edmundus & MAES Virginia Eugenia Maria echt. MORTIER Julia huw Zedelgem 16/04/1913
woonde in Zedelgem werkman
† Le Havre (FR) hospitaal 26/11/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

BOURBOUSE Jules Auguste Nicolas ° Monceau-sur-Sambre 17/10/1884
z. Nicolas Julien & FEUILLET Elise Marie Béatrix echt. LEGROS Hermance Julienne Thérèse huw Bois-de-Villers 28/03/1911
woonde in Bois-de-Villers onderwijzer
† Le Hâvre (FR) hospitaal 1918.10.23
Begraven te Bois-de-Villers

BOURGEOIS François Emile ° Emelgem 4/01/1885
z. Emile Joannes & DEKIJVERE Amelia Stephania echt. SIX Felecie huw Izegem 16/11/1908
woonde in Emelgem schoensnijder
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 17/10/1917
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

BOURLEAUX Victor Joseph ° Ath 30/09/1879
z. Victor Desire & DELPLACE Rosine echt. ongehuwd
woonde in Ath beroep ?
† Le Havre (FR) hospitaal 14/08/1915
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

CABARET Petrus Franciscus ° Antwerpen 26/06/1888
z. Joannes Franciscus & BYLTIENS Maria Antonetta echt. GABORIAU Henriette Genevieve Hélène huw Auvers (FR) 5/01/1918
woonde in Antwerpen kruiwagenchauffeur
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 24/09/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

CAGNEAUX Alcide Ferdinand ° Bohan 17/07/1857
z. François Honore & AVRIL Marie Therese echt. COONRAAT Helene huw Bressoux 21/04/1885
woonde in Kontich beroepsmilitair
† Le Hâvre (FR) Sainte-Adresse 1916.11.06
Begraven te Bohan

CALLEEUW Louis Théophile ° Brugge 1/12/1875
z. Jacques & DEGRANDE Rosalie echt. VANHEULE Pharaïlde Louise huw Brugge 6/06/1904
woonde in Brugge hoefsmid
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 10/12/1917
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

CAPEL Eugene François ° Brugelette 6/10/1891
z. Silvain Gaston Ghislain & DEFOSSEZ Palmyre echt. ongehuwd
woonde in Brugelette Slager
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 7/03/1917
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

CAPRASSE Jacques François Wéry ° Horion-Hozémont 13/02/1870
z. Jacques Joseph & DELBROUCK Anne Therese echt. FARCY Marie Joséphine huw Philippeville 7/12/1901
woonde in Philippeville beroepsmilitair
† Le Hâvre (FR) Rue Gustave Flaubert 55 bis 1915.12.26
Begraven te Sint-Gillis

CARDINAEL Jules Arthur ° Kemmel 23/12/1884
z. Charles Louis & VEREECKE Rosalie Amelie echt. ongehuwd
woonde in Kemmel landbouwer
† Le Havre (FR) Graville-Sainte-Honorine 14/06/1917
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

CASIER Germain Camlle Marie ° Brugge 29/05/1889
z. Charles & PERSYN Ida Françoise echt. ongehuwd
woonde in Brugge paardenkoopman
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 10/12/1917
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

CEULEMANS Josephus ° Putte 26/10/1880
z. Joannes Franciscus & VAN HAKEN Maria Theresia echt. MOUTON Aglaé Françoise huw Tamines 27/06/1912
woonde in Tamines, rue Sainte Barbe 55 mijnwerker
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 1918.08.09
Begraven te Tamines

CEUPPENS Franciscus ° Walem 28/04/1891
z. Joannes Baptista & VAN MOER Maria Virginia echt. ROELANDT Sabine Louise huw Walem 29/11/1913
woonde in Walem werkman spoorwegen
† Le Havre (FR) Graville-Sainte-Honorine 30/12/1917
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

CHARLIER Camille Joseph ° Namèche 2/02/1866
z. Edouard & BEAULIEU Josephine echt. LAMIS Maria Pauline huw Nameche 22/11/1890
woonde in Flawinne onderwijzer
† Le Hâvre (FR) Infirmerie 1917.06.17
Begraven te Namur

CLAEYS Henri Adolf ° Gentbrugge 7/02/1876
z. Pieter Karel & DE WITTE Leontine Augusta echt. MEGANCK Juliana huw Gentbrugge 10/07/1897
woonde in Gentbrugge, Louis Van Houttestraat 11 beroepsmilitair
† Le Havre (FR) hospitaal 1/03/1916
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

COCU Oscar Joseph ° Seneffe 8/08/1883
z. Leonard & STRAUNARD Rosine Zoé echt. ongehuwd
woonde in Carnières, Rue du Placard beroep ?
† Le Havre (FR) hospitaal 28/12/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

COEKELBERGS Desiderius ° Lier 24/01/1862
z. Joannes Franciscus & HERREMANS Joanna Catherina echt. STORMS Joanna Maria huw Lier 14/04/1887
woonde in Antwerpen voerman
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 4/03/1917
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

COOLS Victor ° Rumst 31/01/1894
z. Petrus Henricus & VAN BULCK Anna Catherina echt. VAN DER DONCK Maria Sylvia huw Rumst 12/11/1913
woonde in Rumst steenbakkersgast
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 19/06/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

COOMANS Anatole Henri Paul Clement ° Schaarbeek 17/01/1894
z. Isidore François & VERSLUYSEN Joanna Eleonora Maria echt. ongehuwd
woonde in Brussel beroep ?
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 1/09/1917
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

COUTURIEAUX Jean Baptiste Adelson André Maglore ° Mons 1/11/1858
z. Jean Baptiste & ANDRÉ Adèle Joséphine echt. VERBAUWE Melania Joanna Maria huw ?
woonde in Sint Amandsberg beroepsmilitair
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 1918.06.29
Begraven te Gent

CRAMER Marcel Auguste Guillaume ° Sint-Joost-ten-Node 5/01/1887
z. Guillaume Wolrad & DIERCKX Maria Ludovica echt. ongehuwd
woonde in Brussel, Kunstlaan 20 bankier
† Le Hâvre (FR) hospitaal 1918.09.17
Begraven te Sint-Gillis

CRAPS Ernest Henri ° Sint-Jans-Molenbeek 29/05/1891
z. Jacques & TAMINIAU Marie Julie Leocadie echt. ongehuwd
woonde in Sint-Jans-Molenbeek beroep ?
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 3/07/1917
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

CUYPERS Franciscus ° Antwerpen 27/07/1887
z. Ludovicus Josephus & HEGH Maria Catharina echt. VAN MALDEREN Joanna Stefania huw Antwerpen 11/09/1909
woonde in Antwerpen schippersknecht
† Le Hâvre (FR) 1918.05.16
Begraven te ?

DANSAERT Georges Emile Eugenie François Antoine ° Brussel ? 13/06/1868
z. Emile Eugène Théodore Adrien & LELOIR Marie Elisabeth Esther echt. ongehuwd
woonde in Brussel, rue Jean Stas 43 advocaat
† Le Hâvre (FR) rue Michel Yvon, 3 1918.11.02
Begraven te Laken (geen geboorteakte gevonden)

DE BEUL Leon Sebastien ° Schaarbeek 28/12/1887
z. Franciscus & VAN DER SNICKT Maria Octavia echt. DE BACKER Celestina huw Aalst 3/11/1909
woonde in Aalst twijnder
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 14/11/1917
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

DE GROEF Jean François ° Brussel 30/09/1885
z. Pierre & BELVA Stephanie Charlotte wed. HULOT Ida Julienne † 1907.01.07 echt. DEMONTY Henriette Marie Therese huw Elsene 5/12/1906
woonde in Elsene, rue Americaine 139 loodgieter
† Le Hâvre (FR) hospitaal 1918.07.25
Begraven te Elsene

DE GROOTE Guillielmus Henricus ° Gent 7/06/1894
z. Ludovicus Carolus & PUYLAERT Rosalia echt. ongehuwd
woonde in Gent trambediende
† Le Hâvre (FR) hospitaal 1918.07.08
Begraven te Gent

DE HULTS Andre Marie Joseph Albert Ghislain ° Watermaal-Bosvoorde 9/04/1890
z. Alfred Camille Victor & PRELLE de la NIEPPE Alini Felicie Ghislaine echt. ongehuwd
woonde in Elsene, Kroonlaan 74 ministeriële attaché van Justitie
† Le Hâvre (FR) Rue Gustave Flaubert 55 bis 1918.12.10
Begraven te ?

de LIBERT de FLÉMALLE Barthelemy Louis Felix Gabriël ° Sint-Michiels 13/07/1863
z. Bertholde Mathieu Louis Félix & WARNIER Gabrielle Louise Joseph echt. ongehuwd
woonde in Brussel, rue du Noyer gepensioneerde kapitein AB
† Le Havre (FR) Rue Michel Yvon 3 2/09/1915
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

DE MEERSMAN Franciscus Edouardus ° Merchtem 12/05/1883
z. Ludovicus & PLAS Maria Josepha echt. ongehuwd
woonde in Merchtem bakker
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 12/11/1917
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

DE MEULEMEESTER Jules Thomas Henri Mathilde ° Waarschoot 14/07/1879
z. Adolf & VALCKE Lucretia Cecilia echt. MAILLIET Louise huw Bas-Leu (FR) 23/04/1910
woonde in Orléans (FR) boekhouder
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 10/09/1916
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

DE RUYSSCHER Petrus Cornelius ° Essen 30/10/1881
z. Petrus Joannes & PALINGS Anna Cornelia echt. VAN HULLE Irma Maria huw Gent 21/09/1907
woonde in Borgerhout bediende
† Le Havre (FR) hospitaal 20/02/1919
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

DE SCHEPPER Edouard ° Anderlecht 2/12/1891
z. Edmond & CAESEMANS Anne echt. ongehuwd
woonde in Anderlecht beroep ?
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 16/03/1919
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

DE SMET Joannes Petrus ° Eeklo 30/01/1872
z. Leonardus Constantinus & DE BAERE Clemence echt. MERCIER Adelina huw ?
woonde in Geraardsbergen Rijkswachter
† Le Havre (FR) hospitaal 16/07/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

de VILLENFAGNE de VOGELSANCK Gaëtan Charles Joseph Marie Ghislain ° Liège 22/12/1887
z. Fernand Jules Marie Félix & HALLEUX Eléonore Emilie Ferdinande echt. ongehuwd
woonde in Ciney baron
† Le Hâvre (FR) Rue Gustave Flaubert 55 bis 1917.09.03
Begraven te ?

DEBAETS Jean Georges ° Wanze 23/05/1881
z. Jean Georges & LEFÈBVRE Elisabeth echt. FRANCKART Irma Marie Josephine huw Trith-Saint-Léger (FR) ?
woonde in Liège beroepsmilitair
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 1916.12.10
Begraven te Liège Robermont

DEBATTY Adolphe Joseph Laurent ° Seraing 22/04/1880
z. Gerard Joseph Victor & PÊTRE Marie Philomène echt. MORAY Felicie Jospehine huw Seraing 02/09/1905
woonde in Seraing, Rue de l' Echelle 354 machinist
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 1917.01.01
Begraven te Seraing

DEBIE Joannes Franciscus ° Geel 24/05/1856
z. Joannes Baptista & VENNEKENS Anna Elisabetha echt. CESTERS Maria Isabella Charlotta huw Boom 2/09/1882
woonde in Aarschot Inspecteur bij de spoorwegen
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 15/01/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

DEGUELDRE Pierre Joseph Gustave ° Archennes 26/11/1880
z. Jean Joseph & DEMAIN Marie Felicie echt. DELABYE Felicie huw Wavre 20/02/1904
woonde in Waver kantoorboekhandelaar
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 1916.07.22
Begraven te Waver

DELANGHE Leo Martinus Josephus ° Gent 13/10/1895
z. Laurentius & VINCENT Eugenia Ludovica Maria echt. ongehuwd
woonde in Bevere Oudenaarde, Gentse steenweg fabrieksarbeider
† Le Havre (FR) Quai Georges V 87 20/04/1919
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

DELSAUX Antoine Horace ° Schaarbeek 22/12/1874
z. Hippolyte Isidore & LAMBERT Florentine Maximilienne Josephine echt. MESEMBOURG Henriette Leonie huw Brussel 31/01/1903
woonde in Buenos Aires (AR) kleermaker
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 22/01/1915
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

DEMELENNE Charles Joseph Alexandre ° Beausaint 18/10/1883
z. Alexandre Ferdinand & LECOMTE Amelie Josephine echt. DUBUISSON Marie Philomene huw Hives 16/10/1907
woonde in Tenneville onderwijzer
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 1918.11.12
Begraven te Tenneville

DENONVILLE Alexandre Alfred ° Leuven 30/06/1887
z. Pierre Corneille Felix & VAN GOETSENHOVEN Rosalie echt. SEMPELS Urmina Philomene huw Leuven 3/05/1909
woonde in Leuven, Vital Decosterstraat 18 herbergier
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 19/08/1916
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

DENYS Gaston Felicien ° Ronse 24/01/1892
z. Jules Auguste & LAGAE Louise echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen beroep ?
† Le Havre (FR) hospitaal 27/09/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

DEPREZ Hector ° Michelbeke 26/12/1888
z. Franciscus & FONTEYNE Marie Renilde echt. ongehuwd
woonde in Michelbeke landbouwer
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 31/01/1919
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

DERECQUE Adolphe ° Tournai 7/08/1877
z. Pierre & VILAIN Louise echt. ongehuwd
woonde in Tournai, Chaussée de Lille 159 beroep ?
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 17/02/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

DE TRÉ Armand Jozef Maria ° Brussel 14/05/1885
z. Pieter & SPEECKAERT Ludovica echt. ongehuwd
woonde in Etterbeek, Menapiërsstraat 36 boekhouder
† Le Hâvre (FR) hospitaal 1917.11.23
Begraven te Etterbeek

DEVEY Aloïsius Robertus ° Middelkerke 16/11/1894
z. Augustus Leopoldus & TORREELE Maria Rosalia echt. ongehuwd
woonde in Nieuwpoort visser
† Le Havre (FR) 28/08/1919
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

DEWAELE Julius Medardus ° Izegem 16/12/1880
z. Charles Louis & VANHOVE Julie echt. DEJAN Julia Maria huw Ingelmunster 5/10/1904
woonde in Ingelmunster, Lysbrugstraat zwingelaar
† Le Havre (FR) Graville-Sainte-Honorine 10/06/1916
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

D'HONT Leonardus Aloïsius ° Roborst 5/08/1877
z. Ivo & VAN DER STRAETEN Mathilde echt. HERMANS Marie Celina huw ?
woonde in Zeebrugge, Zeewezenplaats 19 (nu Kapitein Fryattplein) statieoverste
† Le Havre (FR) 18/09/1917
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

DRIESSENS Gerard Henri ° Tielt (WVL) 1/04/1893
z. Hendrik Pieter & DE CLERCQ Leontina Leonia echt. ongehuwd
woonde in Brussel, Kleine Karmelietenstraat, 22 beroep ?
† Le Havre (FR) hospitaal 23/09/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

DUFOND Leopold ° Sint-Jans-Molenbeek 25/02/1860
z. Jacques Joseph & RASSART Anne Catherine echt. ROTTIERS Helena huw Antwerpen 11/10/1884
woonde in Antwerpen beroepsmilitair
† Le Havre (FR) hospitaal 29/04/1915
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

DUJACQUIER Edmond ° Leernes 4/09/1880
z. Floribert Joseph Ghislain & DUFER Marie Albertine echt. JORET Emilia Louise Ghislaine huw Leernes 23/03/1905
woonde in Leernes beenhouwer
† Le Hâvre (FR) hospitaal 1915.11.25
Begraven te Leernes

DUMONT Georges ° Ransart 18/10/1880
z. Auguste Joseph & MOTTIAUX Pélagie Joseph echt. SCHOONENBERG Marie Leontine huw Brussel 27/09/1905
woonde in Sint-Gillis, Kromme straat, 65 magazijnier
† Le Havre (FR) 10/11/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

DURAND Louis Frederic Auguste ° Quaregnon 25/03/1894
z. Adrien Paul Edmond & BURCKNER Marie Ida Emilie Elise echt. ongehuwd
woonde in Schaarbeek, Albert Latour straat, 41 beroep ?
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 5/10/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

ENGELBORGHS Franciscus Josephus ° Tildonk 16/08/1893
z. Joannes Baptista Aloysius & VERELST Maria echt. ongehuwd
woonde in Tildonk beroep ?
† Le Havre (FR) hospitaal 2/10/1915
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

EYMAEL Alphonsus Theodorus ° Antwerpen 28/07/1883
z. Theodorus Henricus & DILLEN Maria echt. BAUTIL Josephine Constance huw Mol 16/05/1908
woonde in Antwerpen beroepsmilitair
† Le Hâvre (FR) 1918.02.05
Begraven te Mol

FERYN Camillius Cyrillius Cornelius ° Alveringem 14/11/1884
z. Evaristus Leopoldus & LEIRE Anna Theresia echt. ongehuwd
woonde in Alveringem beroep ?
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 24/03/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

FLAMAND Alphonse Ghislain ° Waterloo 30/08/1883
z. Maximilien Florean & SIROUL Angélique echt. DINEUR Aimée Adèle Ghislaine huw Waterloo 10/04/1909
woonde in Sint-Gillis, Spaanse straat 5 stratenmaker
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 1917.09.17
Begraven te Waterloo

GAILLAERT Seraphinus ° Eeklo 5/06/1867
z. Carel Louis & FORDEYN Rosalie echt. DE SCHUYTTER Marie Joséphine huw Gent 02/07/1902
woonde in ? schilder
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 13/09/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

GAUBLOMME Cesar Franciscus Gislenus ° Nederboelare 12/04/1894
z. Jean Baptiste & VAN WAEYENBERGE Honorina Gislena echt. ongehuwd
woonde in Geraardsbergen meubelmaker
† Le Hâvre (FR) 1915.04.18
Begraven te ?

GEERINCK Karel Edouard ° Waasmunster 26/12/1882
z. Cesar & ELEWAUT Ursula echt. ongehuwd
woonde in Temse beroep ?
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 5/04/1916
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

GOEMINNE Cyriel ° Kruishoutem 22/02/1879
z. Emilius & LION Maria Stephania echt. MERLIERE Maria Octavia huw Kruishoutem 12/02/1902
woonde in Zulte landbouwer
† Le Havre (FR) 18/12/1917
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

GOSSE Joannes Franciscus ° Antwerpen 30/03/1867
z. Joannes Leopoldus & WERNAS Maria Catherina echt. KEGELAERS Theresia huw Antwerpen 4/04/1891
woonde in Antwerpen, Doelschijfstraat 25 werktuigkundige
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 27/09/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

GOUJON Léon François Gustave ° Liège 1/09/1867
z. Gustave Frédéric Joseph & PILET Marie Fanny Thérèse echt. CLAESSENS Melania Ludovica huw Wilrijk 5/04/1902
woonde in Antwerpen, Kielvesting 43 beroepsmilitair
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 24/10/1917
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

HANARD Georges ° Pâturages 11/11/1871
z. Desiré & DUPONT Joséphine echt. VAN ROY Charlotte Henriette Dominique huw Sint-Kruis 16/02/1899
woonde in Sint-Jans-Molenbeek Meubelmaker
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 5/08/1917
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

HANIQUE Siméon Olivier ° Comblain-au-Pont 5/01/1879
z. Renier Joseph & BALTHASAR Marie Elisabeth echt. NINANE Alphonsine Marie Josephe huw Comblain-Fairon 23/04/1905
woonde in Comblain-Fairon steenkapper
† Le Hâvre (FR) hospitaal 1918.01.02
Begraven te Comblain-Fairon

HEMMER Jean Louis Gérard ° Liège 28/12/1884
z. Joseph & BIERNA Marie Josephe Victorine echt. SAIVE Louise Marie Josephine huw Le Hâvre 8/07/1916
woonde in Liège, Rue du Laveu 247 Ketelmaker
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 1918.11.28
Begraven te Liège Saint-Gllles

HENNEUSE Leon Joseph Arthur ° Antwerpen 3/03/1890
z. Jean Arthur & PAUWELS Mathilde echt. BAILLEUL Louise Reine Berthe huw Gravelines 27/09/1917
woonde in Vilvoorde, Houtemse steenweg 45 handelsbediende
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 1918.10.19
Begraven te Merksem

HENRIS Michel Felicien ° Tournai 7/05/1885
z. Felicien Joseph & BAUDRY Nathalie Sophie echt. ROMMENS Jeanne Angele huw Laken 14/05/1910
woonde in Laken, Gibertstraat monteur
† Le Hâvre (FR) hospitaal 1917.06.14
Begraven te Tourcoing

HEUNINCKX Jan Frans ° Lebbeke 12/11/1891
z. Jozef Leopold & MOENS Maria Philomena echt. ongehuwd
woonde in La Hestre beroep ?
† Le Hâvre (FR) hospitaal 1918.10.17
Begraven te La Hestre

HUBENS Richard Jean Louis ° Chênée 18/05/1890
z. Marie Gaspar André François Louis & CHABOT Marie Elisabeth echt. ongehuwd
woonde in Saint-Nicolas Ingenieur
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 1918.10.07
Begraven te Liège Robermont

JACOB Constant Aloïs Corneel ° Westouter 25/02/1894
z. Achille Cornelis & CARON Maria Ludovica Leontina echt. ongehuwd
woonde in Poperinge, Brabantstraat 26 beroep ?
† Le Havre (FR) hospitaal 12/07/1916
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

JACOBS Willem ° Mechelen 22/03/1889
z. Jan Victor & BUSSCHODTS Susanna echt. SOMERS Lucia huw Mechelen 10/09/1910
woonde in Mechelen schrijnwerkersgast
† Le Havre (FR) hospitaal 1915.10.11
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

JOINE Louis Lucien ° Beauraing 11/01/1888
z. Leon Jean Baptiste & SOHET Celina Marie echt. DE HEMPTINNE Nelly Catherine Alfredine huw Sint-Jans-Molenbeek 06/12/1913
woonde in Beauraing, Rue de Moscou 40 beroepsmilitair
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 9/11/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

JORDENS Ignace Joseph ° Zoutleeuw 23/02/1981
z. Leonard & ONTIA Anne Angeline echt. TOELEN Isabelle Constance huw Halle-Booienhoven 20/07/1907
woonde in Halle-Booienhoven pompier
† Le Havre (FR) hospitaal 23/10/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

KENNERS Ludovicus ° Meldert (LIM) 7/11/1893
z. Jan Eligius & VANSCHOREN Theresia Leonia echt. ongehuwd
woonde in Meldert (LIM) landbouwer
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 20/11/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

KERRINCKX Hieronymus Albertus Henricus Cornelis ° Ieper 15/03/1895
z. Henricus Alphonsus & VANTROEYEN Ludovica Maria echt. ongehuwd
woonde in Ieper, Kartonnenstraat 17 beroep ?
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 11/09/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

KONING Jean Charles Joseph ° Sint-Gillis 12/06/1896
z. Richard Edouard & NICKMILDER Marguerite Clotilde Clemence echt. ongehuwd
woonde in Elsene beroep ?
† Le Hâvre (FR) hospitaal 1916.03.27
Begraven te Ukkel

KRENKEL Guilielmus Leopoldus ° Burcht 5/03/1879
z. Ludovicus & HEIM Maria echt. DE WACHTER Cesarina Maria Augusta huw Burcht 9/06/1904
woonde in Zelzate werktuigkundige
† Le Hâvre (FR) hospitaal 1917.06.22
Begraven te ?

LAPIERRE François Joseph ° Haillot 3/05/1879
z. Desire Antoine Joseph & LEFLOT Marie Catherine echt. ongehuwd
woonde in Haillot beroepsmilitair
† Le Havre (FR) hospitaal 16/11/1915
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

LAUREYSSENS Franciscus ° Lier 15/06/1871
z. Petrus & ADRIAENSSEN Anna Maria echt. ONSIA Catherina huw Lier 19/09/1898
woonde in Lier schoenmaker
† Le Hâvre (FR) 1915.05.14
Begraven te ?

LAVA Bruno Michiel Karel ° Merkem 14/10/1882
z. Bruno (†) & VANDAMME Leonie echt. ongehuwd
woonde in Klerken, Kerkstraat beroep ?
† Le Havre (FR) hospitaal 1/03/1917
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

LAVREYSEN Joannes Adolphe ° Lommel 3/09/1882
z. Joannes & VAN LIMBERGEN Maria echt. PENNEMANS Amelia huw Lommel 25/10/1909
woonde in Lommel landbouwer
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 5/12/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

LEBOULLE Albert Frédéric Marie ° Tilleur 3/05/1880
z. Edouard Nicolas Louis Joseph & COSTE Thérèse Alexandrine Marie echt. DEVOS Jenny Anne Edmee Josephine huw Liège 11/07/1905
woonde in Liège Hoofdinspecteur NMBS
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 1918.08.15
Begraven te ?

LECOMTE Fernand Jean Baptiste ° Brussel 22/06/1884
z. Jean Baptiste & WAUTERS Marie Françoise echt. KOONEN Mariette Coralie huw Brussel 11/01/1911
woonde in Brussel, Wetstraat 219 handelsreiziger
† Le Havre (FR) hospitaal 13/10/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

LEENDERS Joannes Hendrikus ° Lanaken 16/10/1882
z. Matheus & MACHON Helene echt. SOLLET Catherina Elisabeth huw ?
woonde in Schaarbeek, François Boussardstraat 132 Dagloner
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 4/01/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

LEGROS Leon Charles Ambroise Ghislaine ° Châtelineau 4/01/1889
z. Pierre Ambroïse Marie & NANNIOT Aline echt. MANDERLIER Germaine Amelie Justine Ghislaine huw Tournai 23/12/1911
woonde in Harchies brouwer
† Le Havre (FR) 16/12/1916
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

LEJEUNE Charles Louis Mathieu ° La Louvière 24/06/1889
z. Louis François & OOGHE Elisa Léonie echt. ongehuwd
woonde in Grivegnée beroep ?
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 5/04/1915
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

LEMMENS Hubert Michiel ° Opglabbeek 2/04/1882
z. Jan MichIel & SCHREURS Maria Anna echt. ongehuwd
woonde in Huy beroep ?
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 27/12/1917
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

LENAERTS Franciscus Joannes ° Bornem 17/10/1877
z. Franciscus & WEYMANS Anna Francisca echt. MERCKX Joanna Cornelia huw Bornem 20/08/1902
woonde in Bornem dienstknecht
† Le Havre (FR) Graville-Sainte-Honorine 1/03/1919
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

LEQUEUX Theophile ° Oizy 18/10/1880
z. Auguste & GOFFIN Marie echt. JAUMOTTE Anna Marie huw Baillamont 13/07/1905
woonde in Oizy landbouwer
† Le Hâvre (FR) 1917.03.12
Begraven te Oisy (FR)

LEVEUGLE Rene Camille ° Luingne 24/02/1893
z. Cesar & LEGROU Marie Louise echt. ongehuwd
woonde in Luingne beroep ?
† Le Havre (FR) 28/01/1919
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

LIBERT Martin Joseph Oscar ° Flémalle-Haute 7/08/1871
z. Eustache Joseph Beauduin & FRANKINET Marie Anne Joséphine echt. MAQUET Victorine Pauline huw Oostende 17/05/1899
woonde in Oostende mecanicien bij de marine
† Le Hâvre (FR) 1916.02.28
Begraven te ?

LOEPER Marinus Cornelius Gustavus ° Antwerpen 15/03/1888
z. Joannes Petrus & VAN ECHELPOEL Maria Julia echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen, Gentstraat 19 zeeman
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 2/06/1917
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

LOONIS Camilius Evaristus ° Noordschote 19/12/1865
z. Carolus Ludovicus & DOOGHE Emielia Melania echt. DE WULF Maria Blandina huw Aalter 1/10/1890
woonde in Antwerpen, Cobdenstraat 30 beroepsmilitair
† Le Hâvre (FR) hospitaal 1915.11.26
Begraven te Antwerpen

LUCAS Julien Charles ° Brugge 5/08/1891
z. Léopold Louis & SIMOENS Clémentine Françoise echt. NYCKEES Beatrix Marie Louise Julie huw Brugge 15/11/1913
woonde in Brugge, Sint Jorisstraat 127 ijzergieter
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 11/12/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

LUPANT Fernand ° Cuesmes 11/05/1887
z. Désiré & DEMARQUE Angelique echt. BROUYERE Blanche huw Cuesmes 1/03/1913
woonde in Cuesmes mijnwerker
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 22/01/1919
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

LURQUIN Leon Antoine Alexandre ° Sint-Gillis 3/01/1883
z. Alexandre & WILEM Alphonsine Ghislaine echt. GHISLAIN Palmyre Ghislaine huw Braine-L'Alleud 2/06/1906
woonde in Braine-l'Alleud Mecanicien machinist
† Le Havre (FR) hospitaal 4/11/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

LUX Léon Fernand ° Mons 2/04/1885
z. Charles & STIÉNON Héloïse echt. DRUEZ Jeanne huw Mons 22/02/1908
woonde in Mons, Ruelle Duchot 18 spoorwegarbeider
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 1919.01.19
Begraven te Mons

MAES Guilielmus ° Borgerhout 7/05/1890
z. Augustinus & WOUTERS Elisabeth echt. ADRIAENSEN Constance Catharina huw Berchem 18/06/1912
woonde in Berchem (ANT), Poortstraat, 64 paswerker
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 1918.11.15
Begraven te Berchem (ANT)

MAHIELS Andre Albert Edouard Louis ° Etterbeek 23/04/1891
z. Edouard & LASALLE Alice Josephine Henriette Marie Louise echt. ongehuwd
woonde in Brussel bediende
† Le Hâvre (FR) Mil. Hosp. 1916.09.16
Begraven te Watermaal-Bosvoorde

MARIËN Franciscus Ludovicus ° Brecht 15/07/1881
z. Jacobus & TENGROOTENHUISEN Veronica echt. MAES Marie Therese huw Borgerhout 17/04/1906
woonde in Borgerhout, Sint Jozefstraat 20 Timmerman
† Le Havre (FR) Mil. Hosp. 14/11/1918
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

MARNETTE Edmond Joseph Léonard ° Liège 04/11/1887
z. Joseph Léonard & CLOSSET Marie Françoise Louise echt. MORNARD Louise Henriette Josephine huw Wavre 5/07/1913
woonde in Liège monteur
† Le Hâvre (FR) Graville-Sainte-Honorine 1915.10.13
Begraven te ?

MASSON Louis Leon Joseph ° Rienne 25/04/1879
z. Leopold Joseph & DEMARS Marie Rose echt. ongehuwd
woonde in Rienne, Rue du Faubourg 33 landbouwer
† Le Havre (FR) hospitaal 27/11/1916
Begraven te Le Hâvre Cimetière Sainte-Marie

wordt vervolgd

Geschreven door Renic om 00:00 Reageer op dit bericht

Zondag 26 april 2026

WO I Vluchtelingen overleden in Nederland - Provincie Limburg (1)

BV2

Vluchtelingen overleden in Nederland WO I
Provincie Limburg

Maastricht

COENEN Jean Antoine ° Wonck 29/10/1882
z. Guillaume & CORBESIER Marie echt. ongehuwd
woonde in Wonck landbouwer
† Maastricht 1914.08.05 militair

TOSSINGS Jean Joseph ° Berneau 27/12/1889
z. Jean Henri & TEHEUX Celestine Elisabeth echt. ongehuwd
woonde in Berneau landbouwer
† Maastricht 1914.08.12

ROUJOB Henri Martin Joseph Sylvestre ° Visé 31/12/1874
z. Martin Joseph & SAROLEA Marie Anne Catherine Hortense echt. SCAFF Maria Joséphine Elisa
woonde in Visé huisschilder
† Maastricht 1914.08.18

GATHOYE François Louis ° Visé 4/07/1914
z. Louis Guillaume Jean & LENSEN Marie Joseph Philomène echt. ongehuwd
woonde in Visé zonder
† Maastricht 1914.08.25

SCHELL Fanny Catherine ° Liège 23/07/1914
d. Anselme & SPOURNY Anna echt. ongehuwd
woonde in Liège zonder
† Maastricht 1914.09.04

PEROT Jean Martin François ° Visé 30/12/1841
z. Jean Gérard Joseph & LENOIR Marie Elisabeth wed. GATHOYE Anne Marie
woonde in Visé slager
† Maastricht 1914.09.05

MALPAS Marie Josèphe ° Heure-le-Romain 12/05/1864
d. Pierre Joseph & HERMESSE Marguerite echt. COLLARD
woonde in Heure-le-Romain zonder
† Maastricht 1914.09.12

GADIOT Marie Léontine Ferdinande ° Liège 3/04/1852
d. Abraham Etienne & GRAFF Marie Hubertine echt. ongehuwd
woonde in Houthem zonder
† Maastricht 1914.09.17

KOOLEN Guillaume ° Kanne 22 jaar 10 m
z. Jean Henri & LEBEN Helena echt. ongehuwd
woonde in Kanne metselaar
† Maastricht 1914.09.24 geen geboorteakte gevonden

VLIEGEN Jean Pierre Hubert ° Hermalle-sous-Argenteau 11/05/1852
z. Jean Pierre Hubert & BREUGELMANS Marie Jeanne wed. BERLIER
woonde in Visé gemeenteontvanger
† Maastricht 1914.09.28

PROUMEN Marie Josephine ° Aubel 18/09/1879
d. Jean Mathieu Joseph & PALM Marie Marguerite echt. CLÉMENT Jacques Emile
woonde in s-Gravenvoeren zonder
† Maastricht 1914.09.27

CLÉMENT Félicie Marie Augustine ° s-Gravenvoeren 9/06/1911
d. Jacques Emile & PROUMEN Marie Josephine echt. ongehuwd
woonde in s-Gravenvoeren zonder
† Maastricht 1914.09.29

RUTH NN ° Maastricht 3/10/1914
k. Henri Louis & GOFFIN Marie Amélie
ouders woonden in Boirs
† Maastricht 1914.10.03

BODSON Marie Josèphe Léonie ° Boirs 24/05/1892
d. Albert Joseph & DEBRASSINNE echt. ongehuwd
woonde in Boirs landbouwster
† Maastricht 1914.10.07

DE CARITAT DE PERUZZIS Edgard Marie Hubert ° Lanaken 11/10/1879
z. Eugène Joseph Louis & SCHRAMMEN Marie Hubertine Théodorine Eugénie Léonie echt. CASSART Marie Ghislaine
woonde in Lanaken Burgemeester
† Hamont 1914.10.07 zie aanvullende info

ALEXANDRE François Nicolas ° Wonck 12/05/1854
z. Antoine & MORAY Marie Catherine echt. MORDANT Marie Elisabeth
woonde in Wonck hoedenfabrikant
† Maastricht 1914.10.07

BOELEN Hubertina Margaretha ° Hoelbeek 19/04/1878
d. Willem Mathieu & BOELEN Anna Elisabeth echt. MARTENS Willem Jozef
woonde in Lanaken zonder
† Maastricht 1914.10.10

BECKERS Anna ° Lanaken 13/06/1914
d. Pieter Simon & WOUTERS Maria Helena Catharina echt. ongehuwd
woonde in Lanaken zonder
† Maastricht 1914.10.12

STULENS NN ° Maastricht 14/10/1914
k. Henricus & GERAERTS Barbara Catharina
ouders woonden in Lanaken
† Maastricht 1914.10.14

SEVERYNS Helena ° Kanne 30/09/1884
d. Mathieu Joseph & RONDAGS Isabella echt. ongehuwd
woonde in Kanne zonder
† Maastricht 1914.10.14

MACHIELS Hendrikus ° Neerharen 15/04/1914
z. Hendrikus Hubertus & COUN Maria Sibilla echt. ongehuwd
woonde in Neerharen zonder
† Maastricht 1914.10.15

VROEMEN Jan Mathijs ° Schimmert (NL) 28/04/1851
z. Pieter Lodewijk & RETRAE Anna Maria Mechtilda echt. TEHEUX Maria Rosalie
woonde in Liège zonder
† Maastricht 1914.10.15

VAN DER VEECKEN Maria Rosalia ° Hoboken 1/05/1847
d. Henricus & STECKENS Anna Maria echt. ongehuwd
woonde in Boechout zonder
† Maastricht 1914.10.18

VIVARIO Renier ° Roclenge-sur-Geer 17/07/1835
z. Renier & PISART Marie Jeanne echt. ongehuwd
woonde in Roclenge-sur-Geer zonder
† Maastricht 1914.10.23

SWENNEN Marcellus ° Mopertingen 17/05/1836
z. Renier & MOORS Ida wed. VERSTRAETEN Henrica
Mopertingen Burgemeester
† Maastricht 1914.10.27

SCHIEPERS Jacques Joseph Pierre ° Visé 18/03/1914
z. Jean Joseph & CHASTREUX Marie Elisabeth echt. ongehuwd
woonde in Visé zonder
† Maastricht 1914.10.27

OLYFF NN ° Maastricht 3/11/1914
k. François Eugène Dieudonné & HERMAN Élise Marie Joseph Odile
ouders woonden in Hasselt
† Maastricht 1914.11.03

NIJS Maria ° Lanaken 6/02/1912
d. Andreas & CAUBERGH Maria Barbara echt. ongehuwd
woonde in Lanaken zonder
† Maastricht 1914.11.03

TIMMERMANS Everdina Adeline Francisca Maria ° Dordrecht (NL) 31/07/1914
d. Jean Laurent & LEURS Adeline Cormélie Henriette echt. ongehuwd
woonde in Lanklaar zonder
† Maastricht 1914.11.07 geen geboorteakte gevonden

FRAIKIN Jean Jacques ° Bassenge 9/07/1840
z. Libert & DELFONTAINE Marie echt. ongehuwd
woonde in Bassenge zonder
† Maastricht 1914.11.08

HUS Henricus Edmundus ° Balen 9/01/1874
z. Petrus & PEETERS Anna Maria echt. BERGMANS Maria Lucia
woonde in Mol houthandelaar
† Maastricht 1914.11.11

STOCKMANS Joseph Donatus ° Beringen 18/10/1839
z. Hendrik & DIRKS Constantia wed. TIMMERMANS Maria Anna Hubertina
woonde in Maaseik zonder
† Maastricht 1914.11.11

DELFONTAINE Jean François ° Bassenge 19/03/1859
z. Henri & NIVARD Marie Elisabeth wed. BRUNE Anne Josèphe
woonde in Heure-le-Romain hoedenmaker
† Maastricht 1914.11.16 Beschoten door de Duitsers in augustus

BRASPENNINCKX Franciscus Constantinus ° Schoten 29/01/1914
z. Ludovicus Josephus & COENEGRACHT echt. ongehuwd
woonde in Schoten, Brakkenstraat 13 zonder
† Maastricht 1914.11.19

SLANGEN Christianus ° Veldwezelt 6/05/1851
z. Jacobus & FRANSSEN Ida echt. GEURTS Carolina(Cornelia)
woonde in Veldwezelt mandenmaker
† Maastricht 1914.11.19

VAN AUBEL Hubert Jean Gustave ° Lanaken 27/04/1864
z. Michael & MARRES Maria Cornelia Hubertina echt. ongehuwd
woonde in Lanaken zonder
† Maastricht 1914.11.23

NIJST Léopoldine Cathérine Guillemine Elise Delphine ° Montzen 27/10/1835
d. Guillaume & SCHMITZ Barbe Claire Elise wed. LIERNEUX Adrien Antoine Joseph
woonde in Angleur zonder
† Maastricht 1914.11.26

THYSSENS Gerardus Hubertus ° Sint-Pieter (NL) 3/10/1864
z. Henri Hubert & ARETZ Anne Marie echt. ongehuwd
woonde in Liège zonder
† Maastricht 1914.11.26

SWENNEN Joannes Joseph ° Eigenbilzen 18/11/1908
z. Lambertus Matheus & STEGEN Catharina echt. ongehuwd
woonde in Eigenbilzen zonder
† Maastricht 1914.11.28

LEHAEN François Joseph ° Visé 8/06/1839
z. Laurent Joseph & CLOES Marie Catherine wed. VANINA Catherine echt. THEUNISSEN Marie Catherine
woonde in Visé schoenmaker
† Maastricht 1914.11.29

DE LAMBERTS-CORTENBACH Marie Joseph Rodolphe ° Sint-Truiden 16/10/1837
z. Werner Joseph & DE BEX Marie Thérèse Arrélienne wed. CRUTS Rosalie Hortense
woonde in Eigenbilzen Baron
† Maastricht 1914.12.02

SMEETS Marie Anne Catherine ° s Gravenvoeren 27/12/1866
d. Lambert & SMEETS Marie Anne echt. BROUWERS Léon Henri Joseph
woonde in Visé zonder
† Maastricht 1914.12.05

ZOLDERMANS Henricus Josephus Julianus ° Bornem 16/04/1914
z. Joannes & DE WIT Joanna Clementina echt. ongehuwd
woonde in Bornem zonder
† Maastricht 1914.12.09 geen geboorteakte gevonden

LIZIERE Adelin Joseph ° Ben-Ahin 28/01/1888
z. Pierre Joseph & HOUYOUX Arsène echt. BOVESSE Camille Léontine Anaïsse Guilline
woonde in Andenne ? mijnwerker
† Maastricht 1914.12.11

REINER Maria Catharina Hubertina ° Sint-Pieter (NL) 3/03/1866
d. Johannes Josephus & LAMKIN Maria Catharina Hubertina echt. BONGAERTS Theodor Hubert
woonde in Vottem zonder
† Maastricht 1914.12.12

VANTIEGHEM Angèle Virginie ° Baisieux (FR) 13/09/1867
d. Léon & DEFERT Joséphine echt. COOKEN Pierre Louis
woonde in Bassenge zonder
† Maastricht 1914.12.16

GEURTS Maria Hendrika ° Lanaken 2/03/1908
d. Fredericus Henricus & GERAERTS Anna Catharina echt. ongehuwd
woonde in Lanaken zonder
† Maastricht 1914.12.17

CLAES Leopoldus ° Hasselt 22/05/1886
z. Albertus & VAN HERLE Maria Elisabeth Amanda echt. MEISTERS Maria Agnes Mechtildis
woonde in Munsterbilzen voerman
† Maastricht 1914.12.20

MEERTENS Joris Everardus ° Herderen 11/05/1845
z. Willem & MARES Catharina echt. ongehuwd
woonde in Herderen zonder
† Maastricht 1914.12.29

MACHIELS Peter Thomas ° Neerharen 21/08/1911
z. Pieter & MECHELS Elisabeth echt. ongehuwd
woonde in Neerharen zonder
† Maastricht 1915.01.01

PIETERS NN ° Maastricht 10/01/1915
k. & PIETERS Helema Maria Christina
moeder woonde in Sint-Joost-ten-Node
† Maastricht 1915.01.10

HABETS Godefridus ° Sint Geertruid (NL) 3/06/1866
z. Pieter & VAN LAAR Geertruid echt. ESSERS Maria Hubertina Barbara
woonde in Oupeye voerman
† Maastricht 1915.01.13

VERBRUGGEN Victor Emanuel Bernardus ° Sint-Amands 21/12/1862
z. Modestus Augustinus & VERGALEN Maria Dorothea echt. ongehuwd
woonde in Hamont geestelijke
† Maastricht 1915.01.14

GRACES NN ° Maastricht 16/01/1915
k. Désiré Florent Ghislain & VOLVERT Maria Emilie
ouders woonden in Liège
† Maastricht 1915.01.16

DUJARDIN Irène Jeanne Anne Marie ° Antwerpen 3/01/1913
d. Martin Guillaume Marie Hubert & ARNOLIS Marie Catherine echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen, Elisabethstraat 32 zonder
† Maastricht 1915.01.24

DELARUELLE René Bernard ° Heure-le-Romain 2/09/1910
z. Joseph & GATHY Marie echt. ongehuwd
woonde in Heure-le-Romain zonder
† Maastricht 1915.01.28

CORBESIER Marie Thérèse Ernestine ° Argenteau 22/08/1833
d. Philippe Jacques Jaspar & HENNEKENS Marie Thérèse Hubertine wed. CRAHAY Maximilianus Franciscus
woonde in Liège zonder
† Maastricht 1915.01.27

DOUHARD NN ° Maastricht 29/01/1915
k. Marcel & HENKINET Marie Augustine Josephine
ouders woonden in Liège
† Maastricht 1915.01.29

CARDOES Maria Gertrudis ° Rekem 29/07/1867
d. Gilles & GERETS Maria Cornelia echt. STOUTEN Petrus Ludovicus
woonde in Rekem zonder
† Maastricht 1915.02.02

CAUBERGH Martinus Jozef ° Lanaken 9/08/1914
z. Matheus Bartholomeus & SLOOTMAEKERS Maria Catharina echt. ongehuwd
woonde in Lanaken zonder
† Maastricht 1915.02.04

FRAIKIN Jean Henri ° Bassenge 1/08/1872
z. Jean Libert & FRAIKIN Marie Catherine echt. HARDY Marie Catherine
woonde in Wonck hoedenmaker
† Maastricht 1915.02.05

DE LAMINNE Marie Emma ° Liège 19/12/1855
d. Louis Ernest & DE POTESTA Marie Henriette Ernestine echt. MOREAU DE BELLAING Léon Charles Marie Joseph
woonde in Dilsen zonder
† Maastricht 1915.02.22

STOCKIS Martin Joseph ° Bassenge 6/07/1836
z. Henri & FRAIKIN Marie wed. FRAIKIN Marie
woonde in Bassenge rentenier
† Maastricht 1915.03.08

LEFEBURE Thérèse ° Neufvilles 26/04/1836
d. Jean Baptiste & COURTOIS Marie Rosalie wed. PÊTRE Nicolas André en VANDAMME Charles Joseph
woonde in Mons zonder
† Maastricht 1915.04.01

LOYENS Hugo Cornelis ° Rosendaal en Nispen (NL) 9/02/1851
z. Johannes Wilhelmus & KEIM Geertruda Elizabeth echt. NAHON Marie Ludovica
woonde in Liège zonder
† Maastricht 1915.04.03

GILLIS Pascal Henri ° Wonck 15/07/1859
z. Natalis Noel & SAUVAGE Marie Catherine echt. BLAFFAR Louise Caroline
woonde in Wonck hoedenmaker
† Maastricht 1915.04.13

DURIA Marie Elisabeth ° Heure-le-Romain 20/04/1914
d. François & VALOIR Marie Agnès echt. ongehuwd
woonde in Heure-le-Romain zonder
† Maastricht 1915.04.14

VAN HERCK Arnoldus Theodorus ° Vucht 19/12/1852
z. Renier & WEUSTENRAAD Maria Catharina echt. LAMMERS Elisabeth
woonde in Vucht dagloner
† Maastricht 1915.04.21

TIELEMANS Anna Maria ° Lier 1/01/1886
d. Petrus Josephus & ARLOTTE Maria Elisabeth echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen kloosterzuster
† Maastricht 1915.04.23

DULIER Clara ° Frameries 14/02/1855
d. Laurent Joseph & CANONNE Amélie wed. PLUSQUIN Jean Baptist en WILLEMS Joseph
woonde in Visé zonder
† Maastricht 1915.04.29

COLLEGE NN ° Maastricht 24/05/1915
k. Jacques Antoine & GEORGES Marie Cathérine
ouders woonden in Haccourt
† Maastricht 1915.05.24

THIRY Hubertus ° Hemiksem 10/02/1901
z. Johannes Hubertus & VAN HOVE Rosalia Josephina echt. ongehuwd
woonde in Hemiksem zonder
† Maastricht 1915.06.01

WILLEMS Jan Hendrik ° Oirsbeek (NL) 28/03/1852
z. Antoon Everard & KOKS Anna Maria Jozefa echt. VAN JOLE Maria
woonde in Antwerpen koetsier
† Maastricht 1915.06.14

DE FASTRÉ Jeanne Wilhelmina Victoria ° Tongeren 17/01/1834
d. Leonard Jerome Chirstoffel & NIHOUL Maria Isabelle echt. ongehuwd
woonde in Tongeren zonder
† Maastricht 1915.06.19

HENSELS Guillaume Hubert ° Lanaken 26/06/1913
z. Joannes Hubertus & THOMASSEN Anna Maria echt. ongehuwd
woonde in Lanaken zonder
† Maastricht 1915.06.19

BARTHELS Maria Eliza Paulina ° Bilzen 7/06/1849
d. Joseph Louis & HECHTERMANS Maria Catharina wed. OPDEBEECK Augustinus Joannes Franciscus
woonde in Bilzen zonder
† Maastricht 1915.06.21

DELRÉE Emile Joseph ° Leignon 22/06/1915
z. Désiré & LECOMTE Ursule Marie Ghislaine echt. ongehuwd
woonde in Leignon zonder
† Maastricht 1915.06.29

JAMOTTE Catherine Victorine ° Houtain-Saint-Siméon 21/03/1851
d. Hubert & LEPOT Marie Joseph echt. LAROSE Laurent
woonde in Houtain-Saint-Siméon zonder
† Maastricht 1915.07.04

VERMAZEN NN ° Maastricht 9/07/1915
k. Henri Gérard & BRONCKERS Maria Elisabeth
ouders woonden in Liège
† Maastricht 1915.07.09

WIJEN Joannes Ludovicus Felix Adauctis ° Zutendaal 30/08/1860
z. Pieter & LEMMENS Henrica echt. FRANÇOIS Marie Anne
woonde in Mouland onderwijzer
† Maastricht 1915.08.12

GERMEAU Michel Hubert ° Boncelles 13/01/1852
z. André & JACQUEMIN Marie Josèphe echt. GODIN Jeanette
woonde in Fexhe-Slins dienstknecht
† Maastricht 1915.08.24

STEVENS Arnold ° Riemst 4/09/1877
z. Willem & PETERS Maria Hubertina echt. ongehuwd
woonde in Riemst metselaar
† Maastricht 1915.09.03

PAULUS Balthazar Joseph ° Visé 4/05/1891
z. Ursmar Odomar & RÖHLING Marie echt. ongehuwd
woonde in Visé bankwerker
† Maastricht 1915.09.14 militair

RUTH Henri ° Maastricht 13/07/1915
z. Julien Guillaume Joseph & MORAY Anne Catherine Sophie echt. ongehuwd
ouders woonden in Wonck zonder
† Maastricht 1915.09.19

FRENAY André Jean Guillaume ° Bombaye 23/05/1892
z. Martin Hubert & BOERSMA Catherine Marie Louise echt. ongehuwd
woonde in Visé gemeenteambtenaar
† Maastricht 1915.09.20

VANDERHALLEN Mathijs Theodoor ° Opgrimbie 23/03/1855
z. Joannes Mathijs & HERMANS Maria Ida wed. JANSSEN Anna Aldegondis
woonde in Opgrimbie dagloner
† Maastricht 1915.09.28

DELNOY Marie Hubertine ° Maastricht 17/10/1861
d. Léonard & MAAS Marie Sibille echt. DELNOOZ Chrétien Mathieu
woonde in Liège zonder
† Maastricht 1915.10.02

MORIAS Guillaume Albert ° Maastricht 28/09/1915
z. Guillaume & RIGO Melanie Pauline echt. ongehuwd
ouders woonden in Tongeren zonder
† Maastricht 1915.10.03

CORTLEVEN Franciscus Wilhelmus ° Maastricht 16/09/1915
z. Theodorus Hubertus & BOLLEN Maria Elisabeth echt. ongehuwd
ouders woonden in Lanaken zonder
† Maastricht 1915.10.02

NAHON Marie Lambertine ° 's-Gravenvoeren 11/09/1874
d. Martin Clément & SIMAR Marie Cathérine echt. ongehuwd
woonde in 's-Gravenvoeren naaister
† Maastricht 1915.10.09

GIERKENS Hubertine ° Sint-Martens-Voeren 26/07/1885
d. Jacques Hubert & BINGEL Marie echt. THIRION Arthur Joseph
woonde in Sint-Pieters-Voeren zonder
† Maastricht 1915.10.14

DERHAEG Gertrude Hubertine ° Neerharen 19/09/1843
d. Gerard & MECHELS Anne Catherine echt. LAMOTE Henri Charles
woonde in Liège zonder
† Maastricht 1915.10.16

AELBERTS Anna Egbertina Josephina ° Boorsem 27/12/1914
d. & AELBERTS Cecilia echt. ongehuwd
woonde in Boorsem zonder
† Maastricht 1915.10.28

JOBÉ Marie Josèphe ° Milmort 10/06/1839
d. Paschal & PARENT Marie Josèphe wed. ANTOINE Jean Louis
woonde in Milmort zonder
† Maastricht 1915.11.17

HEINE Laurent Joseph ° Seraing 14/03/1865
z. Paschal & JACQUEMART Marguerite echt. DISPAS Guilemine Marie Lambertine
woonde in Seraing kantoorchef
† Maastricht 1915.11.22

VAN HEUSDEN Ludovicus ° Gellik 28/01/1851
z. Jan & MAESEN Elisabeth echt. ongehuwd
woonde in Gellik dagloner
† Maastricht 1915.12.03

LARGEFEUILLE Eugénie Edouardine Ida ° Maastricht 25/08/1915
d. Jean Mathieu Léon & ADAM Eva Julienne echt. ongehuwd
ouders woonden in Verviers zonder
† Maastricht 1915.12.04

PLIERS Guillaume Joseph ° Hermalle-sous-Argenteau 13/09/1876
z. Guillaume Joseph & ANSENNE echt. ongehuwd
woonde in Hermalle-sous-Argenteau smid
† Maastricht 1915.12.04

MEYERS Frans Willem Maria Hubertus ° Roermond (NL) 4/11/1836
z. Wilhelmus Andreas Hubertus & STOLTZENBERG Maria Anna echt. JAMINÉ Louise Mathilde Marie
woonde in Tongeren senator
† Maastricht 1915.12.06

LOYENS Willem ° Vlijtingen 25/10/1834
z. Mathijs & VANHERF Gertrudis echt. LENAERTS Maria Catharina Hubertina
woonde in Vlijtingen landbouwer
† Maastricht 1915.12.28

PIRON Marie Catherine ° Roclenge-sur-Geer 9/10/1851
d. Mathieu & LAMBRICHT Marie Louise echt. BEAURIEUX Auguste
woonde in Roclenge-sur-Geer zonder
† Maastricht 1916.01.16

KUIPERS Maria Elisabetha ° Niel-bij-As 31/10/1893
d. Hendrik & MASSY Maria Theresia echt. ongehuwd
woonde in Niel-bij-As zonder
† Maastricht 1916.01.17

PHILIPPET Marie Gertrude ° Heure-le-Romain 4/07/1836
d. Jean Henri & FRÈRE Marie Elisabeth wed. FILLOT Toussaint
woonde in Heure-le-Romain zonder
† Maastricht 1916.01.28

VAN AUBEL Joannes Henricus Michael ° Lanaken 29/01/1855
z. Michael & MARRES Maria Cornelia Hubertina echt. ongehuwd
woonde in Lanaken zonder
† Maastricht 1916.02.17

L'ORTYE Hendricus Hubertus Ludovicus ° Wijnandsrade (NL) 5/12/1849
Joannes Hubertus Ludovicus & echt. SMEETS Barbara
woonde in Mechelen-aan-de-Maas Kaarsenmaker
† Maastricht 1916.02.19

CORSTJENS Paulina Jacquelina Hubertina ° Oud-Vroenhoven (NL) 21/02/1916
Lambertus Hubertus & ROEMANS Joanna Philomena echt. ongehuwd
ouders woonden in Haccourt zonder
† Maastricht 1916.02.21

LORMANS Marie Catherine Hectorine ° Fexhe-Slins-Juprelle 9/05/1868
Jean & DOCHEN Marie Josephine echt. ANTOINE Louis Francois
woonde in Milmort zonder
† Maastricht 1916.02.24

RUYS DE BEERENBROUCK Alfred Edmond ° Tongeren 23/05/1840
Jerome Philippe Marie & de TIECKEN de TERHOVE Emilie Thérèse wed. MICHIELS van KESSENICH Clémence Françoise Hubertine
woonde in Liège Meester
† Maastricht 1916.02.26

OP DE BEECK Jacques Joseph Edouard Jean ° Maastricht 26/02/1916
Charles Joseph Pierre Marie & WARNAUT Anne Marie Idalie echt. ongehuwd
ouders woonden in Bilzen zonder
† Maastricht 1916.03.02

BROERS Hubert Henri ° Moelingen 14/03/1851
Henri & LEJEUNE Marie Anne echt. ongehuwd
woonde in Moelingen landbouwer
† Maastricht 1916.03.22

NIVARD Guillaume ° Houtain Saint Siméon 4/01/1856
z. Mathieu & GOESSENS Marie Elisabeth echt. HUBERT Amélie Marie
woonde in Houtain Saint Siméon hoedenmaker
† Maastricht 1916.03.25

VAN DER ZWAAG Johanna Cornelia Maria ° Maastricht 19/12/1890
d. Hendrik & GRAFF Lucie echt. VAN DEN MAAGDENBERG Adrianus Jacobus Petrus
woonde in Antwerpen zonder
† Maastricht 1916.03.28

DEBORRE Aily ° Wonck 21/03/1839
d. Arnold & BLAFFAR Marie Jeanne wed. VOETS Guillaume
woonde in Wonck zonder
† Maastricht 1916.03.30

DOSSIN Corneil Louis ° Hermalle-sous-Argenteau 12/11/1860
z. Thomas Joseph & VERBEECK Marie Philomène echt. LENOIR Marie Joséphine Pauline Constance
woonde in Liège zonder
† Maastricht 1916.04.02

VAN DEN HEUVEL Petronella Wilhelmina ° Berchem (NL) 5/08/1881
d. Willebrordus & ARRIENS Hendrika echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen kloosterzuster
† Maastricht 1916.04.04

VAN HAVERBEKE Franciscus Ernestus Augustus ° Edegem 27/02/1883
z. Henricus & GYSELINCK Anna Maria echt. VANGEEL Maria Anna Barbara
woonde in Antwerpen bankwerker
† Maastricht 1916.04.15

VANDENBRANDE Albert Franciscus ° Maastricht 2/04/1916
z. Julianus & VAN DEN BOGAERT Maria Leopoldina echt. ongehuwd
ouders woonden in Antwerpen zonder
† Maastricht 1916.04.27

PENDERS Maria Ludovica ° Sint Pieter (NL) 27/01/1883
d. Laurentius Ludovicus & BOURS Helena Hubertina echt. SCHIEPERS Guillaume
woonde in Kanne zonder
† Maastricht 1916.05.02

POELS Maria Theresia ° Beerse 8/05/1879
d. NN & POELS Coletta Francisca echt. VAN WYNSBERGHE Henricus
woonde in Beerse zonder
† Maastricht 1916.05.24

HABETS Theodorus Matheus ° Lanaken 11/02/1884
z. Chritianus & WINTEN Helena echt. ongehuwd
woonde in Lanaken fabrieksarbeider
† Maastricht 1916.08.11

VAN BERKEL Maria Adriana ° Voorburg (NL) 20/01/1880
d. Wilhelmus & VAN BOHEEMEN Maria Antonia echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen kloosterzuster
† Maastricht 1916.08.14

DEMOULIN Marie Elisabeth ° Wandre 21/11/1867
d. Jean Henri & LERUITTE Marie Gertrude echt. MEDAER Gerard Hubert
woonde in Visé zonder
† Maastricht 1916.08.22

PENASSE Lambertine Marie Joséphine Guilline ° Andenne 18/03/1875
d. Joseph Jean-Baptiste & RASQUIN Hortense Joseph echt. SOLOT Cyrille François Joseph
woonde in Liège zonder
† Maastricht 1916.09.02

ANGENOT NN ° Maastricht 6/09/1916
k. NN & ANGENOT Yvonne
moeder woonde in Liège
† Maastricht 1916.09.06

NIESSEN Elisabeth Albertina ° Stevensweert (NL) 2/09/1838
d. Martinus & HUBERS Anna Christina wed. CREEMERS Pieter Hubert
woonde in Liège zonder
† Maastricht 1916.09.17

MEYERS Joannes Antonius ° Opgrimbie 7/02/1863
z. Joannes Antoon & HERMANS Maria Sybilla echt. ongehuwd
woonde in Hermalle-sous-Argenteau dagloner
† Maastricht 1916.09.18

PAUWEN Marie Gertrude Lambertine Charlotte ° Oupeye 28/08/1870
d. Léonard Joseph & LHOEST Marie Agnès echt. DEFFET Gilles Joseph
woonde in Oupeye naaister
† Maastricht 1916.09.25

BOLLEN Albert ° Uden (NL) 10/03/1916
z. Petrus Willem & LAMBRECHTS Maria Anna Josephina echt. ongehuwd
ouders woonden in Liège zonder
† Maastricht 1916.10.03

HUYGENS Philippus Eduardus ° Antwerpen 30/07/1867
z. Leopoldus Ludovicus & REYNS Elisabeth echt. BOURS Anna Maria
woonde in Berchem zonder
† Maastricht 1916.10.08

MICHIELS Joanna ° Oelegem 5/09/1916
d. Guillaume & SLEGERS Catharina Virginia echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen, Kattendijkdok 5 zonder
† Maastricht 1916.10.09

KROLS Noël ° Val Saint Lambert 51 jaar
z. ? & ? echt. ?
woonde in Tilleur metaalbewerker
† Maastricht 1916.10.16

BAMS Pierre ° Maastricht 5/03/1882
z. Pieter Jozef & DRESENS Maria Anna echt. GOFFIN Germaine Eglantine Constantine Thérèse
woonde in Brussel barbier
† Maastricht 1916.10.22

SODY Susanne Elisabeth ° Spa 2/12/1866
d. Pierre & METZ Agnes echt. MARAITE François Joseph
woonde in Liège zonder
† Maastricht 1916.10.23

BERTUS Joseph Hubert ° Eben Emael 15/02/1905
z. Lambert & HALET Marie Elisabeth echt. ongehuwd
woonde in Lanaye zonder
† Maastricht 1916.11.06

LION Anna Maria ° Aubel 27/07/1889
d. François & VAN ROOEE Marie Anne echt. FRANCK Jean Pierre Joseph
woonde in Aubel zonder
† Maastricht 1916.11.28

CHAPELIER Jean François ° Mortroux 22/04/1846
z. Nicolas Joseph & MATHUS Marguerite wed. HEERENS Marie Barbe
woonde in Mortroux zonder
† Maastricht 1916.11.28

SOURBRON Maria Philomena ° Munsterbilzen 21/jul
d. Joannes Josephus & COLLA Clementina echt. ongehuwd
woonde in Munsterbilzen zonder
† Maastricht 1916.12.14

SCURP Marie ° ? ongeveer 80 jaar
d. ? & ? wed. MARIA Louis
woonde in Visé zonder
† Maastricht 1916.12.17

DEBOUS Arnold ° Fexhe-Slins ? 72 jaar
z. Bertrand & TILKIN Marie wed. DOTHÉE Elisabeth
woonde in Roclenge sur-Geer ? hoedenmaker
† Maastricht 1916.12.31

BARTHELS Marie Louise Angèle ° Bilzen 26/05/1851
d. Joseph Louis & HECHTERMANS Maria Catharina Hubertine echt. ongehuwd
woonde in Bilzen zonder
† Maastricht 1917.02.14

GEURTS Beatrix ° Veldwezelt 16/12/1895
d. Servatius & HOUBEN Maria Catherina echt. ongehuwd
woonde in Veldwezelt dienstmeid
† Maastricht 1917.02.18

VANDENBERG Elisabeth ° Boirs 10/05/1888
d. Jacques & MOORS Marie Anne echt. TASSET Florent Henri
woonde in Haccourt zonder
† Maastricht 1917.02.21

TRAS Hendrik Jozef ° Lanaken 16/09/1906
z. Paulus Henricus & BROUNS Maria Catharina echt. ongehuwd
woonde in Lanaken zonder
† Maastricht 1917.02.21

BEYERS Pierre Albert ° Eijsden (NL) 1/04/1915
z. Jean Hubert & PLUSQUIN Marie Stéphanie echt. ongehuwd
woonde in Visé zonder
† Maastricht 1917.02.21

HEYE Joannes Jacobus ° Lanaken 25/05/1890
z. Josephus & BAUSMANS Anna Maria echt. HABETS Maria Cornelia
woonde in Lanaken dagloner
† Maastricht 1917.02.23

SMITZELAER Arthur ° Liège ? 23 jaar 8 maanden
z. Samuel & VANSTRAATEN Cécile echt. ongehuwd
woonde in Brussel reiziger
† Maastricht 1917.03.13

DROSSAERT Josephus ° Hingene 21/03/1859
z. Philippus Jacobus & DE WACHTER Maria Victoria echt. PINTENS Maria Elisabeth
woonde in Hingene schipper
† Maastricht 1917.03.28

DELIÉGE Florent Pierre Henri Joseph ° Warsage 8/09/1913
z. Jean Joseph & MARLET Marie Barbe Henriette echt. ongehuwd
woonde in Warsage zonder
† Maastricht 1917.04.08

ROUSSEAUX Anne Catherine ° Hermalle-sous-Argenteau 6/01/1845
d. Jacques Noël Joseph & GAILLARD Jeanne echt. LAGASSE François Joseph Auguste
woonde in Visé zonder
† Maastricht 1917.04.18

VAN STICHELEN Carolina Francisca ° Roeselare 28/09/1905
d. Frans Alfons & SEGERS Josephina Maria echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen zonder
† Maastricht 1917.04.27

NÉE Augustin ° Warquignies 22/10/1889
z. Augustin & CROMBEZ Florine echt. ongehuwd
woonde in Warquignies mijnwerker
† Maastricht 1917.05.01 militair

KLASSEN Coleta Maria ° Maastricht 25/03/1915
d. Donné & GODFROID Philomena echt. ongehuwd
ouders woonden in Rekem zonder
† Maastricht 1917.04.30

PAULISSEN Leopold Arnold ° Maastricht 27/04/1917
z. Jean & VANBRABANT Marie Léonie echt. ongehuwd
ouders woonden in Hermée zonder
† Maastricht 1917.05.01

ROEF François ° La Louvière 17/05/1874
z. Jean Joseph & RAVACHE Idalie echt. VAN POOTER Alix Elisa Marie
woonde in Sint-Jans-Molenbeek schipper
† Maastricht 1917.05.02

VEUGEN Marie Rosalie ° Lanaken 11/11/1862
d. Johannes Hubertus Ignatius & ENGELBERT Maria Joanna echt. VIELVOYE Laurent Joseph Noel
woonde in Liège zonder
† Maastricht 1917.05.10

VAN GOETHEM Maria Francisca ° Heerlen (NL) 5/04/1917
d. NN & VAN GOETHEM Adriana Clasima echt. ongehuwd
moeder woonde in Vucht zonder
† Maastricht 1917.05.14

MICHEL Marie Jeanne Joséphine ° Visé 18/01/1857
d. Jacques Joseph & AHN Catherine Marie wed. MARTIN Jacques-François Joseph
woonde in Visé zonder
† Maastricht 1917.05.16

HERMANS Elisabeth Maria Hubertina ° St. Pieter (NL) 4/02/1901
d. Otto Eduard Hubertus & BRAKEN Maria Sophia Hubertina echt. ongehuwd
woonde in Bree zuster Ursulinen
† Maastricht 1917.05.22

SEVERIJNS Hubertus Leonardus ° Maastricht 8/06/1856
z. Joannes Josephus & TEUNISSEN Maria Paulina echt. CRETS Anna Maria
woonde in Grivegnée meubelmaker
† Maastricht 1917.05.25

JOESOFOVITSCH Jan Hendrik ° ? 21 jaar
z. ? & ? echt. ongehuwd
woonde in ? beroep ?
† Maastricht 1917.06.04 militair

BADA Josué Samuel Joseph ° Lamine 14/03/1881
z. Joseph & GUISET Elisabeth echt. MOYAERTS Marie Dieudonné Louise
woonde in Lamine ijzerschilder
† Maastricht 1917.06.15 militair huw Remicourt 24/12/1904

VIELVOYE Laurent Joseph Noel ° Liège 11/03/1857
z. Laurent Joseph & BROCHARD Marie Cathérine wed. VEUGEN Marie Rosalie
woonde in Liège rentenier
† Maastricht 1917.07.13

KRÜGER Frédérique Christine ° Moresnet ? 56 jaar
d. Carl Friedrich & MIESSEN Anne Marie wed. KIRCH Jean Chrétien
woonde in Welkenraedt zonder
† Maastricht 1917.07.25

WALTHERY Yvonne Catharine Marie ° Liège 2/06/1904
d. Joseph & BOULANGER Marie echt. ongehuwd
woonde in Seraing zonder
† Maastricht 1917.08.02

HOUBEN Maria Catharina ° Boorsem 22/10/1887
d. Joannes Hendrik & POLHEIM Wilhelmina echt. BECKERS Joannes Andreas
woonde in Lanaken zonder
† Maastricht 1917.08.06

wordt vervolgd

Geschreven door Renic om 00:00 Reageer op dit bericht

Woensdag 15 april 2026

WO I Vluchtelingen overleden in Nederland - Provincie Noord-Brabant (5)

BV2

Vluchtelingen overleden in Nederland WO I
Provincie Noord-Brabant

Goirle

VAN ENGELEN Pieter Willem Anna ° Antwerpen 6-8-1914
z. Antonius Hendrikus & POULUSSEN Catharina Elisabeth Maria echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen, Jordaenstraat 80 zonder
† Goirle 1914.10.21

LAUWERIJS Hendrik ° Antwerpen 8-7-1912
z. Carolus Josephus & JOOSEN Joanna Catharina echt. ongehuwd
woonde in Turnhout zonder
† Goirle 1914.10.23

GEENEN NN ° Goirle 27-10-1914
d. Leopoldus & JULIEN Josephina Maria
ouders woonden in Turnhout
† Goirle 1914.10.27

LECONTE NN ° Goirle 20-1-1915
z. Paulus Carolus Eugenius Cornelius & DE SCHEPPER Jeanne Maria Gislena
woonde in Antwerpen
† Goirle 1915.01.20

PITTOORS Jacobus Albertus ° Goirle 26-1-1915
z. Henricus Franciscus Modestus & DEVOLDER Maria Joanna echt. ongehuwd
woonde in Turnhout zonder
† Goirle 1915.08.05

VAN DEN AMEEL Kamiel Karel Christiaan Albert Aloys ° Goirle 4-4-1915
z. Jules Joseph & VAN BEURDEN Maria Melania echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen zonder
† Goirle 1915.09.23

DEVOLDER Maria Joanna ° Turnhout 26/01/1887
d. Josephus & SCHOENMAEKERS Maria Catharina echt. PITTOORS Henricus Franciscus Modestus
woonde in Turnhout zonder
† Goirle 1916.02.29

Grave

BATEN Anna Catharina ° Putte (NL) 8/04/1855
d. Dominicus & POLEN Anna Maria Clasina echt. ongehuwd
woonde in Schoten zonder
† Grave 1917.06.04

JONCKHEER Joanna Carola ° Antwerpen 24/06/1864
d. Joannes Franciscus & VAN SCHOOR Maria Helena echt. ODEURS Alexander
woonde in Antwerpen zonder
† Grave 1917.06.26

TOTTÉ Julia Dorothea Elisabeth ° Ossenisse (NL) 24/08/1870
d. Johannes & VAN SIKKELERUS Cecilia echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen zonder
† Grave 1917.08.01

Halsteren

BAUGNIET Joanna Adelina Amata Victorina ° Antwerpen 29/03/1881
d. Florentinus Jacobus Henricus & MANCEAU Victorine Marie Joanna echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen winkelierster
† Halsteren 1914.10.12

VAN DEN BRANDE Karel ° Blaasveld 7/08/1914
z. Henricus & VAN ROEY Maria Philomena Ludovica echt. ongehuwd
woonde in Blaasveld zonder
† Halsteren 1914.10.14

NYS Augustinus ° Berlaar 17/06/1914
z. Lodewijk & DE DONDER Rosalia Constantia echt. ongehuwd
woonde in Berlaar zonder
† Halsteren 1914.10.18

PEPERMANS Ida Mathilda ° Duffel 26/09/1914
d. Florimondus & MEYS Maria Josephina echt. ongehuwd
woonde in Duffel zonder
† Halsteren 1914.10.21

DE WIN Ludovica Mauritius Maria Philomena Joanna Clementina ° Bergen op Zoom 12/10/1914
d. Josephus Eduardus & BOON Maria Cornelia Bertha echt. ongehuwd
ouders woonden in Blaasveld zonder
† Halsteren 1914.10.25

HOECKX Albert Nikolaas Georges Raymond ° Schoten 15/09/1914
z. Gaspar & VAN ROMPAEY Philomena echt. ongehuwd
woonde in Schoten zonder
† Halsteren 1914.11.10

VAN DEN EYNDE Aloys Lodewijk ° Antwerpen 22/07/1911
z. Gregorius Rochus & VAN DE KERKHOF Pauline echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen, Hesseplein 9 zonder
† Halsteren 1915.06.12

SUIKERBUIK Mathilde Maria ° Halsteren 3/06/1917
d. Franciscus & CLEEREN Johanna Catharina Maria echt. ongehuwd
ouders woonden in Antwerpen zonder
† Halsteren 1917.11.29

VERCAUTEREN François ° Halsteren 12/04/1917
z. Jan Lodewijk & VAN DEN BOGERT Petronella echt. ongehuwd
ouders woonden in Antwerpen zonder
† Halsteren 1918.04.04

Heeze

TORFS Magdalena ° Aarschot 30/09/1904
d. Joannes Jacobus & GASTEN Regina echt. ongehuwd
woonde in Aarschot zonder
† Heeze 1917.05.13

Helmond

VAN LAERHOVEN Yvonne Antoinette Josepha ° Antwerpen 21/07/1914
d. Petrus Josephus & SPRUYT Camilla Maria Josepha Philomena echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen, Dijlestraat 46 zonder
† Helmond 1914.11.06

VERRYCKEN Melania ° Rumst 2/05/1855
d. Joannes Baptista & BERGHS Maria Theresia wed. CALLENS Edmondus Cornelius en BOOTTS Eugenius Egidius
woonde in Kontich zonder
† Helmond 1914.11.08

VERBRUGGE Elisabeth ° Antwerpen 14/08/1912
d. Joannes Josephus & LE BECK Joanna Catharina Angelica echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen, Kattenstraat 29 zonder
† Helmond 1914.11.12

VAN DER MEULEN Marguerita Marie Joseph ° Lokeren 15/05/1890
d. Jacobus Hubertus & DE SMET Theresia Josepha echt. ongehuwd
woonde in Lokeren zonder
† Helmond 1915.01.08

JANSSEN Elise Pauline ° Elberfeld (D) 23/08/1836
d. Pierre Jean Bernard & MATTHYS Constance Philippine Jeanne wed. MERTENS Désiré Philippe Jean
woonde in Mechelen zonder
† Helmond 1915.01.18

VAN HOUTTE Josephine ° Antwerpen 11 maanden
d. Louis & KAULEN Johanna Maria echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen zonder
† Helmond 1915.04.01

STERKENS Willemijna ° Princenhage (NL) 29/12/1858
d. Franciscus & JORDAANS Petronella echt. ongehuwd
woonde in Lier religieuse
† Helmond 1915.10.17

Heusden

BOSSAERS Josephus Joannes ° Antwerpen 5/08/1838
z. Petrus Josephus & VROMAN Joanna Carolina echt. STRUYF Florentina Catharina
woonde in Antwerpen zonder
† Heusden 1914.10.19

Hilvarenbeek

VLAMINKS Antonia Maria ° Tilburg 20/02/1831
d. Henricus & JACOBS Adriana echt. ongehuwd
woonde in Lier zonder
† Hilvarenbeek 1915.01.30

FIERS Jacoba ° Hooge en Lage Mierde 30/01/1838
d. Lambert & VINGERHOEDS Allagonda wed. HEYLEN Leopold
woonde in Antwerpen zonder
† Hilvarenbeek 1915.03.27

MAES Petrus Franciscus Xaverius ° Antwerpen 28/09/1839
z. Petrus Joannes Antonius & PUERS Anna Theresia echt. ongehuwd
woonde in Edegem pastoor
† Hilvarenbeek 1915.04.13

WIJGERS Joannes Alphonsus ° Turnhout 3/03/1855
z. Josephus & JANSEN Joanna echt. VAN DE NOSTRUM Antonetta
woonde in Antwerpen bediende
† Hilvarenbeek 1915.06.07

VAN ROOIJ Johanna ° Hilvarenbeek 26/06/1833
d. Adriaan & DAMEN Johanna wed. HENDRIKX Adrianus
woonde in Turnhout zonder
† Hilvarenbeek 1917.07.03

AERTS Maria Ludovica ° Turnhout 8-7-1903
d. Frans Wilhelm & VERBEECK Theresia Josepha echt. ongehuwd
woonde in Turnhout tijdelijk te Tilburg zonder
† Hilvarenbeek 1918.08.12

Hooge en Lage Mierde

SANNEN Frans ° Mol 16/08/1857
z. Joannes Baptista & HOOYBERGHS Anna Catharina echt. VAN ROEY Francisca
moeder woonde in Mol hovenier
† Hooge en Lage Mierde 1915.01.11

DIERCKX NN ° Hooge en Lage Mierde 22/11/1915
k. DIERCKX Eugenie Isabelle
woonde in Ravels
† Hooge en Lage Mierde 1915.11.22

Hooge en Lage Zwaluwe

SMOUTS Maria Catharina ° Hoogstraten 4/02/1822
d. Adrianus Franciscus & LEESTMANS Jacoba wed. GIBENS Petrus Norbertus
woonde in Borgerhout zonder
† Hooge en Lage Zwaluwe 1914.11.10

VERBEEMEN Anna Catharina Antonia ° Putte 15/01/1858
d. Joannes & DECKERS Maria Catharina echt. BORRÉ Joannes Augustus
woonde in Putte Beenhouwster
† Hooge en Lage Zwaluwe 1915.09.15

Hoogeloon

MARIËN Jan Frans ° Berlaar 20/05/1914
d. Jozef Alfons & ESKENS Paulina Irma echt. ongehuwd
woonde in Berlaar zonder
† Hoogeloon 1914.10.25

Huijbergen

VAN EEKELEN NN ° Huijbergen 11/10/1914
z. Johannes Petrus & VAN GINDEREN Maria Adriana
ouders woonden in Essen
† Huijbergen 1914.10.11

VAN HOUT Isabella Bertha ° Berlaar 30/06/1887
d. Josephus & LAMOTTE Victoria Paulina echt. ongehuwd
woonde in Berlaar zonder
† Huijbergen 1914.10.13

MARIËN Frans Corneel ° Lier 4/05/1914
z. Franciscus Ludovicus & VAN DE VELDE Maria Christina echt. ongehuwd
woonde in Lier, Hagenhoeksche steenweg 108 zonder
† Huijbergen 1914.10.12

Klundert

TUYPENS NN ° Klundert 5/11/1914
d. Jan & LERNONS Joanna
ouders woonden in Mechelen
† Klundert 1914.11.05

TUYPENS NN2 ° Klundert 5/11/1914
d. Jan & LERNONS Joanna
ouders woonden in Mechelen
† Klundert 1914.11.05

MOENS NN ° Klundert 23/11/1914
d. Josephus Alfridus & BOTTY Germaine Clémence
ouders woonden in Antwerpen
† Klundert 1914.11.23

ROMBOUTS Joanna ° Putte 3/03/1843
d. Joannes & HOLEMANS Anna Catharina Dorothéa wed. DE GROOF Paulus Josephus
woonde in Mechelen zonder
† Klundert 1915.04.22

Leende

ROUX Anna Mechtildis ° Genk 5/10/1889
d. Petrus Joannes & CHRISTEYNS Maria Agnes echt. CRIJNS Joannes Matheus
woonde in Genk zonder
† Leende 1918.07.12

Linden

KEMP Henricus Charles Maria ° Deurne 15/06/1914
z. Petrus Carolus & VANDERDONCKT Leonia Pelagia echt. ongehuwd
woonde in Deurne zonder
† Linden 1914.10.22

Loon op Zand

HUYGHE Victor ° Wetteren 3/04/1944
z. Petrus Jacobus & ACKERMAN Theresia echt. ongehuwd
woonde in Wetteren zonder
† Loon op Zand 1914.10.23

Maarheeze

DAEMEN Josephus Franciscus ° Maarheeze 8/03/1917
d. Joannes Ludovicus & VAN HOLZAETS Maria Elisabeth Antonia echt. ongehuwd
ouders woonden in Hamont zonder
† Maarheeze 1917.03.20

Made en Drimmelen

DE BECKER Jacobus Henricus Albertus ° Made en Drimmelen 30/12/1914
z. Henricus Franciscus & VAN ZWOL Huiberdina echt. ongehuwd
ouders woonden in Werchter zonder
† Made en Drimmelen 1915.04.05

Moergestel

DIERCKX Paulina Catharina ° Tielen 25/01/1847
d. Franciscus & VAN OECKEL Joanna Julia echt. EGGERS Joannes Gerardus Victor
woonde in Lichtaart zonder
† Moergestel 1915.04.26

Nieuwkuijk

VANSEER Joannes Petrus ° Herentals 5/02/1913
z. Matheus & HAESENDONCKX Elisabeth echt. ongehuwd
woonde in Tongeren zonder
† Nieuwkuijk 1914.10.29

VANSEER Maria Catharina ° ? 3 jaar
d. Matheus & HAESENDONCKX Elisabeth echt. ongehuwd
woonde in Tongeren zonder
† Nieuwkuijk 1914.10.31

VAN MECHELEN Petronilla Josepha ° Turnhout 6/01/1913
d. Joannes Baptista & BELMANS Maria Rosalia echt. ongehuwd
woonde in Turnhout zonder
† Nieuwkuijk 1914.11.05

VAN MECHELEN Josephus Augustinus Virgina ° Borgerhout 12/08/1913
z. Ludovicus Franciscus & RAEYMAEKERS Rosalia echt. ongehuwd
woonde in Borgerhout, Turnhoutsebaan 366 zonder
† Nieuwkuijk 1914.11.10

GILIS Maria Anna ° Turnhout 1/03/1914
d. Joannes Baptista Josephus & COMPEERS Maria Catharina echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen ? zonder
† Nieuwkuijk 1914.11.10

DRIESEN Augusta Maria Francisca ° Turnhout 31/01/1914
d. Carolus & VEKEMANS Maria Elisabeth echt. ongehuwd
woonde in Turnhout zonder
† Nieuwkuijk 1914.11.14

CAUWENBERGHS Joseph ° Nieuwkuijk 11/12/1914
z. Jacobus Ludovicus & DRAECKX Anna Catharina Victoria echt. ongehuwd
ouders woonden in Hever zonder
† Nieuwkuijk 1915.01.04

VERHAEREN Paula Coleta ° Antwerpen 16/02/1914
d. Victor Joannes & FERDINANDUS Mélanie Maria echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen, Gasstraat 9 zonder
† Nieuwkuijk 1915.02.24

VAN DE VELDE Sophia Francisca ° Werchter 25/05/1850
d. Jean François & VAN BRUSSELEN Anne Catherine wed. WITTEMANS Henricus Benedictus
woonde in Werchter zonder
† Nieuwkuijk 1916.04.03

Nuenen, Gerwen en Nederwetten

EERKENS Eduardus ° Nistelrode (NL) 21/10/1916
z. Nikolaas & HENRARD Petronella echt. ongehuwd
ouders woonden in Hasselt zonder
† Nuenen, Gerwen en Nederwetten 1917.01.06

Nuland

DEN OUDEN Elisabeth Cornelia Huberdina ° Tilburg (NL) 18/09/1871
d. Hubertus Zeger Placidus & TOTEN Arnolda Cornelia echt. CAARLS Hermanus Wilhelmus Johannes
woonde in Borgerhout zonder
† Nuland 1918.02.08

Oerle

VAN HOORN Cornelia Adriana Maria ° Drunen (NL) 9/05/1854
d. Martinus & DE KRUIJFF Wilhelmina echt. ongehuwd
woonde in Borgerhout zonder
† Oerle 1914.11.19

Oirschot

LUIJKX Johanna Cornelia ° Etten-Leur (NL) 25/10/1846
d. Adrianus Marinus & VAN DEN EIJNDEN Elisabeth echt. ongehuwd
woonde in Lier Religieuze
† Oirschot 1917.02.02

wordt vervolgd

Geschreven door Renic om 00:00 Reageer op dit bericht

Zondag 8 maart 2026

Ons Oorlogsdagboek 1914-1919 (15)

BV2

Ons Oorlogsdagboek 1914-1919

door Jan De Belser

deel 15

Bl.106

De 17 j. zoon van den heer Cassiers is in Engeland, waar hij bij nabestaanden verbleef, door de overheid tot legerdienst opgeëischt. Waarom is hij niet naar Holland uitgeweken zooals zijn oudere broeder!!!

3. Onze leerling Jos Busschots toont ons brieven en een portret van zijn broeder Frans, vrijwilliger aan het front. Frans, alhoewel nog jong ziet er een flinke kerel uit, met open gelaat dat vastberadenheid verraadt. Kleeding: wel passend vest tot beneden de heupen, hoog aan den hals sluitend met smallen opstaanden kraag, 5 knoppen op een rij; broek ietwat op zijn kortste; klak met tamelijk groote vooruitspringende klep. Te midden der lenden lederen riem met 5 patroontasschen door een breeden riem over den nek, bij wijze van kruiriem, opgeheven. Geweer met bajonet aan de zijde. Waardige houding die een dapper gedrag voorspelt.

4. Van de pas aangekomen bezetting van Melcauwen, wederom grijzen, maar bejaarde mannen, die volgens sommigen met de Duitsche.krijgers van vroeger niet te vergelijken zijn, woonden heden 2 manschappen de vroegmis en 1 de hoogmis bij. - Frans Lens, kerkmeester, vertelt dat eenige van de aangekomen soldaten geroepen om tusschen te komen bij een relletje met hevige ruzie tusschen gebuurvrouwen, gisteren avond, na onderzoek daar gauw een eind aan gesteld hadden.

Naar Schriek Moeder is tevreden te huis te zijn; “nergens slaapt men zoo gerust als in eigen nest” zegt ze (na 10 maanden afwezigheid). Broeder Isid. verhaalt zijne reis; verblijf in Frankr., Engel. en Holland.

Nieuws van het front: Leon Meulemans (Heyst-Goor) zegt ons dat den zoon van Fr. De Haes, en de 2e zoon van hr. Jos. Bruyninckx (oud-onderw) onlangs aan de IJser gesneuveld zijn; de laatste, hulponderw. te Relegem (Brab.), werd, terwijl hij als brancardier eenen gewonde vermaakte door een shrapnel doodelijke gekwetst. De beide zoons van L. Meulemans stellen het nog goed. — Vrouw Louis Winkelmans vraagt ons of wij in Lier geen onderw. Dankaerts hebben gekend. Zij zegt in "Ons Lier", het eenig nieuwsblad dat in Lier verschijnt, te hebben gelezen, dat voornoemden onderw. bij 't wegbrengen van een gekwetste, door een bal die hem hals en keel doorboorde, is gevallen. - Te Beersel weet men van twee gesneuvelden, op Grashei van 6 of 7.

Heden Beersel-Kermis: In een café tegenover de brouwerij hooren wij dansmuziek, "en 3 broeders der bazin, zegt men ons, zijn in den slag ! - De schietoefeningen op den berg aldaar hebben maar 4 dagen: Vrij-, Zater-, Maand- en Dinsdag, geduurd. Het verkeer op de prov. baan was onder de oefening niet verboden, maar afgeraden. - Alles is er reeds verdwenen.

5. Dat er tot zelfs in 't plaatselijk steunkomiteit gekonkelfoesd wordt, blijkt uit het volgende: Terwijl wij de aangeplakte naamlijst van de werkloozen, steun A, Heikant, staan te overzien, komt Jef Van Hout ook eens zien en zegt al spotlachend: "Ha! dat zijn nu de bedeelden uit het zoutvat; zij hebben getrokken en wij en anderen hebben er mogen voor werken! Nu mogen zij ook eens marcheeren!" Leop. Winkelmans, onze gebuur, deelt ons mee, dat voornoemde 24 pers. in 't geheim onderstand hadden genoten, zonder daarvoor werk te leveren, ten gevolge eener klacht aan 't hoofdkomiteit moeten ze hunnen verworven onderstand nu gaan verdienen. Onze leerl. Jules Laureys: "Gisteren wilden “ze", op den Dries gaan "spel houden", omdat het Beersel-Kermis is, maar de Duitschers.waren er gauw bij om het te verbieden. "Naar de kramen gaan en suikergoed koopen wel, maar niet spelen en dansen", zegden zij.

6. Naar Heyst om een velopas. - Het "passen-bureau", is verplaatst naar de Bergstraat, 132. De bedienden deelen ons daar mee dat passen voor rijwiel, tram- en treinverkeer van morgen af te Mechelen afgeleverd worden.

Een en ander uit Heyst: Bij de not. Scheurmans hebben de barbaren ook sporen achtergelaten: Den neus van een groot borstbeeld des Konings afgeslagen, het blad van een bureau-ministre stuk gezaagd of gebroken, beeldwerk verbrijzeld, enz. — De heer Dokter Brems, lid van de Best. Deputatie, zegt dat 't Bestuur te Antw. zijn werk verricht als te voren, maar alles onder Duitsch toezicht en dat zulks onverdraaglijk is. - Van de zonen des Burgemeesters is niemand bij 't leger, van die des heeren Vrederechters zijn er 3 onder de wapens gegaan: Een is tot luitenant bevorderd, een ander in Holland geïnterneerd, is daar ontvlucht en naar het leger teruggekeerd. - De hr not. Scheurmans heeft vernomen, dat de Duitschers met een millioen mannen tegen Maubeuge zouden oprukken. - Sus Vetters (in 't baanwachtershuisje tegen de straat van Werft) zegt ons dat nabij zijn woning een 7 tal bommen uit Lier of Kessel zijn ontploft; twee ervan hebben op den spoorweg riggels en dwarshouten uitgeworpen. Deze projectielen werden zonder twijfel afgezonden op den vijand, die zijn kanons op 't weiland tusschen den buurtsteenweg van Werft en de hoeve van Jos. Vertommen (bewoners Stuyck) opgesteld had. Deze hoeve werd fel beschadigd door 't gedaver. - Verleden week en gisteren zijn treinen met soldaten en paarden in de richting van Aerschot gepasseerd. - Een reiziger uit Antw. zegt dat een zware slag aan gang is.

7. Schier dag en nacht is hier verkeer op de baan: meestal lichte, maar zwaarbevrachte rijtuigen uit het Hageland, van Diest en omstreken naar Antwerpen toe, wij denken van boter- eieren en andere kooplieden.

Geburen deelen ons mee dat het kanon gisteren in Z.W. richting fel heeft gebulderd.

Naar Kon.-Hooickt ter raadpleging van de algem. lijst der leerplichtige kinderen. - De hr gemeentesecret. aldaar, die tijdens zijn vlucht ook in Brugge vertoefde, zegt ons, dat naar mededeeling van Duitsche overheden de stad Brugge aan het front ligt, dat 't etappengebied Brugge-Gent verplaatst is Gent-Antw.

Bl.107

dat Duitsche kanons te Roeselare opgesteld zijn; dat de Engelsche bladen onder strenge censuur staan als de onzen, en men daar, naar 't zeggen deze week uit Engeland weergekeerden Hoycktenaar, zoo weinig van den toestand kent als wij hier; dat, naar beweerd wordt, alle Belgische vluchtelingen Holland zouden moeten verlaten.

Het woonhuis desr onderwijzers is geweldig beschadigd; zes projectielen zijn er door heen gegaan; scherven en ballen van shrapen. steken in deuren, ramen en omlijsting.

Duitsche krijgers zijn heden bezig den koperen telefoondraad met toebehoorten weg te nemen. – Een Heystsche reisgezel bevestigt ons dat men over ongeveer 14 dagen op 't punt is geweest het fort van Lier op te blazen, dat slechts op 't laatste oogenblik, toen alles in gereedheid was, tegenbevel kwam.

8. Eerste dag sedert maandag, waarop wij volstrekt niets, nieuws, noch waarheid, noch leugen, hooren vertellen. Moge het spreekwoord "geen nieuws, goed nieuws" bewaarheid worden!

9. Gedurig aan komen stoffelijke bewijzen de plichtigheid van zekere lieden van "vroeg te huis" bevestigen; Zuster Ther. deelt ons mee dat de kinderen van Skv., ter schole komen met voorschooten vermaakt uit maagdekenskleederen uit de kleerkamer bij de Zusters. De vrouwen van Snmrg. Svdf. hebben daar ook hun aandeel gezocht. Bij hunne thuiskomst troffen de zusters op hunne koer Snmrg. aan, welke daar niets vergeten had.

Dezen nacht werden bij Jos. Lambrechts, die bij 't vernemen van ongewoon gerucht tot 2maal toe was opgestaan, een zeker aantal hoenders gestolen.

10. Bij Sus Mertens, zegt men, zijn gisternacht hespen en spek uit de schouw gaan vliegen: Morgen, 1e dag onzer jaarlijksche kermis zal aan zekere tafels goed gevierd worden; kiekens en hesp zullen wel bijval hebben.

Juul Nauwelaerts zegt, dat men te Mechelen (Groote markt) passen kan bekomen voor alle richtingen, ttz. verschillende steden of dorpen op eenzelfde blad(?) geldig van 1 tot 30 dagen tegen betaling van 1 M. – De heer Jos. Bouwen, gemeentesecr. te Kessel: "Gisteren werd aangeplakt, dat voor gespan, trein en tram geen pas meer geëischt wordt, en veloverkeer binnen de gemeente zonder pas toegelaten is." Te Lier in de nieuwe kazerne levert men ook passen af. – Te Putte maken de Duitschers jacht op de passen der velorijders.

2 Duitsche krijgers van Melcauwen komen aangewandeld, blikken nieuwsgierig in onzen tuin en blijven eindelijk staan, waar wij druivelaars aan 't innijpen zijn. Zij zeggen uit de Rijnstreek te zijn, waar veel druiven gekweekt worden. Er weldra loopt het gesprek over alle andere zaken. Wij voelen dat ze mededeelzaam zijn en schijnbaar openhartig – over de verwoesting van Leuven en Tienen, waar ze verbleven hebben; ze vragen of de pastorij in brand geschoten of aangestoken is, klagen fel over 't voortduren des oorlogs, denken dat zij bij gebeurlijken terugtocht elk stukje grond hardnekkig zullen moeten verdedigen, – deelen ons mee dat enkelen hunner makkers sedert het begin des oorlogs voor enkele dagen naar huis geweest zijn. Een hunner pas weergekeerd, zegde dit niet meer te doen, wijl het afscheid te droevig is; zijn oudste kind wilde hem te huis niet lossen; hij wendde daarop naar de stad te moeten gaan en beloofde weer te keeren, maar zal dat! Een onzer twee sprekers houdt winkel en is vrachtvoerder met 2 paarden, waarvan nog 1 op stal is gebleven.

11. Naar St-Kath. Waver. Op 't veld achter den afgebrande steenen molen te Putte bemerken wij in een hoogen canada een "Kraaiennest" (zoo hooren wij dit noemen door het volk) van 3 verdiepingen; halverwege de takken, beneden en boven in het takgestel. – Op de "Zoetewei" liggen nabij het eind van den Kiezelweg, 2 huizen afgebrand en een gansch doorschoten; een zware eiken strunk is op 1 m. boven den grond door een projectiel overgeslaan. – Bij 't naderen van de puinen van 't Waver Klooster rijzen in onze verbeelding allerlei feiten op uit het verleden: lastige studie, kommervolle examen, blijde ontspanning, vreugdevolle bezoekdagen voor onze kinderen, .... hun verhaast vertrek en het schier onherstelbaar verlies van de vrucht van zooveel arbeid en moeite! – "Zoo zonk uw grootheid, ijdel.... nu God door oorlog sprak! ... uw paleis stoof... uw trotsche torens storten neer!", naar Rafk. woord: "de luxe, die pracht, die trotsheid is overdreven, dat zal niet blijven duren!" – Ter 6uremis in de crypte van de Kerk der ZZ. Ursulinen, – deze kerk, een juweeltje, is gespaard gebleven. – Onder dit reusachtig Kerkgebouw, gewelf in steen en ijzer, door zware arduinen zuilen gedragen, zit eene ingetogen menigte bidden tot... behoeding tegen verder onheil? Hier zaten ook eens onze kinderen. – Velen naderen ter H. Tafel. De mis wordt gezongen voor de geloovigen met begeleiding van harmoniumspel. De kerkel. diensten verricht door E.E.H.H.P. en Ond. der parochie. – Tusschen kale en afbrokkelende muren sierlijke bloemperken.

Bij hr. Frans Uiterhoeven te Kath. Waver vinden wij meerdere stukken voor onze verzameling. – Mej. Mar. Landmeters brengt bezoek (aan onze afwezige kinderen). Zij verhaalt van hare vlucht, haar verblijf te Kortrijk, haar terugkeer, en... een tafereeltje uit von Donops regeering te Heyst: "Zekeren dag passeerde zij eens voorbij de statie aldaar." Op het plein vóór het statiegebouw, zegt ze, zat een Duitsche trommelaar op de knieën eene marsch te slaan. Rond hem reed hr von Donop op zijn paard, dat naar zijn zin niet genoegzaam trippelend of trappelend op die muziek kon marcheeren, – want hij keerde en draaide, gromde en bromde, gebood zijnen trommelaar "vlugger",

wordt vervolgd

Geschreven door Renic om 00:00 Reageer op dit bericht

Maandag 23 februari 2026

WO I Vluchtelingen overleden in Nederland - Provincie Utrecht (1)

BV2

Vluchtelingen overleden in Nederland WO I
Provincie Utrecht

Amersfoort

LEENAERTS Maria ° Boechout 26/01/1914
d. Franciscus & BAEKELMANS Maria Catharina echt. ongehuwd
woonde in Boechout, Heuvelstraat 699 zonder
† Amersfoort 1914.11.03

DUMONT NN ° Amersfoort 26/11/1914
k. Arthur & HAUTOIS Victoria
ouders woonden in Morlanwelz
† Amersfoort 1914.11.26

SMOLDERS Germaine Fernande Augustine Marie ° Berchem 27/08/1914
d. Alfred Alexis & DUHEM Jeanne Marie Julienne echt. ongehuwd
woonde in Berchem, Daenenstraat 43 zonder
† Amersfoort 1914.12.01

DE HERDT Philippus ° Antwerpen 05/10/1884
z. Ferdinandus & LAUREYS Maria Francisca echt. CEULEMANS Rosalia Josepha
woonde in Antwerpen diamantslijper
† Amersfoort 1914.12.03 militair

HONNOREZ Clemens Henricus Leo Ghislenus ° Korbeek-Dijle 25/02/1884
z. Alfred Benedict Ghislenus & FAGOT Maria Josephina echt. RONDOU Antonetta
woonde in Korbeek-Dijle bediende
† Amersfoort 1914.12.03 militair

DE BRUYN Karel Joris Clementina ° Boom 25/06/1913
z. Joseph Leonard & NEELS Emma Joanna echt. ongehuwd
woonde in Boom, Advokaatstraat 37 zonder
† Amersfoort 1914.12.10

DEHASPE Alfred Jean Baptiste ° Soignies 2/08/1882
z. Emile Joseph & TELEMANS Albertine wed. MANDART Juliette Léocadie
woonde in Soignies dagloner
† Amersfoort 1914.12.16 militair

LEENAERTS Gustaaf ° Boechout 4/09/1912
z. Franciscus & BAEKELMANS Maria Catharina echt. ongehuwd
woonde in Boechout, Heuvelstraat 699 zonder
† Amersfoort 1914.12.18

VAN ASSCHE Carolina Joanna ° Antwerpen 9/06/1914
d. Philip Albert & PEETERS Felicia Josephina echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen, Breedestraat 41 zonder
† Amersfoort 1914.12.28

SCHOFFELEN Marcellus Franciscus ° Borgerhout 15/08/1913
z. Charles Theodore & LENAERS Amelia Petronella echt. ongehuwd
woonde in Borgerhout, Leopoldstraat 95 zonder
† Amersfoort 1914.12.28

ROCK NN ° Amersfoort 11/01/1915
k. Arthur Joseph Marie & PIRLOT Marthe
ouders woonden in Brussel
† Amersfoort 1915.01.11

LAUWERS Bertha Francina ° Blaasveld 25/08/1913
d. Petrus Joannes & NEUTJENS Anna Maria echt. ongehuwd
woonde in Blaasveld, Steenweg 34 zonder
† Amersfoort 1915.01.15

BAEKELMANS Elza ° Boechout 22/03/1914
d. & BAECKELMANS Constantia Maria Magdalena echt. ongehuwd
woonde in Boechout, Klein Heuvelstraat 22 zonder
† Amersfoort 1915.01.18

ESSIQUE Léon Gilles Joseph ° Comblain-Fairon 8/03/1879
z. François Gustave Florent & LERUTH Alexandrine Pauline echt. ongehuwd
woonde in Comblain-Fairon ?
† Amersfoort 1915.01.24 militair

VAN ROMPAEY Antoon ° Wezemaal 14/04/1914
z. Franciscus Ludovicus & GEENS Maria Gudula echt. ongehuwd
woonde in Gilly zonder
† Amersfoort 1915.02.10

PEROT Charlot Edmond ° Montigny-sur-Sambre 23/09/1913
z. Sylvain & DEBROUX Augusta Leopoldine Ghislaine echt. ongehuwd
woonde in Montigny-sur-Sambre zonder
† Amersfoort 1915.02.16

ROMAIN Paul ° Namur 13/03/1892
z. Odon & HOUSSE Flore Augustine echt. ongehuwd
woonde in Namur bediende
† Amersfoort 1915.02.22 militair

VAES Marie Josephine ° Jemeppe 8/01/1914
d. Louis Emile & BAWIN Marie Victorine echt. ongehuwd
woonde in Jemeppe, rue Large 95 zonder
† Amersfoort 1915.02.21

VAN VAERENBERG Maria Françoise ° Anderlecht 17 maanden
d. Isidore & DE WINTER Alberta Delphina Theresia echt. ongehuwd
woonde in Zwijndrecht zonder
† Amersfoort 1915.02.23

SELS Jaak Juliaan ° Antwerpen 31/03/1913
z. Joannes Baptista & VERWAEST Josephina Angelina echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen, Lange Gang 32 zonder
† Amersfoort 1915.03.01

FENEUIL Rosalia Francisca ° Antwerpen 28/04/1914
d. Gustave Jean & CUYCKENS Ludovica Josephina echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen, Korte Looibroekstraat 9 zonder
† Amersfoort 1915.03.14

VAN DEN EYNDE Victor ° Sint-Katelijne-Waver 13/07/1914
z. Hendrik & CAMMERS Elisabeth echt. ongehuwd
woonde in Sint-Katelijne-Waver zonder
† Amersfoort 1915.03.17

HODDAERS Maria Seraphina ° Brasschaat 12/02/1915
d. Petrus Henricus & VAN OOSTERWYCK Anna Catharina echt. ongehuwd
woonde in Brasschaat, Mieksche baan 9 zonder
† Amersfoort 1915.03.23

VAN CAUTEREN Karel Lodewijk ° Zele 7/05/1880
z. Ernestus & PHILIPS Maria Theresia echt. DE BEULE Elisa
woonde in Zele wever
† Amersfoort 1915.03.27 militair

DE BAVAY Henri Léon Horace ° Vilvoorde 20/08/1867
z. Leopold Horace & DELCOURT Maria Josèphe echt. BRIERS Anne Catherine
woonde in Vilvoorde kantoorloper
† Amersfoort 1915.03.29 militair

EVERAERTS Maria Laura ° Antwerpen 17/08/1912
d. Adolphus & KLOOTE Melania Paulina echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen, Kloosterstraat 47 zonder
† Amersfoort 1915.03.28

PENNINCKX Joannes Eduardus ° Gent 6/12/1881
z. Joannes Baptista & VANDENBOSSCHE Francisca Livina echt. JORIS Marie Renelde Henriette
woonde in Gent ijzerdraaier
† Amersfoort 1915.03.30 militair

BACQ Gustave Prospert ° Élouges 14/01/1882
z. Gustave Prospert & DUBART Elisa echt. DOYE Augustine
woonde in Élouges, Rue Grande 2 mijnwerker
† Amersfoort 1915.04.06 militair

LESAFFRE Jules Remi ° Rollegem 23/04/1882
z. Charles Louis & LEFEBVRE Justine Marie echt. DELPLANQUE ?
woonde in Tourcoing (FR) voerman
† Amersfoort 1915.04.28 militair

GLORIEUX Etienne ° Mouscron 23/01/1886
z. Achille Désiré & STELANDER Maria echt. ELOEY Léontine
woonde in Mouscron arbeider
† Amersfoort 1915.05.08 militair

LEMAIRE Adhémar ° Pommeroeul 22/09/1880
z. Albert & RAMU Virginie echt. BROUETTE Rose Adolphine
woonde in Pommeroeul spoorwegambtenaar
† Amersfoort 1915.05.13 militair

OLYSLAGER Johanna Maria ° Amersfoort 29/04/1915
d. Gustavus & VAN DER MORTEL Alida Catharina Gustavus echt. ongehuwd
ouders woonden in Merksem zonder
† Amersfoort 1915.05.15

DE BIÈVRE Albert Isidore Florimond ° Sint-Joost-ten-Node 20/04/1867
z. Joseph Edalbart Auguste & DANDELEAU Clotilde Edwige echt. JACOBS Marie Jeanne Fernande
woonde in Elsene militair
† Amersfoort 1915.05.27 militair

DIRKX Severinus Hubertus ° Ophoven 3/02/1883
z. Johannes & BROUWERS Catharina echt. MOIREN Maria Josephina
woonde in Elsene pachter
† Amersfoort 1915.05.30 militair

NACKAERTS Jérôme Léonard ° Haasrode 1/02/1885
z. Michel & VAN NUFFEL Anna Catharina echt. ongehuwd
woonde in Haasrode metser
† Amersfoort 1915.06.02 militair

LEYNARTS Euphrasie Lambertine ° Hollogne-aux-Pierres 16/11/1910
d. Guillaume Joseph & BOËKER Marie Adeline echt. ongehuwd
woonde in Hollogne-aux-Pierres, Chaussée de Liège 1 zonder
† Amersfoort 1915.06.04

GÉRAERTS Marie Denise Guillemine ° Herstal 8/11/1913
d. Guillaume Casimir & DEGHAYE Marguerite Elisabeth Josephine echt. ongehuwd
woonde in Herstal, Place de la Foire 20 zonder
† Amersfoort 1915.06.07

ADRIAENSEN Jacob ° Hoogstraten 7/07/1892
z. Josef & DOMS Joanna echt. ongehuwd
woonde in Hoogstraten landbouwer
† Amersfoort 1915.06.09 militair

SEGERS Eduard ° Wintam Hingene 2/06/1851
z. Petrus Joannes & DE WACHTER Juliana echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen scheepsschilder
† Amersfoort 1915.06.25

PARENT Jean Lambert Gilles ° Liège 25/08/1912
z. Jean Pierre Joseph & PAQUE Marie Josephine echt. ongehuwd
woonde in Liège, rue des Bayards 76 zonder
† Amersfoort 1915.06.28

CLEYMANS Auguste ° Brussel 2/07/1882
z. Josse & WILLEMS Marie Françoise echt. ASSELOOS Esther Clémence
woonde in Sint-Jans-Molenbeek werkman
† Amersfoort 1915.06.28 militair

BOSCHMANS Maria Ludovica Antonia ° Lier 24/03/1886
d. Joannes Baptista Emilius & VOET Joanna Francisca echt. DANBECHIES Emile
woonde in Lier zonder
† Amersfoort 1915.07.22

GOOSSENS Rachelle Julia ° Overmeire 13 maanden
d. Philemon & VERHERBRUGGHEN Maria Catharina echt. ongehuwd
woonde in Overmeire zonder
† Amersfoort 1915.07.26

PLESSERS Joannis Ludovicus ° Niel-bij-As 6/03/1862
z. Joannis Henricus & JANSSEN Maria Elisabeth echt. ongehuwd
woonde in ? Huisleraar te Parijs, Genua en Argentinië, Studiemeester aan het Atheneum van Hasselt, Leraar te Antwerpen te Ath en te Brugge, Dichter
† Amersfoort 1915.08.05

VERBEECK Ludovika Victoria ° Sint-Katelijne-Waver 14/03/1914
d. Jozef August & JACOBS Catharina Jozefa echt. ongehuwd
woonde in Sint-Katelijne-Waver zonder
† Amersfoort 1915.08.06

GEERAERS NN ° Amersfoort 11/08/1915
k. Henricus & VAN DEN BERGHE Joanna
ouders woonden in Antwerpen
† Amersfoort 1915.08.11

BAETEN Lodewijk Augustin ° Wetteren 14/04/1882
z. August & PLAETINCK Barbara echt. VAN WIELE Maria Ernestina
woonde in Wetteren buskruitmaker
† Amersfoort 1915.08.14 militair

ALLARD NN ° Amersfoort 15/08/1915
k. Julien Joseph Ghislain & COURTOIS Clarisse Marie
ouders woonden in Schaarbeek
† Amersfoort 1915.08.15

VAN SANDE Joanna Rosalia ° Ranst 3/04/1859
d. Adrianus Franciscus & GILS Maria Sophia echt. GIELIS Joannes Franciscus
woonde in Antwerpen zonder
† Amersfoort 1915.08.18

DE MORRE Theofiel ° Viane 7/07/1883
z. Victor & CAPRON Rosalia echt. MEUNIER Victorine
woonde in Monceau-sur-Sambre metaalbewerker
† Amersfoort 1915.09.03 militair

VANKEIRSBILCK Polidor Maurits Maria Joseph ° Kachtem 27/01/1883
z. Julius Maria & VANLAECKEN Maria Theresia Julia echt. ongehuwd
woonde in Kachtem vlaskoper
† Amersfoort 1915.09.04 militair

KENNIS Julia Rosalia ° Borgerhout 21/04/1895
d. Franciscus Guilielmus & BRIES Maria echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen zonder
† Amersfoort 1915.09.13

VOET Mathilda Cornelia ° Walem 8/01/1915
d. Henricus Josephus Catharinus & DE POOTER Maria Ludovica echt. ongehuwd
woonde in Walem zonder
† Amersfoort 1915.09.26

EYCKMANS Josephina Alberta Rosalia ° Mortsel 5/09/1914
d. Joannes Josephus & BEYSEN Maria Leonia Constantia echt. ongehuwd
woonde in Mortsel, Deurnestraat 42 zonder
† Amersfoort 1915.10.10

PEETERS Ludovicus Gustavus ° Antwerpen 28/08/1883
z. Hendricus Franciscus & SCHROEYERS Joanna Felemina echt. CLAES Joanna
woonde in Buggenhout schipper
† Amersfoort 1915.10.14 militair

RENS Anna Maria ° Koningshooikt 1/08/1914
d. Pieter & LUYTEN Sophia Ludovica echt. ongehuwd
woonde in Koningshooikt zonder
† Amersfoort 1915.11.08

HUYGENS Josephina Joanna ° Borgerhout 11/09/1914
d. Carolus & JANSSENS Josephina Cornelia echt. ongehuwd
woonde in Borgerhout, Fabriekstraat 13 zonder
† Amersfoort 1915.12.14

VAN DE VELDE Maria Theresia ° Koningshooikt 23/11/1914
d. Franciscus Ludovicus & MORRENS Mathildis Odilla echt. ongehuwd
woonde in Machelen zonder
† Amersfoort 1915.12.18

BERDEN Josephus Nikolaas ° Hoepertingen 17/12/1880
z. Joannes Josephus & STEVENS Maria Isabella echt. ongehuwd
woonde in Hoepertingen huisknecht
† Amersfoort 1915.12.17 militair

MELIS Carolus Bernardus ° Antwerpen 20/08/1888
z. Petrus Franciscus & PINKERS Maria Theresia echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen schipper
† Amersfoort 1915.12.29 militair

T'JEAN Gerard Marius ° Amersfoort 2/12/1915
z. Gilles Joseph & HOLS Clotilde Joseph echt. ongehuwd
ouders woonden in Seraing zonder
† Amersfoort 1916.01.12

JENNES Germaine Bertine ° Amersfoort 11/08/1915
d. Felix & CLEERBOUT Maria Theresia echt. ongehuwd
ouders woonden in Fleurus zonder
† Amersfoort 1916.01.17

LODEWIJCKX NN ° Amersfoort 23/01/1916
k. Guilielmus Victor & COERTIENS Anna Maria
ouders woonden in Turnhout
† Amersfoort 1916.01.23

VERCAMMEN NN ° Amersfoort 24/01/1916
k. & VERCAMMEN Emelie
moeder woonde in Kessel
† Amersfoort 1916.01.24

FRANCKSON Martin Augustin ° Herstal 1/07/1913
z. François Jean Joseph & MARQUET Marie Catherine echt. ongehuwd
woonde in Herstal zonder
† Amersfoort 1916.02.09

LORETTE Joseph ° Flénu 19/03/1881
z. Jean Baptiste & WATTIEZ Elisa Josephine echt. DESCAMPS Alice
woonde in Cuesmes mijnwerker
† Amersfoort 1916.02.09 militair

MEEUS Palmyre ° Antwerpen 8/06/1914
d. Franciscus Albertus & METS Maria echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen zonder
† Amersfoort 1916.02.11

CAMBLONG Marie ° Arthez (FR) 10/11/1854
d. & CAMBLONG Marie echt. MOURET Joseph Felix
woonde in Antwerpen zonder
† Amersfoort 1916.03.05

GILISSEN Marie Elisabeth ° Bressoux 16/01/1913
d. Arnold & NELISSEN Marie Elisabeth echt. ongehuwd
woonde in Grivegnée zonder
† Amersfoort 1916.04.08

VANAUDENARD Odilon ° Hellebecq 9/02/1887
z. Jules & PIRAT Elisa echt. ongehuwd
woonde in Ghislenghien mijnwerker
† Amersfoort 1916.05.06 militair

DECLERCQ Violette Adrienne ° Londen 3/11/1914
d. Augustus Henricus & VERKEMPINCK Adriana Gabrielle echt. ongehuwd
woonde in Oostende zonder
† Amersfoort 1916.05.15

MUELLE Augustine ° Awans 26/09/1880
d. François & CHARLIER Marie Joséphine echt. MORAI François Pierre
woonde in Herstal zonder
† Amersfoort 1916.05.18

DETOURNAY Jean Baptiste Leopold ° Tubize 29/12/1881
z. Leopold & DENUIT Adolphine Gislaine echt. VANTAL Marie Catherine
woonde in Tubize, Rue des Ponts 58 machinist
† Amersfoort 1916.05.20 militair

FERMEUSE NN ° Amersfoort 22/05/1916
k. Marcel Vital Auguste & VANHOUCHE Julienne Joséphine Ghislaine
ouders woonden in Ittre
† Amersfoort 1916.05.22

FORTEMAISON Léon Joseph ° Juseret 5/04/1884
z. Nicolas Joseph & ADAM Marie Marguerite echt. ongehuwd
woonde in Juseret ?
† Amersfoort 1916.07.10 militair

MONPROFIT Fina Juliette ° Gentbrugge 22/12/1910
d. Eugène Henri & DEBRAUWERE Marie Camille echt. ongehuwd
woonde in Gentbrugge zonder
† Amersfoort 1916.07.22

PACQUÉ Antoinette Josephine ° Montegnée 04/04/1891
d. Gustave & VANDENDRIES Blandine echt. VERHOEST Joseph François
woonde in Liège Pierreuse zonder
† Amersfoort 1916.08.11

VAN SOETENDAEL Jeanne ° Amersfoort 9 maanden
d. Josephus Victor & DIELS Anna Henrica Maria echt. ongehuwd
ouders woonden in Antwerpen zonder
† Amersfoort 1916.08.17

BATARD Fernand Alexandre Lambert ° Namêche 28/07/1891
z. Félix & CERESSIAUX Ernestine echt. ongehuwd
woonde in Namêche modelmaker
† Amersfoort 1916.08.24 militair

FRANSEN NN ° Amersfoort 31/08/1916
k. & FRANSEN Antonetta Maria Geertruda
moeder woonde in Edegem
† Amersfoort 1916.08.31

BOON Henri Alexander Adrianus ° Amersfoort 2/02/1916
z. Jan Batist & OLTMANS Louisa Henriette Wardina echt. ongehuwd
ouders woonden in Zellik zonder
† Amersfoort 1916.10.06

STROOBANTS Franciscus ° Bertem 16/09/1884
z. Guilielmus & LOOCKX Anna Catharina echt. ongehuwd
woonde in Heverlee burgerlijk mijningenieur
† Amersfoort 1916.10.21 militair

KELCHTERMANS Joseph Armandus ° Stokrooie 10/10/1883
z. Livinus & CLAES Philomina echt. VERHOEVEN Maria Rosalia
woonde in Saint-Nicolas machinist
† Amersfoort 1916.11.13 militair

DEROISSART Marie Thérèse Anaise ° Ligne 5/11/1852
d. Pierre Joseph & DEMANEZ Josephine wed. MENU Jules
woonde in Elsene zonder
† Amersfoort 1916.12.08

VERTRIEST Julianus Cyrillus ° Gent 31/03/1879
z. Hippolytus & REGA Maria Catharina echt. DESLOOVER Eulalia
woonde in Gent vlasbewerker
† Amersfoort 1916.12.16 militair

LUYCKX Albert ° Amersfoort 24/11/1916
z. Leonardus & HELLEMANS Maria Catharina echt. ongehuwd
ouders woonden in Kontich zonder
† Amersfoort 1917.01.20

VAN DE BERCK NN ° Amersfoort 4/02/1917
k. Josephus & VAN EYNDE Maria Catharina
ouders woonden in Borsbeek
† Amersfoort 1917.02.04

SCHOETERS Joannes Franciscus ° Antwerpen 23/11/1881
z. Cornelius & VAN DE WAL Joanna Maria echt. GIROULLE Regine
woonde in Antwerpen, Lange Pothoekstraat 249 ?
† Amersfoort 1917.02.18 militair

VAN BULCK Franciscus Ludovicus ° Borgerhout 28/06/1885
z. Ludovicus & VAN DE VEN Joanna Catharina echt. CLAESSENS Johanna Catharina
woonde in Borgerhout, Delfstraat 2 kleermaker
† Amersfoort 1917.03.11 militair

CLEIREN Albert Philippus ° Amersfoort 12/03/1917
z. Petrus & MADEREEL Joanna echt. ongehuwd
ouders woonden in Putte Stabroek zonder
† Amersfoort 1917.03.17

VAN GELDER Carolina Celina ° Lier 10/04/1880
d. Guilielmus & VERHAEGEN Elisabeth echt. VAN ARKKELS Emmanuel
woonde in Brussel zonder
† Amersfoort 1917.03.28

AENSPECK Emilie Louise Ghislaine ° Schaarbeek 3 jaar
d. Jacques Ferdinand & GILLAIN Victorine echt. ongehuwd
woonde in Schaarbeek zonder
† Amersfoort 1917.04.05

HENDRICKX Franciscus ° Walem 17/02/1880
z. Antonius & SOMERS Maria Theresia echt. ongehuwd
woonde in Walem metser
† Amersfoort 1917.04.07 militair

DE KLERK Elisabeth ° Middelburg (NL) 27/05/1845
d. Jacobus & HENDRIKSE Maria wed. LANDMAN Anthonie Jacobus
woonde in Antwerpen zonder
† Amersfoort 1917.04.08

NIZET Jean Henri Lambert Armand ° Herstal 9/06/1880
z. Henri Joseph Edouard & GROULARD Marie Claire Henriette Constantine echt. GÉRARD Marie Eugenie
woonde in Berchem militair
† Amersfoort 1917.04.10 militair

CEULEMANS Emile Louis François ° Amersfoort 14/04/1917
z. Carolus Ludovicus Philomena & LAENENS Melania Rosalia Maria echt. ongehuwd
ouders woonden in Antwerpen zonder
† Amersfoort 1917.04.30

VAN KRUNKELSVEN Constant Julius ° Oelegem 4/10/1914
z. Joannes Baptista & MOONS Ludovica Catharina echt. ongehuwd
woonde in Lier zonder
† Amersfoort 1917.05.16

DELVILLE Michel Joseph ° Seraing 25/05/1879
z. Jean Lambert & DELTOUR Marie Catherine echt. VIGNERON Emma
woonde in Montegnée ?
† Amersfoort 1917.05.26 militair

BAL Louis René ° Amersfoort 18/03/1917
z. Frans Camiel & LEJON Maria Clementina echt. ongehuwd
ouders woonden in Boom zonder
† Amersfoort 1917.05.27

VAN PAEMEL Henri Aloïs ° Sint-Denijs-Boekel 21/04/1890
z. Petrus & VANWITTENBERGHE Marie Elodie echt. ongehuwd
woonde in Sint-Denijs-Boekel zonder
† Amersfoort 1917.06.02 militair

IBENS Jacobus Henricus ° Lillo 29/12/1895
z. Franciscus & LENAERTS Maria Cornelia echt. ongehuwd
woonde in Hoevenen diamantslijper
† Amersfoort 1917.06.21 militair

DIRICKX Joseph Marie Henri ° Leuven 2/05/1909
z. Henri & DOMS Catherine Josephine echt. ongehuwd
woonde in Leuven zonder
† Amersfoort 1917.06.27

DE NEEF Ludovicus ° Berlaar 13/09/1839
z. Franciscus & CALLUY Maria Theresia wed. SERNEELS Maria Theresia Sylvia
woonde in Berlaar landbouwer
† Amersfoort 1917.07.15

PLESTERS Alfonsius Hubertus Modeste ° Kuringen 17/07/1879
z. Henricus Josephus & FRANSENS Maria Regina echt. HEYVAERT Victoria Marie Thérèse
woonde in Schaarbeek, Rogierstraat 43 bakker
† Amersfoort 1917.07.26 militair

WILLEMS Albertus Adolphus ° Petegem-aan-de Leie 27/03/1893
z. Vital & BRUYNEEL Maria Eulalia echt. ongehuwd
woonde in Petegem-aan-de Leie landbouwer
† Amersfoort 1917.08.07 militair

PUTTEMANS Maria ° Vilvoorde 4 jaar
d. Michel & SPRUYT Anna Francisca echt. ongehuwd
woonde in Burcht zonder
† Amersfoort 1917.08.27

PONNET Auguste ° Borsbeke 7/02/1890
z. Theodoor & DE VUYST Octavie echt. ongehuwd
woonde in Borsbeke ?
† Amersfoort 1917.08.31 militair

CROMPHOUT Ivo ° Steenhuize-Wijnhuize 3/05/1874
z. Karel Lodewijk & BOMBEKE Theresia echt. VAN HOOF Marie
woonde in Sint-Jans-Molenbeek autobegeleider
† Amersfoort 1917.09.06 militair

ROGIERS Oscar ° Lokeren 9/02/1884
z. Livinus & VERSCHUEREN Stephania echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen dokwerker
† Amersfoort 1917.09.06 militair

STRUYVEN René Marcel Louis ° Amersfoort 3/01/1917
z. Lambertus Theophilus & COOLS Maria Louisa echt. ongehuwd
ouders woonden in Kuringen zonder
† Amersfoort 1917.09.13

SERNEELS NN ° Amersfoort 3/10/1917
k. Josephus Franciscus Rosalia & DUVAL Maria
ouders woonden in Antwerpen
† Amersfoort 1917.10.03

ACKERMAN NN ° Amersfoort 22/10/1917
k. Leon Petrus & VAN WANZELE Maria Leontina
ouders woonden in Gent
† Amersfoort 1917.10.22

DELEN NN ° Amersfoort 27/10/1917
k. Armand Marin & SERVAES Elodie Alice
ouders woonden in Sint-Joost-Ten-Node
† Amersfoort 1917.10.27

MÜLKENS Jean ° Amersfoort 11/09/1917
z. Joseph & DIDDEN Gertrudis echt. ongehuwd
ouders woonden in Hamont zonder
† Amersfoort 1917.10.31

DANDOIS Horace Joseph ° Amersfoort 22/08/1916
z. Alfred Joseph & RAMBOUX Alida Victorine echt. ongehuwd
ouders woonden in Pont-à-Celles zonder
† Amersfoort 1917.11.15

BOGAERTS Maria Sophia ° Herenthout 31/12/1873
d. Joannes Franciscus & CROONEN Maria Regina echt. BOSCHMANS Ludovicus
woonde in Boechout zonder
† Amersfoort 1917.11.30

VAN KERCKHOVEN Florentius Aloysius ° Boom 18/06/1881
z. Petrus & DE BRUYN Pekonella echt. ongehuwd
woonde in Boom schipper
† Amersfoort 1917.12.08

LINCLAU Jan Baptista ° Ingelmunster 17/08/1883
z. Felix Aloys & HUBRECHSEN Paulina Adelina echt. OSTYNS Marguerite Alida
woonde in Meulebeke ?
† Amersfoort 1917.12.08 militair

SOMERS Arthur Henricus Ludovicus ° Wijnegem 18/03/1871
z. Petrus Ludovicus & VAN ZIELEGHEM Sophia echt. DE HAES Stephania Eugenia Carolina
woonde in Wijnegem militair
† Amersfoort 1917.12.09 militair

BOBOT Victor Ghislain Ferdinand ° Namur 8/05/1897
z. Joseph & DESSART Celine Victorine echt. ongehuwd
woonde in Namur, Rue Saint Nicolas 18 pakhuisknecht
† Amersfoort 1917.12.15 militair

DE HERDT NN ° Amersfoort 5/01/1918
k. Joannes Julius & VERBERT Maria Philomenia
ouders woonden in Berchem
† Amersfoort 1918.01.05

BRASSINE Eugenius Carolus Maria Josepha ° Berchem 12/01/1882
z. Eugenius Petrus Paulus Toussaint & GOYENS de HEUSCH Maria Charlotta Emilia echt. ongehuwd
woonde in Oudergem militair
† Amersfoort 1918.01.08 militair

COOLS NN ° Amersfoort 8/01/1918
k. & COOLS Carolina
moeder woonde in Essen
† Amersfoort 1918.01.08

DECALUWE George Raimond ° Deerlijk 22/03/1882
z. Jules & DESMEDT Marie Sidonie echt. VAN WAEYENBERGE Maria Rosalie Elisa
woonde in Brussel banketbakker
† Amersfoort 1918.01.10 militair

VAN LYSEBETH NN ° Amersfoort 17/01/1918
k. Jozef Philemon & VAN DE STEEN Melanie
ouders woonden in Lombeek
† Amersfoort 1918.01.17

VAN DE VELDE August ° Ridderkerk (NL) 31/08/1917
z. Jan Baptist & VAN BOGAERT Maria Sylvia echt. ongehuwd
ouders woonden in Kruibeke zonder
† Amersfoort 1918.02.11

LUYCKX Leonardus ° Kontich 14/03/1879
z. Adrianus & VAN REGEMORTER Joanna Maria echt. HELLEMANS Maria Catharina
woonde in Kontich musicien
† Amersfoort 1918.02.15 militair

SOMERLINCK Prudentius Franciscus ° Sint-Niklaas 11/10/1880
z. Constantinus & DE SCHRIJVER Philomena echt. DE NIEL Elisa Coleta
woonde in Antwerpen steenhouwer
† Amersfoort 1918.02.19 militair

VAN SETERS Florencia Josephia Mathilda ° Antwerpen 20/03/1906
d. Adriaan & BELSAC echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen zonder
† Amersfoort 1918.02.23

PICAVET Alfred Joseph ° Roncq (FR) 26/06/1885
z. Pierre Joseph & VANDEPUTTE Mathilde echt. ongehuwd
woonde in Lendelede zonder
† Amersfoort 1918.02.24 militair

JOOSEN Joseph Christianus ° Amersfoort 28/10/1916
z. Josephus & VAN DEN WYNGAERT Constancia echt. ongehuwd
ouders woonden in Antwerpen zonder
† Amersfoort 1918.02.28

SCHIETECAT Petrus Arthur ° Zele 10/10/1884
z. Augustinus & COPPIETERS Maria echt. COPPIETERS Maria
woonde in Zele weversknecht
† Amersfoort 1918.04.26 militair

FRENNET Eva Marie Gislaine ° Sombreffe 17/05/1881
d. Henri Ghislain & PLOMTEUX Marie Josephine echt. COURONNÉ Alfred Joseph
woonde in Lambusart zonder
† Amersfoort 1918.05.02

GHESQUIERE Hector Victor ° Langemark 5/08/1881
z. Symphorianus Leonardus & DELEYE Sophia Barbara echt. ongehuwd
woonde in Vlamertinge zonder
† Amersfoort 1918.05.05 militair

VANSCHOONBEEK Maria Leonia ° Schulen 12/10/1880
d. Joseph Henricus & DONNE Maria Elisabeth echt. HELAERS Hubert Joseph
woonde in Herstal zonder
† Amersfoort 1918.05.07

VAN MELCKEBEKE Francis ° Mere 26/08/1881
z. Petrus & DE BOECK Sidonia echt. BAETENS Clementina
woonde in Aalst ?
† Amersfoort 1918.05.22 militair

VANRODE Leon ° Haine-Saint-Pierre 15/02/1879
z. Jules & LICHTERTENS Aline echt. AUTHOM Elise
woonde in Haine-Saint-Pierre ?
† Amersfoort 1918.05.26 militair

BRIXY Edgard Désiré Ghislain ° Nivelles 9/01/1885
z. Désiré Jean Baptiste & DIEUX Julie echt. GALLEZ Sarah Anne
woonde in Wasmes, Rue de Maubeuge 14 bediende
† Amersfoort 1918.06.03 militair

DE VOLDER Felix ° Wielsbeke 2/03/1880
z. Hendrik & LEROUGE Marie Louïse echt. DE PRAETERE Melania Sidonia Coleta
woonde in Solre-sur-Sambre landbouwer
† Amersfoort 1918.06.10 militair

DECKKERS Marie Céline ° Tienen 5/09/1878
d. Edouard & MATHYS Marie echt. PIRON Jean Baptiste
woonde in Brussel zonder
† Amersfoort 1918.06.27

MARTINET NN ° Amersfoort 20/07/1918
k. Elie Leopold Antoine & VITS Marie Therese
ouders woonden in Koekelberg
† Amersfoort 1918.07.20

VAN ERPS NN ° Amersfoort 20/07/1918
k. Augustin & GOOSSENS Marie Sylvie
ouders woonden in Etterbeek
† Amersfoort 1918.07.20

VAN STEENACKER Camiel Jean ° Alblasserdam (NL) 12/01/1918
z. Camiel & MARCELO Maria Elisabeth echt. ongehuwd
ouders woonden in Hoboken zonder
† Amersfoort 1918.08.21

DE PRINS Georgette Anna Louise ° Amersfoort 24/08/1918
d. Gustavus Josephus Joannes & VAN HELLEM Maria Hubertina echt. ongehuwd
ouders woonden in Antwerpen zonder
† Amersfoort 1918.08.30

VANDECAUTER Henri ° Amersfoort 1/03/1918
z. Fredericus & VANKEIJENBERG Maria Wivina echt. ongehuwd
ouders woonden in Roosbeek zonder
† Amersfoort 1918.08.30

VERLINDEN Constantijn Frans ° Antwerpen 14/04/1912
z. Joannes & ENGELEN Carolina Leonia echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen, Verschansingstraat 28 zonder
† Amersfoort 1918.10.04

DUBOIS Rosalia Amelia ° Overijse 4/10/1892
d. Michaël & CARON Rosalia echt. GAUCHIER Jan Baptist
woonde in Overijse zonder
† Amersfoort 1918.10.06

DEMETS Jean Joseph ° Braine-l'Alleud 19/06/1880
z. Jean Joseph & ALGIRE Marie Catherine echt. GODEAU Mathilde Ghislaine
woonde in Braine-l'Alleud metser
† Amersfoort 1918.10.07 militair

DAMBRAIN Edmond François ° Antoing 12/12/1888
z. Pierre Jean Baptiste & POTTIER Marie Catherine echt. TRICOT Marie
woonde in Froidmont Steengroeve arbeider
† Amersfoort 1918.10.11 militair

CLAPDORP Louis Joseph ° Eksaarde 26/08/1885
z. Emiel Maria & BAETÉ Marie Joanna echt. PHARASYN Anna Albertina Maria
woonde in Antwerpen, Vlaamse Kaai 76 politieagent
† Amersfoort 1918.10.14 militair

DE VOS Emelie Marie ° Scheldewindeke 4/02/1850
d. Constantin & REMUE Amelia echt. RIGAUX Charles Louis
woonde in Schaarbeek zonder
† Amersfoort 1918.10.17

DROSSAERT Anna Ferdinanda Emilia ° Antwerpen 29/11/1907
d. Petrus Jacobus & DERCON Sophia Rosalia echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen zonder
† Amersfoort 1918.10.23

JAMAR Henrica Elisabeth Magdalena ° Koersel 20/07/1913
d. Alphonsus & BEETS Maria Theresia echt. ongehuwd
woonde in Koersel zonder
† Amersfoort 1918.10.24

GAUBLOMME Alphonse ° Sint-Joost-ten-Node 15/09/1885
z. Pierre Cyrille & BERTELS Thérèse echt. DEBONNET Rosalie Angele
woonde in Schaarbeek bediende
† Amersfoort 1918.10.26 militair

PICKAERT Albert ° Ridderkerk (NL) 26/04/1918
z. Jozef & VANCUTSEM Marie echt. ongehuwd
ouders woonden in Halle zonder
† Amersfoort 1918.10.26

CLAES Maria Theresia ° Antwerpen 16/11/1857
d. Joannes Jacobus & BRIELLES Maria Theresia echt. JOOSEN Joannes Franciscus
woonde in Antwerpen zonder
† Amersfoort 1918.10.30

MÜLKENS Joseph Jean Arthur ° Amersfoort 19/10/1918
z. Joseph & DIDDEN Gertrudis echt. ongehuwd
ouders woonden in Hamont zonder
† Amersfoort 1918.10.31

GRARD Aimé ° Forchies-la-Marche 26/11/1886
z. Joachim & DESOMBERG Desirée echt. BAUDOUX Rose
woonde in Marcinelle werkman
† Amersfoort 1918.10.31 militair

ADRIAENSSENS Victor ° Vorselaar 19/09/1846
z. Joannes Baptista & SUYKENS Coleta wed. GRANDJEAN Marie Adèle echt. HEYLEN Rosalia
woonde in Deurne Veekoopman
† Amersfoort 1918.11.01

DECORT Louis Emile ° Brussel 10/11/1913
z. Jan & BAL Joanna Catharina echt. ongehuwd
woonde in Brussel, rue des Navets 21l zonder
† Amersfoort 1918.11.03

COENEN Pieter Joannes ° Hasselt 4/07/1878
z. Michel & GOETSBLOETS Maria Joseph echt. RAMAEKERS Bertilia Rosalia
woonde in Hasselt Plafonneerder
† Amersfoort 1918.11.03 militair

GOOSSENS Jean Baptiste ° Wijchmaal 5/01/1880
z. Hendrik & VAN DER SANDEN Aldegondis echt. VAN CAMPENHOUT Maria Alida
woonde in Sint-Katelijne-Waver spoorbeambte
† Amersfoort 1918.11.02 militair

BUYSSE Romania Maria ° Gent 8/10/1878
d. Amandus & FRUYT Maria Emma echt. BIELEN Isidoor
woonde in Gent zonder
† Amersfoort 1918.11.04

VANCRAYBEEK Georgette Jeanne Idalie ° Amersfoort 15/06/1918
d. Pierre Joseph & FRÈRE Marie Hubertine echt. ongehuwd
ouders woonden in Liers zonder
† Amersfoort 1918.11.07

HARDAS NN ° Amersfoort 5/11/1918
k. Cesar Emile & MEURANT Emilia Julia
ouders woonden in Leval-Trahegnies
† Amersfoort 1918.11.05

VAN GESTEL Eduardus Stephanus Rumoldus ° Antwerpen 10/05/1890
z. Antonius Ludovicus & VAN CAMP Angeline echt. JACOB Juliana
woonde in Aalst kantoorbediende
† Amersfoort 1918.11.07 militair

GILISSEN Xavier ° Nunspeet (NL) 6/07/1918
z. Etienne & TROISFONTAINE Emerence Josephe echt. ongehuwd
ouders woonden in Liège zonder
† Amersfoort 1918.11.11

STEELS Charles ° Brussel 16/08/1896
z. Henri & ADRIAENSSENS Pétronelle echt. ongehuwd
woonde in Brussel arbeider
† Amersfoort 1918.11.13 militair

PILLE Rodolphe Charles ° Menen 31/12/1890
z. Nestor Joseph & VALCKE Marie Louise echt. ongehuwd
woonde in Menen smid
† Amersfoort 1918.11.14 militair

AENSPECK Jacobus Ferdinandus ° Veltem-Beisem 14/05/1882
z. Henricus & LANCIERS Anna Catharina echt. GILLAIN Victorine
woonde in Schaarbeek arbeider
† Amersfoort 1918.11.16 militair

FRANKARD Théodule Théophile ° Juseret 26/01/1893
z. Emile & LAMBIN Marie Eugenie echt. ongehuwd
woonde in Juseret arbeider
† Amersfoort 1918.11.15 militair

VAN DEN BOSSCHE Emilia ° Gentbrugge 26/02/1882
d. Petrus Joannes & MEIRE Maria Coleta echt. WALLEYN Henricus Camillus
woonde in Gentbrugge zonder
† Amersfoort 1918.11.16

SMETS Henricus ° Geel 16/01/1885
z. Josephus & VERWERFT Henrica echt. POSSEMIERS Maria Paulina
woonde in Antwerpen spoorarbeider
† Amersfoort 1918.11.22 militair

VERVECKEN NN ° Amersfoort 24/11/1918
k. Jan Jozef August & NUYTS Maria Anna
ouders woonden in Herentals
† Amersfoort 1918.11.24

CROYMANS Joannes Henricus ° Wuustwezel 19/10/1888
z. Franciscus & POCKELÉ Anna Maria echt. COX Catharina Maria
woonde in Loenhout sigarenmaker
† Amersfoort 1918.12.03 militair

VAN DEN BRIEL Petrus Frans ° Boom 5/07/1888
z. Jan Hendrik & SEGERS Maria Constantia echt. VERBRUGGEN Maria Louisa
woonde in Antwerpen schipper
† Amersfoort 1918.12.06 militair

SELS Mathilda Angelina ° Amersfoort 29/06/1916
d. Joannes Baptista & VERWAEST Josephina Angelina echt. ongehuwd
ouders woonden in Antwerpen zonder
† Amersfoort 1918.12.07

CROYMANS Louisa Maria ° Loenhout 7/11/1914
d. Joannes Henricus & COX Catharina Maria echt. ongehuwd
woonde in Loenhout zonder
† Amersfoort 1918.12.06

DE PRETER Maria Elisa ° Heist-op-den-Berg 25/01/1900
d. Augustinus & SCHROVEN Maria Catharina Antonetta echt. ongehuwd
woonde in Heist-op-den-Berg dienstmeid
† Amersfoort 1918.12.10

KAMERS Augustinus ° Amersfoort 23/08/1918
z. Felix & PIRON Nathalia echt. ongehuwd
ouders woonden in Kessel-Lo zonder
† Amersfoort 1918.12.11

WERY Lambert Joseph ° Awans 28/07/1858
z. Antoine & HENROTTE Marie Catherine echt. BONHOMME Marie Josephine
woonde in Antwerpen machinist
† Amersfoort 1919.01.25

wordt vervolgd

Geschreven door Renic om 00:00 Reageer op dit bericht

Vrijdag 12 december 2025

WO I Vluchtelingen overleden in Nederland - Provincie Zuid-Holland

BV2

Vluchtelingen overleden in Nederland WO I
Provincie Zuid-Holland

Gouda Vluchtoord

TANTON Maria ° Antwerpen 19/04/1842
d. Mattheus & CRÉE Isabella Catharina wed. HILLE Carolus en DE CLERCK Constantinus
woonde in Antwerpen zonder
† Gouda 1914.11.26

BEYENS Jozef Petrus ° Antwerpen 14/11/1913
z. Carolus Joannes Baptista & BAKEN Maria Josephina echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen, Van Kerckhovenstraat 93 zonder
† Gouda 1914.12.04

COOSEMANS José Maria Henrica ° Herent 8/03/1913
d. Felix Albertus & VANDENPLAS Maria Francisca echt. ongehuwd
woonde in Herent, Zeepstraat zonder
† Gouda 1914.12.13

RIDDERS Frederik Karel ° Antwerpen 12/09/1912
z. Franciscus Ferdinandus & WILLEKENS Anna Maria echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen, Boomsche steenweg 270 zonder
† Gouda 1914.12.24

VANSCHEVENSTEEN Alfons Eligius ° Antwerpen 14/03/1914
z. Jacobus Florentinus & STAPPAERS Maria Theresia echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen, Sommestraat 7 zonder
† Gouda 1915.01.04

HOSTENS Emiel Adolf Louisa ° Antwerpen 19/07/1914
z. Adolphus & TALBOOM Joanna echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen, Keistraat 86 zonder
† Gouda 1915.01.13

VAN DE PUT Carolina Maria ° Antwerpen 15/10/1912
d. & VAN DE PUT Eugenia echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen zonder
† Gouda 1915.01.13

ADRIAENSEN Nathalia Alphonsina ° Berchem 30/06/1913
d. Franciscus Constantinus & WANTE Rosalia echt. ongehuwd
woonde in Berchem, Poortstraat 64 zonder
† Gouda 1915.01.19

TRATSAERT Jozef ° Antwerpen 5/09/1914
z. & TRATSAERT Paulina Irma echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen, Lange Koolstraat zonder
† Gouda 1915.01.22

BELDÉ Louisa ° Antwerpen 6/04/1914
d. & BELDÉ Josephina Joanna echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen, Fortuinstraat 24 zonder
† Gouda 1915.01.22

LEESTMANS Joannes Emilius Lucianus ° Gent 17/10/1913
z. Jean & DECLERCQ Catharina Anna echt. ongehuwd
woonde in Herstal zonder
† Gouda 1915.01.24

MAES Marcela Theresia ° Antwerpen 4/11/1913
d. Henricus & VAN WANROOY Francisca echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen, Klapdorp 84 zonder
† Gouda 1915.01.25

GONTIER Louisa Jeannette ° Rotterdam 25/11/1914
d. & GONTIER Alida Cornelia echt. ongehuwd
moeder woonde in Antwerpen zonder
† Gouda 1915.01.26

LAURYSSEN Josephus ° Deurne 4/02/1914
z. Guilielmus & GOVAERTS Maria Augusta Victoria echt. ongehuwd
woonde in Deurne, Koraalplaats 8 zonder
† Gouda 1915.02.01

DESPIEGELEER Marcel Auguste ° Trazegnies 27/07/1913
z. François Romain & HERMAN Julia echt. ongehuwd
woonde in Trazegnies zonder
† Gouda 1915.01.31

SCHAUBROECK Ludovica Francisca ° Borgerhout 21/09/1913
d. Joannes Baptista & NELEMANS Ludovica Cornelia echt. ongehuwd
woonde in Borgerhout, Steenenbrugstraat 73 zonder
† Gouda 1915.02.02

GEBRUERS Maria Theresia ° Antwerpen 22/07/1914
d. Joannes Baptista Modestus & LAUWERS Ludovica Theresia echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen, Aldegondis kaai 20 zonder
† Gouda 1915.02.07

VAN GANSEN Joanna Catharina ° Merksem 3/12/1913
d. Leopoldus Josephus & WOUTERS Julia Josephina Carolina echt. ongehuwd
woonde in Merksem, Schoolstraat 8 zonder
† Gouda 1915.02.08

DE BUCK Josephina Frederica ° Katwijk (NL) 23/10/1914
d. Petrus & JORIS Philomena echt. ongehuwd
ouders woonden in Borgerhout zonder
† Gouda 1915.02.08

DAEMS Dymphna Maria ° Borgerhout 27/08/1913
d. Jacobus Alphonsus & VERHAERT Joanna Dimphna echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen zonder
† Gouda 1915.02.10

VAN GOMPEL Franciscus Ludovicus Maria ° Borgerhout 12/07/1914
d. Josephus Ludovicus & JORDAENS Maria Sophia echt. ongehuwd
woonde in Borgerhout, Kweekerijstraat 81 zonder
† Gouda 1915.02.09

SILLIS Emilius Ludovicus ° Borgerhout 6/12/1912
z. Franciscus Constantinus & MAES Maria echt. ongehuwd
woonde in Borgerhout, Reizigerstraat 16 zonder
† Gouda 1915.02.10

HICKETICK Jozef Juliaan Filip ° Antwerpen 23/02/1914
z. Eduardus & VAN OS Julia Francisca echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen, Handelstraat 14 zonder
† Gouda 1915.02.12

AERTS Cornelius Franciscus Benedictus ° Deurne 25/02/1913
z. Arthur Cornelius Henricus & PIELAERS Irma Maria Ludovica echt. ongehuwd
woonde in Deurne, Herentalse baan 550 zonder
† Gouda 1915.02.13

SILLIS Leo Franciscus Ludovicus ° Borgerhout 29/05/1914
z. Franciscus Constantinus & MAES Maria echt. ongehuwd
woonde in Borgerhout, Reizigerstraat 16 zonder
† Gouda 1915.02.14

MERTENS Franciscus Ludovicus Catharinus ° Dussen (NL) 2/11/1914
z. Josephus & WILLEMS Coleta echt. ongehuwd
ouders woonden in Antwerpen zonder
† Gouda 1915.02.17

COSTERS Joseph ° Rotterdam 23/11/1914
z. & COSTERS Louisa echt. ongehuwd
moeder woonde in Antwerpen zonder
† Gouda 1915.02.17

MOMMEN Corneel Elisabeth Jan ° Antwerpen 10/07/1913
z. Joannes Cornelius & VAN ROYEN Joanna Ludovica echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen, Cockerill kaai 24 zonder
† Gouda 1915.02.18

OEYEN Hubertus Gustavus ° Borgerhout 15/10/1912
z. Carolus Guilielmus & VAN AEL Barbara Antonia echt. ongehuwd
woonde in Borgerhout, Sterlingerstraat 27 zonder
† Gouda 1915.02.19

STEINKAMP Aloys ° Antwerpen 22/03/1914
z. Wilhelm Walther & SCHRAYEN Maria Rosalia echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen, Gasstraat zonder
† Gouda 1915.02.23

NIJS Rosalia Germania ° Wespelaar 1/03/1914
d. Henricus Emilius & VANDERHOEVEN Maria Theresia echt. ongehuwd
woonde in Wespelaar zonder
† Gouda 1915.02.25

LEYS Joannes Jacobus ° Merksem 3/05/1913
z. Henricus Philippus & VAN HOOF Maria Eulalia Philomena echt. ongehuwd
woonde in Merksem, Leopoldstraat 18 zonder
† Gouda 1915.02.27

VAN BOGAERT Alfons Blondina Frans ° Antwerpen 4/01/1913
z. Antonius Josephus & VAN DER LINDEN Theresia echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen, Oude Koornmarkt 6 zonder
† Gouda 1915.02.28

MOMMEN Julia Maria ° Antwerpen 4/09/1914
d. Joannes Cornelius & VAN ROYEN Joanna Ludovica echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen, Cockerill kaai 24 zonder
† Gouda 1915.02.28

DE JONGH Maria ? ° Dussen (NL) ? 2 maanden
d. & DE JONGH Carolina echt. ongehuwd
moeder woonde in Antwerpen zonder
† Gouda 1915.03.04

LUX Frans Maria Benedikt ° Antwerpen 9/06/1913
z. Benedictus & POFFÉ Leopoldine Louise echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen, Waarlooshofstraat 54 zonder
† Gouda 1915.03.09

PAESMANS Lodewijk Frans Maria ° Mechelen 28/01/1914
z. Mattheus Maria & SWINNEN Theresia Hendrika echt. ongehuwd
woonde in Mechelen zonder
† Gouda 1915.03.09

FILET Frans Maria Albrecht ° Berchem 4/12/1911
z. Franciscus & JORIS Elisabeth Maria echt. ongehuwd
woonde in Berchem, Bakkersstraat 100 zonder
† Gouda 1915.03.09

DANNEELS Willy Camille ° Heist aan Zee 7/06/1914
z. Arthur Franciscus & FONTEYNE Maria Pieternella echt. ongehuwd
woonde in Heist aan Zee, Vaartdijk 251 zonder
† Gouda 1915.03.11

VAN ACKER Jozef Andreas ° Antwerpen 14/02/1913
z. Josephus Andreas & VAN HOOF Josephina echt. ongehuwd
woonde in Merksem zonder
† Gouda 1915.03.12

VERCAMMEN Josephus ° Kessel 19/09/1914
z. Augustinus Leopoldus & VERCAMMEN Adelia Julia echt. ongehuwd
woonde in Kessel zonder
† Gouda 1915.03.15

HENDRICKX Anna Maria ° Zoerle-Parwijs 4/11/1913
d. Josephus & CEUPPENS Anna Maria Catharina echt. ongehuwd
woonde in Zoerle-Parwijs zonder
† Gouda 1915.03.16

DINNEWET Joannes ° Eede (NL) 24/12/1914
z. & DINNEWET Maria echt. ongehuwd
moeder woonde in Brugge zonder
† Gouda 1915.03.16

VERLEYEN Jeanne Theodorina ° Sint-Gillis-Dendermonde 25/02/1914
d. Leon & VAN DAMME Maria Florentina echt. ongehuwd
woonde in Sint-Gillis-Dendermonde zonder
† Gouda 1915.03.17

MORTELMANS Louis ° Bodegraven (NL) 3/01/1915
z. Joannes Franciscus & VERCAMMEN Irma echt. ongehuwd
ouders woonden in Berlaar zonder
† Gouda 1915.03.17

BEKE Maria Germana ° Gent 13/04/1913
d. Emilius Petrus & DE BALTIMORE Maria Rosalia echt. ongehuwd
woonde in Gent zonder
† Gouda 1915.03.18

WILLEMKENS Adrienne Marie ° Brugge 7/09/1911
d. Julius & NEYTS Elisa Marie echt. ongehuwd
woonde in Zeebrugge zonder
† Gouda 1915.03.19

VAN WINCKEL Albert ° Sluis (NL) 13/01/1915
d. & VAN WINCKEL Maria echt. ongehuwd
moeder woonde in Vilvoorde zonder
† Gouda 1915.03.18

PEETERS Maria Clementina ° Zoerle-Parwijs 30/01/1915
d. Pieter Alois & BERGHMANS Maria Elisabeth echt. ongehuwd
woonde in Zoerle-Parwijs zonder
† Gouda 1915.03.20

WILLEMS Jozef Hubert ° Zoerle-Parwijs 12/06/1913
z. Lodewijk & EYSERMANS Maria echt. ongehuwd
woonde in Zoerle-Parwijs zonder
† Gouda 1915.03.21

HOLEMANS Paulina Francisca Maria ° Zoerle-Parwijs 15/10/1913
d. Felix & BERGHMANS Hortentia echt. ongehuwd
woonde in Zoerle-Parwijs zonder
† Gouda 1915.03.21

HOLEMANS Aloïs ° Zoerle-Parwijs 9/04/1912
z. Felix & BERGHMANS Hortentia echt. ongehuwd
woonde in Zoerle-Parwijs zonder
† Gouda 1915.03.21

DANNEELS Lia Josephina ° Heist aan Zee 7/05/1913
d. Arthur Franciscus & FONTEYNE Maria Pieternella echt. ongehuwd
woonde in Heist aan Zee, Vaartdijk 251 zonder
† Gouda 1915.03.21

PEETERS Bertha Maria ° Zoerle-Parwijs 15/12/1911
d. Pieter Alois & BERGHMANS Maria Elisabeth echt. ongehuwd
woonde in Zoerle-Parwijs zonder
† Gouda 1915.03.23

LEEMANS Isabella Rosa ° Antwerpen 10/07/1914
d. Ludovicus & HUYBRECHTS Anna Cornelia echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen, Kempisch dok 74 zonder
† Gouda 1915.03.22

CAERS François Denis ° Jemeppe (Luik) 22/10/1913
z. Augustinus Josephus & MACHIELS Maria Berthilia echt. ongehuwd
woonde in Jemeppe zonder
† Gouda 1915.03.23

WILLEMKENS Albert Henri ° Sluis (NL) 14/11/1914
z. Julius & NEYTS Elisa Marie echt. ongehuwd
woonde in Zeebrugge zonder
† Gouda 1915.03.23

PLAS Victor ° Aalst 6/08/1914
z. Ludovicus & VAN DER STRAETEN Sophia Clothilda echt. ongehuwd
woonde in Aalst zonder
† Gouda 1915.03.24

HENDRICKX Catharina Clementina ° Zoerle-Parwijs 4/11/1913
d. Josephus & CEUPPENS Anna Maria Catharina echt. ongehuwd
woonde in Zoerle-Parwijs zonder
† Gouda 1915.03.24

CEUPPENS Anna Maria ° Wilrijk 14/05/1912
d. Franciscus & BIELEN Victoria echt. ongehuwd
woonde in Wilrijk, Boomstraat 110 zonder
† Gouda 1915.03.27

CAERS Julianus Albert ° Herentals 23/06/1914
z. Franciscus Edmondus & CROENEN Anna Maria echt. ongehuwd
woonde in Herentals zonder
† Gouda 1915.03.28

DE LEENDER Maria Henrica Gabriella Philomena ° Aarschot 22/06/1914
d. Julius Franciscus & MICHAUX Maria Hortensia Philomena echt. ongehuwd
woonde in Aarschot zonder
† Gouda 1915.03.30

BUYCKX Franciscus Josephus ° Brasschaat 4/06/1914
z. Joannes & VAN DE WOUWER Philomena echt. ongehuwd
woonde in Brasschaat, Hoge-Kaartsebaan 18 zonder
† Gouda 1915.03.30

VAN WICHEN Ludovica Maria Gertruda ° Antwerpen 9/09/1907
d. Nicolaus & STEFFENS Anna Geertruid echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen zonder
† Gouda 1915.04.02

HELSEN Maria Selena ° Breda (NL) 9/11/1914
d. Joannes Baptista & PEETERS Rosalia Ludovica echt. ongehuwd
woonde in Kessel zonder
† Gouda 1915.04.09

HARZÉ Jan Baptist ° Mechelen 10/04/1914
z. Jan Baptist & STEFFENS Susanna Cornelia echt. ongehuwd
woonde in Mechelen zonder
† Gouda 1915.04.11

DE WOLF Frans Lodewijk ° Mechelen 12/04/1913
z. Petrus Franciscus & HEMELEERS Philippina Paulina echt. ongehuwd
woonde in Mechelen zonder
† Gouda 1915.04.15

BYL Natalia ° Ramskapelle 26/08/1836
d. Constantinus & LEFEVER Isabella Clara wed. LASEURE Philippus Jakobus en LEEBOR Josephus echt. DUMON Ludovicus
woonde in Borgerhout zonder
† Gouda 1915.04.16

VAN DER VORST Karel ° Willebroek 25/03/1912
z. Thomas Amandus & DE VADDER Coleta Josepha echt. ongehuwd
woonde in Willebroek zonder
† Gouda 1915.04.30

KEULEERS Victor ° Beerzel 23/02/1913
z. Jozef Alfons & BOEXSTAENS Nathalia echt. ongehuwd
woonde in Beerzel zonder
† Gouda 1915.05.04

VAN OOSTERWYCK Anna Maria ° Gouda 2/05/1915
d. Frans Gustaaf & FEYAERTS Maria Ludovica echt. ongehuwd
ouders woonden in Tildonk zonder
† Gouda 1915.05.07

VAN CAMP Emile Alphonse ° s Gravenhage (NL) 19/01/1915
z. Joannes Guilielmus & VAN DEN BROECK Maria Josepha echt. ongehuwd
ouders woonden in Lier zonder
† Gouda 1915.05.07

DIERCKX NN ° Gouda 30/05/1915
z. Alexander & VAN DER CRUYS Maria
ouders woonden in Antwerpen
† Gouda 1915.05.30

NETTEN Emerentina Clotilde ° Gouda 30/04/1915
d. Jan & VAN MALDEREN Maria Virginia echt. ongehuwd
ouders woonden in Mazenzele zonder
† Gouda 1915.06.01

VAN GORP Carolus Joannes ° Turnhout 27/03/1891
z. Henricus & GOETELEN Joanna echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen Dokwerker
† Gouda 1915.06.02

HUYSKENS Josepha Mathildis ° Berlaar 21/07/1913
d. Leonard Frans & OP DE BEECK Maria Paulina echt. ongehuwd
woonde in Berlaar, Statiestraat zonder
† Gouda 1915.06.06

HOYBERGHS Petrus Ludovicus ° Lier 12/08/1905
z. Henricus & CONINCKX Maria Rosalia echt. ongehuwd
woonde in Lier zonder
† Gouda 1915.07.08

DE JONGH NN ° Gouda 16/10/1915
z. Adrianus & WINCKELMANS Maria Regina
ouders woonden in Antwerpen
† Gouda 1915.10.16

COOSEMANS Fernandus Franciscus ° Herent 17/11/1896
z. Felix Albertus & VANDENPLAS Maria Francisca echt. ongehuwd
woonde in Herent Fabrieksarbeider
† Gouda 1915.11.04

GEENS Joanna Catharina ° Heist-op-den-Berg 6/02/1829
d. & GEENS Maria Theresia wed. VAN DE WEYER Josephus
woonde in Heist-op-den-Berg zonder
† Gouda 1915.11.09

VAN GINDEREN Albert Jan ° Essen 24/05/1915
z. Aloisius & VAN EEKELEN Adriana echt. ongehuwd
woonde in Essen, Kammenstraat zonder
† Gouda 1915.11.16

DE SWERT Carolina Valentina ° Borgerhout 11/07/1912
d. Josephus & MARYNISSEN Maria Carolina Joanna echt. ongehuwd
woonde in Deurne zonder
† Gouda 1915.11.29

GEENEN Josepha Henrica ° Schoten 27/12/1913
d. Joannes Baptista Ferdinandus & VAN CAMP Hortensia Catharina echt. ongehuwd
woonde in Schoten zonder
† Gouda 1915.12.03

BELLEKENS Gummaar ° Lier 22/02/1914
z. Petrus Augustus & VAN HOOF Maria Joanna echt. ongehuwd
woonde in Lier zonder
† Gouda 1915.12.12

VAN BOXEL Emiel Frans ° Gouda 31/10/1915
z. Alfons Jozef & GEERTS Maria Ludovica echt. ongehuwd
woonde in Leest zonder
† Gouda 1915.12.15

VAN BORTEL Hedwig Hortensia Guilielmus ° Borgerhout 7/10/1910
z. Ludovicus Josephus & SEGERS Petronella Rosalia echt. ongehuwd
woonde in Borgerhout zonder
† Gouda 1915.12.29

BALLIU NN ° Gouda 30/12/1915
d. Alphons Leonard & RUTS Stephanie
ouders woonden in Antwerpen
† Gouda 1915.12.30

MUTSAERTS Cornelius Leonardus ° Essen 20/07/1908
z. Josephus Antonius & DONKERS Wilhelmina echt. ongehuwd
woonde in Essen zonder
† Gouda 1916.01.15

HENS Joannes Carolus Maria ° Wijnegem 20/05/1913
z. Cornelius Alphonsus & HUYBEN Maria Elisabeth echt. ongehuwd
woonde in Wijnegem zonder
† Gouda 1916.02.05

HENS Dorothea Susanna ° Gouda 26/10/1915
d. Cornelius Alphonsus & HUYBEN Maria Elisabeth echt. ongehuwd
ouders woonden in Wijnegem zonder
† Gouda 1916.02.17

GASTMANS Eugeen Jacobus Maria ° Deurne 14/03/1912
z. Josephus & JONGMANS Anna Maria echt. ongehuwd
woonde in Deurne zonder
† Gouda 1916.02.16

VERMEIR Leopold Paul ° Ridderkerk (NL) 9/11/1915
z. Carolus & VAN DIEPENDAEL Anna Catharina Eleonora echt. ongehuwd
ouders woonden in Borgerhout zonder
† Gouda 1916.02.23

DAEGELEER François ° Borgerhout ?? 68 jaar
z. ? & ? echt. ?
woonde in Antwerpen Dokwerker
† Gouda 1916.02.27

BACHOT Petrus ° Antwerpen 9/09/1895
z. Guilielmus & EGGERMONT Catharina echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen boekbinder
† Gouda 1916.03.05

ANTHONIS Maria Josée Elisabeth Alberta ° Lier 11/05/1915
d. Henricus Carolus & POTTERS Maria Joanna echt. ongehuwd
woonde in Lier zonder
† Gouda 1916.03.10

MUTSAERTS Albert Joannes ° Essen 24/11/1912
z. Josephus Antonius & DONKERS Wilhelmina echt. ongehuwd
woonde in Essen zonder
† Gouda 1916.03.16

HERMANS Adrianus ° Oudenbosch (NL) 21/01/1860
z. Johannes & DE WILDT Cornelia echt. MAATJENS Dimphna Johanna
woonde in Antwerpen werkman
† Gouda 1916.03.20

MEEUSEN Julia Maria Catharina ° Essen 16/07/1914
d. Adriaan Leopold & VANDERAVERT Maria Catharina echt. ongehuwd
woonde in Essen zonder
† Gouda 1916.04.11

BOUILLART François ° Gouda 12/01/1916
z. & BOUILLART Augusta echt. ongehuwd
moeder woonde in Antwerpen zonder
† Gouda 1916.04.13

LAURYSSEN Leonia ° Antwerpen 3/08/1914
d. Joannes Alexander & CLAES Mathildis Josepha echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen, Lange Zavelstraat 109 zonder
† Gouda 1916.04.17

MENSCH Victorina ° Gouda 15/06/1915
d. & MENSCH Theresia echt. ongehuwd
moeder woonde in Berchem zonder
† Gouda 1916.04.17

DE RAES Albertus ° Gouda 19/09/1915
z. Josephus Philippus & VAN DAM Josephina echt. ongehuwd
ouders woonden in Zemst zonder
† Gouda 1916.05.01

JOOSSENS Joannes Baptista ° Sint-Niklaas 8/06/1868
z. Hubertus Josephus & VAN OSSELAER Maria Ludovica echt. VAN ACKER Maria Nathalia
woonde in Antwerpen ijzergieter
† Gouda 1916.05.14

DE MAN Jeanette Josephine ° Baasrode 16/06/1908
d. Charles Louis & WILLAERT Maria Petronilla echt. ongehuwd
woonde in Baasrode zonder
† Gouda 1916.05.23

VAN DEN BROECK Pierre Augustin ° Mechelen 15/04/1854
z. Jean Dominique & MATTHYS Marcelle Pétronille echt. EYCKENS Catherine
woonde in Mechelen Smidsknecht
† Gouda 1916.06.20

SCHILLEMANS Cornelia ° Gouda 12/01/1916
d. Ludovicus Josephus & VAN GENECHTEN Dymphna echt. ongehuwd
ouders woonden in Schoten zonder
† Gouda 1916.07.02

TIELEMAN Pieter ° Gouda 3/05/1916
z. Franciscus & HERSTENS Joanna Petronella echt. ongehuwd
ouders woonden in Essen zonder
† Gouda 1916.07.05

DEFEVER Augustus Georgius ° Schore 23/04/1862
z. Augustus Emmanuel & DECLERCK Isabella Clara echt. BECU Zenobia Elodia
woonde in Bredene Timmerman
† Gouda 1916.08.12

MEES Ferdinandus ° Antwerpen 1/10/1902
z. Henricus & VAN HOOF Maria Eulalia Philomena echt. ongehuwd
woonde in Merksem zonder
† Gouda 1916.08.25

GEYS Amélie ° Brussel 30/01/1876
d. Florent & DELMOT Marie Thérèse echt. TORFS Henri
woonde in Antwerpen zonder
† Gouda 1916.09.16

ILEGEMS Joannes Baptista ° Hemiksem 26/03/1833
z. Hieronymus & DECKERS Magdalena wed. DE DECKER Joanna Maria, DE VOGELAER Joanna Catharina en VAN BAELEN Joanna Christina
woonde in Wilrijk zonder
† Gouda 1916.10.18

VAN EYKEN Ludovicus Alouisius ° Gouda 14/10/1915
z. Franciscus Gregorius & VEKEMANS Maria Philothea echt. ongehuwd
ouders woonden in Booischot zonder
† Gouda 1916.11.01

MERCKEN Maria Carolus ° Oterleek (NL) 3/08/1915
z. Albertus & RANS Antonia echt. ongehuwd
ouders woonden in Borgerhout zonder
† Gouda 1916.11.01

GEENEN Louisa Josephina ° Gouda 29/10/1915
d. Joannes Baptista Ferdinandus & VAN CAMP Hortensia Catharina echt. ongehuwd
woonde in Schoten zonder
† Gouda 1916.11.07

CARPENTIER Carolus ° Alkmaar (NL) 26/11/1914
z. Joannes Ludovicus & RANS Regina Cesarina echt. ongehuwd
ouders woonden in Borgerhout zonder
† Gouda 1916.11.13

VAN CAECKENBERGH Ferdinandus Albertus ° Gouda 22/12/1915
z. Rudolph Alphons & SEGERS Julia Maria echt. ongehuwd
ouders woonden in Antwerpen zonder
† Gouda 1916.11.19

VAN DE MAELE Johannes Baptista ° Gouda 19/02/1916
z. Jacobus & POSSÉ Isabella echt. ongehuwd
ouders woonden in Aalst zonder
† Gouda 1916.12.16

CLAESSENS Adriaan Albert ° Essen 29/08/1916
z. Leonardus & DUERLOO Elisabeth Maria echt. ongehuwd
woonde in Essen zonder
† Gouda 1917.01.10

JOOSSENS Maria ° Gouda 25/02/1916
d. & JOOSSENS Ludovica Francisca echt. ongehuwd
moeder woonde in Antwerpen zonder
† Gouda 1917.01.25

DE BONTRIDDER Neeltje Jozina ° Yerseke (NL) 19/04/1916
d. Leon & SANDEE Janna Adriana echt. ongehuwd
ouders woonden in Sint-Pieters-Jette zonder
† Gouda 1917.04.01

COOLS Cornelia Catharina ° Essen 5/06/1898
d. Joannes Franciscus & BALEMANS Adriana echt. ongehuwd
woonde in Essen zonder
† Gouda 1917.05.13

OERLEMANS Albert ° Rotterdam 26/11/1916
z. & OERLEMANS Stephania echt. ongehuwd
moeder woonde in Kalmthout zonder
† Gouda 1917.05.12

MEEUWS Joannes Maria Henricus ° Borgerhout 9/04/1886
z. Henricus & ANOTE Maria Henrica Hubertina echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen Timmerman
† Gouda 1917.06.24

MAES Bertha ° Gouda 17/01/1916
d. Henricus & VAN WANROOY Francisca echt. ongehuwd
ouders woonden in Antwerpen zonder
† Gouda 1917.08.07

CHRISTIAENS NN ° Gouda 8/09/1917
z. & CHRISTIAENS Irma
moeder woonde in Ukkel
† Gouda 1917.09.08

HENS Constant ° Gouda 5/07/1917
z. Cornelius Alphonsus & HUYBEN Maria Elisabeth echt. ongehuwd
ouders woonden in Wijnegem zonder
† Gouda 1917.10.08

VAN ELSHOCHT Louisa Maria ° Overschie (NL) 5/06/1917
Frans Jozef & VERBERCK Joanna Maria echt. ongehuwd
ouders woonden in Duffel zonder
† Gouda 1917.10.16

MAES Maria Clotilda ° Beveren 23/10/1863
d. Augustinus & CLAUS Joanna Livina wed. LIEKENS Josephus Franciscus
woonde in Antwerpen zonder
† Gouda 1917.10.27

DE BALTIMORE Maria Rosalia ° Ursel 24/04/1877
d. Martial & VAN DE VEIRE Rosalia echt. BEKE Emilius Petrus
woonde in Gent zonder
† Gouda 1917.11.06

NOENINCKX Elisabeth ° Antwerpen 8/07/1849
d. Joannes Baptista & VAN GEENHUYSEN Isabella wed. VERCAMMEN Carolus Boromeus Walterus
woonde in Boom zonder
† Gouda 1917.12.17

DE NAEYER Victorinus ° Rotterdam 26/09/1917
z. Joannes Emmanuel & HERREBAUT Irma Maria echt. ongehuwd
ouders woonden in Antwerpen zonder
† Gouda 1917.12.20

VAN DOOREN Petronella ° Gouda 9/09/1917
d. Emile & BENNEKE Maria Francisca echt. ongehuwd
ouders woonden in Antwerpen zonder
† Gouda 1917.12.28

MAES François ° Gouda 2/01/1918
z. Joannes Maria Dionisius & DE JONGH Carolina echt. ongehuwd
ouders woonden in Herentals zonder
† Gouda 1918.01.14

CLAESSENS Lucia Augusta ° Rotterdam 30/11/1917
d. Leonardus & DUERLOO Elisabeth Maria echt. ongehuwd
ouders woonden in Essen zonder
† Gouda 1918.01.22

DE DECKER Jan Karel ° Boom 16/12/1898
z. Frans Jozef & SUYCKENS Catharina Odilla echt. ongehuwd
woonde in Hoboken Houtzager
† Gouda 1918.02.03

MOUTON Emma Maria ° Varsenare 29/07/1897
d. Carolus Ludovicus & FORE Anna Maria echt. ongehuwd
woonde in Varsenare Naaister
† Gouda 1918.03.13

VAN DEN EECKHOUDT Leontina Coleta Elisa ° Brussel 26/05/1843
d. Josse & GOOSSENS Coleta Isabella echt. MAES Gerardus Emilius
woonde in Brussel Naaister
† Gouda 1918.03.30

VAN BIESEN Petrus Alfons ° Melsele 22/10/1892
z. Eduardus & MORAS Melania Clara echt. ongehuwd
woonde in Melsele Metaalbewerker
† Gouda 1918.05.03

DE MULDER Maria Henrica ° Borgerhout 12/06/1875
d. Josephus Augustus & VAN DEN BERGHE Joanna Isabella echt. ongehuwd
woonde in Borgerhout zonder
† Gouda 1918.05.16

ADAM Helene ° Liège ?? 2 maanden
d. Leon Joseph ? & MERCIA Julienne ? echt. ongehuwd
woonde in Liège ? zonder
† Gouda 1918.05.21

VAN DE MAELE Seraphinus ° Aalst 13/12/1863
z. Jacobus & DE WIT Dymphna echt. PECHE Sylvia Maria Francisca
woonde in Aalst koopman
† Gouda 1918.05.26

SCHENKELS Ferdinandus Maria ° Gouda 13/07/1916
z. Joannes Baptista Josephus & VAN DAELE Joanna Cornelia echt. ongehuwd
ouders woonden in Antwerpen zonder
† Gouda 1918.06.28

VAN DAM Josephina ° Zemst 27/06/1884
d. Jan Baptist & DE GREEF Catharina Virginia echt. DE RAES Josephus Philippus
woonde in Zemst zonder
† Gouda 1918.07.22

SMIT Elisabeth ° Gouda 8/07/1916
d. Henricus & EMOUS Anna Rosalia echt. ongehuwd
ouders woonden in Antwerpen zonder
† Gouda 1918.08.01

VAN BALEN Ludovicus ° Lier 25/05/1862
z. Ludovicus & DYCKMANS Theresia echt. VAN DESSEL Maria
woonde in Lier letterzetter
† Gouda 1918.08.13

VAN DER EECKEN Carolus Gerardus Alice ° Antwerpen 5/01/1894
z. Antonius Laurentius & VAN BERCKELAER Philomena echt. ongehuwd
woonde in Antwerpen Fabrieksarbeider
† Gouda 1918.09.21

BAL Lodewijk Jozef ° Boom 1/04/1896
z. Petrus Joannes & DE PRÉ Maria Coleta echt. ongehuwd
woonde in Boom Fabrieksarbeider
† Gouda 1918.10.26

JACOBS Yvonne Anna Henriette ° Rotterdam 24/03/1918
d. Jacobus & VAN DORST Josephina echt. ongehuwd
ouders woonden in Kalmthout zonder
† Gouda 1918.11.01

ENGERS NN ° Gouda 6/11/1918
z. Guillaume & HENDRIKS Henriette
ouders woonden in Liège
† Gouda 1918.11.06

VAN DOOREN Emile ° Lille (FR) 9/11/1890
z. Guillaume François & VAN OPPENS Maria Louisa echt. BENNEKE Maria Francesca
woonde in Antwerpen werkman
† Gouda 1918.11.13 Militair

ELST Catharina Cornelia ° Essen 11/03/1897
d. Jan Cornelis & BUIJK Johanna Adriana echt. BLOOT Cornelis Marie
woonde in Essen zonder
† Gouda 1918.11.19

VAN BIESEN Isidorus ° Melsele 6/09/1890
z. Eduardus & MORAS Melania Clara echt. ongehuwd
woonde in Melsele metser
† Gouda 1918.11.18

GOETBLOET Maria ° Gouda 5 maanden
d. & GOETBLOET Anna Maria Elisabeth echt. ongehuwd
moeder woonde in Lier zonder
† Gouda 1918.11.20

DERGENT Joannes Cornelius ° Turnhout 30/11/1859
z. Joannes Cornelius Livinus & KNOT Anna Elisabeth echt. ?
woonde in ? Sigarenmaker
† Gouda 1918.11.20

ZANDIJK Alice Maria ° Rotterdam 21/05/1917
d. Christiaan & NEYTS Maria Barbara echt. ongehuwd
moeder woonde in Heist aan Zee zonder
† Gouda 1918.11.21

WENGER Ludovicus ° Antwerpen 5/02/1880
z. Josephus & DUPONT Catharina echt. DE LELIE Louisa Bertina
woonde in Antwerpen Dokwerker-sigarenmaker
† Gouda 1918.11.24 Militair

VAN DEN BERG Joseph ° Rotterdam 7/06/1918
z. Petrus Joannes Celestinus & VAN GASTEL Rosalia echt. ongehuwd
ouders woonden in Antwerpen zonder
† Gouda 1918.11.27

DE KEERSMAEKER NN ° Gouda 7/12/1918
z. Jean & VAN DEN BROECK Joanna
ouders woonden in Jette
† Gouda 1918.12.07

VAN HANSEWIJCK Marie Barbe Josèphe ° Mechelen 6/12/1850
d. Gérard Louis & ARDIES Jeanne Marie Françoise echt. DOGAER Jean Baptiste
woonde in Kontich zonder
† Gouda 1918.12.17

VAN WICHEN Gerardus ° Ermelo-Nunspeet (NL) 7/05/1918
z. Nicolaas & STEFFENS Anna Gertrud echt. ongehuwd
ouders woonden in Antwerpen zonder
† Gouda 1918.12.24

VAN TREECK Antoon ° Venray (NL) 16/02/1855
z. Ferdinand Adriaan & JEUCKEN Jacomina echt. BOGERS Joanna Maria Ludovica
woonde in Antwerpen zonder
† Gouda 1918.12.30

DE BRUIJN Johannes Adrianus ° Vlissingen (NL) 6/11/1834
z. Cornelis Adriaan & DE GROOT Elisabeth Johanna wed. DEGENS Esther
woonde in Brussel zonder
† Gouda 1919.02.06

wordt vervolgd

Geschreven door Renic om 00:00 Reageer op dit bericht

Donderdag 31 juli 2025

Pastoorsverslagen WO I Schriek & Grootlo

BV2

Archief van het Bisdom. Oorlogsverslagen WO I

Vragenlijst en Stofindeeling.

1.- Bestuurlijke ligging. (Provincie, arrondissement, kanton, gemeente; dekenij).
Natuurlijke ligging der parochie voor zooveel deze ligging van aard is sommige feiten beter in 't licht te stellen. (Ligging belangrijk onder krijgsoogpunt op eene rivier, eene hoogte, nabij eene versterking, enz).

2.- Maatregelen bij den inval getroffen door de Belgische burgerlijke en krijgsoverheid en door de geestelijkheid. (Ontruiming door de bevolking, in veiligheid brengen van kunstschatten en kerkelijke voorwerpen; - vernietiging, door de oorlogsleiding, van beplantingen, huizen, kerktorens; - schade daarbij aan het kerkfabriek of aan godsdienstige stichtingen toegebracht).

3.- Houding der krijgsoverheid. - Gesteltenis der soldaten. - De vrijwillige dienstneming.

4.- Gesteltenis der burgerlijke bevolking gedurende de eerste dagen van den oorlog. - Eenige feiten in 't bijzonder: kerkelijke diensten, 't bijwonen der Heilige Mis, 't naderen tot de Sacramenten.

5.- De inval van den vijand. - Gevechten op het grondgebied der parochie. - Schade gedaan aan de gebouwen, in 't bijzonder aan kerken, kloosters, pastorijen, scholen, en lokalen dienstig voor de werken. Korte opgave der huizen, in hun geheel of ten deele vernietigd.

6.- Houding der vijandelijke legers in de eerste uren der bezetting: plunderingen, brandstichtingen, moordtooneelen. (Uitvoerige aanteekening nopens de slachtoffers). - De vernietigde gebouwen. - Belangrijkheid der schade, - Opgave der kunstschatten, vernietigd of gestolen en van deze welke in veiligheid werden gesteld (l).

7.- De dagen die op den inval volgden: belastingen, gijzelaars, enz. - Houding van het Duitsche gezag ten opzichte der plaatselijke overheid, der geestelijken en van den eeredienst.

8.- Latere gewelddaden. Inkwartiering, Inbeslagnemingen.

9.- De bezettingsjaren:
a)De kerk. (Herstellings- of hermakingswerken - tijdelijke kerken). De kerkbemeubeling. (Nieuwe aanwinsten, herstellingen). - De klooster- en andere kapellen op het gebied der parochie.
b)De goddelijke diensten. (Hernemen van den dienst na den inval). - Gebruik der kerk of der kapellen op de parochie door den Duitschen, katholieken of protestantschen, aalmoezeniersdienst.
c)De vrijheid van den eeredienst zoo binnen als buiten de kerk. (Lezing der bisschoppelijke brieven, sermonen; - processien, openbare berechtingen, bedevaarten, kerkelijke stoeten).
d)Het bijwonen der diensten en het naderen tot de Sacramenten gedurende de bezettingsjaren. (Plechtige communie der kinderen, vergelijkende tafels 1913-1918). - Buitengewone diensten. -De openbare zedelijkheid.
e)De toestand der vrije scholen. (Opgelegd programma, voertaal, gewoon en buitengewoon schooltoezicht, - uitkeering der schooltoelagen, - het onderwijzend personeel).
f)De patronaten, - werken voor schoolgaanden en werken voor de jeugd, - werken voor volwassenen. (Beperking der vergaderingen door de bezettende macht; - andere oorzaken van ontwrichting). - De liefdadigheidswerken.
g)Het onvoeren der werklieden. (Treffende feiten; - namen der werklieden in Duitschland overleden of later in België door ontbering omgekomen; - overzichtstafels).
h) Ondersteuningswerken. (Aard, bestuur, bijzonder doel, uitslagen). Overzichtstafels. Toestand van werk en nijverheid, armoede.
i) Gerechterlijke vervolgingen. (Namen der beschuldigden, grieven, gerechtsleiding, uitslag van het proces). De politieke gevangenen in Duitschland of in de gevangenis in België gestorven. Eene uitgebreide aanteekening zal aan de terechtgestelden gewijd worden. Oorlogsbelastingen, boeten, uitbuiting der bevolking.

10.- Naam, voornaam en dienststaat der parochiëele geestelijken en ook der andere, zoowel wereldlijke als kloosterlingen, in de parochie gevestigd, met inbegrip der leden der Congregatiën van Broeders, bij de voorvallen betrokken of die tot het leger hebben behoord, als soldaat, ziekenverzorger of aalmoezenier. Hun dienststaat in 't leger.
Korte overzichtstafel der parochianen onder de wapens geroepen of die vrijwillig hebben dienst genomen. - Getal en namen der gesneuvelden in den oorlog, der verminkten, en der soldaten in Duitschland of in Holland gestorven, der krijgsgevangen, der soldaten die zich in den oorlog onderscheidden. Vergelijkende tafel der geboorten en sterfgevallen bij de burgerlijke bevolking van 1913 tot 1918.

11.- Huiszoekingen in kerken of kloosters. - De opname of in beslagneming der klokken.

12.- Feiten van verscheiden aard. De grensversperring, - de aanwervingsdienst over den draad. -Daden van vaderlandsliefde of offervaardigheid. - Plichtverzakingen. - Vaderlandsche betoogingen.

13.- De ontruiming. - Houding der vijandelijke legers. - Voorvallen en misdaden.

14.- De bevrijding. - Intrede der Belgische of verbondene legers. - Godsdienstige plechtigheden. - Terugkeer der gevangenen en uitwijkelingen. - Gedenktekens.

(1) Het blijft verstaan dat de EE. HH. Pastoors, die in 1915 Ons een verslag deden toekomen over de gruwelen door de invallende legers begaan, er mogen bij blijven naar dit verslag te verwijzen, voor zooveel, tenminste, zij er niet aan houden sommige deelen aan te vullen of te wijzig

Parochiaal verslag uit 1915

Transcriptie René Lambrechts

1914 Sint Jan-Baptist Schrieck

Kort relaas van hetgeen in Schrieck gebeurd is

Van in de tweede helft der maand Augustus, kwamen hier duitsche verkenners in het dorp: doch zij zegden of deden niets : zij trokken eenvoudig door.

Van begin september kregen we dagelijks honderden en honderden vluchtelingen. Zij kwamen van Haecht, Wijgmaal, Rotselaar, Werchter, Wakkerzeel en Tremeloo.

Dagelijks zakten de Duitschers dichter bij, en de 26^e september lagen zij voor Schrieck. Dien dag schoten zij eene oude vrouw (vrouw De Bie) op het veld dood. Zij bedreigden al degenen die de vrouw dierven naderen.

Wij zijn verplicht geweest den nacht af te wachten en te 10 uur 30 ‘s avonds hebben wij ze op het kerkhof begraven.

Zondag 27 september na de vroegmis rukten de Duitschers Schrieck binnen. Bijna gansch de bevolking vluchtte weg. Dien dag hebben de Duitsers een braven jongen Cornelis van Essche 32 jaren oud, doodgeschoten. Zij hebben 8 vreedzame burgers gevangen en naar Duitschland gestuurd.

Op maandag 28 september, dwongen zij eenige burgers die niet gevlucht waren, de kerkdeur open te kappen. Niemand wilde zich tot dit werk leenen. Dan hebben zij het zelf gedaan.

Binnen in de kerk hebben zij de offerblokken opengekapt (er was niets meer in), de deur van het doksaal en de toren. In den toren hebben zij de venster uitgeroeid en nog twee zichtkoten gekapt. In de kerk hebben zij zich meester gemaakt van twee koperen lantaarnen, die dienden voor de berechtingen en van al de bougies. Voorts is de kerk ongedeerd gebleven. Dien zelfden dag hebben zij de hier gebleven burgers opgesloten en zijn beginnen te rooven

Op de pastorij hebben zij al de meubelen opengebroken en leeggeroofd alsook den kelder. Het Coffre fort (=brandkast) is gansch van een gehakt. Een zilveren custode, de heilige olie, het goud van het O.L.Vrouw beeld hebben zij geroofd.

Ook al de winkels en huizen der parochie werden leeg geplunderd.

Dinsdag 29 september en volgende dagen, hebben zij het volk doen stelen en deelden aan het volk uit. hetgeen er nog in de huizen overbleef.

Een veertiental dagen hebben zij hier genesteld.

Twee zondagen zijn er geene diensten geschied in de kerk

Vanaf 15 oktober begon de bevolking terug te komen naar de parochie. Sedert dien is er niets bijzonders meer geschied, dan hier en daar enige aftruggelingen door de Duitschers gepleegd.

Het hulpcomiteit voor voedsel dat wij gesticht hebben, werkt goed en bewijs groote diensten, want het gebrek begint zich te doen gevoelen.

Er zijn 80 mannen van Schrieck die dienen in het leger.

De 14^e januari zijn de Duitschers gekomen om te verbieden den herderlijken brief te lezen. Doch hij was reeds afgelezen.

Schrieck 4 februari 1915

Hub. Van Hoof Pastoor

Schriek (Heist-op-den-Berg), Parochie van Sint-Jan-Baptist

Parochiaal verslag 1914-1918

Transcriptie René Lambrechts

Parochie van Sint Jan-Baptist te Schrieck

De parochie van Sint Jan-Baptist te Schrieck is gelegen in het zuiden der provincie Antwerpen, op de grens der provincie Brabant.

Vele maatregelen zijn er niet genomen tegen den inval der Duitschers, daar er geene kunstvoorwerpen bestonden, en ook daar de parochie nevens den weg lag, dien de Duitschers volgden om naar Frankrijk te rukken. Wel eenige Duitsche verkenners hebben zich in de parochie vertoond van het midden der maand Augustus 1914, doch die hebben geen kwaad verricht.

Onze gemeente had 90 manschappen in het belgisch leger en 11 vrijwilligers.

Onze belgische soldaten hebben van het begin af veel in onze parochie vertoefd. De overheid was zeer goed alsook de manschappen. Dagelijks waren zij te huis op de pastorij.

Ons volk was zeer rustig; doch vele uitwijkelingen van den omtrek: Wijgmaal, Rotselaer, Tremeloo, kwamen dagelijks onderkomen zoeken in het dorp.

In het begin was ons volk zeer godsdienstig en woonde met iever de goddelijke diensten bij; men naderde veel tot de H.H. Sacramenten; men deed openbare oefeningen van godsvruchtigheid die druk wierden bijgewoond én door de parochianen én door de vluchtelingen.

Op 28 Augustus staken de Duitschers het dorp Tremeloo in brand, ¾ uren van ons. Ook kwamen er dien dag Duitsche verkenners in 't dorp, en maakten 11 burgers gevangen die zij naar Duitschland voerden.

In het begin van September kwam ons leger om de Duitschers in de zijde aan te vallen, langs de streken van Leuven. Alsdan hebben er 900 soldaten in onze kerk vernacht en des anderen daags hebben er 34 priesters: almoezeniers en zieken verplegers, de H. Mis opgedragen.

De belgische soldaten op de vlucht gedreven, kwamen langs ons dorp terug, en alsdan zijn de honderde vluchtelingen die hier verbleven, alsook een groot deel er parochianen weggevlucht. De Duitschers hebben hunne achtervolging gestaakt op een ½ uur van hier.

Op Zaterdag 26 September 1914, waren de Duitschers rond ons dorp geschaard, om hunnen optocht naar Antwerpen te beginnen. Nu lag onze parochie midden in hunnen weg. Op Zondag 27 Oogst (september?) heb ik mijn dienst gedaan in de kerk, doch rond 8 uren kwamen de eerste Duitschers het dorp ingereden, en bijna gansch de parochie is op de vlucht gegaan. Het verslag daarover heb ik ingezonden in ‘t jaar 1915.

In het jaar 1915, heb ik de schade opgenomen, geleden door de familiën der parochie. De bewijzen rusten in de ?? commissie te Antwerpen. Ze beloopt 27.700 fr. Veel heeft onze parochie niet te verduren gehad van de Duitsche bezetting: van tijd tot tijd eene Duitsche bezetting van 10 of 12 soldaten, en eenige straffen voor de gemeente.

Op het einde van September en begin October zijn de goddelijke diensten 14 dagen onderbroken geweest. Ik heb altijd de diensten gedaan onder de bezetting zooals vroeger, behalve in 1918, dat de Duitschers mij zijn komen verwittigen dat ik geene processiën meer mocht doen, zonder bijzondere aanvraag. De bisschoppelijke brieven heb ik altijd ontvangen en ook afgelezen. Eens zijn de Duitschers mij komen verbieden, doch hij was reeds afgelezen. Berechtingen heb ik altijd gedaan, zelfe in 't bijzijn der Duitschers en nooit is mij eene opmerking gemaakt.

Het bijwonen der goddelijke diensten is stillekens aan verminderd, en de geest van godsdienstigheid neemt steeds af. De buitengewone diensten, zooals de wekelijksche mis voor de gesneuvelden, wierd goed bijgewoond, maar is ook niet meer goed bijgewoond. De zedelijkheid laat veel te wenschen.

In het begin 1917, bij het ontvoeren der werklieden, was er eene ware paniek onder ons volk. Onmogelijk alles te beschrijven, doch Pater Stanislas der Minderbroeders te Mechelen heeft dit alles breedvoerig beschreven.

Van een honderdtal die naar de laatste vergadering moesten gaan te Heyst op den Berg, zijn er maar een vijftiental gegaan: deze zijn door de Duitschers ingescheept en naar Duitschland gevoerd. Doch allen zijn gelukkiglijk gaaf en gezond wedergekeerd.

De anderen die niet gegaan waren, hebben zich verscholen. Eenigen zijn aangehouden, en bij allen was de eerste vraag der Duitschers: "heeft uw pastoor u niet aangezet om naar de vergadering niet te gaan?" Gelukkiglijk, niet één heeft mij verraden. Dan is hunne woede gevallen op de gemeenteoverheid, en de burgemeester 80 jaren oud, en twee schepenen, waarvan één 68 jaren, zijn naar het gevang of liever als gevangenen in het militair hospitaal opgesloten geweest van 10 Januari tot 17 Januari (1918). Daar heb ik ze doen verzorgen door mijne zuster die te Mechelen woont.

Politieke gevangenen hebben we niet gehad. De gemeente is in boet geslagen voor 5.150 marken, waaronder eene boet van 1.000 marken, voor het afsnijden van een telegraafdraad, die volgens het algemeen gevoelen door de Duitschers zelfs is afgesneden geweest. Verschillige burgers zijn in boet geslagen: alles te zamen voor 7.836 marken.

Van al onze soldaten zijn er maar 6 gesneuveld.

In onze kerk is er niet eene enkele huiszoeking gedaan: wel de opname der klokken en van 't orgel doch zonder gevolg.

Voor onze bevolking heb ik altijd van 't begin van den oorlog af, met behulp van onzen geneesheer Fl. Vermijlen, de briefwisseling gedaan tusschen de soldaten van 't front en hunne ouders.

De ontruiming is goed verloopen. Niets bijzonders is er gebeurd op hunnen doortocht. Twee nachten heb ik duitsche officieren op de pastorij moeten ontvangen, doch ze zijn zeer voorkomend geweest.

In de kerk hebben we een "Te Deum" van dankzegging gezongen, en een eerelijst met den naam der gesneuvelden is in de kerk opgehangen. Eerstdaags zingen we een plechtige uitvaart voor onze zes gesneuvelden, en de gemeenteoverheid en de burgers worden allen uitgenoodigd.

Onder den oorlog zijn de goddelijke diensten geschied zooals vroeger. Op de Plechtige Communie der kinderen ontbrak er nooit één.

Ziehier de tafel der geboorten en sterfgevallen van 't jaar 1913 tot 1918:

jaar	geboorten	overlljdens
1913	66	31
1914	58	36
1915	58	19
1916	58	48
1917	45	57
1918	43	39

Schrieck, 1 april 1919

Getekend: Hub. Van Hoof, pastoor

Document 2

Het aantal der binnengeroepen soldaten was 90, en het getal vrijwilligers 11.

jaar		pi. comm.
1913	32.911	49
1914	33.105	52
1915	32.874	55
1916	31.927	33
1917	32.675	55
1918	33.206	45

Schrieck, 7 Mei 1919

Getekend: Hub. Van Hoof, pastoor

Grootloo Verslag 1915

Zeer Eerw. Heer Deken,

In mijne parochie heeft de Duitsche overheid zich niet verzet tegen het aflezen van den brief van Z. Em. den Cardinaal Aartsbisschop.

Ik heb den brief voorgelezen in drij deelen in de missen op 1, 3 en 10 Januari.

Aanvaard, zeer Eerw. Heer Deken, de eerbiedige groeten van uwen dienaar in J.C.

Vermeerbergen past.

Grootloo 2 Februari 1915

Schriek-(Grootlo) (Heist-op-den-Berg), Parochie van de Heilige Naam Jezus

Parochiaal verslag 1914-1918

Transcriptie René Lambrechts

Parochie Den Soeten Naem Jesus te Grootloo

1. Parochie van Grootloo, gemeente Schrieck, Kanton Heyst op den Berg provincie Antwerpen. De parochie strekt zich ook uit op een gedeelte der gemeenten Tremeloo en Keerbergen, provincie Brabant. Door beslissing van Zijne Hoogwaardigheid den Aartsbisschop van Mechelen van 25 October 1906, werd dit laatste gedeelte aan de parochie toegekend.

2. Bij het begin der vijandelijkheden werden de registers en de kostbaarste heilige vaten in veiligheid gebracht.

4. Gedurende de eerste weken van den oorlog had het volk een groot betrouwen gesteld op het H.Hart. Het getal communiën vermeerderde merkelijk, de kerkelijke diensten werden druk bijgewoond; ’t was eenieders overtuiging dat deze streek ging gespaard blijven.

5. In den voormiddag van 19 Oogst vertoonen zich de eerste uhlanen. Het vijandelijk leger bezet het zuidelijk deel der parochie.

Op 21 Oogst wordt de parochie door enige Duitschers bezet die van hier dagelijks op verkenning uitgaan in de richting van Lier. Niemand wordt lastig gevallen.

Den 25 Oogst trekt de bezetting terug vervolgd door eene afdeeling belgische ruiterij en cyclisten. In Werchter en Haecht wordt er gevochten tot 's anderdaags in den namiddag. De Belgen worden teruggeslagen en tot hier door den vijand vervolgd.

Twee jongelingen werden door den vijand aangehouden, zij zouden onmiddelijk gefusilleerd worden. Op enige meters afstand van de soldaten geplaatst met de armen opgeheven wachtten zij het vonnis af. De 1^e Henri Collaer werd op den slag dood, de 2^e Karel Moris onderwijzer te Langdorp werd niet getroffen en vluchtte weg.

Op 28 Oogst terwijl gansch het dorp Tremelo in brand staat worden ook vijf huizen der parochie in brand gestoken. Ondertusschen worden talrijke huizen op den grooten weg van Tremeloo naar Heyst op den Berg leeggeplunderd. De bevolking is bijna totaal op de vlucht gegaan; de weinige mannen en vrouwen die hunne huizen niet verlaten hebben worden aangehouden en moeten het leger vergezellen. Tegen den avond worden eenigen losgelaten, anderen opgesloten in de kerk van Werchter, weinigen worden ’s anderendaags meegevoerd tot Saventhem en daar losgelaten. Eenige burgers die gevlucht waren naar den kant van Heyst op den Berg, werden daar denzelfden dag gevangen genomen opgesloten in de kerk van Aerschot en later naar Duitschland vervoerd.

Op 29 Oogst blijven slechts kleine wachten Duitschers op de oevers van Demer en Dijle. Dagelijks worden hier schoten gewisseld tusschen Duitsche en Belgische patrouilles.

Op 3 september wordt in de nabijheid gevochten tusschen sterke patrouilles Duitschers en Belgische carabiniers.

Op 5 September wordt volgens bevel der Belgische overheid, het rundvee binnen den fortengordel van Antwerpen gebracht. Door dien maatregel wordt de bevolking ten zeerste getroffen. Het vee kwijnt weg omdat er noch stalling noch voeder voorhanden is.

Op 6 September worden de oudste en jongste burgers die te Aerschot opgesloten zitten vrijgelaten. Op 7 September botsing tusschen sterke patrouilles in de nabijheid van de parochie.

Van 9 September 's morgens tot 13 September 's avonds wordt de parochie door de Belgen bezet, en intusschen wordt er gestreden in de richting van Leuven en Mechelen. Toen op 13 7ber de kerk van Haecht en op 15 7ber de kerk van Werchter waren afgebrand, bleef de bevolking niet meer kalm, velen gingen op de vlucht en de diensten in de kerk hielden op. De parochie blijft tusschen de twee vijandelijke kampen tot op 26 7ber wanneer de Duitschers beginnen op te trekken tegen Antwerpen. Op dien dag werd eene vrouw der parochie Petronella Goris door eenen Duitschen soldaat neergeschoten toen zij over den steenweg wilde stappen.

Op 28 September werden nog twee inwoners der parochie die buiten hunne woning aangetroffen werden gevangen genomen en naar Duitschland vervoerd.

9. Tijdens den doortocht van het leger bleef de kerk gespaard. Ook werd er door de bezettende macht iets gedaan, om de vrijheid van den eeredienst te belemmeren. Nochtans om niet gedwongen te zijn de toelating der bezetting te vragen, werden de processiën buiten de kerk geschorst.

Gedurende de bezettingsjaren verminderde het bijwonen der goddelijke diensten en het getal communien. Velen hielden zich met smokkelhandel bezig ook op de Zondagen. ’t Verminderen van de communiën tijdens de week was meest toe te schrijven aan ’t vervroegen der officieele uur.

De plechtige communie der kinderen had plaats gelijk voor den oorlog, geen enkel kind ontbrak.

In 1913	getal kinderen 21
In 1914	getal kinderen 19
In 1915	getal kinderen 15
In 1916	getal kinderen 16
In 1917	getal kinderen 33
In 1918	getal kinderen 21

Werklieden werden ontvoerd: vier te Aerschot den 23 November 1915, drie te Heyst op den Berg den 6 Januari 1916, van deze drij laatsten waren twee in ’t geheel geen werkeloozen. Allen kwamen welbehouden terug, alhoewel zij veel hadden geleden. Geen enkele had een kontrakt geteekend. Zes anderen hebben zich niet willen aanbieden. Zij hebben zich verscholen gehouden totdat de bezetting verklaarde dat zij niet meer zouden ontvoerd worden. Toch werden zij veroordeeld tot eene boete van 40 mark omdat hun eenzelvigheidsbewijs niet was afgestempeld. Langen tijd heeft de bezetting nog onderzocht of deze laatste jongelingen niet weggevlucht waren op aanraden der geestelijken.

10. Van de parochie werden 20 jongelingen onder de wapens geroepen en drij hebben vrijwillig dienst genomen in ‘t leger. Een enkele is gesneuveld te Haecht den 12 September 1914.

11. Geene huiszoeking had plaats in de kerk, tenzij bij den doortocht van ’t leger in 1914, en voor de opname der klokken.

1913	overlijdens 11	geboorten 44
1914	overlijdens 20	geboorten 39
1915	overlijdens 11	geboorten 36
1916	overlijdens 13	geboorten 24
1917	overlijdens 21	geboorten 21
1918	overlijdens 13	geboorten 24

De ontruiming verliep rustig. Een verongelukte Duitsche soldaat werd op ’t kerkhof begraven. Al de gevangenen en uitwijkelingen zijn in hunne haardsteden teruggekeerd.

Schriek Grootloo 6 April 1919

F Vermeerberge pastoor

F. Storms P. Claes leden van den Fabriekraad der Kerk

Gesneuvelden of overleden aan de gevolgen van mosterdgas

August Van Calsteren, zoon van Frans en van Antoinette Van den Broeck, is gesneuveld te Haacht, op 12 september 1914.

Victor Janssens, geboren in 1883, gehuwd in 1910 en vader van 3 kinderen. Kwam na zijn huwelijk in Grootlo wonen. Tijdens zijn dienst aan het front werd hij in de loopgraven getroffen door mosterdgas. Sterft op 24 juli 1922 en werd begraven op het kerkhof te Grootlo,

Philibert Op De Beeck vluchtte bij het uitbreken van de oorlog, met zijn familie maar Frankrijk. Tijdens zijn verblijf daar werd hij opgeroepen om zijn militaire dienst te doen. Enkele maanden later vertrekt hij naar het front in de omgeving van Diksmuide. Hij komt om in de dodengang van Stuivekenskerke, op 18 maart 1918 Hij ligt begraven op het divisiekerkhof te Steenkerke (grafnummer 197).

De aftocht van de Duitsers in november 1918 verliep vrij rustig. Een verongelukte Duitse soldaat werd hier op het kerkhof begraven op 15 november 1918.

Om dat hoofdstukje af te sluiten volgen hier het aantal geboorten en overlijdens tijdens de oorlogsjaren 1914-1918.

wordt vervolgd

Geschreven door Renic om 00:00 Reageer op dit bericht

Woensdag 30 juli 2025

Pastoorsverslagen WO I Tremelo

BV2

Archief van het Bisdom. Oorlogsverslagen WO I

Tremelo, Parochie van OLVrouw van Bijstand

Transcriptie René Lambrechts

Parochie van Tremelo (O.L.Vrouw van Bijstand) – Gemeente Tremelo

Bl. 1

De Deutschers in de Gemeente Tremeloo

19 augustus 1914.

Den 19 augustus deden de Deutschers hunne intrede in Tremeloo. In den voormiddag verscheen er een Deutsche patrouille die binnendrong in het postkantoor en in het bureel der tramstatie waar zij alles doorzochten.

Op de gehuchten Geetsvondel en Veldonck boden de Belgen (5e en 6e linieregiment) wederstand aan de overweldigers. Dit had voor gevolg dat op Veldonck en Geetsvondel dien dag 40 huizen afgebrand werden. Op Veldonck was de genaamde Karel Claes, landbouwer en vader van zeven kinderen, door de Deutschers verrast geworden en gevlucht onder zijnen oven. Hij werd door de Deutschers niet opgemerkt, doch zijn huis werd in brand gestoken en de ongelukkige werd verstikt.

Op de gehuchten Veldonck en Geetsvondel hebben de Belgen zes doden en een gekwetste achtergelaten. De gekwetste, zekere Verhooft, werd enkel gevonden den volgenden dag en door den eerw. Heer pastoor bediend van de H.H. Sacramenten.

Aankomst der Deutschers in het dorp.

Het was den 19 augustus 5 u. namiddag. Gansch de bevolking was gevlucht uitgenomen vier of vijf ouderlingen, twee zieken en den eerw. Heer pastoor. Toen de Deutschers het dorp naderden ging de eerw. Heer pastoor hen te gemoet en vroeg of zij van hem eenigen dienst verlangden? Zij vroegen brood. Daar de eerw. Heer pastoor geen brood meer had bood hij hen drank aan, namelijk bier of wijn; dovh zij weigerden en stelden zich tevreden met water dat zij op verzoek van den eerw. Heer pastoor haalden op de pastorij. Verder was hun werk de belgische vlaggen die wapperden aan gemeentehuis, Kerk, school en gendarmerie, neer te halen. Dan braken ze binnen in de verlaten huizen en legden de hand op eetwaren, wijn en cigaren. Het overige bleef onaangeroerd. Op de pastorij en in de enkele woningen waar bewoners thuis gebleven waren werd niets weggenomen. Ten opzichte van den eerw. Heer pastoor en van de personen die t’huis gebleven waren gedroegen de Deutschers zich heel fatsoenlijk.

Een feit heeft plaats gehad waarvan ik mij de betekenis niet kan voorstellen. Toen de eerw. Heer pastoor juist voor den ingang der pastorij met den hoofdman der Deutschers in gesprek was, werd hem door een soldaat eene doos met kardoezen van 16 millim. aangeboden.

Bl. 2a

De hoofdman deed met de hand een afwijzende beweging en de soldaat met zijn kardoezen verdween.

Twee burgers gedood.

Terwijl de Deutschers de eetwaren in de huizen wegnamen kwam eene arme vrouw met drie klein kinderen van Werchter naar Tremeloo. Zij had langs Werchter willen vluchten, doch had de bruggen open gevonden en kon niet verder. Nu kwam ze weenend terug te Tremeloo aan. De eerw. Heer pastoor deed haar op de pastorij binnenkomen en verzocht haar aldaar den nacht door te brengen. Op den steenweg had zij een Deutscher ontmoet die haar zegde dat zij mocht gerust zijn, dat haar geen kwaad zou geschieden. Zij vertelde ook dat zij tusschen Werchter en Tremeloo het lijk had zien liggen van een burger. Toen de eerw. Heer pastoor dit hoorde begaf hij zich naar de Deutschers en vroeg aan den hoofdman of het hem niet zou believen twee mannen mede te geven naar de plaats door de vrouw aangewezen. Die vraag werd aanstonds ingewilligd en de hoofdman zelf met twee zijner soldaten vergezelde den eerw. Heer pastoor tot bij het lijk.

Het was het lijk van een jongeling van 22 jaren genaamd Aloysius Van Geel, zoon van den eersten schepen der gemeente. De hoofdman der Deutschers beweerde dat dit het lijk was van een belgische officier verkleed in burger, en hij voegde er bij papieren te bezitten van den overledenen die zulks bevestigden. Misschien had men op den gedooden een eenzelvigheidsbewijs gevonden met de melding “Korporaal der burgerwacht”. Dit is maar een veronderstelling, doch met zekerheid weet ik het niet. Twee dagen later werd omtrent dezelfde plaats in eene gracht met hout beplant het lijk gevonden van den genaamden Frans Schepers, vader van zes kinderen. Beiden werden met de bajonet doorboord. Ik stel mij voor dat zij gedood werden op de volgende wijze.

Van Geel en Schepers alvorens te vluchten waren nog eens den steenweg naar Werchter opgereden (zij waren per velo). Halverwege werden zij verrast door de Deutschers die toen bevolen stil te houden. Van Geel werd eerst onderzocht en zijne papieren nagezien. Het noodlottig eenzelvigheidsbewijs met de melding “Korporaal der burgerwacht” werd gevonden. Hij werd voor officier aanzien en onmiddellijk met de bajonet doorbooord. Schepers dit ziende wilde vluchten, doch hij werd eenige stappen verder achterhaald en onderging hetzelfde lot. Al wat Van Geel en Schepers op zak hadden, ook hun geld, werd op hunne lijken teruggevonden.

Bl. 2b

Waarom gebrand.

Toen de eerw. Heer pastoor met den hoofdman der Deutschers voorbij een huis ging dat brandde, verklaarde deze laatste dat men van uit dit huis op hen geschoten had, gelijk ook van uit de andere huizen. Dit is niet alleen onwaar, maar zelfs onmogelijk, daar, buiten Karel Claes, van wien ik hoger gewaagd heb, al de inwoners der afgebrande huizen gevlucht waren eer de Deutschers zich vertoonden. Dit alleen is mogelijk dat belgische soldaten in hunnen terugtocht van die huizen gebruik gemaakt hebben om zich te beschutten tegen de kogels van den vijand. Al de huizen werden in brand gestoken.

Tweede bezoek der Deutschers.

Omtrent een uur na de intrede der eerste Deutschers in Tremeloo, kwam een tweede groep met twee automobielen om de eetwaren op te laden. Deze gedroegen zich weerom fatsoenlijk ten opzichte van den eerw. Heer pastoor en van de burgers die hunne woning niet verlaten hadden. Zij vroegen wijn; doch vergenoegden zich met zes of zeven flesschen.

Toen deze soldaten zich in het dorp bevonden, juist nabij het gemeentehuis, bemerktten zij een persoon die, twee of drie honderd meters verder, over een veldweg ging. Onmiddellijk werd er op geschoten; doch gelukkiglijk werd de mensch, een ouderling van ruim 70 jaren, niet getroffen.

Deutsche patrouilles.

Van den 20 augustus tot den 23 kregen wij in Tremeloo regelmatig het bezoek van Deutsche patrouilles. Deze werden door de bevolking steeds vriendelijk onthaald; men gaf hun eten en drinken (vooral bier en melk); fruit en cigaren.

Deze patrouilles waren in het algemeen ook beleefd en zelfs vriendelijk. Zij spraken met de burgers als oude kennissen en trachten de bevolking gerust te stellen. Zij gaven den raad niet weg te vluchten : als de burgers rustig blijven, zegden zij, zullen de Deutschers hen ook geen kwaad doen.

Twee zonderlinge gezegden dezer patrouilles verdienen hier aangestipt te worden. Den 21 augustus vertelde een deutsche soldaat dat Leuven geheel vernietigd was, dat er van die schoon kerken niets meer overbleef dan puinhoopen, dat de burgers er op de Deutschers geschoten hadden. Later toen ik vernam dat Leuven den 25 augustus was verwoest geworden, was ik dan ook niet weinig verwonderd …

Bl. 3a

Tien Deutsche soldaten waren gedurende twee dagen in den kost geweest bij eenen landbouwer der parochie Grootloo. Toen zij vertrokken gaven zij aan den boer den raad weg te vluchten wanneer hij het kanon dichtbij zou hooren, want, zegden zij, dan branden wij alles af.

Uitval der Belgen.

Den 23 augustus tegen den middag kreeg Tremeloo het bezoek van een belgische patrouille en tegen den avond kwam een gepanstert automobiel der belgen om een deutsche patrouille aan te randen. Den 24 augustus tegen den avond werden de Deutschen door belgische troepen uit Werchter verjaagd en ’s anderendaags werd er tusschen Deutschers en Belgen een gevecht aangegaan met gevolg dat tegen den avond de Belgen de terugtocht namen naar de forten. Na het vertrek der Belgen kwam een afdeeling Deutsche cavalerie door het dorp zonder eenige schade aan te richten. Alles bleef rustig tot den 27 tegen den avond. Toen werden op een honderd meters afstand van de pastorij twee huizen in brand gestoken. Het is alsdan dat pastoor en onderpastoor de pastorij verlieten om den nacht door te brengen, de eerste op de pastorij te Bael, de tweede op het gehucht genaamd Bolloo. Den 28ste in den morgend meende de eerw. Heer pastoor naar Tremeloo terug te keeren; doch halverwege werd hij door de parochianen gewaarschuwd dat de Deutschers alles in brand staken en als bezetenen te werk gingen. Daarop begaf de eerw. Heer pastoor zich door de bosschen naar Heyst-Goor alwaar hij eenige ogenblikken later samen met den eerw. Heer Wouters pastoor van ’t Goor, aangehouden werd.

Waarom het dorp afgebrand?

De inwoners van Tremeloo, dit kan ik getuigen, hebben zich ten opzichte van de Deutschen van ’t begin af zeer correct gedragen en zich aan geen geweldaden plichtig gemaakt. Den 18 augustus, wel is waar, werd een Deutscher door de burgerwacht gevangen genomen, doch deze werd met menschlievendheid behandeld. Daar iedereen in ’t gedacht verkeerde dat de Deutschen honger leden was hunne eerste bezorgdheid den krijgsgevangen eten en drinken te bezorgen. Bij den koster werd hem een stuk gebraden kieken voorgezet alvorens hij naar de gendarmerie gebracht werd.

Personen die den 28ste augustus aan de Deutschers vroegen waarom zij Tremeloo afbranden, kregen voor antwoord : men heeft te Leuven op ons geschoten! Die verklaring “men heeft te Leuven op ons geschoten” werd reeds gedaan den 21 augustus door Deutsche patrouilles.

Bl. 3b

Op aanraden van die patrouilles waren eenige menschen den 28ste t’huis gebleven. Zij werden door de Deutschers genoodzaakt hun huis te verlaten zonder nog iets mogen te redden en, in hunne tegenwoordigheid werd hunnen woning in brand gestoken. Onder de inwoners die aldus behandeld werden bevond zich een oude vrouw van ongeveer 80 jaren; deze werd met andere inwoners naar Werchter gebracht en in de Kerk opgesloten. ’s Anderendaags nochtans mocht zij naar de rookende puinen harer woning terugkeeren.

Den 28ste augustus werden te Tremeloo 174 woningen en gebouwen afgebrand : dit maakt met de 40 woningen afgebrand den 19 een totaal van 214 woningen en gebouwen.

Plundering.

Wat door de vlammen niet verslonden was werd geplunderd, deels door de Deutschers, deels door de burgers. Deze laatste hebben zich vooral meester gemaakt van winkelwaren en kleederstoffen.

In ’t begin van september werd Tremeloo terug bezet door de Belgen en vanaf den 13 september wederom door de Deutschers. Tusschen 13 en 28 september hebben deze laatste op de pastorij al het linnengoed, dekens en ook al den wijn weggenomen; twee brandkassen opengebroken en daaruit geroofd eene obligatie gemeentekrediet toehoorende aan den eerw. Heer onderpastoor en daarenboven 300 à 400 fr. in geld.

In de kerk hebben zij het tabernakel-brandkast, de brandkast der sacristij en eene anderen ijzeren kast opengebroken en het grootste deel der gewijde vaten geroofd. Het H. Sacrament was gelukkig weggehaald door den eerw. Heer pastoor van Bael den 10e september.

Het geroofd zilverwerk hebben twee Deutschen beproefd te smelten. Toen zij met dit werk bezig waren kwam er bevel onmiddellijk te vertrekken en daardoor werden zij genoodzaakt hunnen buit achter te laten. Zij wierpen het zilverwerk half gesmolten en verbrijzeld in eenen waterput waar het later teruggevonden werd.

Het priestergewaad werd in de kerk opengeworpen te midden van stof en vuiligheid. Terwijl Deutsche soldaten de brandkasten openbraken zijn Deutsche officieren in de kerk geweest en hebben maar laten begaan.

Naderhand werd de geplunderde kerk bezocht door een Deutsche officier die twee zusters in ’t klooster heeft en goed katholiek is. Deze was verontwaardigd over hetgeen in de kerk gebeurd was en trachtte nog te redden wat kon gered worden. Hij liet het priestergewaad alsook de stukken van de zilver eremonstrans, een kelk en een ciborie overbrengen naar de zusters te Schrieck die alles bewaard en gekuischt hebben.

Bl. 4a

Deze officier heeft bij de eerw. Zusters van Schrieck een schrijven nagelaten met verzoek dit na den oorlog aan zijn bloedverwanten te doen geworden.

In de kerk werden ook al de offerblokken opengebroken; een beeld van den H. Dionysius werd de handen afgeslagen; eene statie van den kruisweg werd beschadigd waarschijnlijk door een schrapnel; drie geschilderde ramen nog onlangs geplaatst werden beschadigd door schrapnels; de vunt werd door de soldaten gebezigd om zich te wasschen en was gansch bevuild; het dak van kerk en toren werden erg beschadigd.

Verdwenen of beschadigde voorwerpen
Gewijde vaten en zilverwerk

2 zilvere kelken waarvan een in geslagen zilver van 1772
1 ciborie;
1 zilvere remonstrans;
1 kopere remonstrans verguld;
2 zilvere kronen van O.L.Vr. en van het kind Jezus;
1 zilvere kroon van de H. Barbara
1 zilvere toren van de H. Barbara
1 zilvere scepter van O.L.Vr.
-half gesmolten of verbrijzeld

2 gouden ketingen geofferd aan O.L.Vr.
Een kruis en een hart in zilver bezet met 73 diamanten gebruikt tot versiering der remonstrans
2 zilvere potjes der H. Olie en Chrisma;
Eene zilvere schotel met twee zilvere ampullen hebbende oudheidkundige weerde
-verdwenen

Andere metalen voorwerpen.
Vier koperen kandelabers van 3 bougies;
Eene kopere bel;
2 tinnen schotels;
-verdwenen
Het tabernakel-brandkast opengebroken en erg beschadigd; de brandkast der sacristij uit den muur gehaald en verbrijzeld; eene oude ijzeren kast verbrijzeld.

Linnen
7 alben verdwenen en eene albe den kant afgescheurd;
13 altaardweilen verdwenen;
8 biechtroketten verdwenen;
Zijn ook verdwenen een aantal corporalen en punsicatorium.

Priestergewaad
Eene … zwarte koorkap verdwenen;
Vele kazuivels min of meer beschadigd.

Bl. 4b

Processiegewaden.
Eene mantel van O.L.Vr. gansch verscheurd;
Eene groote hoeveelheid kleederen om in deprocessie door kinderen en jonge dochters gedragen te worden, verdwenen of geheel en al onbruikbaar teruggevonden.
Symbolen en andere processieversiersels verdwenen of onbruikbaar teruggevonden.

Andere voorwerpen
2 klokzeelen door de Belgen medegenomen;
85 pond was verdwenen;
40 pakken bougies
Een lange bamboustok.
Bij dit alles te voegen de schade veroorzaakt aan deuren, vurst, vensterramen, stoelen, offerblokken, bedden, enz.

Gevangen genomen Burgers.

18 burgers van Tremeloo werden door de Deutschers gevangen genomen en naar Deutschland overgebracht, namelijk :
De eerw. H.H. Pastoor en onderpastoor, gevangen den 28ste augustus en weergekeerd den 20ste December;
Alfons Michiels, Lod. Van Vlasselaer, J.B. Goeron, Lod. Haegemans, Pepinus Torfs en Frans De Preter, gevangen genomen den 28ste augustus en weergekeerd op het einde van Februari;
Lod. Van Vlasselaer en zijn zonen Frans en Jan Baptist, Frans Corebunders, Frans Van Eyken, Livinus Schoovaerts en Victor Ruttens gevangen genomen rond half september en weergekeerd in ’t begin van Februari;
Eduard Van Leemputten, Martinus Goeron en Jan Van Goolen, gevangen genomen rond half september en weergekeerd 6 weken naderhand.

Buiten deze werden nog ander personen gevangen genomen en een of meer dagen opgesloten hetzij in de Kerk te Aerschot, hetzij in de Kerk te Werchter. Onder de personen een of meer dagen gevangen gehouden in de Kerk te Werchter bevonden zich ook vrouwen en oude menschen.

Bl. 5a

TREMELOO

Gedurende den grooten oorlog

I.

Bestuurlijke ligging.

De gemeente Tremeloo gelegen in het noorden van de Provincie Brabant, maakt deel van het arrondissement Leuven en het kanton Haecht. De parochie behoort tot de dekenij Haecht.

De gemeente Tremeloo bevindt zich op den steenweg van Werchter naar Lier. Het is langs dien steenweg dat de belgische troepen der bezetting van Antwerpen eenen uitval deden den 25 augustus 1914, en daarna wederom in het begin van september. Bij den eersten uitval werd de Deutsche bezetting van Werchter gebombardeerd van uit Tremeloo. Daaraan is het waarschijnlijk toe te schrijven dat Tremeloo door de Duitschers afgebrand werd den 28 augustus 1914. Zoo was het ook gebeurd den 19 augustus bij de eerste intrede der Duitschers. Belgische troepen van het 5e en 6e linieregiment hadden loopgrachten gegraven op het gehucht Veldonck. Van uit die loopgrachten en ook van achter andere verdedigingswerken in der haast door de belgische soldaten opgeworpen, werd tegenstand geboden aan de eerste Duitsche troepen. Deze tegenstand had voor gevolg dat bijna geheel het gehucht Veldonck door de Duitschers moedwillig afgebrand werd onder voorwendsel dat men vanuit de huizen op hen geschoten had.

Het gehucht Veldonck is gelegen op den steenweg van Tremeloo naar Aerschot, die te Geetsvondel, op ongeveer drie kilometer van Tremeloo-dorp, samenkomt met den steenweg van Aerschot-Werchter-Brussel. Deze laatste steenweg werd gevolgd door eene groote menigte Duitsche troepen.

II.

Maatregelen bij den inval getroffen door burgerlijke en geestelijke overheid.

Bij het naderen van den vijand had de burgerlijke overheid de burgerwacht ontbonden en alle vuurwapens doen binnenbrengen in het gemeentehuis. Het is aldaar dat die wapens door de eerste Duitsche troepen verbrijzeld werden.

Elken zondag van op den predikstoel trachtte de eerw. Heer pastoor de parochianen tot kalmte op te wekken. Den zondag 9 augustus werden van op den predikstoel aan het volk de volgende woorden voorgelezen :

Bl. 6a

“indien de Duitschers in de parochie komen dan moet iedereen zich wel wachten van iets te miszeggen of te misdoen, wel integendeel aan de duitsche soldaten eten en drinken geven dit is het gekenste middel om moord en plundering te vermijden.”

Daar ik niet voornemens was de parochie te verlaten, achtte ik de gewijde vaten voldoende in veiligheid in de brandkasten der Kerk. Ik kon niet gelooven dat de legervoerenden er zouden toe overgaan deze te verbrijzelen ingezien de particuliere eigendom en vooral de eigendom der Kerk door de Conventie van den Haag onschendbaar was verklaard.

Bij het naderen van den vijand had gansch de bevolking, op eenige uitzonderingen na, de gemeente verlaten. Waren in de gemeente gebleven : Eerw. Heer pastoor Van Winkel en zijne meid; Evrard Godier en zijne zieke huisvrouw Julia Wouters; Joanna Maria Van Camp, zieke ouderlinge van 86 jaren en Maria Bosmans; Norbert Heylichen; Eduard Van Leemputten en zijne huisvrouw Angelina Wenderickx; Maria Teresia Vereecken. Al dezen waren ouderlingen uitgenomen de Eerw. Heer pastoor en zijne meid. Enkel twee van die ouderlingen zijn thans (1919) nog in leven Evr. Godier en Ed. Van Leemputten. Drie personen die meenden te vluchten werden door de aankomst der Duitschers verrast en verloren het leven zoals wij verder zullen zien.

III

A. Houding der krijgsoverheid.

Tremeloo is driemaal bezocht geweest door afdeelingen van het belgisch leger, namelijk den 19 augustus, den 25 augustus en in ’t begin van september.

Den 19 augustus hebben de belgische troepen hier niet vernacht; zij zijn aangekomen in den voormiddag en tegen den middag reeds vertrokken. Ik heb de generaal en twee zijner officieren bij mij op de pastorij ontvangen; hunne namen ben ik vergeten. Van den generaal heb ik alsdan vernomen dat er spraak was den kerktoren te doen springen, doch op het ogenblik dat daarover gehandeld werd, hoorde men op geringen afstand een kanonschot en orde werd gegeven om te vertrekken.

Ik vroeg nog aan den heer generaal of er voor mij en andere burgers gevaar bestond ter plaatse te blijven en de komst van den vijand af te wachten? Zijn antwoord was wijfelend. ’t Is, ging ik verder, dat ik meen dat het mijn plicht is hier te blijven. Dit meen ik ook, gaf hij voor antwoord.

Bl. 6b

De belgische troepen die hier den 25 augustus aankwamen hadden aan hun hoofd generaal De Witte. Generaal De Witte met zijnen staf heeft vernacht op de pastorij. Moed en kalmte kenschetsten den generaal en zijne officieren.

Een mijnen opzichte waren al de belgische officieren, met dewelke ik alsdan in aanraking geweest ben, in de hoogste mate voorkomend en beleefd.

B. Gesteltenis der soldaten.

De opgeroepenen van Tremeloo ontvingen veelal de tijding hunner oproeping onder de wapens met neerslachtigheid en tegenzin. Aan dezen regel waren er nochtans loffelijke uitzonderingen. Later, wanneer de wreedheden van den vijand bekend wierden, is de vaderlandsliefde bij allen levendiger geworden en verscheidene soldaten van Tremeloo hebben zich onder den oorlog eerlijk onderscheiden.

In den nacht van 24 tot 25 augustus 1914 werd Tremeloo bezet door eene afdeeling Belgische troepen onder leiding van generaal De Witte. De burgerlijke bevolking was gevlucht omdat men een gevecht op het grondgebied der gemeente vreesde, zoodat de verlatene huizen geheel en al ter beschikking waren van de belgische soldaten. ’s Anderendaags was in de huizen alles letterlijk vernield of geschonden. Ik heb een winkel gezien waar al wat er in den winkel was, dooreengeworpen lag op den vloer. De verbittering der bevolking om die handelwijze der belgische troepen was alsdan uitnemend groot, en die verbittering zou lang voortgeduurd hebben hadden de Duitschers zich niet gelast de sporen van die verwoesting te doen verdwijnen met de huizen af te branden.

Den 24 augustus kwam een belgische soldaat die den volgenden dag aan den aanval zou deel nemen, zich bij mij aanbieden om zijne biecht te spreken.

Den 25 augustus, terwijl het gevecht te Haecht en te Wackerzeel woede, had ik mij tijdelijk van huis begeven. Toen ik een weinig na den middag op mijne pastorij terugkeerde, vond ik deze bezet door een aantal belgische gendarmen die een welgemeend bezoek brachten aan mijnen kelder en den vloer overstroomd hadden met wijn. Naderhand kon ik bestatigen dat zij ook huiszoeking gedaan hadden. Ik had eenige gedenkenissen van gesneuvelde soldaten verzameld met het gedacht deze later aan hunne familie te bezorgen, onder deze was er een geldbeugel die 5 fr. inhield : dit geld werd weggenomen door hoogervermelde belgische gendarmen.

Bl. 7a

Deze feiten heb ik alhier willen aanstippen uit onpartijdigheid, en ook om aan te toonen dat er een onderscheid dient gemaakt te worden tusschen de misdrijven begaan door eenvoudige soldaten op eigen krachten, en tusschen de misdrijven bevolen door de krijgsoverheid.

C. vrijwillige dienstneming.

In het begin van den oorlog waren er geene vrijwilligers van Tremeloo. Later hebben eenige die gevlucht waren of van de Duitschers geleden hadden, als vrijwilligers het leger vervoegd.

IV

Gesteltenis der burgerlijke bevolking gedurende de eerste weken van den oorlog.

De eerste weken van den oorlog was de burgerlijke bevolking zeer ter neer geslagen. Er werd weinig gewerkt. Sommige zelfs hadden den moed niet hunnen oogst in de schuren te halen en verschoven zulks van dag tot dag, tot dat de tijding kwam dat de belgische krijgsoverheid de paarden opeischte. Dit was voor de moedeloozen een spoorslag : om zich niet aan zwaarderen arbeid bloot te stellen, maakten zij spoedig van hun paard gebruik om den oogst binnen te halen.

Hier en daar ontmoette men hoopjes volk waaronder maar over een ding gesproken werd : de oorlog. Gansch in het begin, wanneer de dagbladen spraken van belgische overwinningen te Luik, werd de houding van Koning en ministerie door het volk algemeen goedgekeurd; doch, toen de eerste gekwetsten te Leuven aankwamen werd al eens gezegd : men had hem maar moeten laten doortrekken. Dit kenschetst het gewoon volk dat doorgaans eene daad oordeelt volgens den uitslag.

In het algemeen werden gedurende die eerste weken de kerkelijke diensten beter bijgewoond dan vroeger, bijzonder de mis in de week en het lof; nochtans moet ik in alle rechtzinnigheid bekennen dat die geestelijke verbetering op verre na niet aan mijn verwachting beantwoordde. Honderden menschen die den ganschen dag niets verrichtten, gaven zich evenwel de moeite niet om naar de kerk te komen : van dan af waren er velen die morden tegen de goddelijke voorzienigheid.

Ik had op den predikstoel gezegd dat God de oorlog en dergelijke plagen toelaat om de menschen tot inkeer te brengen; dat de zonden der menschen zoowel in het nieuw als in het oud testament de oorzaken waren van openbare straffen.

Bl. 7b

Ik had het voorbeeld aangehaald der Ninivieten en het volk eveneens tot boetveerdigheid en godsvrucht opgewekt :sommige vreesden niet met mijne woorden den spot te drijven en wanneer den 19 augustus een veertigtal huizen der parochie in asch gelegd werden, dan waren er die uitriepen : God straft de menschen, nu ziet men wel welke straf verdiend hebben! Negen dagen later werden de huizen van wie zoo spraken insgelijks de prooi der vlammen.

Tremeloo stond vroeger bekend voor zijne baldadige en buitensporige kermissen. De kermis van Tremeloo werd jaarlijks gevierd op den laatsten zondag van augustus. Eigenaardig toeval of zonderlinge schikking der voorzienigheid, Tremeloo werd door de Duitschers in asch gelegd den 28 augustus, juist twee dagen voor den laatsten zondag van die maand.

De eerste weken van den oorlog waren er ook meer communiën, doch wederom niet zooveel als men zou hebben mogen verwachten. Ziehier een vergelijkende tafel der communiën uitgedeeld sedert 1913 :
In 1913 werden uitgedeeld 15600 communiën
1914 15600
1915 20100
1916 24300
1917 18600
1918 17900
In 1913 en 1914 werd nagenoeg hetzelfde getal communiën uitgedeeld; doch in 1914 bleef de parochie twee maanden lang zonder priester zodat men moet besluiten dat het getal communiën voor 1914 gestegen was.

V

Inval van den vijand – Gevechten op het grondgebied der parochie.

Den 19 augustus 1914 deden de Duitschers hunne intrede in Tremeloo. Op de gehuchten Veldonck en Geetsvondel boden belgische troepen behoorende tot de 5e en 6e linieregimenten wederstand aan de overweldigers. Zes belgische soldaten zijn op dien dag op het gehucht Veldonck gesneuveld voor het vaderland; een zekere Verooft, werd erg gekwetst aan de rechterwang. Den 20ste augustus gevonden door de bevolking, heb ik hem het H. Oliesel toegediend en doen overbrengen naar het klooster van Betecom. De zes gesneuvelden werden begraven op het kerkhof alhier op vrijdag 21 ste augustus.

Ik had zorgvuldig verzameld al wat de gesneuvelden op zich hadden ten einde dit later aan de familie te bestellen.

Bl. 8a

Doch al deze voorwerpen zijn tijdens mijn ballingschap in Duitschland verloren geraakt. Een naam herinner ik mij nog, het is een zekere Breyne van Gheluwvelt. De familie van een tweede woont in de paleizenstraat te Schaerbeek; een derde was geboortig van O.L.Vr. Thielt. De drie andere waren geboortig uit het Walenland. Hunne medaliën met hun stamnummer heb ik overhandigd aan generaal De Witte den 25 augustus.

De wederstand der Belgen op het gehucht Veldonck den 19 augustus had voor gevolg dat dien dag op Veldonck en Geetsvondel 40 huizen afgebrand werden. Op Veldonck was de genaamde Karel Claes, landbouwer en vader van zeven kinderen, door de Duitschers verrast geworden. Uit schrik vluchtte hij onder zijnen oven. Hij werd door de Duitschers niet bemerkt, doch zijn huis werd in brand gestoken en de ongelukkige werd verstikt.

Den 12 of 13 september, na den uitval uit Antwerpen, had een tweede gevecht plaats op het grondgebied der parochie. Na dit gevecht werden de lijken van vijf belgische soldaten voorlopig ter aarde besteld door de genaamde Joseph Wouters. Het waren die van twee carabiniers voor zooveel Wouters zich herinnert geboortig van Deerlijk en Schellebelle; van een grenadier; van een lancier en van een piot. Deze lijken werden later overgebracht naar het kerkhof.

Tijdens dit gevecht werd het dak van toren en kerk erg beschadigd door de mitraljeuzen. De kerk werd getroffen door drie bommen (schrapnels). Eene verbrijzelde geheel en al de venster der vunt. Eene tweede kwam te recht boven een der kerkramen. Zij maakte een groot gat in de metserij ( voor de herstelling werden 1100 steenen gebezigd) en verbrijzelde gedeeltelijk de geschilderde raam waarboven zij te recht kwam. Twee steenen werden door de kerk geslingerd en kwamen te recht in eene geschilderde raam aan den tegenovergestelden kant der kerk. De derde bom ontplofte boven de sacristij en bracht schade toe aan eene geschilderde raam der koor.

Andere schade werd door de gevechten op het grondgebied der parochie niet aangericht; doch, den 28 augustus, na den eersten uitval der Belgen, werden alhier moedwillig in brand gestoken 175 woningen, waaronder het huis bewoond door de zusters, gemeenteonderwijzeressen. Daarenboven werden nog afgebrand : de bijgebouwen der pastorij, dat is waschhuis en stalling; vier schoollokalen toehoorende aan de gemeente, en een lokaal dat tevens diende als bewaarschool en kapel der congregatie.

Bl. 8b

VI

Houding der vijandelijke legers in de eerste uren der bezetting.

Aankomst der Duitschers in het dorp.

Het was den 19 augustus rond 5 ure namiddag. Gansch de bevolking, uitgenomen de personen in hoofdstuk II genoemd, had het dorp verlaten. Veldonck en Geetsvondel stonden in laaie vlam. Om, zoo mogelijk, verdere brandstichtingen te voorkomen, waagde ik het de Duitschers te gemoet te gaan wanneer zij nog een vijftigtal meters van de pastorij verwijderd waren. De Duitschers gingen op twee rijen langs de zijkanten van den steenweg. De kapitein ging vooraan in ’t midden van den steenweg met blooten sabel op den schouder. Ik wendde mij tot hem en vroeg of hij iets verlangde? Hij vroeg brood. Daar ik geen brood meer had, bood ik hem drank aan, namelijk bier of wijn. Dit verlangde hij niet, doch hij vroeg verder of ik goed water had? Op mijn bevestigend antwoord en mijn verzoek tevens, gelastte hij zijne mannen water te halen op de pastorij.

Terwijl ik met den kapitein nog sprak naderde een soldaat die hem een kas aanbood ter groote van een cigarenkas en gevuld met kardoezen ter groote van jachtkardoezen van 16 millimeters. Die kardoezen schenen geladen met een kogel. De kapitein deed met den arm eene afwijzende beweging. Later heb ik gedacht dat het misschien kardoezen waren die dienden voor brandstichtingen.

De Duitsche soldaten verspreidden zich in het dorp. Hun eerste werk was de belgische vlaggen die wapperden aan gemeentehuis, kerk, school en gendarmerie, neer te halen. Dan broken zij binnen in de verlatene huizen en legden de hand op eetwaren, wijn en cigaren. Het overige bleef onaangeroerd. Op de pastorij en in de andere huizen waar iemand t’huis gebleven was, werd niets weggenomen. Een ruimen opzichte en ten opzichte van de personen die t’huis gebleven waren gedroegen de Duitschers zich heel fatsoenlijk.

Twee burgers gedood.

Terwijl de Duitschers de eetwaren in de huizen wegnamen kwam eene arme vrouw, de genaamde Florentina Verhoeven, evhtgenoote van Petrus Antoon Calluwaerts wonende te Baal, met drie kleine kinderen van Werchter naar Tremeloo. Zij had langs Werchter willen vluchten, doch had de bruggen opengevonden.

Bl. 9a

Nu kwam ze weenende terug te Tremeloo aan. Ik deed haar op de pastorij binnenkomen en verzocht haar aldaar den nacht door te brengen. Op den steenweg had zij een Duitscher ontmoet die haar zegde dat zij maar moest gerust zijn, dat haar geen leed zou geschieden. Die vrouw vertelde mij verder dat zij tusschen Werchter en Tremeloo het lijk van een burger had zien liggen.

Toen ik zulks vernam begaf ik mij naar de Duitschers en verhaalde aan den kapitein hoe eene vrouw mij was komen aankondigen dat op den steenweg naar Werchter een man gedood was. Bij die woorden schoten de oogen der soldaten vlammen en zij kwamen een stap vooruit. Ik bemerkte dien indruk door mijne woorden gemaakt en hernam dat een civilist gedood was. Dit bedaarde de soldaten. Toen vroeg ik aan den kapitein of hij de goedheid wilde hebben mij twee mannen mede te geven om naar de aangeduide plaats te gaan. Hij zelf vergezelde mij met twee zijner mannen.

Op de aangeduide plaats gekomen, vond ik het lijk eenen mijner parochianen, de genaamde Aloysius Van Geel, zoon van den eerste schepen der Gemeente en geboren te Tremeloo den 5 april 1891. Hij had de borst doorboord met eene bajonet. Bij het lijk verklaarde de hoofdman : dit is het lijk van een belgisch officier in burgerkleederen, ik heb papieren die dit bewijzen. Ik waagde het niet naar die papieren te vragen : dit kon den jongeling het leven toch niet weergeven en geen ander gevolg hebben dan de Duitschers te verbitteren.

Welke papieren zouden de Duitschers op dien jongeling gevonden hebben? Ik veronderstel dat dit niet anders geweest is dan het pasport of eenzelvigheidsbewijs van Aloysius Van Geel. Daar in ’t begin van den oorlog de burgerwachten overal ingericht werden, zal dit stuk ongetwijfeld vermeld hebben de hoedanigheid van “korporaal der burgerwacht”, en daaruit zullen de Duitschers dan ook besloten hebben dat Van Geel een officier was van het belgisch leger. Dit is maar eene veronderstelling van mijnent wege : met zekerheid nochtans kan ik dit niet bevestigen.

Dicht bij de plaats waar het lijk gevonden werd van Aloysius Van Geel, werd twee dagen nadien, tusschen struikgewas, het lijk gevonden van Franciscus Schepers, vader van zes kinderen waarvan vijf beneden de 16 jaar. Schepers was vroeger soldaat geweest en had zijn soldatenboekje op zak : dit schijnt te bewijzen dat Schepers door de Duitschers niet afgetast werd. Schepers was op dezelfde manier gedood als Van Geel, namelijk doorboord met de bajonet. Ik stel mij voor dat Van Geel en Schepers vermoord werden als volgt :

Bl. 9b

Van Geel en Schepers, beiden per velo, waren rond drie ure namiddag den weg naar Werchter opgereden (ik had rond dien tijd nog met hen gesproken). Halverwege Werchter werden zij verrast door de Duitschers die hen bevolen stil te houden. De Duitschers zullen Van Geel die het best gekleed was, eerst afgetast hebben en op hem het noodlottig eenzelvigheidsbewijs gevonden. Daarop onmiddellijk het bevel Van Geel dood te steken. Schepers dit ziende zal de vlucht genomen en een schuilplaats gezocht hebben tusschen de struiken waar hij door de Duitschers werd achterhaald en doorboord.

Waarom gebrand.

Terwijl ik met den hoofdman der Duitschers voorbij een brandend huis ging, namelijk dit van juffrouw Maria Goossens op den steenweg naar Werchter, zegde deze laatste mij dat men van daar op hen geschoten had gelijk ook van uit de andere huizen die in brand stonden. Dit zegde hij als antwoord op mijn verzoek van niet meer te branden.

Die beschuldiging van den Duitschen hoofdman is niet alleen onwaar maar zelfs onmogelijk, daar, buiten Karel Claes waarvan ik gesproken heb in hoofdstuk V, al de inwoners der afgebrande huizen gevlucht waren eer de Duitschers zich vertoonden. Dit alleen is mogelijk en zelfs waarschijnlijk dat belgische soldaten in hunnen terugtocht van die huizen zouden gebruik gemaakt hebben om zich te beschutten tegen de kogels van den vijand. De huizen werden niet in brand geschoten maar moedwillig in brand gestoken.

In het meestendeel der woningen die den 19 augustus de prooi werden der vlammen, werden de dieren mede levend verbrand. Alvorens sommige huizen in brand te steken had men de dieren losgemaakt en in het veld gejaagd.

Tweede bezoek der Duitschers.

Omtrent eene uur na de intrede der eerste Duitschers in Tremeloo, kwam een tweede groep met twee automobielen om de eetwaren op te laden. De huizen werden nog eens afgezocht en al wat mondbehoeften was werd medegenomen. Op de pastorij vroegen zij wijn, doch vergenoegden zich met zes of zeven flesschen die ik hen overhandigde. Voor het overige had ik over hun gedrag ten mijnen opzichte niet te klagen.

Bl. 10a

Terwijl deze duitsche soldaten zich op straat bevonden, bemerkten zij op een honderd meters afstand een burger die over een veldweg ging : onmiddelijk werd er op geschoten, doch gelukkiglijk werd de mens niet getroffen.

Deutsche patrouillen.

Van 20 tot 23 augustus kregen we in Tremeloo regelmatig bezoek van Duitsche patrouillen. Deze werden door de bevolking steeds vriendelijk onthaald : men gaf hun eten en drinken, vooral bier en melk, fruit en cigaren. Dit vriendelijk onthaal had natuurlijk zijnen oorsprong niet in eene wezenlijke genegenheid ; het was eerder het gevolg van eene algemeene vrees en had voor doel gevreesde onheilen te voorkomen.

De duitsche soldaten die in Tremeloo patrouilleerden waren ten opzichte van de bevolking gespraakzaam en beleefd. De brandstichtingen en andere strenge maatregelen elders genomen door de krijgsoverheid waren toe te schrijven aan het wangedrag der burgers zelf. De burgers, zegden zij, mochten gerust t’huis blijven, zij hoefden voor de Duitschers niet te vluchten; indien de burgers rustig waren zouden de Duitschers hen ook geen kwaad doen.

Ik ben overtuigd dat vele duitsche soldaten te goeder trouw geloofden dat op zekere plaatsen de burgers op de troepen zouden geschoten hebben, alhoewel de bijzonderste verwoestingen door de krijgsoverheden op voorhand bepaald waren. Den 21 augustus rond 11 ure ’s morgens sprak ik met een duitscher die patroeljeerde en zich bevond voor de herberg van Constant Godier. Die man vertelde aan mij en aan mijnen onderpastoor dat gans Leuven afgebrand was, dat al die schoone kerken gansch kapot waren omdat de burgers aldaar op hen geschoten hadden. Ik was niet weinig verwonderd toen ik later vernam dat de verwoesting van Leuven enkel gebeurd was den 25 augustus.

Uitval der Belgen.

Den 23 augustus tegen den middag kreeg Tremeloo het bezoek van eene belgische patroelje en tegen den avond kwam een gepantserde automobiel der Belgen eene Duitsche patroelje aanranden op den steenweg van Werchter. Tegen den avond waagde eene duitsche patroelje zich tot in het dorp van Tremeloo om na te gaan waar de gepantserde automobiel gebleven was. Deze patroelje heb ik hooren verklaren dat de burgers niet hoefden ongerust te zijn, dat hen geen kwaad zou geschieden. Niettemin waren er zeer velen die het niet waagden den nacht in het dorp door te brengen uit vrees voor weerwraak der Duitschers.

Bl. 10b

Den 24 augustus rond den middag nieuw bezoek van eene belgische patroelje. Door deze werd geschoten op eenen duitscher die in de verte bespeurd werd. Tegen den avond rukte eene afdeeling Belgische troepen op langs den steenweg van Schrieck. Kanonnen werden opgesteld in de nabijheid van de tramstatie en Werchter werd beschoten met gevolg dat de Duitsche bezetting het dorp verliet.

De Belgen bleven vernachten in Tremeloo. Den 25 augustus had een gevecht plaats op het grondgebied Werchter-Wackerzeel en Haecht. De bevoorradingswagens bleven in Tremeloo en namen in ’t begin van den namiddag den weg naar de forten alsook een gedeelte van de belgische troepen. Het grootste deel dezer troepen was na het gevecht eenen anderen weg ingeslagen. Zie hooger hoofdstuk III-B.

Na het vertrek der Belgen kwam eene afdeeling duitsche cavalerie door het dorp, doch zonder eenige schade aan te richten.

Een burger doodgeschoten.

Den 25 augustus waren vijf vluchtelingen aangekomen bij Lodewijk Morris, parochiaan van Grootloo, wonende op de grens dezer parochie op het gehucht Bolloo. Een dezer vluchtelingen, Hendrik Collart van Kessel-loo wilde den 26 naar Kessel-loo terug keeren, doch gelukte er niet in en keerde rond 3 ure in de namiddag terug bij Lod. Morris. Collart en Karel Morris, zoon van Lodewijk, vluchtten het veld in bij het zien van een dertigtal duitsche ruiters die zich vertoonden in de richting van Tremeloo. Collart en Morris werden bemerkt, aangehouden, afgetast en medegenomen tot aan de Raam, eene kleine beek. Daar werden zij op den akker geplaatst met de handen omhoog en zonder meer werd er op hen geschoten. Morris alhoewel niet getroffen liet zich insgelijks vallen, doch ziende dat een Duitscher op hun afkwam met de lans, nam hij ijlings de vlucht en had geluk, tusschen het kreupelhout, te ontsnappen aan de kogels die hem achterna gezonden werden.

Wanneer men naderhand het lijk van Collart ter begrafenis weghaalde, heeft men bestatigd dat zijne borst doorboord was met eene lans. De vermoorde werd begraven te Grootloo.

wordt vervolgd

Geschreven door Renic om 00:00 Reageer op dit bericht

Dinsdag 29 juli 2025

Pastoorsverslagen WO I Tremelo (2)

BV2

Archief van het Bisdom. Oorlogsverslagen WO I

Tremelo, Parochie van OLVrouw van Bijstand

Transcriptie René Lambrechts

Parochie van Tremelo (O.L.Vrouw van Bijstand) – Gemeente Tremelo - deel 2

Bl. 11a

27 augustus.

Den 27 augustus in den voormiddag kwamen verscheidenen burgers van Werchter naar Tremeloo gevlucht omdat de Duitschers aldaar de menschen aanhielden en de huizen in brand staken. Ik ontving op de pastorij twee ouderlingen Guilielmus Van de Velde en zijne huisvrouw. Rond 4 ure waagden zij het naar Werchter terug te keeren, doch zij werden aangehouden, met ander volk in de kerk opgesloten en den volgenden dag overgebracht naar Leuven. Van uit mijn pastorij kon ik bemerken dat te Werchter en ook buiten het dorp in de richting van Tremeloo, het een huis na het andere in brand gestoken werd.

De brandstichters naderden Tremeloo hoe langer hoe meer en rond half zeven ’s avonds, werden op een boogscheut afstand van mijn pastorij twee huizen, dat van Lucas Goris en dat van August Michiels, in brand gestoken. Het is alsdan dat ik besloot samen met mijn huisgenooten de pastorij te verlaten om elders de nacht te gaan doorbrengen. Ik begaf mij samen met mijne meid naar de pastorij van Bael, mijn onderpastoor zocht een nachtverblijf op het gehucht genaamd Bolloo.

28 augustus – Brandstichtingen.

Den 28 augustus in den morgend meende ik naar Tremeloo terug te keeren. Op het gehucht Langerechte gekomen werd ik door de parochianen gewaarschuwd dat de Duitschers in het dorp waren, alles in brand staken en als bezetenen te werk gingen. Daarop begaf ik mij door de bosschen naar Heyst-Goor alwaar ik eenige oogenblikken later samen met den pastoor van ’t Goor door de Duitschers aangehouden werd en overgebracht eerst naar Aerschot en later naar Duitschland.

Wat gebeurde er in mijne parochie den 28 augustus?

De Duitschers die den 27 rond half zeven ’s avonds hun vernielings werk gestaakt hadden, kwamen den volgenden dag in den vroegen morgen terug om hun werk voort te zetten. Het eerste huis dat dien dag in brand gestoken werd, was dit van Arthur De Loge; daarna kwamen zij aan het huis van Victor Goossens die zijne woning nog niet verlaten had.

Victor Goossens, schatbewaarder der kerk, was een ouderling van 70 jaren. Hij werd door de Duitschers aangegrepen en afgetast; men vroeg hem of er nogt iemand binnen was? Of er nog geld in huis was? Nadat Goossens op beiden vragen had neen geantwoord, werd het huis in zijne tegenwoordigheid in brand gestoken.

Bl. 11b

Dan werd Goossens verplicht de Duitschers van huis tot huis te vergezellen en gedwongen getuige te zijn van al hunne brandstichtingen.

Vele menschen werden weer als Victor Goossens in hun huis verrast door de Duitschers. Zij werden aangehouden en onder hunne oogen werd hun huis in brand gestoken zonder dat het hun gegund werd een en ander uit de vlammen te redden. De Duitschers schenen er een heimelijk plezier in te hebben zulks te weigeren. Vrouw Karel De Ryck bidde en smeekte om toch haar dieren te mogen loslaten : het werd geweigerd en de dieren moesten levend verbranden; bij haren gebuur nochtans gingen Duitschers zelf de dieren losmaken. Guilielmus Castermans vroeg insgelijks zijn varkens te mogen loslaten : zwijnenvleesch is goed als het gebraden is, gaf men hem voor antwoord.

Onder de personen die uit hun huis gehaald werden en het in hunne tegenwoordigheid moesten zien in brand steken, bevond zich eene vrouw van 85 jaar de genaamde Maria Theresia Vereecken, weduwe Balthasar Uytterhoeven. Hare smeekingen vermochten niet de Duitsche harten te vermurwen. Samen met andere parochianen werd zij als vee vooruit gedreven naar Werchter en in de kerk opgesloten. ’s Anderendaags mocht zij terugkeren naar de rookende puinen harer woning.

Terwijl een groep Duitschers de huizen in het dorp en langs den steenweg op Schrieck afbrandden, waren er anderen bezig de overgebleven huizen van Veldonck door het vuur te vernietigen; anderen nog meenden de overwinning van het Duitsche vaderland te bewerken met de woningen der boterstraat in asch te leggen. Onder de huizen den 19 augustus op Veldonck afgebrand bevond zich dit van den genaamden Joseph Buedts. De arme man had met vrouw en kinderen zijnen intrek genomen in een bakhuis dat in de nabijheid zijner woning den 19 augustus was gespaard gebleven. Dit bakhuis werd den 28 augustus insgelijks de prooi der vlammen, hetgeen bewijst dat de Duitschers de hen opgelegde taak met nauwgezetheid volbrachten.

Al te samen werden in Tremeloo afgebrand :
Den 19 augustus 40 woningen;
Den 27 augustus 3 woningen;
Den 28 augustus 172 woningen;
Daarenboven het gemeentehuis, vier schoollokalen, de bijgebouwen der pastorij en de tramstatie.

Het is heel zonderling dat kerk, pastorij en Gildehuis gespaard bleven. Dit meen ik te mogen dank weten aan Maria, patrones der parochie onder den titel van O.L.Vr. van Bijstand.

Bl. 12a

Van af de eerste dagen van den oorlog werd haar beeld in de kerk ten toon gesteld en versierd.

Een kind doodgeschoten.

De burgers welke de Duitsche brandstichters den 28 augustus verzameld hadden in het dorp van Tremeloo en langs den steenweg van Tremeloo naar Schrieck werden vooruitgedreven tot op het grondgebied dezer laatste gemeente. Gekomen omtrent aan de plaats het Kruispunt genaamd, waar de steenwegen Tremeloo – Goor en Schrieck – Busschot elkander kruisen, gaven de Duitschers aan de aangehoudene burgers bevel zich naar Antwerpen te begeven. Daarop gingen eenige burgers den weg in naar Schrieck, anderen verwijderden zich langs den tegenovergestelden kant, het meestendeel volgden den steenweg naar ’t Goor, de Gommerijstraat genaamd.

In de Gommerijstraat bevonden zich reeds eenige andere inwoners van Tremeloo en Grootloo die onmiddelijk de vlucht genomen hadden toen zij hoorden dat de Duitschers in optocht waren. Onder dezen bevond zich de genaamde Maria Catharina Janssens, echtgenoote van Edmond Schoovaerts, vroeger koolmijnwerker, thans soldaat bij het belgisch leger. Voor den oorlog verbleven Edmond Schoovaerts en zijne huisvrouw in het Walenland. Bij het uitbreken van den oorlog moest Schoovaerts het leger vervoegen; zijn vrouw verliet alsdan het Walenland om zich met haar kind te huisvesten bij Jan Van Essche, wonende op de gemeente Schrieck, parochie Grootloo.

Vrouw Schoovaerts droeg haar tweejarig kind, Anna Maria, op den arm. Bij de aankomst der laatste vluchtelingen in de Gommerijstraat, kwamen de bewoners dezer straat nieuwsgierig buiten geloopen om te vragen wat er in Tremeloo gaande was en wat al dien rook beteekende. Op dit oogenblik werd er door de Duitschers in de richting der Gommerijstraat geschoten zoodanig dat de aanwezige burgers de kogels in hunne nabijheid hoorden fluiten. Iedereen sprong weg : deze in de grachten langs de straat, anderen vluchten in de huizen. Het kind dat vrouw Schoovaerts op den arm droeg werd getroffen door een kogel in den mond en was op slag dood.

Dit gebeurde op het grondgebied der parochie Grootloo. Ik heb dit feit eventwel willen aanteekenen omdat het nauw verbonden is met de vorige gebeurtenissen op mijne parochie.

Bl. 12b

Waarom nog gebrand?

De inwoners van Tremeloo, dit kan ik getuigen, hebben zich van ’t begin af ten opzichte van de Duitschers zeer correct gedragen, en hebben zich aan niet de minste daad van geweld plichtig gemaakt. Den 19 augustus, wel is waar, werd een Duitscher door de burgerwacht, wettig ingericht, gevangen genomen; doch deze gevangene werd met menschlievendheid behandeld. Daar iedereen in ’t gedacht verkeerde dat de Duitschers honger leden, was hunne eerste bezorgdheid den krijgsgevangen eten en drinken te bezorgen. Bij den koster werd hem een stuk gebraden kieken voorgezet alvorens hij naar de gendarmerie gebracht werd.

Ter loops een woord over de gevangenneming van dezen Duitscher. Een hussard der dood te paard en gaande alleen patroeljeerde den 18 augustus op het gehucht Veldonck. Hij werd bemerkt door vier burgerwachten, de genaamden Van Houtvink Bernard, Van Cleynenbreugel Victor, Bosmans Karel en Jennes Leonard. Deze verborgen zich langs den kant van den weg en toen de Duitscher omtrent hunne schuilplaats gekomen was, sprongen ze eensklaps voor zijn paard met geen ander wapen dan een ongeladen revolver waarmede Van Houtvink den Duitscher bedreigde. Deze wilde zich doen doorgaan voor een engelschman, doch onze mannen lieten zich niet om den tuin leiden en rukten den Duitscher uit den zadel en brachten hem als krijgsgevangen naar het dorp. De aangehoudene was geboortig van Dantzig.

Ik ben stellig overtuigd dat geen enkel Duitscher ooit geweten heeft dat een hunner mannen door burgerwachten van Tremeloo werd aangehouden, en dus is het ook wel zeker dat dit feit geen aanleiding heeft kunnen geven tot brandstichtingen. Ten andere ware dit geweest dan zou de Duitsche hoofdman mij zulks den 19 augustus wel verklaard hebben. Personen die den 28 augustus aan de Duitschers vroegen waarom zij de huizen in brand staken? Kregen voor antwoord : men heeft te Leuven op ons geschoten. Denzelfden dag toen de eerw. Heer onderpastoor op den steenweg van Aerschot – Lier aangehouden werd en vroeg naar de reden zijner aanhouding, kreeg hij eveneens voor antwoord : men heeft te Leuven op ons geschoten.

Tremeloo kermis.

Bl 13a

De kermis van Tremeloo wordt jaarlijks gevierd op den laatsten zondag van augustus; dit was in het jaar 1914 den 30 van die maand. Den 28 was Tremeloo afgebrand : overal met dan rookende puinen. Dat niemand lust had om kermis te vieren hoeft niet gezegd. Den 28 was geen mensch in Tremeloo gebleven; doch den volgenden dag begonnen de menschen stilaan terug te komen want de Duitschers hadden het dorp verlaten. De eerste burgers die terug kwamen waren zij die bedacht waren op roof en plundering. In den nacht van 29 tot 30 augustus werd de pastorij bezocht en wat er kostbaar gevonden werd, zoals zilverwerk, werd geroofd.

Den 30 in den morgend kwam zich op de pastorij vestigen mijn vorige werkman met gans zijn huishouden. Van dan af tot aan den terugkeer der Duitschers mocht geen enkel burger nog op de pastorij komen, zelfs degenen niet die voornemens waren een of ander in veiligheid te brengen. Aangaande de gebeurtenissen van die dagen heb ik van mijnen werkman niet anders kunnen vernemen dan dat er op de pastorij belgische officieren vernacht hadden, dat hij de burgers belet had op de pastorij te komen en dat hij het niet geraadzaam geoordeeld had iets in veiligheid te brengen.

Gelijk de pastorij bezocht geweest was door roofvogels, zoo werden andere huizen ook bezocht en al wat de prooi der vlammen niet geworden was, werd de prooi der roovers ten minste daar waar de eigenaars niet teruggekeerd waren.

Waren er in 1914 geene tenten en danszalen, toch waren er menschen die op eene andere manier kermis vierden, en vermaak en lust vonden in het goed van hunne ongelukkige medeburgers te rooven.

Een burger verminkt.

De genaamde Jan Baptist Minnen, een ouderling van 77 jaren, wonende te Tremeloo op het gehucht Grijze stee was den 5 september aan den arbeid op zijnen akker dicht bij de Dijle gelegen. Aan den overkant der rivier verschenen eenige Duitschers die op hem riepen. De man verstond hen niet doch stak zijne handen omhoog. Zij schoten op hem en raakten hem in zijnen rechterarm die verbrijzeld werd. Daarop vluchtte de man weg en werd gelukkiglijk niet meer getroffen. Later is zijn verbrijzelde arm afgezet in het gasthuis te Lier.

Bl. 13b

De gebeurtenissen van september.

Tusschen 28 augustus en 14 september waren er in de parochie geene Duitschers meer te zien. Den 2 september had een nieuwe uitval plaats van het Belgisch leger. Belgische kanonnen te Tremeloo opgesteld beschoten Werchter en verjoegen den vijand die dat dorp bezet hield. Dan vertrokken de Belgische troepen verder op naar Werchter en Wackerzeel om daar den vijand aan te randen. Volgens mij verzekerd wordt is Koning Albert per automobiel tweemaal door Tremeloo gekomen, namelijk, den 4 september. Dit feit werd ons ook gemeld in de kerk van Aerschot.

Den 10 september kwam de eerw. Heer pastoor van Bael naar Tremeloo om de heilige speciën weg te halen.

Den 12 en 13 september trokken de Belgische troepen zich terug naar de vesting van Antwerpen. Den 13 rond den avond hebben de Duitschers het dorp beschoten. Er zijn alsdan drie bommen op de kerk te recht gekomen. Deze hebben de raam der vunt volkomen verbrijzeld, drie geschilderde ramen erg beschadigd en een weinig schade toegebracht aan eene statie van den kruisweg. Het dak van kerk en toren werd beschadigd door mitraljeuzen.

Den 14 september rond 8 ure ’s morgens deden de Duitschers op nieuw hunne intrede in het dorp. Zij vestigden zich in de huizen die de prooi der vlammen niet geworden waren. In het dorp zelf was niet veel meer te rooven, doch op het gehucht Cruys werden de winkels leeggeplunderd. De molen van Cruys toehoorend aan Petrus Liekens, en gelegen op het grondgebied der gemeente Keerbergen, werd dien dag afgebrand.

De Duitschers die zich tusschen 14 en 27 september in Tremeloo vestigden waren niet talrijk. Zij hielden zich onledig met al wat in den grond en elders verborgen was op te zoeken. Linnen en beddedeksel werd door hen geroofd. het overige dat zij lieten liggen werd door burgerlijke dieven weggehaald. In die dagen werden onrechtveerdigheden begaan door menschen die ik vroeger onder de eerlijkste der parochie zou gerekend hebben. Die onrechtveerdigheden hebben natuurlijker wijze hunne godsdienstige gevoelens geknakt.

Den 27 september om 6 ure ’s morgens werd Tremeloo overstroomd van Duitsche troepen op weg naar Antwerpen.

Bl. 14a

De inwoners van Tremeloo die het gewaagd hadden tusschen 14 en 27 naar huis terug te keeren, namen nu wederom de vlucht of werden door de Duitschers verdreven op enkele uitzonderingen na waaronder Joseph Wouters en Bernardina Pardon.

In den nacht van 27 tot 28 september hebben de Duitschers in de kerk geslapen. Het is dan dat zij de kerkgewaden uit de sacristij gehaald hebben volgens alle waarschijnlijkheid om er op te slapen of zich er mede te dekken. In alle geval na den 28 werden de kerkgewaden gevonden in de kerk op den vloer, te midden van stof en vuiligheid. Toen Joseph Wouters den 28 september, na het vertrek der Duitschers, in de kerk kwam, brandde op de communiebank eene bougie die bijna opgebrand was en die zeker het vuur zou medegedeeld hebben aan het communiekleed en het strooi door de Duitschers in de kerk gebracht, ware die man niet gekomen op den gepasten oogenblik om zulks te verhinderen.

Het is waarschijnlijk ter gelegenheid van dit bezoek der Duitschers in de kerk dat al de offerblokken opengebroken werden en de brandkast op de koor en in het tweede sacristij of bergplaats eene ijzere kas verbrijzeld. Alsdan ook is uit de kerk verdwenen ongeveer 80 pond was.

De deur der brandkast op de koor had aan alle pogingen der Duitschers wederstaan. Dan hebben zij eene groote holte gekapt in den muur nevens de brandkast links. Alzoo gelukten zij erin een gat te kappen in de zijkant der brandkast die niet uit gepantserd staal vervaardigd was zooals de deur der brandkast. Doordie opening konden zij nu de hand in de brandkast steken en deze langs binnen onderzoeken. Enkel eene zilveren remonstrans bevond zich in de brandkast. Den 28 september was deze remonstrans nog ongeschonden.

Nog eenige Duitschers waren in Tremeloo gebleven na den verderen optocht van hun leger naar Antwerpen. Op de pastorij was al den wijn en al het linnengoed en al het beddegoed verdwenen. Er werden daar ook twee brandkasten opengebroken en daaruit geroofd eene obligatie gemeentekrediet toehoorende aan den eerw. Heer onderpastoor en daarenboven ongeveer drie honderd franken in geld. In de sacristij was de brandkast nog ongeschonden. Deze bevatte de kerkregisters en de gewijde vaten.

Twee Duitschers die hunnen intrek hadden in het huis van Jan Van Casteren nabij de tramstatie, kwamen den 30 september of 1 october naar de sacristij en kapten eerst de brandkast uit den muur; dan verbrijzelden zij deze met eene bijl.

Bl 14b

Dit werk duurde van ’s morgens tot tegen den middag. Het werd door verschillige personen gehoord die naderhand zijn gaan zien wat er gebeurd was. Mathilde Michiels bevond zich in het Gildehuis in de nabijheid der sacristij; Joseph Wouters bevond zich in de kerk. Terwijl de roovers in de sacristij hun werk verrichtten zijn Duitsche officieren in de kerk geweest, een is zelfs vooruitgegaan tot aan de communiebank en heeft met de roovers gesproken. Dit bewijst ten stelligste dat de plunderingen geschied zijn onder het welwillend oog van zekere officieren.

De Duitsche roovers hebben de registers der kerk laten liggen, doch de gewijde vaten hebben zij medegenomen naar het huis van Jan Van Casteren. Daar hebben zij tegen den avond beproefd deze te smelten in eenen ketel van gegoten ijzer. Daartoe hadden zij een hevig vuur aangelegd en den ketel gansch gloeiend gestookt. Zij moeten geene kans gezien hebben den gewenschten uitslag te bekomen, want eenige dagen later werd de ketel met de gewijde vaten, deels nog in goeden staat, teruggevonden in den waterput van de familie Van Casteren.

Den 28 september bevond de remonstrans zich nog ongeschonden in de brandkast der koor. Twee of drie dagen naderhand lag zij verbrijzeld in de kerk. De opening die de Duitschers in den zijkant der brandkast gemaakt hadden was te klein om er deze door te halen; zij werd ongetwijfeld met geweld aan stukken gerukt en zoo uit de brandkast gehaald.

Naderhand werd de geplunderde kerk bezocht door een Duitsche officier die twee zusters in het klooster heeft en goede katholiek is : deze heeft een groot deel van het priestergewaad alsook de stukken van de remonstrans, een kelk en eene ciborie doen overbrengen naar de zusters te Schrieck die alles bewaard en gekuischt hebben. Deze officier heeft bij de eerw. zusters een schrijven nagelaten met verzoek dit na den oorlog aan zijne bloedverwanten te zenden.

Namen en aanteekeningen.

Volgens ik vernomen heb van Joseph Wouters zou de pastorij in 1914 maar eenmaal bewoond geweest zijn door duitsche officiers, namelijk toen het duitsche leger in zijnen optocht naar Antwerpen door Tremeloo kwam den 27 september. Voor dezer aankomst was er nog veel wijn op de pastorij, na hun vertrek was alles verdwenen. De brandkasten waren opengebroken, in de zaal der pastorij had men verkens gejaagd. Met reden zullen wij dan veronderstellen dat den 27 september op de pastorij verbleven hebben de officieren wier namen vermeld waren op de deuren van de slaapkamers der pastorij.

Bl. 15a

Op de voordeur der pastorij stond de aanteekening II/14

Op de slaapkamer van den eerw. heer pastoor : Lt. Umann en Lt. Streye. Op de kamer van den eerw. heer onderpastoor : Hptm. Amann en officiersmeis I komp. Op de kamer der meid : Lt. Wernisch; Lt. Stieglandt en Dr. Falta. Op de eerste logeerkamer : Oberst Wacke en Oberst Jozek. Op de tweede logeerkamer : Vc dt Spevae en Thalta.

Wie heeft de pastorij geplunderd.

Het valt niet te betwijfelen dat de Duitschers de groote plichtigen geweest zijn. Het is volstrekt zeker dat zij de brandkasten hebben opengebroken, bijna al de wijn en ook beddeksel hebben gestolen. Er hoeft evenwel bijgevoegd dat burgers ook aan de plundering hebben meegedaan. Tusschen 28 augustus en 14 september werd er op de pastorij wijn gedronken; de belgische troepen ook hebben eenige flesschen opgeëischt en daarvoor een bon achtergelaten. Een persoon door mij van diefstal overtuigd heeft in Februari 1915 eene gansche mand linnengoed en ook schoenen en andere voorwerpen teruggebracht. Twee personen die thans overleden zijn, Norbertus Heilighen en zijne huisvrouw, hebben gezien welke personen matrassen van de pastorij weghaalden. Aan vrouw Heilighen heb ik gevraagd aan het gerecht te willen verklaren wat zij gezien of van haren man gehoord had. Zij durfde niet. Aan mij heeft ze de namen der plichtigen bekend gemaakt op voorwaarde dat ik haar niet voor het gerecht zou roepen als getuige.

Getuigenissen die betrekking hebben op feiten hooger aangehaald.

Getuigenis van Maria Van Eyken, vrouw De Ryck.

Wij waren naar den Loozenhoek gevlucht. ’s Morgens kwam ik met mijnen man naar het dorp om mijne beesten eten te geven. Toen dit werk gedaan was ging mijn man maar seffens terug naar onze kinderen. Vijf minuten later meende ik ook te vertrekken, maar als ik voor ons hof kwam stond er aan het huis van den secretaris een Duitscher met het geweer schietens gereed. Hij riep dat ik moest bij hem komen. Ik ging en hij kwam mij tegen tot aan het huis van Jef Coenen en vroeg of er iemand in dat huis was.

Bl. 15b

Ik zegde neen, die zijn gevlucht. Dan stampte hij de ruit kapot en stak het aan de gordijn in brand. Ik vroeg of ik mocht naar huis gaan om mijne beesten los te maken? Neen, zegde hij, hier blijven. Dan kwamen er nog vier Duitschen bij met Victor Goossens. Drie gingen op het hof van Edmond Anthonis; schoten den hond dood en gingen in stal en schuur om ze in brand te steken. Met de twee andere Duitschen moesten wij naar ons huis opgaan, en ik heb wel tienmaal gevraagd om onze beesten los te maken. Zij vroegen of er geen belgische soldaat in huis was? Ik zegde neen. Ik vroeg weer om mijn beesten los te maken? Ik mocht niet. Zij staken mijn huis in brand en mijne beesten moesten verbranden : eene koei, eene veers, een vet kalf, twee geiten en twee vette varkens. Als ik in het dorp aan Godier was brandde reeds alles. Wij moesten met de Duitsche troepen meegaan. In de Bolloo haalden zij Antoon Schoovaerts en zijne vrouw uit hun huis en gingen in de schuur; doch, wij moesten voortgaan, wij mochten niet omzien. Aan Victor Hermans moesten wij blijven staan en zij staken stal en schuur in brand. Dan moesten we weer voort tot aan Medard De Winter en daar staken ze weer aan stal en schuur in brand. Aan Amandus Van Dievel vroeg de Duitsche overste of er geene belgische soldaten waren, en er was een die zegde dat er belgische soldaten waren te Heyst-op-den-berg. En dan moesten wij voor de duitsche troepen gaan. En ik en Lien Van Loo zijn gaan loopen op den Schriekschen steenweg naar den ouden Dyck. En als wij er drij stappen ingeloopen waren dan schoten ze naar het volk en schoten in den arm eener moeder haar kind dood.

Als wij in het huis van mijne schoonzuster waren te Bael, als den Duitsch naar Antwerpen ging, toen moesten wij uit het huis en den duitsch nam er zijn verblijf in; hij nam ons brood af. Ik vroeg er een van voor ons kinderen een boterham te geven en ik kreeg geen : gij moogt dat niet, zegde hij. En ze namen de kiekens en varkens en slachten ze voor hen.

Maria Van Eycken (handtekening)

Getuigenis van Joseph Michiels-Beirinckx

Den laatsten vrijdag van augustus 1914 kwamen hier vier Duitsche soldaten rond zes ure en kwaart ’s morgens, juist als ik met mijn peerd buiten kwam; zij hadden hunne geweeren schietens gereed. Seffens moest ik mijne handen omhoog steken om mij te laten aftasten; toen zegden zij dat zij mijn huis kwamen in brand steken.

Bl. 16a

Ik vroeg hun of ik mijn paard mocht inspannen, dat ik nog kleine kinderen had en er oude lieden bij ons waren, daar mijn oom en tante den nacht bij ons hadden doorgebracht. Dit wierd mij toegestaan, maar we mochten niet meer in huis komen om iets mede te nemen. Mijne vrouw die een pak wolle sargiën die in huis gereed stonden om op de kar te laden wilde redden, wierd den revolver op het hart gezet. Hij pakte het pak uit hare handen en wierp het terug in huis waar het moest verbranden. Seffens ging er een soldaat den stal in, maakte de koe los en liet de varkens uit hun kot en stak het vuur aan in de schuur, terwijl een ander het vuur aanstak in huis in de kleerkas. Toen zijn wij met hen moeten medegaan langs den steenweg op Schrieck. Aan den secretaris stonden nog soldaten te wachten; twaalf soldaten te peerd reden voor mij : daar moest ik achter rijden. Achter mij kwamen nog eenige burgers en dan voetvolk van soldaten. Onderweg hebben zij nog drij huizen in brand gestoken. Aan de kruisbrug bleven zij staan en toen zegde de overste dat wij naar Antwerpen moesten en onderweg de menschen verwittigen dat zij in aantocht waren en moesten vluchten.

Jos Michiels (handtekening)

Getuigenis van Guilielmus Van de Velde.

Ik Guil. Van de Velde oud 73 jaren geboren en wonende te Tremeloo (Veldonck) heb gezien dat 9 Duitsche soldaten op het einde van augustus 1914 de huizen moedwillig in brand staken, wel 25 voor het minste dat ik gezien heb, en eenige dagen later als ik aan mijne afgebrande woning was hebben vier duitsche soldaten mij afgetast en mijn geld dat ik op zak had (4 fr. op 10 centiemen na) afgenomen; en dan hebben zij mij medegenomen naar het dorp en in een huizeke – het eenigste dat in het dorp was blijven staan en waar zij hunnen t’huis hadden – opgesloten en een uur of 3 nadien hebben zij mij weer vrij gelaten. En mijne vrouw hebben ze ook gepakt en eenen nacht in de kerk van Werchter opgesloten en ’s morgens weer in vrijheid gelaten.

G Van de Velde (handtekening)

Bl. 16b

Getuigenis van Victor Hermans.

Tremeloo den 9 februari 1919

Den 28 augustus 1914 heb ik ’s nachts op 25 meters van ons huis geslapen in den kant. Om 3 ure ben ik opgestaan om mijne koeien te voederen. Mijne vrouw en kinderen waren ’s avonds uit vrees vertrokken. Om 5 ure hoorde ik niets en ging wat rusten op eenen stoel en een uur later hoorde ik in de buurt dorschen en dacht dat er niets was. Ik plaatste mij aan de tafel op eenen stoel en viel in slaap. Om half zeven a zeven ure hoorde ik de Duitschers op straat en keek door het venster. Ik zag er andere te peerd aan de We. Van Woensel. Ik dierf ons huis niet verlaten en deed de deuren los. Weldra hoorde ik de Duitschers mijn hof op stappen en schoten door het venster naast mij zonder binnen te komen. Ik opende zelf de deur en groette ze zeggende : heb medelijden met ons wij kunnen er niet aandoen aan den oorlog. Zij riepen : handen omhoog, en hij stak met zijne bajonet tot tegen mijn aangezicht met een streng gebaar maar stak niet. Een ander soldaat riep : tast hem af, wat hij ook deed. Hij haalde uit mijne zakken mijn geld omtrent 0.40 fr en gaf het mij terug; joeg mij op den steenweg en kwam bij eene kar met andere dorpsgenooten vergezeld met een Duitscher. Toch liet men mijne koeien los en vroeg naar de Luitenant. Na meer dan tien minuten daar gestaan te hebben stak men mijne woning in brand mij vragende of er geen personen meer in waren. Ik zegde neen in bijzijn van Frans Claes; Guil. Castermans; Ed. Van Leemputten; Victor Goossens; Joseph Michiels en zijne vrouw; We. Van Woensel; Antoon Schoovaerts; enz. Wanneer het in volle brand was, werden wij naar Schrieck opgezonden met een soldaat bij ons. De soldaat en zegde dat wij naar Antwerpen moesten gaan en dat niemand ons iets zou zeggen; wat wij dan deden. Als ik in Schrieck was kwamen de menschen buiten naar al die rook vragende. Maar de Duitschers begonnen op eens gaan te schieten en schoten op enkele meters afstand van mij een kind in de armen van den drager dood. Ik vluchtte langs Heyst-op-den-Berg naar Lier voor eene week en kwam terug tot het Belgisch leger naar Tremeloo kwam en daarna ben ik weer gevlucht naar Heyst-op-den-Berg, zoo naar Lier Antwerpen en de grenzen van Holland. Van daar naar Kortrijk en Issegem in Westvlaanderen tot omtrent 1 november als wij terug in Tremeloo kwamen

V. Hermans (handtekening)

Bl. 17a

Getuigenis van Guilielmus Castermans

Den 28 augustus 1914 in den morgend hebben de Duitschers mij uit mijn huis gehaald en geplaseerd tegen eenen mijner fruitbomen. Dan hebben zij mijn schuur, karkot en varkenskot met 12 zwijnen in brand gestoken, terwijl ik daar op 5 meters afstand moest blijven staan op zien. Ik sprak hen aan op zeer beleefden toon : heeren daar zitten nog zwijnen in. Zij antwoordden mij : zwijnevleesch is goed als het gebraden is. Dan hebben ze mij op de groote baan gebracht met andere menschen van mijn dorp en ons vooruit gedreven als eene kudde schapen van huis tot huis, en als zij nog andere huizen in brand staken moesten wij daar blijven staan zien tot alles in volle vlam was. Ik wilde vluchten, doch het mislukte mij; terwijl ik vluchtte kreeg ik wel 13 geweerkogels naar mijnen kop waar mij toch geenen enkelen heeft getroffen. Dan moesten wij verder tot op het grondgebied van Schrieck. En daar hebben ze nog geschoten en is een kind van 2 jaar in de armen zijner moeder doodgeschoten.

G. Castermans (handtekening)

Getuigenis van Lod. Morris, wonende Schrieck, Grootloo.

De genaamde Henri Collart van Kesselloo met vier andere vluchtelingen had bij mij de nacht overgebracht tusschen 25 en 26 augustus. Den 26 augustus meende hij terug te keeren naar Kesselloo, doch hij geraakte niet door en kwam terug bij mij in den namiddag rond 3 ure. Een weinig later vertoonden zich 30 à 40 uhlanen op den steenweg langs den kant van Tremeloo. Collart en mijn zoon Karel vluchtten het veld in toen ze deze bemerkten. Doch zij ook werden bemerkt en aangehouden op honderd meters afstand van mijn huis. Zij moesten hunne zakken ledig maken en hunne handen omhoog steken. Uit den zak van mijnen zoon viel eene som van ongeveer 260 fr. in papieren geld. Hij vroeg of hij dit mocht oprapen. Dit werd hun toegestaan. Dan werden zij medegenomen naar den steenweg en verder in de richting van Grootloo. Gekomen aan de Raam werden zij op het land geplaatst met hunne handen omhoog. Terwijl ze daar stonden werd er op hen geschoten. Collart was getroffen en viel. Hij werd naderhand met de lans doorboord. Mijn zoon werd de klak van zijnen kop geschoten en speelde den doode alhoewel niet geraakt. De overste zond een man waarschijnlijk om beiden nog met de lans te doorsteken. Mijn zoon bemerkte dit en koos het hazenpad. Er werd nog wel dertigmaal naar hem geschoten doch gelukkiglijk zonder hem te raken.

Bl. 17b

Hij geraakte over de Raam in de bosschen tusschen het kreupelhout waar hij zijn leven heeft behouden. Naderhand is mijn zoon gevlucht naar Oostende en zoo naar Frankrijk waar hij gedurende twee jaren eene school bestuurd heeft. Dan heeft hij als brancardier dienst genomen in het leger.

Moris L. (handtekening)

Getuigenis van Jan Baptist Minnen, Tremeloo.

Ik ondergeteekende verklaar den 5 september in het jaar 1914 op mijnen akker aan den arbeid te zijn geweest tegen de Dijle. Er kwamen op de richting van mij eenige Duitschers aan langs den anderen kant van de rivier die op mij riepen en ik riep dat ik hen niet verstond terwijl ik mijne armen omhoog stak. Maar niets kon baten ; zij schoten naar mij en mijnen rechter arm wierd verbrijzeld. Ik ging loopen terwijl zij nog maar altijd vuur op mij gaven. Gelukkig wierd ik niet meer getroffen. Jan Baptist Minnen geboren te Booischot den 15 october 1837.

Voor vader Jos Minnen (handtekening)

Getuigenis van Joseph Wouters.

Den 13 september rond den avond hebben de Duitschers op de kerk geschoten en hier en daar in het dorp. Den 14 september is de vijand terug binnengekomen. De bevolking was bijna gansch weggevlucht. De huizen die nog recht stonden werden bezet door een klein getal Duitschers. De groote hoop toen ze naar Antwerpen trokken, heeft maar een nacht hier geweest. Toen hebben ze in de kerk gelegen. Toen ook werd de pastorij geplunderd. Ik heb gezien dat ze alles uit den grond haalden wat de menschen weggestopt hadden. Daarvan namen ze hemden en sargiën ; het overige lieten ze liggen. Kiekens werden doodgeslagen en opgeëten. Verkens werden op wagens geladen en weggevoerd. Hetgeen de Duitschers aan kleergoed hadden laten liggen werd door de burgers weggenomen.

Jos. Wouters. (handtekening)

Bl. 18a

Getuigenis van Philip Feyaerts, Tremeloo.

Den 14 september 1914 om 8 ure ’s morgens zijn op Cruys 22 Duitschers waaronder een officier aangekomen. Zij waren vergezeld van een wagen met twee paarden bespannen die moest dienen om het gestolen goed op te laden. Ik heb gezien dat zij waren opgeladen hebben bij Frans Verhoeven, bij de We Van den Eynde en bij Petrus Liekens, maalder. Bij Liekens hebben zij den molen doen springen en dan in brand gestoken : daarvoor hebben ze bij ons petrol gehaald.

Den 26 september zijn wederom eenige Duitschers bij mij aangeland. Een dezer vroeg om een slaaplijf, bretellen en kousen. Ik zegde die zaken niet te hebben. Dan ging hij naar boven om te zoeken. Doch na eenige stonden werd hij door eenen anderen geroepen. Deze kwam uit den hof waar Duitschers bezig waren het kleergoed uit den grond te halen. Zij hebben verschillende manshemden medegenomen. De ordonnance van den hoofdman gaf bevel voorts niets meer weg te nemen, en zegde dat het weggenomen den volgenden dag zou betaald worden.

Den 27 september om 6 ure ’s morgens zijn de Duitschers in overgroot getal naar Tremeloo gekomen om verder naar Antwerpen te gaan. Dien dag werd ik uit mijn huis gezet. Zij vroegen waar ik henen wilde : naar Leuven of naar mijne familie? Ik zegde naar mijne familie. Dan ben ik naar Lier gegaan en van daar naar Gent.

Phil. Feyaerts (handtekening)

Getuigenis van Mathilde Michiels en Maria Wouters.

Op het einde van september 1914 bevonden wij ons in het Gildehuis om strooi op te binden dat bij ons weggehaald was, toen wij in de sacristij hoorden kappen op ijzer. Dat heeft eenen halven dag geduurd. Rond den middag zagen wij twee Duitschers de sacristij verlaten en weggaan langs den kant van de statie. Dan zijn wij naar de sacristij geweest zien en hebben daar bestatigd dat de brandkast aan stukken gekapt was. In de sacristij vonden wij eene bijl toebehoorende aan Franciscus Gysemans. Die bijl scheen gediend te hebben om de brandkast open te kappen.

Mathild Michiels Anna Maria Wouters (handtekening)

Bl. 18b

2e Getuigenis van Wouters Joseph.

Het was op het einde van september of begin october 1914. Ik was in de kerk bezig met overschot van hooi en strooi waar de Duitschers op geslapen hadden, aan ’t bijeen doen, toen ik in de sacristij hoorde kappen op ijzer. Ik meende te gaan zien toen twee Duitschers uit de sacristij kwamen om te zien wat er in de kerk gebeurde. Dan kwam er eerst een onderofficier tot aan de communiebank waar de mannen uit de sacristij op riepen en iets tegen zegden dat ik niet kon hooren. Een tiental minuten later kwam er in de kerk een officier van het rood kruis – ik meen een geneesheer – die heeft het kappen in de sacristij ook gehoord doch is zelf niet gaan zien : hij nam de schilderingen en de kruisweg in oogenschouw en trok er van door. De soldaten die in de sacristij gekapt hadden zijn niet teruggekomen langs de kerk; zij zijn langs de sacristij uit gegaan want ik heb ze niet meer gezien.

Het tabernakel brandkast op de koor werd kapot gekapt gedurende den nacht dat de soldaten in de kerk geslapen hebben. Den eersten dag heb ik gezien dat de remonstrans er nog in was. Kazuifels en andere kerkgewaden lagen in de kerk verstrooid : ik meen dat ze daarop geslapen hadden. In de biechtstoel heb ik roket en stool gevonden, hetgeen mij doet veronderstellen dat ze aldaar de priester hebben willen naäpen.

Keersen stonden op de communiebank te branden en ware ik niet bij tijds gekomen om deze uit te blazen, dan zouden ze zeker het vuur medegedeeld hebben aan het communiekleed, het gewaad en het strooi.

Jos. Wouters. (handtekening)

Getuigenis van Bernardina Pardon, vrouw Felix Van Hoof

Het was op het einde van september 1914 (de juiste dag kan ik niet bepalen) om 8 ure ’s avonds. Ik bemerkte dat in het huis van Jan Van Casteren een buitengewoon hevig vuur gestookt werd : de vlam sloeg in de schouw zo hoog als de zolder. Toen ging ik er naartoe om te zeggen dat ik niet durfde gaan slapen uit vrees dat het huis zou afbranden. Toen ik daar kwam zag ik over het vuur eenen ijzeren ketel hangen die gans gloeiend was; de steenen der schouw waren insgelijks gloeiend. Ik meende dat ze in den ketel aardappelen gedaan hadden en geen water, en ik deed hen bemerken dat er geen water bij was.

Bl. 19a

Zij antwoordden dat er geen water moest bijzijn. Dan bemerkte ik dat mijne tegenwoordigheid daar niet gewenscht was, en zij zegden mij van maar gerust slapen te gaan, dat er niets zou gebeuren. Ik keerde dan naar huis weer en wij bleven nog een tijd zitten zonder licht om daarover een oog in ’t zeil te houden. Na eene halve uur bemerkten wij dat het vuur uitging en wij legden ons ter ruste.

Zaterdag na Velling Kermis (17 october) bemerkten kinderen dat er eene kopere lamp lag in den waterput van Jan Van Casteren. Vrezende dat de put misschien vergeven was, begon men hem leeg te scheppen en men vond niet eene kopere lamp, maar de gewijde vaten der Kerk, deels gesmolten, deels verbijzeld, anderen nog geheel in den ijzeren ketel die ik vroeger gloeiend over het vuur had zien hangen. Daaruit besluit ik dat de Duitschers ziende dat ze met het smelten niet klaar geraakten, alles in den put zullen geworpen hebben.

B. Pardon (handtekening)

Getuigenis der Eerweerde Zusters van Schrieck.

’t Was in september 1914 dat de volgende gebeurtenis voorviel. Vier zusters van het klooster van Schrieck waren nog op hunne bestemming gebleven toen bijna al de inwoners der gemeente gevlucht waren. Den derden dag dat de Duitschers dit dorp binnendrongen (dus 30 september) hielden op zeker ogenblik eenige wagens stil voor het klooster. Deze wagens waren beladen met allerhande eetwaren bestemd voor het leger. Een officier met negen soldaten kwam aanbellen en vroeg aan de kloosterzusters de toelating om het meegebrachte kerkgewaad uit de kerk van Tremeloo, bij hen binnen te brengen. Het waren kazuifels, stools, koorkappen, mantel van O.L.Vrouw, communiekleed, alben, roketten enz. enz. Ook eene remonstrantie en eene ciborie. Al deze gewaden waren in den erbarmelijksten toestand gansch doorweekt van ’t water, vuil, betrapt en verscheurd. De remonstrantie moest, volgens men kon oordeelen, met voeten betrapt zijn. De ciborie was ledig, zonder deksel en in goeden staat. Beide heilige vaten werden door den Duitschen officier met zekeren eerbied binnengebracht, zij waren met zorg in eenen witten doek gewikkeld. Na hun vertrek hebben de zusters al deze gewaden gedroogd, gereinigd en zooveel mogelijk in orde gebracht.

Bl. 19b

Bij dit werk vielen nog drie kleine hosties op den grond, die waarschijnlijk tusschen de gewaden gestrooid lagen. De zusters niet wetende of deze geconsacreerde hostiën waren of niet (*) en geen priester te vinden zijnde, hebben deze hosties met eerbied genut, bijna overtuigd dat zij waren dat deze geconsacreerde hostiën waren, daar de ledige ciborie was binnen gebracht.

Ziehier nu wat deze officier nopens dit feit heeft medegedeeld aan de zusters van Schrieck : “ Ik en mijn negen soldaten hier zijn allen katholiek. Daar wij op eenigen afstand achter het leger moeten volgen met onze bevoorraadwagens, hebben we de gewoonte, telkens we een kerk ontmoeten er binnen te treden. Zoo kwamen we heden in de kerk van Tremeloo en hebben er deze gewaden op den grond gestrooid gevonden. We brengen ze u ter bewaring met verzoek ze later aan den herder der parochie weer te bezorgen. Ik ben katholiek, zegde hij, en keur ten zeerste af hetgeen in deze kerk gepleegd werd. Zeker verdienen deze door God gestraft te worden die deze heiligschennissen daar gepleegd hebben. Die man was zienlijk aangedaan en verontwaardigd over hetgeen hij in de kerk van Tremeloo had aangetroffen. Verderen uitleg gaf hij daar niet over. Hij vroeg eindelijk schrijfgerief om een brief te schrijven en verzocht de zusters dezen na den oorlog te willen zenden aan zijne twee zusters genaamd zuster Gerdula en zuster Angela, beiden religieuzen in het klooster der Urselinnen te Westfalen. Zoo ik kom te vallen, zegde hij, zullen ze aan dit schrijven kunnen zien dat ik als katholiek mijn plicht heb gedaan en als goede kristen ben gestorven : dit zal hun dan een troost wezen. Na de zusters bedankt te hebben verzocht hij hun voor hem te willen bidden en vertrok.

Wij laten de vertaling van dien brief omtrent letterlijk volgen (**) :

Geliefde zusters,

Heden … september 1914, heb ik in eene kerk van Tremeloo, vele kerkgewaden en heilige vaten gered en heb ze in een naburig vrouwenklooster in veiligheid gebracht. Dezen, die de heiligschennissen in genoemde kerk gepleegd hebben, moeten door God gestraft worden. Tot hiertoe ben ik nog welvarend. Zoo ik kom te sneuvelen, zult gij aan dit schrijven weten dat ik als christen mijn plicht heb gekweten. Vaart wel, bidt voor mij.

Zr Junilla Zr Valentina (handtekening)

(*) Deze hostiën waren niet geconsacreerd vermits de eerw. heer pastoor van Baal den 10 september alle geconsacreerde hostiën weggehaald had.
(**) De eerweerde zusters hebben ongelukkiglijk dien brief verloren.

wordt vervolgd

Geschreven door Renic om 00:00 Reageer op dit bericht

Maandag 28 juli 2025

Pastoorsverslagen WO I Tremelo (3)

BV2

Archief van het Bisdom. Oorlogsverslagen WO I

Tremelo, Parochie van OLVrouw van Bijstand

Transcriptie René Lambrechts

Parochie van Tremelo (O.L.Vrouw van Bijstand) – Gemeente Tremelo - deel 3

Bl. 20a

Belangrijkheid der schade.
Opgave der schade van kerk, bewaarschool en Congregatie.

Vroeger hebben we reeds aangestipt dat op het grondgebied van Tremeloo 215 woningen afgebrand werden. Daarenboven het Gemeentehuis en vier schoollokalen, alsook de bijgebouwen der pastorij. Al de schade op het grondgebied der Gemeente veroorzaakt door brandstichtingen en plunderingen van allen aard werd in het begin van 1915 geschat op 1.702.351 franken.

De schade inzonderheid aan de gebouwen der Gemeente toegebracht werd op zelfden datum geschat als volgt :
Vier schoollokalen : voor de gebouwen 22999,54 fr.
Voor de meubelen 1169,71 fr.
Gemeentehuis : het gebouw 9178,51 fr.
Meubels en archieven 12400,00 fr.
Woning van den onderwijzer 14478,31 fr.
Woning van de onderwijzeres 9242,07 fr.
Gendarmerie 21603,51 fr.
Samen 91.071,65 fr.

Ik heb goedgevonden de schade aan kerk, pastorij, vrije bewaarschool en congregatie breedvoerig op te geven.
Kerk.

Voor het herstellen van het dak der kerk, het voorlopig herstellen der ramen en het herstellen van kerkdeur en sacristijdeur heeft de gemeente uitgegeven 379,60
Het herstellen van den toren is geschat op 1951,58
In de kerk : schade aan geschilderde ramen, kruisweg, schildering, offerblokken en stoelen 322,00
Op de koor : gestolen een zilveren kruis en kast met 73 diamanten dat de remonstrans versierde 350,00
Schade aan tabernakel-brandkast, remonstrans, gestoelte en beeld van den H. Dionysius 305,00
In de vunt : 2 zilveren potjes met H.Olie en Chrisma 25,00 Schade aan de muren 17,50
In de sacristij : Gestolen : 7 alben; een rijk geborduurde kant van eene albe afgescheurd; 13 altaardweilen; eene zwarte koorkap; 8 biechtroketten; eene koperen bel; 4 paar gouden oorbellen; 2 zilveren vaatjes voor de H Olie; 2 gouden harten; 2 gouden kettingen; een gouden ring; eene gouden broche; 2 tinnen schotels, alles geschat op 1035,50

Bl. 20b

Verbrijzeld of erg beschadigd : eene brandkast; schade aan gewaden; eene ciborie zilver verguld; een eremonstrans koper verguld; 4 zilveren kronen voor beelden; zilveren toren H;Barbara en zilveren scepter O.L.Vrouw; een kelk in gedreven zilver van het jaar 1552, alles geschat op 1145.-

In de 2de sacristij : Gestolen : 85 pond was; 40 pakken bougies; 2 paar kandelabers van 3 bougies; een mantel O.L.Vr.; een bamboustok van 12 meters; zilveren ampullen met schotel in gedreven zilver van het jaar 1777 708-
Eene ijzeren kast verbrijzeld 60-

Op de pastorij : verdwenen : 205 flesschen miswijn 307,50
Processiegerief bestaande uit mantels, kleederen en zinnebeelden; eene kist inhoudende de documenten der kerk 478-
Samen 7084,68 fr.

Pastorij

Voor het heropbouwen van de bijgebouwen der pastorij heeft de Gemeente uitgegeven 3022,80
Schade aan vensterraam, trapleuning, pomp; wegnemen van koper 175-
Samen 3197,80 fr.

Vrije bewaarschool.

Schade veroorzaakt door het verbranden der meubelen : staande bord; pupiter der onderwijzeres; 15 schoolbanken; Froebelgerief; Geschiedenisplaten; houten trede; kleerkast; kachel 463 fr.

Congregatie.

Schade veroorzaakt door het verbranden der volgende meubelen : altaar; 3 groote beelden; 2 kleine beelden; 4 koperen kandelaren; kruisbeeld; 4 kleine kandelaren; een kandelaber; 6 bloemvazen; 2 voetstukken; een geschilderde kruisweg; een stool; een roket, alles samen : 1135 fr.

Alle schade werd hier berekend aan de prijzen van 1914.

Bl. 21a

Hoofdstuk VII

De dagen die op den inval volgden.

De gemeente heeft geene buitengewoone belastingen te betalen gehad of ook geene gijzelaars moeten leveren, doch het gemeentebestuur werd aanhoudend lastig gevallen door alle soorten verordeningen en opeischingen. Gevraagde mededeelingen die niet zelden moeilijke opzoekingen voor gevolg hadden en lang werk veroorzaakten, moesten op gestelde datums en dit gewoonlijk op twee drie dagen ter hunner beschikking zijn zooniet zou de gemeente erge boeten oploopen. Met een woord : wat ze van de gemeente vroegen dat vroegen ze onder bedreiging alhoewel die bedreigingen later niet uitgevoerd werden.

De personen die hun pasport verloren moesten vijf mark betalen om een nieuw te bekomen en de secretaris was gehouden dit geld in Leuven te bezorgen op het Pasburo. Zoo had hij eens de som van vijf mark ontvangen voor een nieuw pasport, en het geld met den post naar Leuven gezonden na afhouding van de onkosten, hetzij 8 centiemen. Hij werd naar Leuven geroepen enkel en alleen om die 8 centiemen bij te betalen.

De heer Burgemeester had aan Alfons De Cock de toelating afgeleverd om eene koei te verkoopen : hij werd naar Leuven geroepen enkel om te bevestigen dat het afgeleverd schrift van hem kwam. Dan werd uit Leuven aan Alfons De Cock de toelating gezonden … om een verken te slachten. De heer secretaris antwoordde dat er geen aanvraag was om verken te slachten maar wel om eene koei te verkoopen. Het gevolg was dat secretaris samen met Alfons De Cock naar Leuven geroepen werd.

Dergelijke feiten hebben zich nog meer voorgedaan : om de onbeduidenste zaken werd de gemeenteoverheid naar Leuven of naar Aerschot geroepen.

In de maand Maart 1915 kreeg ik op zekeren dag het bezoek van Dr. Kreuter, zivilkommissar te Leuven, die zich beleefd en voorkomend voordeed. Hij kwam mij verschillige inlichtingen vragen betreffende den toestand in de gemeente, de werkeloosheid, den veestapel enz. Ik heb hem alsdan ook eenige inlichtingen bezorgd die den waren toestand afschilderden en weinig vleiend waren voor zijne landgenooten : immers de toestand van Tremeloo was alsdan alles behalve rooskleurig. Hij toonde zich eventwel voldaan.

In de maand september 1915 ontving ik van hem het volgende schrijven :

Bl. 21b

Mijnheer de Pastoor,

“Ik heb het gemeentebestuur uwer gemeente gelast mij een uitgebreid verslag op te maken over hetgeen voor den winter in de gemeente nog beschikbaar is.”

“Ik stuur u een afschrift van mijn schrijven aan ’t Gemeentebestuur en verzoek U deze in het opmaken en in het voorstellen een hand te willen aansteken.”

“Het ware mij van groot belang ook uwe persoonlijke ervaringen en voorstellen te leeren kennen en zou u dankbaar zijn voor die mededeeling.”

Aan dit schrijven heb ik geen gevolg gegeven en later heb ik ook geen schrijven in dien aard meer ontvangen.

In de maand september 1916 werd ik als voorzitter van het plaatselijk Komiteit geroepen bij den heer Kommandant te Aerschot. Ik had aan een persoon die ik wel vermoedde geen onderstand noodig te hebben, den onderstand ontzegd ter gelegenheid van eenen nachtelijken diefstal door zijnen zoon gepleegd. Deze had daarover bij den kommandant eene klacht ingediend.

“Waarom”, vroeg mij de kommandant heel plechtig, “waarom hebt gij onderstand geweigerd aan Norbert De Boeck?”

“Omdat”, gaf ik voor antwoord, “omdat ik van gevoelen ben dat hij geen nood heeft.”

“Maar”, vroeg hij verder, “hoe komt het dat gij die onderstand ontzegd hebt juist ter gelegenheid van dien diefstal?”

Ik wist zeer goed waar hij henen wilde : hij hadde mij geerne eene boet of eene straf opgelegd om mij het ambt van rechter te hebben toegeëigend met te straffen voor diefstal, maar hij had zonder den waard gerekend en ik wist hem aanstonds te zeggen hoe ik ter gelegenheid van dien diefstal sommige middelen van bestaan van onzen aanklager was te weten gekomen. Ten slotte vroeg ik : “Denkt gij Mr de Kommandant, dat die persoon onderstand noodig heeft?” “Neen”, zegde hij. Het verhoor was afgeloopen.

Als pastoor en in zaken die het bestier der parochie aangaan ben ik met de Duitsche overheid niet in aanraking geweest. Dit heb ik kunnen waarnemen dat, gedurende de eerste maanden der bezetting, vele Duitsche soldaten zich bijzonder voorkomend toonden ten opzichte van de geestelijken en deze geeren aanspraken. Doch, daar de geestelijken ten hunnen opzichte koel en onverschillig bleven, werden zij hoe langer hoe minder door de Duitschers gezocht en aangesproken.

Bl. 22a

In het begin van 1915 kwamen op zekeren dag eenige Duitschers in het dorp aan, zoo ik meen om een onderzoek in te stellen aangaande de brandstichtingen der Belgen. Aan vrouw Verstraeten Felix vroegen ze : “waarom hebben de Belgen die huizen afgebrand?” “Wat”, zei de vrouw, “de Belgen? de Duitschers hebben dat gedaan.” “Hebt gij dat gezien?” vroegen ze nog. “Dat heb ik gezien”, was het antwoord, “en dat hebben hier honderden menschen gezien.” Zij achten het niet noodig meer getuigen te ondervragen.

Ik bevond mij juist aan den ingang der kerk toen ze van het huis Verstraeten kwamen. Zij kwamen op mij toe en vroegen om de kerk te zien? Ik bracht hen in de kerk en trok bijzonder hunne aandacht op de verbrijzelde brandkasten. “Dat hebben Duitsche soldaten gedaan”, zegde ik, “en meer nog, de gewijde vaten hebben zij willen doen smelten.” Nu toch hadden ze gehoord wie het gedaan had : als ze ’t nu ook maar geloofden!

Hoofdstuk VIII
Latere gewelddaden.

In ’t begin van 1916 had de hoogere Duitsche overheid bepaald dat er geene opeischingen van aardappelen mochten gedaan worden voor de bezettingstroepen, doch het bleef de soldaten vrij aardappelen te koopen bij landbouwers die vrijwillig in den verkoop wilden toestemmen. Van die bepaling maakten de duitsche soldaten gebruik om de landbouwers tot verkoop te dwingen. Zij gingen de huizen der landbouwers af en overal, na een onderzoek gedaan te hebben, spraken zij in dezen zin : “gij hebt nog … zakken aardappelen, daarvan moet gij er ons … afstaan zooniet komen wij alles halen. Natuurlijk dat de landbouwer in dien verkoop toestemde uit vrees : dat heette dan een vrijwillige verkoop. Deze opeischers door de legeroversten van Aerschot afgezonden hielden geen rekening van hetgeen de landbouwers voor eigen gebruik nog mochten noodig hebben. Elke compagnie zond haren opeischer en niet zelden kwam een tweede opeischingen doen in hetzelfde huis waar de eerste reeds het uiterste gevergd had.

In het openbaar en in het bijzonder had ik mijne parochianen verwittigd dat zij niet verplicht waren aan de Duitschers te verkoopen, doch de vrees was zoo groot dat zij niet anders durfden.

Bl. 22b

Ik hield er mij niet bij de menschen te verwittigen, ik protesteerde tegen de Duitschers zelf en deed de gemeenteraad ook protest aanteekenen. De officieele opkoopers door de Duitsche overheid zelf aangesteld kwamen ons protest bekrachtigen. Meer nog de Duitsche soldaten regelmatig gezonden om den voorraad te kontroleeren waren eveneens van ons gedacht.

Door den heer burgemeester gelast met den aankoop van aardappelen in naam van de gemeente, was ik er met veel moeite in gelukt 90 zakken aardappelen aan te koopen voor de bevoorrading der arme menschen. Om daartoe te komen heb ik met behulp der officieele opkoopers en der regelmatige Duitsche onderzoekers, aardappelen aangeslagen die onder bedreiging aan troepen van Aerschot toegezegd waren.

De gemeenteraad had te Aerschot reeds trotest ingediend. Dit hielp niet, wel integendeel, de aldaar liggende troepen kwamen meer dan ooit aardappelen opeischen.

Dan werd er geschreven naar den Gouverneur en op dit bijzonder werd gedrukt : dat de soldaten de landbouwers dwongen aardappelen te verkoopen zonder rekening te houden van hunne eigene behoeften; dat zulks gebeurde in overtreding van zijn besluit dat aan de troepen verbood aardappelen op te eischen en hun alleen toeliet te koopen bij degenen die vrijwillig verkoopen wilden; dat de voorraad aardappelen te gering geworden was om zulke onregelmatige opeischingen te doen.

Het generaal gouvernement, na de plichtigen alleen aanhoord te hebben, zond een antwoord dat de bijzonderste zaak ter zijde liet en alzo te kennen gaf dat zijn besluit alleen genomen was om de eenvoudige Belgen te paaien en geenszins om misbruiken in de opeischingen te voorkomen. Ziehier dien brief :

Brüssel den 22 april 1916

Infolge der unteren 9.10. und 11 März 1916 eingereichten Beschwerden über die Fortnahme von Kartoffeln durch deutsche Soldaten sind Ermittelungen angestellt. Diese haben nicht nur ergeben, dass die vorgebrachten Beschwerden unbegründet sind, sondern dass sie auch unwahre Behauptungen enthalten.

In Tremeloo sind von den Truppen nur 3300 kg Kartoffeln fuer den eigenen Gebrauch entnommen, während weitere 17 400 kg. von der Verladern der Zivilverwaltung für die Bevölkerung Brüssels angekauft sind. Die Beschaffung der Kartoffeln duch die Truppen ist nur erfolgt weil festgestellt war, dass die Gemeinde einen Ueberschuss an Kartoffeln über den eigenen Bedarf besats. Daer tatächlich ein Ueberschuss vorhanden war, wird schon dadurch bewiesen, dass bisher bei 5 Bauern 1600 kg. Kartoffeln gefunden wierden, die von den Besitzern bei der Bestandsaufnahme nicht angemeldet werden sind.

Bl. 23a

Von den für die Notleidenden der Gemeinde vom Pfarrer zurückgestellten 9000 kg. Kartoffeln ist überhaupt nichts entnommen worden.

Es ist ungehörig weren Sie als Gemeindevertreter Beschwerden ohne sorgfältige Untersuchung der Angelegenheit hier vorbringen. Das General Gouvernement betrachtet die Sache hiermit als erledigt.

Deze brief is eene aaneenschakeling van kwade trouw :

1e De Gemeente verzette zich niet tegen eene regelmatige opeisching van het beschikbare, maar wel tegen de onregelmatige en onwettige opeisching der troepen. Daarbij de troepen eischten niet zelden een zak aardappelen waar er maar twee voorhanden waren. Sprak men hen van aardappelen voor arme menschen, dan luidde het antwoord : “Mit die arme Leute haben wir nichts zu machen.”

2e Het aangegeven getal van 3300 kg. is ver beneden de waarheid.

3e De aanschaffing van 17400 kg. werd door de gemeente zelf bewerkt doch op rechtvaardige wijze na grondigonderzoek. De troepen wilden dit onderzoek niet afwachten : zij deden hunne opeischingen betr genoemd aftruggelarijen zonder rekening te houden van de behoeften der boeren, der burgerlijke bevolking en der armen. Het is derhalve volkomen valsch dat de troepen zich enkel zouden bevoorraad hebben na bestatiging van een overschot.

4e Dat bij 5 boeren 1600 kg. verdoken werden bewijst niet dat de opeischingen bij anderen rechtveerdig waren.

Bij de verkoopdagen voor het leveren der granen werden de landbouwers onmenschelijk behandeld. Sommige werden voor eenige uren in eenen hoek geplaatst omdat zij de hoeveelheid graan niet konden leveren die men van hen eischte. Er zijn ook eenige personen geweest die alsdan slagen gekregen, onder andere Felix Van der Elst die bijna doof is, en dus alles niet verstond wat gezegd werd.

Den 30 september 1916, rond den avond, waren er op het gehucht Langerechte eenige jongelingen die zich vermaakten ter gelegenheid van het aanstaande huwelijk van eenen hunner makkers. Om de aloude vreugdeschoten te vervangen deden zij carburebussen ontploffen. Deutsche gendarmen waren op dat gerucht afgekomen. Hebben ze “halte” geroepen en zijn de feestvierders loopen gegaan? dat kan ik niet verzekeren. Althans er werd geschoten en Antoon Wouters een jongeling van 19 jaren werd gedood.

Inbeslagneming van koper.

Den 23 juli 1918 kwamen drie Deutsche soldaten zonder aanbellen de pastorij binnen. Zij verklaarden te komen voor het koper dat ik niet geleverd had niettegenstaande eene herhaalde verwittiging. Ik vroeg hunne bewijsstukken. Zij toonden mij eene machtiging om koper in beslag te nemen en geldig van 1 mei tot 31 juli 1918. Daarop gingen zij onmiddellijk aan ’t werk en wel op zulke wijze dat het afrukken der venstertoppen het breken der ruiten voor noodzakelijk gevolg zou hebben. Ik zegde dat ze gemachtigd waren koper af te halen maar dat ze niet gemachtigd waren ruiten te breken; dat ze om koperen toppen los te maken moesten voorzien zijn van eene vijl. Daarop hielden zij op en gingen bij eenen naburigen smid eene vijl halen;

Zij hebben medegenomen : 40 koperen venstertoppen, 5 klinken en eene koperen plaat.

Bl. 23b

Hoofdstuk IX

De Bezettingsjaren

A. De Kerk.

De schade toegebracht aan het dak der Kerk werd hersteld in het begin van 1915. De gemeente heeft die onkosten op haar genomen.

Aan de beschadigde ramen der Kerk werd eene tijdelijke herstelling gedaan nogmaals betaald door de gemeente. De verbrijzelde gedeelten der geschilderde ramen werden dicht gemaakt met gewoon glas. De raam der vunt die vroeger ook van gewoon glas voorzien was, werd voor goed hersteld.

Twee brandkasten door de Duitschers verbrijzeld, eene in de sacristij, de andere in de kerk waar ze voor den oorlog diende om het H. Sacrament te bewaren, werden insgelijks hersteld. Daarvoor werd door het Nationaal Komiteit eene toelage geschonken van 300 fr.

De gewijde vaten door de Duitschers deels gesmolten, deels verbrijzeld bleven tot heden in den staat in denwelken zij teruggevonden werden. Hierbij eene lichtpunt van die gewijde vaten.

Tot naderhand werd ons eene kleine remonstrans in leen gegeven door den eerw. Heer pastoor van Grasheide.

Tijdens mijn verblijf in Duitschland werd mij eenen nieuwen kelk geschonken door de weledele gravin von Westerholt-de Robiana te Lüdringhausen in Westfalen.

In 1915 ontving ik eene zekere hoeveelheid linnen van het bisdom.

In maart 1919 werd mij eenen nieuwen zwarten kazuivel met de nodige kelkdoeken geschonken door Madame Bivorz te Brussel.

B. De goddelijke diensten.

Daar de heeren pastoor en onderpastoor gevankelijk naar Deutschland vervoerd werden, bleef de parochie zonder priester van 28 augustus tot 1 november. Op dien laatsten datum werden de goddelijke diensten heringericht door den eerw. pater Renatus van de congregatie der H.H. Harten. Deze heeft den parochialen dienst waargenomen tot aan de terugkomst van pastoor en onderpastoor den 21 December 1914.

De Deutsche aalmoezeniersdienst heeft van de Kerk geen gebruik gemaakt.

C. De eeredienst.

Tijdens de bezettingsjaren werd de eeredienst zoo binnen als buiten de kerk uitgeoefend zoals vroeger uitgenomen de kermisprocessie die vervangen werd door eene boetprocessie gelijk op de kruisdagen.

Bl. 24a

In 1918 werd ook de processie van Hoogweerdig achter gelaten omdat de Heeren pastoors op de dekenij in kapittel vergaderd dien maatregel genomen hadden.

De jaarlijksche bedevaart naar Scherpenheuvel werd nagelaten om alle moeilijkheden met de Duitsche overheid te vermijden. De parochianen deden afzonderlijke bedevaarten naar Scherpenheuvel.

De bisschoppelijke brieven werden gelezen, sermonen gepredikt, openbare berechtingen gedaan, kruisdagen gehouden weer zoo als vroeger. De eerste bisschoppelijke brief werd door twee Duitschers afgehaald.

D. Het bijwonen der diensten en het naderen tot de sacramenten gedurende de bezettingsjaren

De twee eerste jaren in 1915 en 1916 werden de goddelijke diensten bijgewoond zooals vroeger, en het getal communiën was merkelijk vermeerderd. In 1917 en nog meer in 1918 werden de goddelijke diensten slecht bijgewoond en het getal communiën is ook verminderd (zie vergelijkende tabel in hoofdstuk IV).

Waaraan moet deze verval die zich in al de omliggende parochiën voordoet, toegeschreven worden?

Eerst voor wat het bijwonen der goddelijke diensten betreft.

1° Voor den oorlog had men op alle parochiën een soort van menschen die zondags de mis bijwoonden meer uit gewoonte dan uit overtuiging, en die dan reeds gemakkelijk eene reden vonden om nu en dan de mis te verzuimen. Deze menschen hebben zich tijdens de bezetting allerhande redenen gesmeed om de mis geheel en al achter te laten.

Sommige hebben de goddelijke Voorzienigheid voor hunne vierschaar gedaagd en hare werken niet volgens hunne goesting bevonden. Velen hebben zich vergrepen aan andermans goed dat zij kost wat kost willen behouden. Dit nu is een algemeen verschijnsel : wanneer het geweten bezwaard is met onrechtveerdigheden dan ontstaat er tevens zekeren afkeer voor al wat de godsdienst raakt. Er zijn ook wel huichelaars, doch in het algemeen duurt die huichelarij niet langer dan het profijt dat men daaruit trekt of voorziet.

Een persoon had op de pastorij allerhande zaken gestolen; daarvan had ik ontegensprekelijke bewijzen en getuigen. Ik wilde die persoon niet overleveren aan het gerecht, doch wel hem overhalen zijn geweten in regel te stellen, en ik riep hem op de pastorij. Hij deed volgens ik meen gedeeltelijk restitutie, doch sedert dien dag was niemand meer van zijn huishouden in de kerk te zien.

Bl. 25b

De eerste maanden van den oorlog en ook voor den oorlog naderde die persoon alle maanden tot de H.H.Sacramenten.

Hier gelijk elders worden menschen gevonden die zeggen dat zij hunne christelijke plichten verzuimen omdat het Komiteit, waarvan Mr. Pastoor deel maakt, hun het eene niet gegeven of het andere geweigerd heeft. Hoeft het gezegd dat degenen die zoo spreken eveneens tot de onverschillige of ongodsdienstigen behooren! Het plaatselijk Komiteit moest natuurlijk een reglement volgen van hoogerhand voorgeschreven. Ik ken wel brave menschen die in hunnen eenvoud zulks betwijfelen; doch, deze hebben daarom aan hunne godsdienstige plichten niet verzaakt. De algemeenheid dergenen die beweren om die reden de mis te verzuimen zijn, ofwel menschen die vroeger ook zelden naar de kerk gingen; ofwel menschen die zich leelijk vergrepen hebben aan andermans goed. Hier vinden wij de toepassing van dezen regel die op ondervinding berust : de mensch die in fout is zoekt naar verontschuldiging en niet zelden meent hij zich doelmatig te verontschuldigingen met andere menschen als de eerste oorzaak zijner fout aan te wijzen.

Eventwel is het spijtig dat de geestelijken zich met komiteitzaken hebben moeten moeien. Alle komiteiten, vooral op den buiten, hebben twee groote vijanden ontmoet : de hebzucht en de jaloersheid. De hebzucht heeft dit eigen dat zij eigenvoordeel alleen rechtveerdig vindt. De hebzuchtige mensch is met zichzelven alleen bekommerd, en hij wil dat het Komiteit zoo niet met hem alleen dan toch met hem op de eerste plaats zou bekommerd zijn.

Bij de hebzucht voegt zich onvermijdelijk de jaloerschheid. De hebzuchtige mensch oordeelt dat anderen altijd beter bedeeld zijn dan hij, en hij denkt nooit dat anderen kunnen meer nood hebben dan hij. Nooit heb ik mij kunnen inbeelden dat menschen zoo hebzuchtig en zoo jaloersch konden zijn als ik ze hier bevonden heb. Geen dag ging er voorbij of er werden reclamatiën ingebracht die voor oorsprong hadden de hebzucht en voor drijfveer de jaloerschheid.

Ik ben van gevoelen dat het Nationaal Komiteit ons volk tot in den grond bedorven heeft, met hoogergenoemde ondeugden op buitengewoone wijze te ontwikkelen. Menschen die vroeger gelukkig en dankbaar waren wanneer zij op de pastorij eene telloor soep mochten halen voor eenen zieke, zullen thans eene ruime aalmoes aanvaarden zonder dat in hun hart het geringste gevoel van dankbaarheid ontstaat. Zij denken : hij moet mij dat geven en wie weet geeft hij mij wel al wat hij moet.

Bl. 27

Opdat de onderstand eenig goed te weeg brenge en dankbaarheid verwekke; zijn vooral twee vereischten onontbeerlijk. 1° de onderstand moet bescheiden zijn; 2° het moet dengene die ontvangt klaar zijn dat de gever hem niets verschuldigd is. In plaats van rechtstreekschen onderstand te verleenen had het Nationaal komiteit de gemeenten moeten helpen om werken van openbaar nut te doen uitvoeren en alzoo aan de noodlijdenden en werkloozen de gelegenheid te geven een daggeld te verdienen. Nu heeft men den werkman leeren rentenieren en stelen. Leegloopers zijn, of worden dieven.

Er zijn ook onverschilligen aan dewelke de brief van zijne Eminentie over Rechtvaardigheid en Liefde eene reden verschaft heeft om hun gedrag te wettigen. Vele waarheden in dien brief vervat had ik reeds meer dan eens op den predikstoel voorgehouden, en daarom, wanneer ik dien brief voorlas was dit bij sommige menschen, van mijnentwege enkel een middel om mijne eigene gezegden op den rug van zijne Eminentie te schuiven. Vandaar misnoegdheid niet tegen zijne Eminentie maar tegen den pastoor. Het verschijnsel waarvan wij hier getuige zijn komt voort uit den geest die thans overal onder het volk heerscht : de geest van opstand tegen de overheid. De overheid is de vijand en wel die overheid die men genaken kan. Zijne Eminentie is buiten het bereik van eenvoudige en kortzichtige buitenlieden, voor hen is er niet dan de pastoor. Dit was hier bij sommigen ook het geval toen paus Pius X de communie der kinderen voorschreef.

De priester is hoofdzakelijk aangesteld om de menschen hunne plichten voor te houden. Welnu er zijn hier vele menschen gelijk ook elders die niet anders voor oogen hebben dan hunne rechten, en die niet eens inzien dat er geene rechten zijn zonder plichten.

Al het voorgaande in ’t kort samengevat : vele onverschilligen hebben thans hunne godsdienstige plichten geheel en al verzuimd omdat zij, in den schijn tenminste, redenen gevonden hebben om bij hunne omgeving hun gedrag te wettigen. Daarenboven de leugens en verzinsels der boozen brengen sommige brave menschen in twijfel.

2° Eene tweede en gansch bijzondere reden van het verzuimen der goddelijke diensten is de smokkelhandel. In de jaren 1917 en 1918 was er bijna geen huishouden in de parochie dat zich niet min of meer op de smokkelhandel toelegde, en zoo kwam het dat alle zondagen honderden menschen met smokkelwaar naar Brussel gingen en de mis verzuimden. Thans is de smokkelhandel afgeloopen en met genoegen kan ik bestatigen dat de goddelijke diensten ook beter worden bijgewoond.

Bl. 28

Wat denken van die menschen die zondags de mis verzuimden om zich op den smokkelhandel toe te leggen?

Sommige menschen die in de week hunne handen vol hadden met hun werk, maakten vooral van den zondag gebruik om met smokkelhandel iets bij te verdienen. Onder dezen waren er die wel niet ongodsdienstig waren, doch rechtzinnig meenden dat de gelegenheid om wat geld te verdienen eene voldoende reden was om de mis te verzuimen, gelijk de noodzakelijkheid eene reden is om zondags te werken. Zij hadden wel in Brussel kunnen naar de mis gaan; doch … dat komt er niet van.

Er is eene andere soort van menschen die naar de mis gaan als het goed aankomt, om den tijd door te brengen; maar, is het te koud of te warm, te droog of te nat, dan gaan ze niet. Natuurlijk dat voor dezen ook het minste tijdelijk voordeel eene voldoende reden is om de mis te verzuimen.

3° Eene derde reden waarom door sommige de zondagsmis verzuimd werd, was het gebrek aan kleederen. Deze reden geldde bijzonder voor de kinderen die in 1917 en 1918 de mis verzuimden.

4° Het bijwonen der mis in de week door de kinderen is ook merkelijk verminderd niettegenstaande de gedurige aanwakkeringen der geestelijken en der zusters. Daarvan kunnen wederom verschillige oorzaken aangehaald worden :

a) De onregelmatigheid in het openen der scholen. In 1917 en 1918 zijn de scholen meermaals gesloten geweest, nu eens door de overheid, dan uit hoofde van eene heerschende ziekte, dan bij gebrek aan brandstoffen enz.

b) Het gebrek aan kleederen. Bij sommigen het gemis van de noodige kleederen, bij anderen de zorg om zoo weinig mogelijk kleederen en schoeisels te verslijten.

c) De onverschilligheid der ouders. Hoe is ’t mogelijk dat de kinderen aan mis en communie denken, wanneer hun t’huis niet gesproken wordt dan van geld winnen met smokkelen of van andere tijdelijke zaken.

Hier wil ik de aandacht trekken op eene gemoedsgesteltenis die men hoe langer hoe meer onder het volk waarneemt. De menschen willen betaald zijn voor al wat ze doen, zelfs voor hetgeen ze doen voor onzen Lieven Heer. Zoo de pastoor wil dat mijne kinderen naar de mis komen of te communie dan moet hij hun maar kleederen geven. Kortom voor elke geestelijke oefening die men van de menschen vraagt zou men hun een tijdelijk voordeel in de plaats moeten bezorgen. Er is hier eene arme vrouw die gewoon is te zeggen : “in de kerk geeft men niets weg!” en daarom gaat ze naar de kerk niet, tenzij wanneer er een mis gedaan wordt met uitdeeling van brood van wege het armbestuur. Er zijn er niet veel die zoo spreken, doch er zijn er meer die zo denken.

Bl. 29

Het naderen tot de H.H.Sacramenten.

In 1915 en 1916 vermeerdering van communiën vooral toe te schrijven aan veelvuldige communiën der kinderen.

De twee eerste jaren van den oorlog werd er veel onderstand uitgedeeld, en het Komiteit in zijn oordeelvellen over den nood was zeer breed. Alhoewel het komiteit steeds onpartijdig was in het uitdeelen van onderstand, bleven vele menschen toch bij de gedachte dat het hun voordeelig zou zijn hunne kinderen in de week naar de kerk te zenden. Personen die vroeger hunne godsdienstplichten niet onderhielden en die in ’t begin van den oorlog al gestolen hadden wat hun onder de handen viel, kwamen in 1915 alle veertien dagen of alle maanden te biechten en te communie. Wanneer ze de overtuiging hadden opgedaan dat ze daar niets mee verdienden, bleven ze weg.

Ongevraagd of onverzocht had het Komiteit voor zekere familie eenen bijzonderen onderstand van het werk der oorlogsweezen bekomen. Later ingevolge eene verandering van reglement werd die onderstand geschorst. Nauwelijks had ik aan die familie dit slecht nieuws aangekondigd of de kinderen hielden op in de week naar de kerk te komen en tot de H.Tafel te naderen.

In 1916 werd in de school eene tas melk gegeven aan een honderdtal der zwakste kinderen. De kinderen die ’s morgens communiceerden mochten in de school hunnen boterham gaan opeten, en kregen alsdan hunne tas melk of wel eene tas koffie. Later toen de melk te duur werd en de opeisching der boter in voege kwam, werd zulks veranderd. Waarschijnlijk is in die verandering eene reden te vinden van het afnemen der dagelijksche communie onder de kinderen.

In 1917 en 1918 werd de onderstand merkelijk verminderd en aan een groot getal huisgezinnen werd door de nieuwe reglementen den onderstand geheel en al ontzegd : iedere maal ontstond er ten opzichte van den Voorzitter van het Komiteit (eerw. Heer Pastoor) blijkbare misnoegdheid. Elke verandering van reglement voor de verdeeling der eetwaren maakte eveneens misnoegden. Om die reden heb ik in november 1917 mijn ontslag als voorzitter en als lid van het Komiteit aangeboden.

Eindelijk eene reden om het verzuimen der mis en het minder naderen tot de HH. Sacramenten uit te leggen vinden wij aangehaald door onzen Heer Jezus-Christus zelf : non potestis Deo servire et …… De twee laatste jaren van den oorlog waren voor bijna al onze menschen jaren van grote verdiensten. De gedachten stonden alleen op geld winnen en niemand bekommerde zich om de wijze waarop het verdiend werd; zelfs voor de nauwgezetste menschen waren alle winsten, diefstal alleen uitgezonderd, ten volle rechtveerdig.

Bl. 30

Eens het geld gewonnen moest er bij velen een middel gevonden worden om er van te genieten. De kermissen werden heringericht en wel zoodanig dat de kermissen van vroeger maar eene schaduw waren van de kermissen in 1917 en 1918. Waar vroeger honderd franken verkwist werden, besteedde men er nu ten minste twee duizend. ’t Is dan ook niet te verwonderen dat men minder hield van kerk en godsdienst, te meer daar in de kerk woeker en danspartij veroordeeld werden.

De ondervinding leert het : ’t is enkel in den nood dat de mensch begrijpt afhankelijk te zijn van een Opperwezen dat hij dan ook aanroept. Wanneer hem alles toelacht en vooral wanneer geld toestroomt, dan vergeet hij gemakkelijk zijnen God, omdat het geld in zijn hart de plaats van God inneemt : “non potestis Deo servire et ……”.

Plechtige communie der kinderen.

Hier heb ik niets anormaal aan te stippen voor wat de deelneming betreft. Op twee uitzonderingen na hebben al de kinderen tot de jaren gekomen aan de plechtige communie deelgenomen. Die twee uitzonderingen waren kinderen van doorslechte ouders : een heeft tot den laatsten dag de oefeningen gevolgd en is niet omgezien den dag van de plechtige communie; de andere is weggebleven na van den eerw. Heer pastoor een kostuum gekregen te hebben.

Het bijwonen van den catechismus van voorbereiding min regelmatig geweest dan vroeger bijzonder bij de jongens; en de eerste oorzaak daarvan moet gezocht worden in het onregelmatig sluiten en openen der scholen.

Een woord ook over de kleeding der kinderen. In 1915 werden aan een groot getal kinderen kleederen geschonken door het armbestuur en den Heer pastoor die tot dit einde stof ontvangen had van eenen vriend. Onder de meisjes die stof ontvingen om zich een kleed te laten vervaardigen waren er deze die deze stof niet schoon genoeg vonden en er andere kochten : klaar bewijs dat de ouders zich aan aftruggelarij hadden plichtig gemaakt.

Toen de volgende jaren de kleederen door zijne Eminentie bezorgd, uitgedeeld werden, achtte ik het noodig er op te drukken dat die kleederen den dag der plechtige communie moesten gebezigd worden. Die bepaling had voor gevolg dat er minder aanvragers waren. Dit getal werd nog geringer wanneer er niet meer dan katoenen kleederen te verdeelen vielen. Daaruit besluit ik dat sommige menschen zonder gegronde redenen onderstand vragen.

Buitengewone diensten.

De wekelijksche dienst voor de gesneuvelde soldaten werd in den beginne goed bijgewoond. Dit duurde eventwel niet lang en op het einde van 1915 trof men in die mis geene andere personen aan dan degenen die gewoonlijk naar de mis komen.

Bl. 31

Jaarlijks den 19 augustus om 10 ure heb ik een plechtig jaargetijde gedaan voor de gesneuvelde soldaten en medeburgers. Ik heb daartoe den 19 augustus verkozen omdat op dien datum alhier gesneuveld zijn zes soldaten en drie burgers. De twee eerste jaren werd dien dienst buitengewoon bijgewoond doch in 1917 en 1918 was dit veel minder.

In 1918 van april tot december werd het H. Sacrament volgens verzoek van zijne Eminentie op den eersten vrijdag van elke maand gedurende twee uren uitgesteld : buiten eenige kinderen door de zusters opzettelijk aangezegd, en enkele godvruchtige personen, waren er geen aanbidders.

De openbare zedelijkheid.

De openbare zedelijkheid heeft tijdens den oorlog veel te wenschen overgelaten. Gedurende de vier oorlogsjaren heb ik 34 onwettige geboortens aangeteekend, waaronder een van eene soldatenvrouw. De openbare meening heeft nog andere soldatenvrouwen van zedeloosheid beticht. Ongetwijfeld is de werkeloosheid de oorzaak geweest van het zedenbederf. Vier en dertig onwettige geboortens gedurende de jaren 1915, 1916, 1917 en 1918, dat is ruimschoots het dubbel van vroeger.

E. De toestand der Vrije Scholen.

Voor den oorlog bezat Tremeloo eene vrije bewaarschool en twee zondagscholen, eene voor jongens en eene voor meisjes.

De vrije bewaarschool was ingericht door den eerw. Heer Verbeeck, vorige pastoor der parochie, ten voordeele van eene arme vrouw Maria Bosmans, die vroeger reeds eenig onderwijs verschafte aan kleine kinderen welke de ouders haar toevertrouwden tegen 50 centiemen per maand.

Daar Maria Bosmans te oud geworden was had ik haar juist voor den oorlog op pensioen gesteld : de eerw zusters hadden de vrije bewaarschool overgenomen onder voorbehoud dat Maria Bosmans zou betaald worden gelijk vroeger en dat zij intusschen gratis het onderwijs zouden geven.

Den 28 augustus 1914 werd het lokaal der vrije bewaarschool afgebrand, en daar er geen ander lokaal te vinden was om de kinderen te ontvangen, werden de toelagen ook niet meer uitbetaald. De gemeente nochtans is voortgegaan met jaarlijks 150 fr. te betalen voor Maria Bosmans. Verder heb ik voor haar 18 fr. per maand bekomen van het werk der bescheidene hulp.

Bl. 32

De toelagen voor de zondagscholen werden gedurende de bezetting regelmatig uitgekeerd; voor 1918 werden ze toegezegd, doch op heden 1 april 1919 zijn ze nog niet uitbetaald.

Het programma bij de stichting dezer scholen bepaald, werd tijdens den oorlog ook gevolgd zonder dat eenige tusschenkomst der Duitse overheid zich heeft voorgedaan.

F. Patronaten – Werken voor volwassenen – Liefdadigheidswerken

Voor den oorlog bestond in de parochie een patronaat voor jongens bestuurd den E.H.Onderpastoor. dit patronaat was ingericht in het Gildehuis gebouwd in ’t begin van 1912. Daar in 1914 het meestendeel der schoollokalen afgebrand werden, bleef er geen ander middel dan klassen in te richten in het Gildehuis. Om die reden heeft het patronaat voor jongens, bij gebrek aan lokaal, sedert augustus 1914 tijdelijk opgehouden te bestaan.

Een woord hier over de maatschappelijke werken der parochie.

De Boerengilde was pas voor het uitbreken van den oorlog gesticht, en had nog maar twee of driemaal vergaderd. Daar het inrichten tijdens den oorlog niet gunstig scheen, werd dit werk dan ook tot later verschoven. Sedert januari 1919 is de Boerengilde in werking getreden.

De veeverzekering was voor den oorlog zeer bloeiend : zij verzekerde meer dan zes honderd dieren. Alhoewel de veestapel sedert 1914 zeer verminderd was heeft zij eventwel hare werking voortgezet tot einde 1917. Doch het getal leden was aanhoudend verminderd en zou nog verminderen omdat de oorlog voor haar eenen anormalen toestand geschapen had. Om met meer kans van gelukken later te kunnen herbeginnen heeft de algemeene vergadering van Februari 1918 goedgevonden de werking der maatschappij tijdelijk op te schorsen.

De pensioenkas is terug in werking getreden zoohaast de stortingen van hoogerhand aanvaard werden.

De Spaar- en Leengilde heeft hare werking van af 1915 hervat en heeft tijdens den oorlog wezenlijke diensten bewezen door het uitleenen van geld voor aankoop van vee en voor het heropbouwen van woningen

Bl. 33

De belegde vergaderingen werden in gevolge de verordening van heer Gouverneur aan de Duitsche overheid medegedeeld. Slechts éénmaal hebben twee Duitschers zich op ene vergadering vertoond; andere last of moeilijkheden hebben wij langs dien kant niet ontmoet.

De leden van Vincentiusgenootschap vergaderden vroeger alle zondagen na de hoogmis. Tijdens den oorlog heb ik meermaals beproefd die vergaderingen te hernemen. De leden kwamen dan eenige zondagen doch weldra was niemand meer te zien. Ik heb dan goed gevonden nog een weinig uit te stellen alvorens eene nieuwe poging te doen. De vergaderingen van het Vincentiusgenootschap beelden zich in dat dit genootschap nu geene reden van bestaan had omdat het Komiteit in alle noodwendigheden voorzag. Zij beseffen niet genoeg het geestelijk voordeel der bijeenkomsten.

G. Het ontvoeren der werklieden.

Den 18 november 1916 werden op de gemeente plakbrieven aangebracht waardoor al de mannen van Tremeloo van 17 tot 55 jaar verplicht werden zich naar Aerschot te begeven den 23 daaropvolgende. Zij moesten van het noodige voorzien zijn om desgevallend naar Duitschland te vertrekken.

Zoo haast dit nieuws bekend was wilde iedereen naar de stad om zich kleergoed aan te schaffen. De stedelingen maakten van deze gelegenheid gebruik om geld te slaan op den rug der ongelukkige slachtoffers van de Duitschers. De prijzen van kleergoed en schoeisels werden van uur tot uur verhoogd. En toch zouden diezelfde stedelingen naderhand vuur en vlam spuwen tegen de boeren woekeraars.

De gemeenteoverheid had eene lijst van werkeloozen aan de Duitschers medegedeeld. Het was voor de leden van den gemeenteraad, allen eenvoudige menschen, een moeilijken toestand. Werd de lijst niet gegeven dan zouden andere burgers naar Duitschland vervoerd worden en in grooter getal dan anders. Daarenboven geen enkel werkelooze zou op zich genomen hebben de familiën der weggevoerden door hun werk ter hulp te komen. Was het niet beter degenen die toch niets verrichten laten weg te nemen dan wel burgers die t’huis hoogst noodig waren? Was dit niet tusschen twee kwalen het minste kiezen? Zoo redeneerde de gemeenteoverheid.

Zonder deze handelwijze der gemeenteoverheid te beoordeelen zonder goed of af te keuren, acht ik mij nochtans verplicht hier een woord te zeggen over de werkeloozen.

Bl. 34

1° Eenige persoonen, vooral huisvaders, hadden zich om den onderstand te genieten, ten onrechte werkeloozencertificaten doen afleveren.

2° Sommige werkeloozen hadden geenwerk omdat zij er geen wilden, en op allerhande manieren trachten zij te ontsnappen aan het weinige dat hun gevraagd werd. Om niet te moeten werken verrichtten zij moedwillig slecht werk. Daar in de gemeente 215 woningen door den vijand vernield werden, had het komiteit besloten steen te bakken om alzoo de afgebranden ter hulp te komen en de werkeloozen werk te verschaffen : de moedwilligheid der werkeloozen heeft het Komiteit gedwongen na eene proef dit ontwerp te laten varen.

3° Onder de werkeloozen waren ook eenige leegloopers, die binst den dag niet zelden den spot dreven met menschen die vlijtig werkten, en van den nacht gebruik maakten om zich middelen van bestaan aan te schaffen.

Doch, niettegenstaande al hunne fouten en gebreken, het waren onze medeburgers; en daarom waren wij ten hoogste gevoelig aan het leed dat den vijand hun berokkend heeft met ze aan hunne familiën te ontrekken, om ze in een vreemd land de onmenschelijkste behandelingen te doen ondergaan.

Het mededeelen van den lijst der werkeloozen werd in de gemeente verschillend beoordeeld volgens eigenbelang. De familiën der werkeloozen vonden het verkeerd, de anderen keurden het goed. Verhevene gevoelens die eigenbelang ter zijde laten, zijn hier in ’t algemeen niet gekend. Zelfopoffering beteekent hier opoffering voor zichzelf. Aldus de afkeuring van de eenen en de goedkeuring van de anderen waren niet anders dan de goedkeuring van de handelwijze der gemeente : allen zouden hetzelfde gedaan hebben.

Eenige personen wier namen op de lijst der werkeloozen vermeld waren, werden aan het ballingschap bevrijd dank aan de tusschenkomst van Mr. Adriaen, geneesheer te Werchter. Eenige anderen door de gemeenteoverheid niet aangeduid, werden niettemin naar Duitschland vervoerd. De weggevoerden waren ten getalle van 33 waaronder 16 huisvaders en 17 ongehuwden.

Hier laten wij de namen volgen der weggevoerden te beginnen met de huisvaders :

Anthonis Ignatius, Baumans Alfons, Bouckhuydt Thomas, De Winter Alfons, Mastien Constant, Soetewey Alfons, Van Eyken Felix, Verhaegen Frans, Verschoren Alfons, Verstraeten Benedictus, Wouters Petrus, Van Woensel Jan Baptist, Verhoeven Andreas, Verhoeven Felix, Van Casteren Karel, Verhard Alfons.

Bl. 35

De Winter Gustaaf, Laureys Petrus, L’Enfant Jules, Leys Jan Baptist, Op de Beeck Frans, Storms Guilielmus, Van den Notelaer Frans, Van Eyken Jan Baptist, Verbeeck Frans, Verhoeven Lambert, Mattheus Felix, De Coster Joseph, Iwens Frans, Schoovaerts Lodewijk, Verelst Lodewijk, Storms August, Crabbé Isidoor.

Een dezer de genaamde Van Eyken Jan Baptist, is, ten gevolge van de slechte behandelingen in Duitschland ondergaan, bezweken bij zijne terugreis naar het Vaderland, namelijk te Luik waar hij in het gasthuis gebracht werd.

In Duitschland hadden de weggevoerde ongehoorde behandelingen te ondergaan met het inzicht hen tot het werk te dwingen. Dit blijkt uit de twee volgende getuigenissen die ik onder meer andere gekozen heb :

Getuigenis van Alfons Soetewey te Tremeloo, Veldonck.

Den 23 november 1916 was een der droevigste dagen van mijn leven. Even als zoveel andere jongens en huisvaders werd ik tegen wil en dank door de duitsche barbaren van vrouw en kinders weggerukt en naar Duitschland gestuurd.

In Duitschland aangekomen werden wij in het kamp Weschede in barakken opgesloten als beesten in eenen stal, waar wij verbleven tot 1 maart 1917.

Dan hebben ze ons naar Neerath bij Greevenbroek naar ’t werk gezonden, waar ik den zesden dag al bijna verongelukt was; zoodat ze mij met gebroken arm naar het gasthuis gedaan hebben, waar ik 42 dagen schrikkelijke pijnen, ijselijken honger en veel verdriet doorstaan heb.

Toen mijn arm half hersteld was, moest ik terug naar ’t werk, waar ik meer slagen dan eten gehad heb, als men bieten- en raapkoolsoep en een hap slecht brood wilt eten noemen.

Het is onmogelijk al het lijden en de ellende te beschrijven die ik daar uitgestaan heb zoo 9 maand en 7 dagen lang, en waar ik een gebrek gehaald heb voor mijn leven lang, want mijn arm doet nog altijd zeer, en nooit zal ik voor vrouw en kinderen er nog kunnen den kost mee verdienen.

Handtekening Alfons Soetewey

wordt vervolgd

Geschreven door Renic om 00:00 Reageer op dit bericht

Zondag 27 juli 2025

Pastoorsverslagen WO I Tremelo (4)

BV2

Archief van het Bisdom. Oorlogsverslagen WO I

Tremelo, Parochie van OLVrouw van Bijstand

Transcriptie René Lambrechts

Parochie van Tremelo (O.L.Vrouw van Bijstand) – Gemeente Tremelo - deel 4

Bl. 36

Getuigenis van Anthonis Ignatius.

Den 23 november 1916 werd ik met een dertigtal andere burgers van Tremeloo op den kontrool te Aerschot aangehouden en weggevoerd naar Duitschland. Bij onze aankomst in het kamp te Weschede werd ons voorgelezen : “gij zijt juist als gevangene soldaten, gij moet als zulke gehoorzamen.”

In het kamp kregen wij : ’s morgens een halve liter soort van pap; ’s middags een liter soep of pap; ’s namiddags ongeveer 200 grammen brood. ’s Avonds een liter soep of pap. Door soep moet verstaan worden water met rapen of bladeren van rapen of raapkoolen of beeten; soms was er een weinig meel in, doch ik kan niet zeggen welk.

Dit rantsoen was maar half genoeg om onzen honger te stillen. Van honger raapten wij op : patatenschillen, pellen van visch, pellen van appelsienen en de vischgraten uit den vuilbak. Soms bekwamen wij wat overschot van de fransche soldaten; doch meermaals werden wij belet van de soldaten iets te aanvaarden.

In het kamp moesten wij soms twee uren lang buiten staan in koude en wind.

Eens wilde men mij dwingen te werken : om die weigering werd ik geslaan met de bajonet zoodanig dat ik ’s morgens niet meer recht kon.

Den 1 maart 1917 werden wij naar het werk gevoerd in de provincie Rhijnland te Nerraht in eene koolgroef. Wij weigerden te werken. Dan hebben ze ons in eene barak gesloten zonder eten tot ’s anderdaags ’s morgens 5 ure. Wij hadden daar wat strooi om op te liggen. ’s Morgens om 5 ure kwamen de soldaten ons uit de barak halen en plaatsten ons in regen en wind totdat wij ons wilden aangeven om te werken. Ik met zes andere ben alzoo blijven staan tot 11 ure; de andere zijn gaan werken. Om 11 ure werden wij in een soort kelder gesloten zonder eten en zonder bed. Die bak was zeer vuil. Er stonden onder andere twee nachtkuipen die overliepen en gevuld waren met de uitwerpsels van twee russische soldaten die daar eveneens verbleven hadden.

Den volgende dag om 9 ure kwam men ons in dien vuilnisbak melden dat wij daar zouden blijven zonder eten indien wij voortgingen met niet te willen werken. Wij weigerden nog. Om 12 ure zelfde spel. Vreezende van honger te moeten sterven hebben wij alsdan het werk aangenomen. Dan hebben wij daar dagelijks gewerkt in de koolgroef.

Het gebeurde dat ik mij ziek bevond. Ik moest dan om een ziekbiljet gaan. De geneesheer onderzocht mij en riep uit : “laus arbeiten”. Ik was nochtans zoo stijf dat ik bijna niet gaan kon.

Bl. 37

Zaterdags ’s avonds werd ons opgelegd dat wij zondags ook moesten komen werken. Gingen wij niet dan kwam men ons met den stok halen en dan sloegen ze totdat wij gingen.

Wij verdienden alzoo 12 mark per week. Daarvan werden 5 mark afgehouden voor familiegeld, zegde men, dat is om aan vrouw of ouders te zenden. Mijne vrouw heeft daar nooit iets van ontvangen.

Om een hemd te koopen moest men een bewijs hebben van den burgemeester die dit regelmatig weigerde zoodat er onder ons waren die zonder hemd geraakten en de anderen hadden de gelegenheid niet het hunne te zuiveren. Ik ben in het vaderland teruggekeerd den 19 augustus 1917, dus na eene afwezigheid van omtrent negen maanden.

Handtekening Anthonis Ignatius.

Van af de eerste dagen na de wegvoering der werklieden werden er verzoekschriften ingediend aan den heer Gouverneur ten einde hunnen terugkeer naar het Vaderland te bekomen. Inzonderheid voor de huisvaders werd geene moeite gespaard. Te Leuven had men aan hunne vrouwen gezegd een verzoekschrift binnen te brengen : voor ieder dan werd een verzoekschrift opgemaakt waarin de bijzondere toestand van het huishouden uitgelegd werd. Wanneer sommige vrouwen hun verzoekschrift overhandigden werd hen zelfs gezegd dat het goed was en dat ze mochten vertrouwen hebben. Nooit is op die verzoekschriften eenig antwoord toegekomen.

In den zomer 1917 mochten de weggevoerden de eene na den andere aan hunne familie een bezoek brengen mits belofte naar Duitschland terug te keeren om te werken. Velen hebben, na lang dralen, die belofte gedaan om hunne familie te kunnen wederzien, doch geen enkel is naar Duitschland teruggekeerd. In ’t begin hebben de Duitschers wel eenige opzoekingen gedaan om de verlofmannen terug naar Duitschland te zenden; doch, die opzoekingen bleken niet ernstig te zijn, en weldra werden de teruggekeerden geheel en al met rust gelaten.

Bl. 38

H. Ondersteuningswerken.

Voor vrouwen en kinderen van soldaten.

Zoohaast de oorlog uitgebroken was wezrd door den eerw. Heer Pastoor het gedacht opgevat onderstand te verschaffen aan de vrouwen en kinderen der opgeroepen soldaten. De heeren studenten in verlof zouden zich gelasten wekelijks eene rondhaling te doen in de gemeente. Het gemeentebestuur zou wekelijks vijftig franken verleenen. De eerste rondhaling gedaan in de week van 2 tot 9 augustus bracht meer dan honderd franken bij. Deze was gedaan zonder voorafgaande aanbeveling op den predikstoel. Op zondag 9 augustus werd dit werk aanbevolen met de volgende woorden :

“De week die voorbij is hebben onze vaderlandslievende studenten eene rondhaling gedaan voor de vrouwen en kinderen van onze medeburgers die het vaderland verdedigen. Die rondhaling zullen wij wekelijks vernieuwen. Wij kunnen u allen niet genoeg aanzetten aan dit werk van liefdadigheid en vaderlandsliefde deel te nemen. Iedereen geve vrijelijk volgens goeddunken, en daarom zullen de studenten zich niet op nieuw aanbieden bij degenen die hunne hulp afzeggen. Eene zaak vraag ik van allen en van ieder in ’t bijzonder : dat werk, dat niets dan lof verdient, niet te beknibbelen.”

“Het rondgehaald geld zal des zondags na het lof uitgedeeld worden in bons voor eetwaren. Al de vrouwen van binnengeroepen soldaten gelieven hun aandeel te komen ontvangen. Zijn er die het niet noodig hebben en het willen laten voor hen die nood hebben, dan moeten zij eenvoudig den bon die hun gegeven wordt terug in de beurs steken van de studenten wanneer zij rondkomen. Ik heb liefst dat allen komen den bon halen die voor hen bestemd is opdat niemand zou verlegen zijn.”

De inval van den vijand en onze wegvoering naar Duitschland hebben aan dit werk een einde gemaakt. De opbrengst der tweede rondhaling werd op de pastorij gestolen door de Duitschers.

Het Komiteit.

Na onze terugkomst uit Duitschland vonden wij het Komiteit ingericht. Het Komiteit hield zich alsdan uitsluitelijk bezig met onderstand te verleenen aan de afgebranden, onderstand in brood en kleergoed.

Later werden door het Komiteit de volgende werken ingericht : Gewone onderstand aan al de noodlijdenden; Onderstand aan de soldatenfamiliën; onderstand aan de werkeloozen; onderstand aan verminkten; oorlogsweezen en schamele armen; werk der schoolmaaltijden, der zwakke kinderen, der teringlijders.

Bl. 39

In December 1914 werd het komiteit samengesteld als volgt : voorzitter : Petrus Feyaerts, burgemeester; schrijver : pater René De Batseleer van de congregatie der H.H. Harten; schatbewaarder : J.B. De Wit; leden : Victor Heremans; Victor Goossens; Lodewijk Dockx en Frans De Vadder.

De eerw. Heeren pastoor en onderpastoor werden als leden van het Komiteit aangenomen bij hunne terugkomst uit Duitschland. In de maand Februari gaf Frans De Vadder zijn ontslag. Daar er van wege het provinciaal komiteit aangedrongen werd om ook een liberaal als lid van het komiteit aan te nemen, werd Prosper Fonteyn als dusdanig erkend. Deze nochtans heeft maar tweemaal de zitting bijgewoond en dan weder zijn ontslag genomen uit hoofde van zijnen hoogen ouderdom.

In de maand Maart verliet pater René de gemeente en een weinig later nam de heer burgemeester zijn ontslag om mogelijke moeilijkheden met de bezettende macht te vermijden. Van dan af bleef het Komiteit samengesteld als volgt :

Voorzitter : Karel Van Winkel, pastoor; schrijver : Emiel Van Giel, onderpastoor; schatbewaarder : J.B. De Wit; leden : Victor Heremans; Victor Goossens en Lodewijk Dockx.

Victor Goossens nam zijn ontslag in 1916 en werd vervangen door Joseph Jalet. Op het einde des jaars werd nog een lid aan het komiteit bijgevoegd, namelijk Hendrik Wouters.

In November 1917 gaven alle leden van het komiteit hun ontslag en verzochten het provinciaal komiteit in hunne vervanging te voorzien tegen 1 Januari daaropvolgende. Op aandringen van den heer Ed. Gilmont, voorzitter van het regionaal komiteit van Haacht, zijn de leden voortgegaan hun ambt uit te oefenen tot in het begin van Maart 1918 wanneer ze onwederroepelijk hun ontslag genomen hebben. De grote oorzaak van dit ontslag was de misnoegdheid onder het volk verwekt door het toepassen der reglementen over de verdeeling der eetwaren, alsmede de ondergeschikte rol welke het provinciaal komiteit van de plaatselijke komiteiten vereischte tegenover de beheerder aan denwelken de komiteitszaken geheel en al toevertrouwd werden.

Hier laten wij nu eenige tafels volgen die den toestand van hoogeraangehaalde ondersteuningswerken telkens op 31 December weergeven :

Er volgen nu een reeks tabellen met cijfers.

Bl. 43

Hoofdstuk X.

Geestelijken in de gebeurtenissen betrokken.

- Eerw. Heer Karel Van Winkel, pastoor; aangehouden den 28 augustus en gebracht in de Kerk van Aerschot; van daar weggevoerd naar Duitschland den 6 september 1914.

- Eerw. Heer Emiel Van Giel, onderpastoor: idem.

- Frater Edgard De Coster; frater Octaaf Igodt en broeder Julius Haegen bevonden zich in 1914 in het klooster te Ninde. Zij zijn op het einde van augustus gevlucht naar West Vlaanderen en van daar naar Holland, waar ze door de belgische militaire overheid opgeroepen. Zij hebben in het leger gediend als ziekenverzorgers.

Thans bevinden zich in het klooster der Picpussen te Ninde 10 brankardiers die tijdens den oorlog dienst gedaan hebben. Hier volgen hunne namen :

- Frater Pamphilus (Lodewijk) Verdeyen van Herent, was aug. 1914 leraar in het Damiaangesticht te Aerschot; werd den 6 september weggevoerd naar Duitschland. Hij heeft zijne eeuwige beloften uitgesproken en is thans leerling in de Godgeleerdheid.
- Frater Edgard De Coster; hoger reeds genoemd, heeft tijdelijke geloften uitgesproken en is leerling in Godgeleerdheid.
- Frater Leopold (Willem) Jeurissen van Vlijtingen, novice, leerling in de wijsbegeerte.
- Frater Oswald (Joseph) Van Neste van Gulleghem, idem.
- Frater Odilo (Antoon) Van Gestel van Borgerhout, idem.
- René Muller van Antwerpen, postulant, leerling in de wijsbegeerte.
- Matthijs Gielen van Vlijtingen, idem.
- Jaak Bos van Turnhout, idem.
- Lodewijk Van de Velde van Schoten, idem.
- Frater Octaaf (Gaston) Igodt, hoger genoemd, van Watou, novice leerling in wijsbegeerte.

Parochianen onder de wapens.

In 1914 werden 55 parochianen onder de wapens geroepen. Onder dezen waren 27 gehuwden hebbende samen 70 kinderen. Van dezen zijn er drie geboren na het vertrek van vader.

Bl. 44

In het begin van den oorlog waren er geene vrijwilligers, doch naderhand hebben de volgende jongelingen als vrijwilligers het leger vervoegd : Feyaerts Joseph; Van den Notelaer Alfons; Storms Frans; De Keyzer Joseph en Van Vlasselaer Leo.

Tijdens den oorlog werden nog opgeroepen 32 parochianen die zich in het buitenland bevonden; zoodat in ’t geheel 92 parochianen in het leger hebben dienst genomen. Er zijn enkel vier parochianen gesneuveld, namelijk, Hendrik Verhaegen, vader van twee kinderen; Alfons Verbeeck; Alfons Claes en Alfons De Mees.

Een soldaat werd verminkt te Luik, namelijk Franciscus Van Eyken, vader van 4 kinderen. Hij is getroffen geweest in den schouder en kan van zijnen arm geen gebruik maken.

Geboorten en sterfgevallen.
1913 Geboorten : 95 sterfgevallen : 40
1914 58 26
1915 68 27
1916 57 22
1917 57 32
1918 58 42

In november 1918 zijn 16 personen gestorven ten gevolge van de Spaansche griep.

Hoofdstuk XI
Huiszoekingen in kerken of kloosters. – De opname der klokken.

Huiszoekingen in kerken of kloosters hebben alhier geene plaats gehad.
Bij de opname der klokken ben ik niet tegenwoordig geweest. Voor zooveel ik mij herinner heeft deze opname plaats gehad in de maand juni 1918. Ziehier wat Lod. Dockx, koster, desaangaande getuigt.

“Op zekeren dag kwamen er bij mij twee Duitschers welke vroegen om op den toren te gaan om de klokken te meten; na dit gedaan te hebben en al de opschriften en versiersels der klokken zorgvuldig aangeteekend te hebben, zijn ze naar het hoogzaal gekomen en hebben daar de groote orgelpijpen gemeten en nagezien uit welk metaal zij vervaardigd waren.”

Bl. 45

Hoofdstuk XII

Feiten van verscheiden aard.

Bijzondere daden van vaderlandsliefde heb ik niet aan te stippen.

In het moeilijk Komiteit werk heb ik bij de leden van het Komiteit en ook bij anderen goede en bereidwillige helpers aangetroffen : aan hen allen mijnen innigsten dank. Eenmaal heb ik een gebrek aan offervaardigheid bevonden bij personen van dewelke ik nochtans eene gansch bijzondere offervaardigheid had mogen verwachten.

Onder de landbouwers zijn er zeker menschen geweest die niet naar woekerprijzen getracht hebben, en die hunnen evennaaste vooral de armen genadig behandelden. Ik persoonlijk heb bij brave menschen steeds waren bekomen aan fatsoenlijken prijs. Doch de menschen die liefdadig gehandeld hebben roemen hun eigenzelven niet, en degene die het voorwerp van hunne liefdadigheid geweest zijn zwijgen het ook. Om wille der waarheid moet ik nochtans bekennen dat de algemeenheid der landbouwers, enkele uitzonderingen daargelaten, voor hunne waren de hoogste prijzen eischten : velen waren bevreesd van te weinig te vragen. Er worden personen genoemd die brood vervalschten met gekookte aardappelschillen en raapkoolen, en dit mengsel verkochten aan 7.50 fr. en meer den kilogram.

Er is tijdens den oorlog veel gestolen bijzonder op de velden, doch niet zoozeer uit nood en voor eigen gebruik dan wel om het gestolene te verkoopen aan woekerprijzen. Het geld alzoo vergaard werd gebruikt voor spel en vermaak. Het is ongelooflijk hoe zeer de jonkheid tijdens den oorlog bedorven werd door zucht naar geld en vermaak.

Meermaals heb ik van op den predikstoel den parochianen herinnert dat het niet betaamd zich aan overdreven vermaken over te leveren, terwijl onze soldaten aan den IJzer hun bloed voor het vaderland veil hadden en den dood te gemoet liepen; ik beriep mij op hunne vaderlandsliefde; ik gewaagde zelfs van het genoegen dat zij den vijand verschaften met te juichen terwijl het vaderland treurt. Dit alles maakte geenen indruk : er was geld, gemakkelijk vergaard en de voorraad eens uitgeput kon spoedig vernieuwd worden, waartoe zou het dan dienen tenzij tot plezier en vermaak? Ook werd er op de kermissen tien, twintigmaal zooveel geld verkwist dan vroeger.

De Duitschers van den omtrek namen regelmatig aan de kermissen deel en keerden nooit dan wel beschonken naar huis. Daartoe hoefden zij geen geld op zak te hebben : van dieven en smokkelaars mochten zij drinken zooveel zij wilden. Er wordt van een dezer verhaald dat hij op een enkelen kermis vijf honderd mark met de Duitschers verteerde.

Bl. 46

Hoofdstuk XIII

De ontruiming.

Op donderdag 7 november ontvingen wij het eerste bezoek van vijandelijke troepen op weg naar Duitschland. Aangaande dezen niets bijzonders op te merken.

Vanaf dijnsdag 12 november tot maandag 18 november had de gemeente Tremeloo aanhoudend vijandelijke troepen te vernachten. De neerslachtigheid der officieren was merkbaar, en wat de soldaten betreft, het groot getal wapens door hen weggeworpen geeft genoeg hunne ware gevoelens te kennen.

Er valt niets op te merken aangaande de houding der vijandelijke legers ten opzichte van de inwoners. Op de pastorij waren de officieren zoowel als de eenvoudige soldaten die hen dienden zeer inschikkelijk en voorkomend.

Voor het overige heb ik veel klachten gehoord over schade die zij aan de inwoners veroorzaakt hebben door het gebruik van ongedorschen graan, van hooi en ander veevoeder dat de landbouwers zelf groot noodig hadden. In den nacht van donderdag tot vrijdag werden twee paarden opgeëischt. In de scholen werden verschillige banken aan stukken gekapt en opgestookt; de deuren der gemakken ondergingen hetzelfde lot.

Niettegenstaande mijn verzet werd de Kerk in den nacht van donderdag tot vrijdag door de Duitsche soldaten ingenomen. Vier wassen kaarsen, drie handdoeken en een paar pantoffels werden gestolen. De troepen trokken verder rond drie uur ’s morgens en lieten veel wapens en schietvoorraad achter.

Hoofdstuk XIV

De bevrijding.

Nauwelijks hadden de laatste vijanden het grondgebied van de gemeente verlaten, of de vaderlandsche werd op den kerktoren geheschen en met tallooze vreugdeschoten begroet.

Bl. 47

De inwoners maakten gebruik van de wapens door den vijand achtergelaten om de bevrijding te vieren. De vreugdeschoten hadden buitendien een heilzaam gevolg : zij ontnamen aan de dieven hunne stoutmoedigheid. Deze waren nu overtuigd dat er wapens in overvloed voorhanden waren, en zij twijfelden geenszins of die wapens zouden bij gelegenheid tegen hen gebruikt worden.

De eerste belgische troepen deden hunne intrede te Tremeloo op donderdag 21 november. Zij werden verwelkomt door het gelui der groote klok die hare vreugdetonen uitgalmde en de inwoners noodigden onze helden te gemoet te snellen. Dit gebeurde dan ook en eene vroolijke Brabançonne werd door eenige inwoners aangeheven.

Op dit ogenblik april 1919, zijn het meestendeel onzer uitwijkelingen uit hun ballingschap teruggekeerd. Degene die uit Engeland terugkeeren zijn ten uiterste tevreden over hun verblijf aldaar : zij hebben noch honger noch gebrek geleden. Zij hebben er gewerkt om hunnen kost te verdienen, doch geld verzameld hebben zij niet. Het eenige waar ze goed van voorzien zijn is kleergoed.

Degene die uit Holland wederkeeren zijn min tevreden : zij beweren veel honger geleden te hebben. Een geruimen tijd kregen zij niet meer dan twee honderd grammen brood en vier of vijf aardappelen per dag. Daarbij soep die weinig of geene voedzame bestanddeelen bevatte.

Eenen en anderen keerden blijgemoed naar het Vaderland weder, waar hen, helaas! eene droevige teleurstelling verwachtte. Geen woonst : enkel nog de puinen van hunne vroegere woningen; geen bed : sommige zijn genoodzaakt te slapen tegen den grond op wat strooi; geen land : het land dat zij vroeger bewerkten ging tijdens hunne afwezigheid over in de handen van andere huurders. Dus ook geen werk, geene kostwinning. Laat ons hopen dat het nationaal komiteit of het landbestuur dien toestand zal willen inzien en de noodige hulp verleenen.

Ik eindig. Ik heb alle feiten onpartijdig medegedeeld, en desgevallend mijn gevoelen uitgedrukt volgens ik in geweten oordeelde. Moge mijn werk eenig nut voor de geschiedenis opleveren.

Handtekeningen :
K Van Winkel - pastoor Tremeloo
Feyaerts - gemeentesecretaris Tremeloo
F. Verhoeven - bakker Tremeloo

Bl. 48

Bijvoegsel aan hoofdstuk IV

In Ballingschap

Den 28 augustus 1914 werden de volgende personen van Tremeloo door de Duitschers aangehouden en opgesloten in de kerk van Aarschot. Eerw. Heer Karel Van Winkel, pastoor; Eerw. Heer Emiel van Giel, onderpastoor; Alfons Michiels; Guilielmus Van Vlasselaer; Lodewijk Van Vlasselaer; Jan Baptist Goeron; Lodewijk Haegemans; Pepinus Torfs en Frans De Preter. Deze personen werden aangehouden deels op den steenweg Lier-Aerschot, deels te Heyst-Goor. Enige aanteekeningen getrokken uit het notaboekje van Alfons Michiels.

28 augustus - Gevangengenomen op den steenweg Lier-Aerschot. -Gebracht in het kolenkot van M. Van Tricht. -Twee uren in eene weide. -Aankomst in de kerk om half vijf. -Water en brood. -Slapen op de stoelen.

29 augustus - Wat droevig geschrei der kinderen met ons in de kerk opgesloten. - Wat duurt de tijd lang. -Vandaag brood en soep.

30 augustus - In de kerk aankomst van Aerschotsche burgers die eerst naar Leuven gestuurd waren en nu teruggebracht werden naar Aerschot. - Vrouwen en kinderen worden overgebracht naar de woning van notaris Fontaine recht over de Kerk.

31 augustus - Om 4 ure nog geen eten gehad. - Een stuk brood en een klein stuk spek, gift van een burger van Aerschot, werden wij ontstolen. -Goed nieuws : morgen mogen wij vertrekken.

1 september - Nieuwe wachten zen streng. - Weinig eten maar veel gekijf en gegrol der wachten. - Bittere teleurstelling : van vertrek geen spraak meer.

2 september - Burgers moeten de kerk kuischen. - 's Morgens een stuk brood, 's middags soep. - Een jonge huisvader van Westmeerbeek is zot geworden; hij wil zich de keel oversnijden met een stuk glas : dit wordt hem belet. Dan wil hij zich dooden tegen de verwarmingstoestellen.

3 september - Eten redelijk goed, doch ontoereikend. - Wij worden medegedeeld door de vrouwen van Aerschot die brood, fruit en koffie brengen voor hunne familieleden. - In den nacht van 2 tot 3 september om half drie sterft een jongeling van Aerschot juist voor mij.

Bl. 49

4 september – Weinig voedsel. – Wij kunnen in stilte wat brood en tabak kopen. – Eenige vrouwen uit Tremeloo komen hunne mannen en broeders bezoeken en brengen slecht nieuws : alles is afgebrand.

5 september – Verheugend nieuws : morgen zondag mogen de priesters mis doen en de burgers die willen mogen tot de H. Communie naderen.

6 september – De dag verheugend doorgebracht. – Al de priesters hebben mis gedaan. – De burgers boven de 45 jaar mogen vertrekken. – Om half vijf slecht nieuws : allen naar Duitschland. Droevige stoet. Gekerm en geween van vrouwen en kinderen.

7 september – In de statiën waar onze trein blijft staan worden wij aanzien als bandieten.

8 september – Aankomst te Sennelager. –Eerst verscheidene uren wachten. – Dan krijgen wij een stuk brood. – ’s Middags naar het bad. – Slapen onder den bloten hemel.

9 september – Drie engelsche soldaten worden met handen tegen den rug tegen eenen boom gebonden : dat is de straf voor de minste overtreding. – Slapen in open lucht.

10 september – Drie zieken zien wegdragen. – Slapen hetzelfde.

11 september – Ik ben stijf van buitenslapen. – Wij kregen een deksel. – ’s Nachts felle regen : het water loopt onder mijn lichaam door.

12 september – De zon komt vroeg te voorschijn en wel van pas om onze natte kleederen te droogen: de wind helpt ook. – Te weinig eten. – Zieken naar het gasthuis.

17 september – Wij worden naar het verhoor geroepen : 6 van Tremeloo; 6 van Busschot en 6 van Heyst-Goor. Ik dacht dat is voor de priesters dat wij zullen moeten naar het verhoor gaan. Het was zoo. Ik deed mijn best om de anderen eenigen goeden raad te geven. Die binnen geweest waren werden afgezonderd. Ik werd de laatste ondervraagt als volgt :
-Hoe is uw naam?
-Alfons Michiels.
-Uw beroep?
-Schrijnwerker.
-Waar woont gij?
-Te Tremeloo in het dorp.
-Kent gij de pastoor van Tremeloo
-Ja.
-Hoe was die ten opzichte van de Duitsche soldaten?
-Ik geloof dat hij Duitschgezind was, want den 19 augustus zijn er velen gaan wijn drinken; ik weet ook dat er Duitsche officiers geeten hebben, en hij is bij mij geweest met twee Duitsche soldaten om logist.

Bl. 50

-Wat is er van de geweren van Tremeloo geworden?
-De Burgemeester heeft die doen binnen brengen.
-Ja, maar er is een gebleven en de pastoor heeft toegelaten van uit den toren daarmede te schieten op de Duitsche soldaten?
-Neen, mijnheer , dat is niet waar.
-Ja wel !
-Neen, Mijnheer.
-Ja wel !
-Neen Mijnheer.
-Zeker is het waar geweest?
-Neen Mijnheer, en daar ik tegen de kerk woon, zou ik dat moeten gezien of gehoord hebben, en anders ten minste hooren zeggen, het is niet waar geweest.

18 september – Slechte nacht. – Hevige windvlagen die de pilaren in onze tent deden omvallen. – Vier zieken zien wegdragen.

19 september – Koude nacht. –Geluk gehad een pint bier te drinken in de kantin. – Worst gekocht van een franschen soldaat. – 2 Zieken zien wegdragen. – Namiddag aankomst van nieuwe gevangenen waaronder drie van Werchter.

20 september – Om 9 ure worst. – ’s Middags soep, daarna een stuk brood. – Wind en regen. – Een zieke engelsche soldaat zien wegdragen.

21 september – Slapelooze nacht. – Twee burgers naar het hospitaal vervoerd. – Om half zeven slapen op ons strooi met eene sargie in de flauw verlichte tent; doch ik kan mij niet verwarmen.

22 september – Slecht geslapen. –Koude voeten. – Twee personen voor eene kleine overtreding gedurende twee of drie uren aan eenen boom gebonden. Alle gevangenen loopen doorheen en spreken niet dan van voedsel. – Om 6 ure slapen gegaan doch niet kunnen verwarmen.

23 september – Honger. – Groot geluk : een soldaat koopt voor mij uit medelijden een brood van een mark. Dit deel ik met een vriend Gust Budts van Werchter; mijn deel, deel ik nog met Lod. Van Vlasselaer. Wij worden afgezonderd : rond den avond worden 200 belgen met 400 fransche burgers in eene tent geduwd.

24 september – ’s Morgens om 6 ure naar de statie van Sennelager. – Om half twaalf aankomst te Werl in de gevangenis.

Bl. 51

In de gevangenis

De tien eerste dagen na onze aankomst te Werl hebben wij doorgebracht elk in eene cel inhoudende 22 kubieke meters lucht. Mijne cel was zeer goed ingericht en van een verwarmingstoestel voorzien. Voor de nachtrust beschikte ik over een engelsch bed met ressort en twee wollen dekens. Niettemin heb ik de eerste nachten slapeloos doorgebracht: nu meer dan ooit dacht ik aan mijn vaderland, aan mijn geboortedorp, aan mijne woning, aan mijne familie. Die tien dagen in verveling overgebracht schenen mij jaren.

De vier eerste dagen hebben wij onze cel moeten houden zonder buiten te komen. Van op den vijfden dag mochten wij 20 minuten buiten wandelen. Daarin werden wij behandeld als andere gevangenen: wij moesten op bepaalden afstand van elkander blijven en mochten niet spreken.

Den 11den dag moet ik werken in eene smidse. Mijn werk bestond in den voorhamer te slaan en den blaasbalg te trappen. Dit was buitengewoon zwaar werk. Gedurende zes dagen heb ik dit werk verricht; daar ik het niet langer kon volhouden werd ik aan eene machien geplaatst. Dit werk was nog te zwaar om reden dat men aanhoudend werken moest. Wilde men een oogenblik rusten of adem scheppen dan was het kijven en grollen bovenarms. De officieren vooral schenen kijven en schelden op bijzondere wijze aangeleerd te hebben.

Als voedsel kregen wij dagelijks: ’s morgens koffie met 250 grammen brood. Het brood was vervaardigd uit 80% meel en 20% meel van aardappelschillen. Om 12 ure kregen wij soep. Deze soep was gemaakt met boonen, raapkolen, vitsen, aardappelen, enz, er was ook een weinig vleesch in, doch minder dan in Sennelager. Om 6 ure kregen wij nogmaals 250 gr brood en daarbij als dranck een liter water met melk. Van 100 liters afgeroomde melk vervaardigde men 700 liters van dien dranck.

Gedurende al den tijd dat wij te Werl doorbrachten hebben wij driemaal voor 50 pfenningen mogen koopen in de kantien. Door al mijn werk had ik ten laatste vier mark en 31 pfenningen verdiend.

Den 11 Februari 1915 liepen ons ballingschap en onzen dwangarbeid ten einde. Om 7 ure 15 ’s morgens vertrokken wij uit Werl om den 13 ’s morgens te Brussel aan te komen.

(handtekening) Alphons Michiels

Verklaring van Frans De Preter, landbouwer te Tremeloo Geetsvondel.

Ik ben gevangen genomen te Boisschot den 28 augustus 1914. Ik werd met honderden anderen burgers opgesloten in de kerk van Aerschot tot 6 september ’s avonds. Van daar naar Deutschland : veertien dagen in Sennelager en dan naar Werl in Westfalen. Daar heb ik in de gevangenis gezeten. Ik moest eerst in den hof graven en later met os en paard rijden. Ik heb geene mishandelingen ondergaan : alleenlijk niet genoeg eten gekregen. Te Werl bestond onze kost uit 500 grammen brood en één liter soep, die bestond uit boonen, raapkoolen , vitsen, aardappelen, enz; er was ook een weinig vleesch in doch minder dan te Sennelager. Wij zijn in het vaderland teruggekeerd den 13 Februari 1915. Voor mijn werk heb ik ontvangen 10 mark en 76 pfenningen.

(handtekening) Frans De Preter.

Bl. 52

Ons Ballingschap.

Verhaal van den eerweerden Heer Karel Van Winkel, pastoor te Tremeloo.
Op vlucht.

Den 27 augustus om half zeven ’s avonds had ik mijne pastorij verlaten en was samen met mijne meid den nacht gaan doorbrengen op de pastorij te Bael. Mijn eerw. Heer onderpastoor had een nachtverblijf gevonden op het gehucht Bolloo. De reden waarom wij besloten te vertrekken was het naderen der Deutsche brandstichters.
’s Anderendaags, den 28 augustus, meende ik naar mijne pastorij terug te keeren; maar op het gehucht Langerechte gekomen werd ik gewaarschuwd door de parochianen dat de Deutschers in het dorp alles in brand staken en als bezetenen te werk gingen. Ik gelastte een mijner parochianen den eerw. Heer onderpastoor te zeggen dat hij zich naar zijnen vader te Koersel zou begeven, dat ik eveneens voornemens was te vertrekken.
Ik begaf mij dan naar de parochie Heyst-Goor. Op de pastorij las ik juist in de “Bien Public” dat de forten van Luik nog altijd stand hielden, toen de eerw. Heer pastoor Wouters kwam binnengestormd en riep : “ de Deutschers zijn daar, spoedig vluchten.” Ik volgde hem in den hof. Daar sprak hij van ons te verbergen in het hout. Ik zegde : neen, dat niet, dan ga ik liever terug binnen. Ik wist bij ondervinding dat de Deutschers schoten wanneer zij ergens van verre eenige beweging bemerkten. Daarbij den 19 augustus had ik van de Deutschers niet te klagen gehad, en ik vertrouwde dat het nu eveneens alzoo zou verloopen.
Ik ging dan terug binnen en opende de voordeur om te zien wat er op straat gaande was. Een tiental Deutschers waren juist voor de pastorij op straat. Zij waren vergezeld van eenen wagen met twee paarden bespannen. Ik ging er naartoe en vroeg wat zij verlangden. Zij vroegen den sleutel der Kerk. Deze werd hen besteld en ik vergezelde hen naar de kerk. Daar gingen zij op den toren, waarschijnlijk om te zoeken naar wapens die zij er natuurlijk niet vonden. Hunne houding was voorkomend en beleefd en boezemde mij vertrouwen in zoodanig dat ik den eerw. Heer pastoor Wouters deed verwittigen zich gerust te vertoonen. Deze kwam alsdan buiten met eene kas cigaren waarvan hij er aan de soldaten elk twee of drie overhandigde.

Aangehouden.

Al de personen die zich straat vertoonden werden door de Deutschers samengeroepen.

Bl. 53

Bij slot van rekening moesten de mannen eenige stappen medegaan tot bij den ‘Hauptman’, doch zij zouden onmiddellijk terugkeeren. Ik was blootshoofd en om op dien laatsten oogenblik geen argwaan te verwekken vroeg ik ook niet om mijn hoed te halen.
Wij werden gebracht tot op den grooten steenweg Aerschot-Lier. Daar stond een officier vergezeld van nog andere Duitschers. Ik meende dezen aan te spreken, doch er werd mij toegesnauwd : “ich wollen nicht sprechen mit ihr”. Wij werden vier en vier geplaatst en vervoegd met andere burgers die reeds vroeger aangehouden werden, en de komst van nieuwe gevangenen afgewacht hadden in een kolenmagazijn. Onder deze laatsten bevond zich mijn onderpastoor Emiel Van Giel. Hij werd aangehouden op den steenweg Aerschot-Lier. Toen hij vroeg waarom men hem aanhield kreeg hij voor antwoord : omdat men te Leuven op ons geschoten heeft. Mijn onderpastoor werd vooraan gesteld en er werd hem gezegd : gij blijft borg voor degenen die zouden wegloopen. Daarenboven moest hij het volk verwittigen dat degenen die beproefde weg te loopen, zou doodgeschoten worden.

Op weg naar Aerschot.

Toen al de gevangenen, een honderdtal ongeveer, op rijen van vier geplaatst waren, moest de karavaan vooruit in de richting van Aerschot. Op ongeveer eene halve uur afstand van Heyst-Goor werden wij in eene weide gebracht, waar men ons gebood neer te zitten. Daar hebben wij twee uren vertoefd. Intusschen hoorden wij boven ons hoofd de bommen sissen die voor Heyst-op-den-Berg bestemd waren en afgezonden werden door kanonnen te Busschot geplaatst.
Eindelijk werd de reis voortgezet naar Aerschot. Het was tamelijk warm en velen even als ik hadden grooten dorst. Halverwege Aerschot kwam de vrouw uit eene herberg buiten met eenen emmer water. Zij had ons van verre zien aankomen en met reden vermoed dat wij lust zouden gehad hebben om te drinken. Er werd ons toegestaan in der haast een teug water door te halen.
De soldaten die ons omringden waren nog van de ergste niet; er waren er wel tusschen die ons brutaal aanspraken, doch er waren er ook anderen die poogden ons gerust te stellen.

Aankomst te Aerschot.

In Aerschot waren de straten met soldaten vervuld. Bij het zien van dien groep burgers, waaronder drie geestelijken, ontstond er een ononderbroken geroep van ‘schweinhunden’ en ‘sie mussen ersoschen werden’. Het was vooral op de geestelijken dat zij het gemund hadden. Wij werden naar de kerk gebracht.

Bl. 54

Alvorens de kerk binnen te treden moesten wij een zorgvuldig onderzoek doorstaan. Onze zakken moesten uitgeladen worden en onze pennemessen werden afgenomen : dit waren gevaarlijke wapens die de zegepraal van het machtige Deutschland konden verhinderen. Wij werden bovendien nog eens afgetast. Zoolang dit onderzoek duurde werden wij aanhoudend beledigd en ‘schweinhunden’ genoemd. Nu mochten we de kerk binnen.
In de kerk moesten de leeken zich vervoegen bij een vijf honderd mannen, vrouwen en kinderen, die zich reeds in het schip der kerk bevonden; wij geestelijken werden gebracht op de koor alwaar wij als lotgenoten ontmoetten de eerweerde heeren pastoor en onderpastoor van Busschot, en de eerweerde paters en broeders der congregatie van de H.H.Harten, Damianusgesticht te Aerschot. Deze ontmoeting was voor ons een groote troost. Mij dunkt ik zie nog voor mijne oogen pater Simon Goovaerts en zijne broeders die ons vanuit het gestoelte met een lachend en geruststellend gezicht bejegenden om ons op te beuren en moed in te spreken.
Onder onze lotgenoten in de kerk van Aerschot bevonden zich broeder Sylvarius Van Volsem, genaturaliseerde Amerikaan, en broeder Adelberken Craste, hollander. De papieren van dezen waren volkomen in regel, niettemin werden zij niet onmiddellijk in vrijheid gesteld : zij moesten wachten tot zondag 30 augustus. Pater Camillus Busard en broeder Willibrordus Slaets waren beiden hollanders, doch hadden hunne papieren niet bij : zij werden enkel den 5 september losgelaten.
Buiten deze vier bevonden zich in de kerk de volgende geestelijken en broeders :
Eerw. Heer A. Houtmeyers, pastoor te Boisschot,
Eerw. Heer F. Mellaerts, onderpastoor te Boisschot,
Eerw. Heer G.H. Wouters, pastoor te Heyst-Goor,
Eerw. Heer A. Houtmeyers, pastoor te Boisschot,
Eerw. Heer K. Van Winkel, pastoor te Tremeloo,
Eerw. Heer T. Van Giel, onderpastoor te Tremeloo,
Eerw. Heer Simon Goovaerts, overste, Damianusgesticht Aerschot,
Eerw. pater Arthur Deckers, Damianusgesticht Aerschot,
Eerw. pater Lambertus Van Quathem, Damianusgesticht Aerschot,
Eerw. pater Hilonius De Busscher, Damianusgesticht Aerschot,
Eerw. pater Joannes Lud. Nijs, Damianusgesticht Aerschot,
Eerw. pater Blasius Moors, Damianusgesticht Aerschot,
Eerw. pater Leo Teyaerts, Damianusgesticht Aerschot,
Frater Pamphydus Verdeyen, Damianusgesticht Aerschot,
Frater Joris De Freye, Damianusgesticht Aerschot,

Bl. 55

Broeder Rufirius Vreugde, Damianusgesticht te Aerschot,
Broeder Benedictus Louez, Damianusgesticht te Aerschot,
Broeder Gerard Linkens, Damianusgesticht te Aerschot,
Broeder Simon Allaerts, Damianusgesticht te Aerschot,
Broeder Gonsalve Teugels, Damianusgesticht te Aerschot,
Broeder Amandus van de Broeders van Scherpenheuvel.
Buitendien bevond zich onder ons een wereldlijke : Mr. Huysmans, onderwijzer te Aerschot. Al de paters en broeders droegen den band van het Rood kruis van België. Pater Hubertus Verschueren bevond zich uit hoofde van ziekte in het klooster der zusters : hij werd later met ons naar Duitschland gezonden.

Ons verblijf in de kerk te Aerschot.

Den 28 en den 29 augustus bestond onze kost uit water en brood. De twee eerste nachten moesten wij overbrengen in het gestoelte. Den derde nacht zegde men ons het altaartapijt te nemen, dit uit te spreiden op den vloer langs de muur van de sacristij en ons daarop neer te leggen. Later werden ons ook eenige bussels strooi bezorgd, doch veel te weinig voor drie en twintig personen.
Vanaf zondag 30 augustus werd ons lot wat verzacht door de zusters en andere liefdadige personen die ons boterhammen, koffie, melk en fruit bezorgden. Daarenboven was de meid van den heer pastoor van Boisschot erin gelukt aan haren meester een gebraden kieken te doen bestellen, en de zusters van Tremeloo hadden ook aan hunne geestelijken gedacht en ons boterhammen en kaas doen geworden. Brave zielen! ’t Was Tremeloo kermis in de kerk van Aerschot.
De Duitschers ook bezorgden ons wat buiten brood en water. Eenmaal boden zij ons zelfs een glas wijn aan. Wij lieten het ons smaken zonder teruggehouden te zijn door de gedachte dat het gestolen wijn was. Op zekeren dag bracht men ons een stuk spek. Terwijl de Duitscher het aan mijn onderpastoor overhandigde voegde hij er spottend bij : “Schweinenfleisch is gut für Scheinhunden”. Wij kregen nog soep met aardappelen en vleesch doch zeer onregelmatig. Het is eens gebeurd dat men daarmede afkwam om 11 ure ’s nachts. Aardappelen en rijst werd ons ook eens opgediend. Het is gebeurd dat burgers in de kerk om 4 ure namiddag nog volkomen nuchter waren. Onder dat opzicht waren wij priesters iets bevoordeeligd door de tusschenkomst der liefdadige personen.

Bl. 56

De twee eerste dagen mochten wij, om onze noodwendigheden te voldoen, gebruik maken van het gemak der herberg op den hoek der Kerkstraat. Wij werden telkens door eenen schildwacht vergezeld. Eens dat ik van daar naar de kerk terugkeerde werd ik door eenen soldaat aangesproken die mij vroeg : “do you speak english?” Ik antwoordde : “nein”. Die vraag had voor doel te onderzoeken of wij soms geene engelsche officiers waren in priesterkleederen. Een “yes, sir” ware misschien voldoende geweest om hen daarvan te verzekeren.
De volgende dagen werd het gemak der herberg ons ontzegd. Men had op het oud kerkhof eenen diepen put gegraven. Op vier palen had men een balk en eene plank genageld. Daar in het openbaar mochten wij ons ontlasten. ’s Nachts werden emmers in de kerk geplaatst. Dezelfde emmers dienden voor nachtpotten, daarna voor waskommen en dan voor waterkruiken om ons drinken te bezorgen.
De drie eerste dagen mochten wij niet buiten de kerk komen tenzij om hoogergemelde reden. Het hoeft niet gezegd dat de lucht in de kerk bedorven was en wel zoo zeer dat de Duitschers zelf het zelf het bemerkten. Wij zouden dan ook dagelijks eene halve uur mogen buitengaan om versche lucht in te ademen. Dit gebeurde op het oud kerkhof nabij den put die voor gemak diende. Wij moesten daar wandelen op afstand de eene achter den anderen rond het kerkhof. Onze wandeling werd niet zelden vervroolijkt door de spotternijen der soldaten die ons bewaakten.
Toen wij den 28 augustus in de kerk gebracht werden was deze bezet niet alleen met vier honderd of meer mannelijke burgers maar ook nog met vrouwen en kinderen. Vrouwen en kinderen werden den volgenden dag namiddag overgebracht naar de woning van den heer notaris Fontaine, recht tegenover de kerk. Dat gebeurde waarschijnlijk om plaats te maken voor gevangenen die zondag morgend uit Leuven aangebracht werden.
Een der eerste dagen van de week werd er aangekondigd dat de mannen boven de vijf en veertig jaar zouden mogen vertrekken. Wij vroegen aan den feldwebel of dit ook was voor de priesters? Het antwoord klonk : “nein, sie sind extra”. Al goed want ik meende eene kleine leugen te wagen. Daar ik 45 jaar was op drie maanden na zou ik mij zeker voor een ouderling van 45 jaren uitgegeven hebben.
Terwijl wij in de kerk verbleven spraken wij zoo weinig mogelijk met de Duitschers die ons bewaakten, of om uit nieuwsgierigheid kwamen in oogenschouw nemen.

Bl. 57

Nochtans waren er twee onderofficieren die ons eenige genegenheid betoonden en die we dan ook eens meer het woord toestuurden. Deze vertelden ons op zekeren dag dat in den nacht twee Duitsche soldaten geweerschoten gelost hadden van uit het klooster der paters; dat zij gelukkiglijk betrapt waren en ook eene straf hadden opgeloopen. Zij noemden die daad “eine schweinerei!” Dit was zij ten minste, want die schurken hadden voorzeker geen ander doel dan de terechtstelling van eenige schuldelooze burgers uit te lokken.
Deze laffe daad van twee Duitsche schurken zal eventueel niemand verwonderen wanneer men in aanmerking neemt dat bijna dagelijks een officier in de kerk kwam afkondigen : “verleden nacht is er nogmaals op onze soldaten geschoten, indien er dezen nacht nog geschoten wordt dan zult gij allen, de priesters op de eerste plaats, doodgeschoten worden”. Zulke bedreigingen konden niet anders dan gewetenlooze en bloeddorstige monsters aanzetten om daden te plegen die een onrechtveerdig bloedvergieten zouden voor gevolg hebben.
De gezegden van dien officier waren natuurlijk valsch en dienden enkel om de opgehouden burgers schrik aan te jagen en mogelijke opstand te voorkomen. Zoo oordeelden wij er over, doch zoo oordeelden sommige Duitsche monsters niet : zij hadden vroeger wat anders ondervonden. Die bedreigingen hadden waarschijnlijk nog voor gevolg dat een burger in de kerk zijn zinnen verloor en poogde zich te zelfmoorden met een stuk glas.
Een burger van Aerschot is in de kerk gestorven ten gevolge van eene bloedspuwing. Hij werd op het oud kerkhof begraven; een der priesters werd gevraagd om de kerkelijke gebeden te lezen. Het was de eerw. Heer Wouters, pastoor van Heyst-Goor, die zich daarmede gelastte.
Aan de geestelijken was het streng verboden te spreken met de burgers in de kerk. Nochtans den zaterdag 5 september werd ons door een Duitscher gevraagd of wij in de kerk wilden biecht hooren voor de aanwezigen die verlangden te biechten. Wij raadpleegden elkander en vonden dat zulks gevaar opfeverde. Immers moest er naderhand onder dit volk eenige oproer, hoe onbeduidend ook, ontstaan, dan zou de schuld daarvan op de biechtvaders geworpen worden. Terzelfder tijd vernamen wij dat de kommandant ons toestond den volgenden dag mis te lezen. Die toelating werd met veel genoegen ontvangen en den volgenden dag, zijnde zondag 6 september, voelden wij ons innig gelukkig het H. Sacrificie den Heer te mogen opdragen. De heer kommandant Wenne heeft dien dag de mis zeer godvruchtig bijgewoond.
Het is van af zaterdag 5 september dat wij van wege den kommandant eenige voorkomendheid ten onzen opzichte bemerkten. Buiten de toelating van biecht te hooren en den volgenden dag mis te lezen, stond hij ons nog toe van daar af vrij in en uit de sacristij te gaan, waarvan men de deur opengebroken had; en gebruik te maken van de W.C. die zich aldaar bevindt.

Bl. 58

Dit alleen moesten wij zorgvuldig vermijden : langs den kant der straat geen enkel venster openen, zooniet zouden de soldaten schieten.

Op weg naar Duitschland.

Den 6 september om 5 ure ’s avonds, kwamen de kommandant gevolgd van eenige officieren in de kerk. Hij deed aankondigingen dat wij gingen vertrekken. Men zou ons vervoeren naar Leuven, misschien naar Luik toch zeker niet verder dan Aken.
Zoohaast wij buiten de kerk kwamen werden wij overladen met scheldwoorden en beleedigingen met het den Duitschers geliefkoosde ‘Scheinhunden!’ Een onderofficier gaf den toon en had het bijzonder op de geestelijken geladen : “diese kommen wieder” zegde hij en hij wees op de burgers; “aber diese willen ersoschen werden” en hij wees naar de priesters. Zoo ging het tot in de statie.
Nevens mij ging een Duitsche officier, vrederechter van beroep. Deze was katholiek en ten onzen opzichte zeer vriendelijk en beleefd. Meermaals zegde hij mij onder weg niet bekommerd te zijn met al die bedreigingen, dat er ons geen leed zou geschieden. De kommandant ook vergezelde de groep gevangenen naar de statie.
De Duitsche soldaten die ons beleedigden bevonden zich meestal langs den linkerkant der statiestraat; langs den tegenovergestelden kant stonden veelal vrouwen en kinderen die bitter weenden en smeekten om de vrijstelling van vader of broeder of echtgenoot te bekomen, doch vruchteloos. Gansch de groep moest den trein opstappen : de gewone burgers in beestenwagens, de priesters en kloosterlingen in rijtuigen van derde klas. In elk kompartiment bevonden zich vier gevangenen en een soldaat bajonet op ’t geweer. Deze wachten spraken met ons op beleefden toon. Het was zichtbaar dat hun zulks opgelegd was. Ik heb onze wachter onder weg meermaals tot andere Duitschers hooren zeggen : ‘die Leute haben nichts gemacht’.
Wij vertrokken uit Aerschot rond 6 ure ’s avonds en kwamen rond 6 ure ’s morgens te Luik aan. Te Leuven werden wij weinig beleedigd, doch te Thienen en te Landen ging het er hevig toe. Te Luik aangekomen kregen wij eene tas vleeschsoep die zeer goed was, en die bij ons brood de koffie vervangde.
Eens op Duitsch grondgebied bleef de trein in bijna alle statiën staan. Overal was er veel volk als ware de trein aangekondigd geweest. Wij werden overal voor Francs-tireurs gehouden en als dusdanigen beleedigd.

Bl. 60

Het mag nochtans niet gezegd dat allen ons beleedigden : er waren ook personen die, als zij den trein konden naderen ons met belangstelling aanhoorden en voor het minst aan onze plichtigheid twijfelden. Doch bij het meestendeel bestond de zekerheid dat wij plichtig waren en den dood schuldig. Die gedachten moeten wij aan velen van die menschen vergeven om reden dat zij misleid waren door de drukpers. De mensch gelooft gemakkelijk wat hij geerne gelooft, en ten tijde van oorlog verontschuldigt men gaarne zijne medeburgers.
Aan de Duitsche soldaten werden in elke statie allerhande snapperingen ter hand gesteld, zooals broodjes met hesp, fijne boterhammen, leverworst en ander koud vleesch, koffie, cigaren, enz., in zulke mate dat zij terwijl de trein voortreed, ons wel eens mededeelden. Aan ons echter werd door de burgerlijke bevolking niets aangeboden tenzij op aanvraag onzer wachters een glas water en soms eene tas koffie. In de statie van Keulen werd eene tas koffie aangeboden aan den Duitschen soldaat die geen lust meer had om ze uit te drinken en ze verder overhandigde aan den ouden broeder Rufinus. De burger dit ziende haastte zich ze uit de handen van den broeder te rukken. Ook waren er meer die aan onze bewakers zegden dat het geschonkene voor hen persoonlijk was.
Te Keulen werden onze wachten afgelost. Onze nieuwe bewakers die ongetwijfeld uit verhalen der dagbladen opgemaakt hadden dat wij gevaarlijke kerels waren, begonnen met ons zorgvuldig af te tasten en toonden zich tamelijk brutaal. Onder weg nochtans moet hun oordeel ten onzen opzichte gewijzigd zijn, want die eerste brutaliteit maakte nog al spoedig plaats voor zekere beleefdheid.
Te Ohligs werden aan de eerw. paters en andere leden van het Rood Kruis, hunne armbanden van het rood Kruis ontnomen. Een man die ik aanzag voor statieoverste of bediende, ondervroeg ons met veel belangstelling. Ik meen dat hij onze gezegden aannam en de daden zijner landgenoten ten onzen opzichte afkeurde.
Den 8 september om 3 ure ’s morgens kwamen wij te Sennelager aan.

In Sennelager.

Het was een kouden morgend. Daar ik geen overjas bij had bibberde ik van koude. Op rijen van vier werden wij naar het kamp gebracht. Onder weg vielen onze oogen op het borstbeeld van den keizer gansch verlicht. Omtrent het kamp gekomen hield men ons staan en deze halt duurde tot ongeveer 6 ure. Middelerwijl werden wij omringd van een honderdtal soldaten die niet ophielden ons te bespotten en te bedreigen. Hunne bedreigingen beteekenden klaar en duidelijk : gij zijt de kogel niet waard; wij zullen u met de kolven onzer geweren doodslaan.

Bl. 61

Daar ook kregen wij het bezoek van majoor Bach, de baas van het kamp. Hij begroette ons in geradbrakt Fransch met de woorden : “Ah! Voila l’Eglise! vous tous francs-tireurs. Vous tire sur nos troupes, n’est-ce pas? Vous êtes des criminels. Nous allons vous traiter militairement.” En na eene poos : “J’espère que vous avez honte de poster en habite-là, n’est-ce pas?” Niemand antwoordde op die domheden. Dan ging hij voort : “avez-vous de l’argent?” op ons bevestigend antwoord zegde hij dat men ons andere kleederen zou bezorgd hebben. Dan vroeg hij verder of iemand van ons Duitsch verstond! Pater overste trad vooruit. “Voilà votre commandant”, zegde major Bach alsdan tot den groep priesters, “si quelqu’un ne lui obiit pas, il sera fusillé.”
Nu vooruit naar het kamp alwaar wij in de kantien gebracht werden en bedeeld van brood en koffie. Het brood dat wij kregen schat ik op ongeveer 400 grammen. Na ontbijt te hebben werden wij in groep geplaatst langs een der lanen van het kamp niet ver van de kantien. Aan den overkant dezer laan bemerkten wij drie burgers die de oogen van ons niet afwendden en die wij op dit oogenblik niet erkenden : het waren de heeren pastoor en onderpastoor van Steenockerzeel met hunnen koster. Het was ons alsdan nog niet toegelaten met hen te spreken.
Terwijl wij daar stonden kwam op ons toegegaan generaal von Bissing vergezeld van twee officieren. Volgens mijn beschgeiden oordeel scheen hij ons niet ongenegen. Hij vroeg waarom men ons had aangehouden? Wij antwoordden dat wij zulks niet wisten, dat men het ons niet eens gezegd had. Heeft men u dan van niets beschuldigd? vroeg hij verder. Neen zegden wij. Dat zullen wij onderzoeken was zijn antwoord, en hij ging.
Na eenigen tijd bracht men ons in een lokaal waar men ons broek en vest in grof wit linnen deed aantrekken. Daar een dergelijk kostuum ook gebezigd werd door de soldaten op hun werk, moesten wij er twee blauwe lintjes kruisgewijs op naaien om ons van dezen te onderscheiden. Dit kostuum kostte ons negen mark : een frank werd gerekend voor zestig pfenningen. Dit was de prijs van den frank in de kantien en bij de burgers handelaars die in het kamp kwamen. het was van eenen burger dat wij deze kleederen kochten. Wij mochten ook nog ander kleergoed bestellen dat ons den volgenden dag geleverd werd, alles aan overdreven prijzen zooals onze Duitsche bewakers zelf getuigden. Een dezer nam zelfs de stoutmoedigheid onzen meester kleerverkooper zijnen woekerhandel te verwijten.
Hier stel ik de vraag : waarom deed men ons van kleederen veranderen? Dit was niet met een verkeerd inzicht opgevat maar wel met een kwaad inzicht uitgevoerd. De woorden van major Bach : “J’espère que vous avez honte …” hadden zeker deze beteekenis : ik denk dat gij u met die in verlegen toestand zult bevinden en aan onaangenaamheden blootgesteld zijn, daarom hoop ik dat gij liever andere kleederen zult aantrekken.”

Bl. 62

Hadde men ons eenvoudige burgerkleederen laten aankoopen dan hadden wij dit zeker moeten goedkeuren en besluiten dat dit geen ander doel kon hebben dan ons onaangenaamheden te sparen; maar nu gaf men ons kleederen waardoor wij weer goed als met onze priesterkleederen aan de Duitsche soldaten aangewezen waren. De Kölnische Volkszeitung heeft later geschreven dat men ons in dit pak gestoken had om ons te onttrekken aan de spotternijen der belgische soldaten krijgsgevangenen te Senne. Dit was onbeschaamde laster; want, de belgische soldaten hebben ons van eerst af met de grootste voorkomendheid en genegenheid bejegend.
Eens in ons nieuw pak werden wij gebracht bij den barbier die ons haar zou knippen op een millimeter. “C’est aussi qu’on traite les criminels”, zegde major Bach. Bij eenige gevangenen werden haar en baard geschoren langs eenen kant van den kop en langs den anderen niet.
Na ons bezoek bij den barbier werden wij verzocht aan major Bach af te geven de kostelijke voorwerpen die wij mochten bij hebben. Ik had niets te overhandigen, doch de eerw. paters hadden hunne kelken medegebracht. Major Bach ontving ze in bewaring, en vroeg aan een der paters de namen en het adres zijner erfgenamen : “alors, zegde hij, on peut le leur envoyez quand vous serez fusillé”. Bij het zien van een klein vaatje dat de H.Olie voor de stervenden inhield, riep hij uit : “Ah! Ah! C’est pour vous que vous avez pris cela; vous savez que vous ètes coupable et que vous serez fusillé”.
Nu gaan wij de badplaats bezoeken.
Onze priesterkleederen mochten wij eerst afgeven : deze zouden ontsmet en bewaard worden tot later. Men bracht ons in de badplaats bestaande uit twee deelen : een groote zaal en verder de plaats met de stortbaden. In de eerste plaats moesten wij ons ontkleeden. Elk moest zijne kleederen, uitgenomen broek en vest die nieuw waren, in een pak binden. Die pakken werden weggenomen om ontsmet te worden. Wij hebben daar ongeveer een halve uur naakt gestaan en een medicaal onderzoek ondergaan, alvorens onder de stortbaden gebracht te worden. Het water der stortbaden was tamelijk heet en om die reden lieten wij er zoo weinig mogelijk op ons lichaam neerkomen. Deze komedie afgeloopen werden onze onderkleederen terug gebracht en wij mochten ons aankleeden.
Het was reeds twee ure namiddag geworden en sedert zeven ure ’s morgens hadden wij niet meer geëten. Nu zouden wij in de kantien onze soep ontvangen. Dit zou nochtans niet zoo spoedig van stapel loopen. Tegenover de bank van het kamp hield men ons staan en wij werden uitgenoodigd ons geld uit te wisselen.

Bl. 63

Dit was, zegde mij een Duitscher om te voorkomen dat anderen ons zouden te kort doen met maar 60 pfenningen te geven voor een frank. Die bank gaf 70 pfenningen. Daar er maar betrekkelijk weinig uitgewisseld werd, kwam men ons melden dat alles moest uitgewisseld worden, dat men ons zou aftasten en dat degenen die nog vreemd geld op zak hadden zouden doodgeschoten worden. Wat wilden wij doen dan maar toegeven en uitwisselen.
Terwijl wij daar stonden te wachten tot onze beurt zou komen om naar de kantien te gaan; terwijl onze maag gescherpt door het stortbad vruchteloos alarm klopte, kregen wij het bezoek van den heer pastoor van Senne die tevens ook aalmoezenier was van het kamp. Wij spraken hem natuurlijk van onze onschuld. Hij gedoogde zich aan deze te gelooven, doch van het gedacht dat anderen, ook priesters, plichtig waren wilde hij niet afzien. Daar ik mij in het deutsch niet kon doen verstaan, sprak ik hem aan in ’t latijn en vroeg :”au tu, sacerdos, …”. “Nein”, was zijn antwoord. “Quod tu, sacerdos, …, ging ik verder, …” Gij niet, zegde hij, maar anderen. “…” was mijn antwoord. Daarop begon hij luidop zijne vaderlandschliefde lucht te geven. Wat hij uitkraamde heb ik niet verstaan, dit alleen heb ik gevat dat hij sprak van “barmharziger Kaiser”. Wat zou er toch gebeurd zijn ware die “Kaiser” niet “barmharzig” geweest! Wij zouden later nog meer ondervinden dat geen enkel Duitsch wil gelooven aan eenig onrecht door zijne landgenooten gepleegd.
Zoo was het stilaan vier ure geworden en waren wij ook aan de kantien geraakt. Wij kregen er eene kom soep tamelijk goed voorzien van vleesch en aardappelen. Door het toedoen van eenen belgischen krijgsgevangene, bediende in de keuken, werd ik goed meegedeeld. Ik kocht voor 20 pfenningen een lepel, maakte een kruisje en liet het mij goed smaken.
Nu dat de meeste formaliteiten afgeloopen waren werden wij door onze bewakers naar ons nachtkwartier gebracht. Een ruime paardenstal van geen strooi voorzien waar wij vrijelijk op de bloote steenen onze rustplaats konden kiezen. Andere gevangenen die daar reeds vernacht hadden, zooals pastoor en onderpastoor van Steenockerzeel, hadden zich wat strooi weten aan te schaffen, doch zij waren niet voorzien om ons mede te deelen. ’t Is daar dan ook dat wij met genoemde heeren kennis maakten en van hen zoo een en ander vernamen over de aantrekkelijkheden van het kamp.
Voor dorst moesten wij niet meer bekommerd zijn; recht voor

wordt vervolgd

Geschreven door Renic om 00:00 Reageer op dit bericht

Reageer op dit bericht

Meer van Schriek