schorseneren
Toen wij hier in de polder pas kwamen wonen heb ik jarenlang geprobeerd om schorseneer te kweken. Ik kwam uit de mulle zand in behoorlijk zware polder terecht. Ik heb het hier met de schorseneren nooit verder gebracht dan een deel ‘sprieten’ waarvan bij het reinigen de helft van de wortel verloren ging. De rubber keukenhandschoentjes waren dan nog niet in trek want toen van eerder bedenkelijke kwaliteit en zo moest ik steeds de schorseneren zelf reinigen. Als er mooie grote exemplaren in de winkel aangeboden worden dan durf ik er nu nog wel eens meebrengen. In de velt uitgave ‘Ecologisch tuinieren’ is de beschrijving eerder beperkt tot vooral de manier van telen. Daarom raadpleegde ik andere bronnen, die onderaan zijn vermeld. Daaruit distilleerde ik een soort samenvatting. Wikipedia was een beetje de aanzet.
De schorseneer (Scorzonera hispanica) is een plant uit de composietenfamilie (Asteraceae).
-Ze is een tweejarige plant. In het eerste jaar wordt er een bladrozet en een vlezige penwortel gevormd. De plant bloeit in het tweede jaar na zaaien met citroengele bloemen.
-De plant wordt toegepast als groente die voor de Tweede Wereldoorlog vrij algemeen gegeten werd maar na de oorlog in diskrediet is geraakt, mogelijk door zijn moeilijke bewerking. Bij het schillen van de langwerpige, donkere wortels komt namelijk een kleverig melksap vrij. Dit feit heeft de groente de bijnaam "keukenmeidenverdriet" of "huisvrouwenleed" opgeleverd. Andere bijnamen zijn: 'winterasperge' (of 'armeluisasperge') en winterstaaf. Schorseneren zijn een typische wintergroente, met de grootste aanvoer in februari.
-Ze wordt na het schillen in stukjes gesneden en gekookt, met een scheutje azijn om verkleuring tegen te gaan. In verband met het kleverige melksap worden nu bij het schillen keukenhandschoenen gedragen.
Herkomst
In de zestiende eeuw is de schorseneer vanuit het Middellandse Zeegebied naar de Lage Landen geïmporteerd. De naam is volgens sommigen afgeleid van het Italiaanse woord voor zwarte adder, "scorzone", maar veel waarschijnlijker is dat de Italianen de schorseneer "scorza nera" of "scorza negra" doopten, wat "zwarte schil" betekent. Zoals gezegd raakte de schorseneer na de Tweede Wereldoorlog uit de mode. Sinds 1995 komt de schorseneer weer mondjesmaat terug.
Voedingswaarde:
Schorseneren zijn rijk aan vezelstoffen.
per 100 gram: Kcal 59 - Proteïne: 1,4 gram - Vet: 0,4 gram - Koolhydraten: 12,3 gram - Vezels: 4,0 - Vit C: 4 mg - Calcium: 53 mg
- IJzer: 3,3 mg
Verkrijgbaarheid:
Gemakkelijk seizoen: september, oktober, november, december, januari, februari en maart.
Buiten seizoen moeilijk te vinden: april, mei, juni, juli en augustus
Teelt:
Schorseneren worden op zandgrond ter plaatse gezaaid tussen maart en half april. Bij te vroeg zaaien kunnen de planten gaan bloeien, maar de wortels blijven wel eetbaar. De afstand tussen de rijen is 25-30 cm en in de rij 5-6 cm. De oogst begint vanaf begin september. De wortels zijn winterhard en kunnen de gehele winter, zolang de grond niet bevroren is, geoogst worden. De wortels kunnen tot 60 cm lang worden.
Ziekten:
Schorseneren kunnen aangetast worden door de schimmels meeldauw of wit (Erysiphe cichoracearum) en witte roest (Albugo tragopogonis). In de biologische teelt kan je die het best bestrijden door te voorkomen.
Deze maatregelen bestaan uit:
-Bodemzorg:
Een gezonde bodem is het eerste vereiste om een gezond gewas te kweken: een evenwichtige organische bemesting, een goede bodemverluchting en voldoende waterhoudend vermogen zorgen ervoor dat de plant gestaag groeit. Zo voorkom je groeistilstand, en dat is juist een fase waarbij de plant gevoelig wordt voor allerlei aantastingen. Voldoende organische stof in de bodem is van groot belang om het natuurlijke bodemleven te stimuleren. Een rijk en gevarieerd bodemleven betekent een buffer tegen schadelijke bodemorganismen.
-Vruchtwisseling:
Naast bodemzorg is vruchtwisseling de belangrijkste preventieve maatregel om ziekten en plagen te voorkomen. Vruchtwisseling betekent dat je de teelten afwisselt zodat er verschillende jaren overheen gaan voordat een gewas op dezelfde plaats terugkomt.
Goede combinatieteelten met schorseneer zijn: biet, koolrabi, prei, sla, ajuin.
Bronnen
http://nl.wikipedia.org/wiki/Schorseneer#Teelt
http://home.scarlet.be/~eb024464/product1/algemeen/schorseneeralg.html
http://users.telenet.be/freejayjay/kruiden.htm#schorseneren
http://users.telenet.be/frits.bruch/radijs/Weetjes.htm (ziekten voorkomen)
http://biologischeplanten.com/?Gewasbescherming_id=216&paginaid=54 (voorkomen)
http://www.digirent.nl/moestuinsite/index.php?option=com_content&task=view&id=79&Itemid=9 (combinatieteelt) Er zijn heel wat recepten te vinden in kookboeken en op het net. Schorseneren is één van de lievelingsgroenten op mijn bord. Ik breng wel eens een apart eigen recept als ik eens in de keuken moet inspringen.





Er zijn varianten die je vooral in de siertuin vindt maar eetbaar zijn zoals alle kolen. Deze hier verwijst naar de boerenkool maar dan met wat meer kleur erin.
Dus genoeg mogelijkheden om een pittige maaltijd samen te stellen en zo door variatie in de voeding het leven wat fleur meer te geven.


druiven:

De TELLER met het aantal bezoekers staat vandaag op




(behalve bloemkool en broccoli) - Koolzuurhoudende dranken.
etherisch oliën kan ook een oplossing geven zoals Bergamot en Venkel. Deze oliën stillen krampen en winderigheid. Het gebruik van natuurlijke middelen is een goed alternatief op de reguliere medicijnen. Zo is er bijvoorbeeld
of ook kruidenthees. 
en vele andere kruiden kunnen helpen tegen winderigheid maar dan raadpleeg je beter een kruidendokter.
te
verbranden dan moet je vooral jezelf in een stevige 'panen broek' steken of een aangepast pak dragen...anders mag je op de blaren zitten. 


varkenshaasje of gebakken lamenz. (google afbeeldingen)




