|
Als er alsnog vlug geen reddingsboei komt, verdwijnt het legendarisch Torentje van café De Toren aan de grens van Beveren en Desselgem langs de Gentse weg binnenkort definitief uit ons straatbeeld. Het iconisch Torentje dateert op de spits van Liebaardstraat en Meierie langs de Rijksweg 43 Gent-Kortrijk dateert van 1894. Optiek Boury kocht het pand en wilde de iconische toren in de nieuwbouw integreren. Maar de bouwvoorschriften laten dat niet toe. Herberg Den Toren is vastgesteld bouwkundig erfgoed sinds 19-11-2011.
Café De Toren en Taverne Paerdestal gaan straks tegen de vlakte. “De bistro leeft al verder in Ooigem. Maar de horeca verdwijnt hier. We wilden de toren wel in onze nieuwbouw verwerken. Maar de bouwvoorschriften verplichten ons om zowel in de Liebaardstraat als aan de Gentseweg drie meter achteruit te gaan. De Toren staat vlak naast het voetpad, en moet dus worden afgebroken.” Toen het café gebouwd werd was er nog zo goed als geen autoverkeer op de baan Kortrijk-Gent. Sindsdien zijn er al zoveel zware ongevallen gebeurd op dit kruispunt dat het een wonder mag heten dat de ranke pijlers onder het torentje nog niet weggemaaid zijn. Er komt een modern iconisch gebouw in de plaats.
Uitgerekend dit jaar is het thema van Open Monumentendag op 12-13 september 2026 ‘ERFGOED IN GEVAAR’. Het had zoveel mooier geweest als optiek Boury daar een element had kunnen van zijn met hun nieuw project, waarin het oude gekende torentje kon worden in geïntegreerd. Dat de gewijzigde bouwvoorschriften dit nu beletten is pijnlijk. Een andere oplossing is wellicht niet mogelijk. Hopelijk is er ook beter nieuws in Waregem om dat bekend te maken op de komende monumentendag. We denken aan andere historisch herkende gebouwen zoals Het Wild Zwijn in de Holstraat en andere waarvan ten minste de voorgevel kan worden bewaard. Onlangs waren er al resultaten bij een aantal bouwwerken in de Stationsstraat.
Geschiedenis De Toren
Bouwheer van het complex De Toren was brouwer Paul Verhaeghe uit Vichte. Hij bekwam in 1894 toelating van gemeente Beveren-Leie en de administratie van Bruggen en Wegen van de provincie (11 april) voor de bouw van zijn afspanning op de rooilijn langs de sinds 1870 nieuw gebaande Desselgemstraat (BL) en eveneens op de rooilijn langs de oude Liebaardstraat, die later Oude Kalsijde heette en nu Meierie. Die spits toelopende straten zorgden er dus voor een spits toelopend gebouw. Die spits gaf uit op de steenweg van Kortrijk naar Gent en was daar juist breed genoeg voor de inkomdeur van het café. Om binnen te komen moest men tussen de vier arduinen pijlers door waarop een slank torentje gebouwd was. Het hele complex getuigde van een knap staaltje architectuur, zichtbaar van op drie straten. Het mocht gezien worden. Vooral het torentje vroeg en kreeg veel aandacht.
Naar een naam voor het etablissement moest niet ver gezocht worden: In de Toren – Afspanning. In de Desselgemstraat (nu ook Liebaardstraat) was er aan de noordkant van het complex een paardenstal met vlasmagazijn. Het café zelf zat op de spitse zuidzijde. Het bevond zich werkelijk in het brandpunt van de vlasmarkt en werd beschouwd als het mekka van de aristo’s onder de vlashandelaars. Met vuile roterskleren kwam je daar liefst niet binnen. Veel jaren later luidde het : café De Toren – Vera Pils. Dit laatste verwees naar het pilsbier van de brouwerij Verhaeghe uit Vichte.
Van de vaklui die er aan gewerkt hebben kennen we enkel de timmerman. Dat was Camiel Vancraeynest, timmerman en herbergier in De Arend te Desselgem. Zijn zoon Achiel, de latere Beverse gemeentesecretaris, vertelde ooit aan de Beverse heemkundigen Michel Debrouwere en Etienne Ducatteeuw dat hij op de middag vaders boterhammen moest dragen naar het café in opbouw. Vader Camiel was daar de dakconstructie aan het timmeren.
De eerste bewoners van de herberg waren vlaskoopman Aloïs Ameye, in Desselgem gekend als de groten Ameye, en zijn echtgenote Marie Honorine Tanghe uit Izegem. In 1906 waren de opvolgers vlaskoper Richard Alban Seynaeve en herbergierster Celina Vandesompele, beiden afkomstig van Oostrozebeke. Voordien woonden ze al in de Liebaardstraat in Desselgem in Het Hof van Brabant. Zoon André Seynaeve, die huwde met de Beverse Julia Verschuere en zij namen de tap over. In 1939 werd het mooi mansardedakje met de grote gemetselde dakkapel en de drie kleine mansarderaampjes vervangen door een gemetselde verdieping, wat het uitzicht op slag minder aantrekkelijk maakte. Hiermee kon de ruimte op de verdieping worden uitgebreid.
In de vijftiger jaren van vorige eeuw kreeg de vlascommerce in de streek zware klappen. Wie in de branche zat moest noodgedwongen overschakelen op iets anders. Dit had ook gevolgen voor De Toren. Van elitair zakencafé voor vlashandelaars werd het langzamerhand een drankgelegenheid effenop met een voortdurend wisselende uitbating. Omstreeks 1990 werd het een soort eetcafé en zo rond 2005 werd de zaak in twee gesplitst en in de noordelijke helft, oorspronkelijk de paardenstal en vlasmagazijn, werd een restaurantje ondergebracht met als uithangbord De Paerdestal.
Ze is ondergebracht in de voormalige paardestal van de afspanning De Toren op de hoek van de Kortrijkseweg en de Liebaardstraat. Toen De TOREN destijds in 1884 werd opgericht gebeurde al het vervoer in onze streek nog met wagen en paard. In De Toren werden heel wat paarden gestald toen ze vlas en andere goederen vervoerden in de richting van Gent, Kortrijk, De Leie, over de Leie of van en naar het station van Desselgem. Vanaf 1945 werd dat vervoer met paarden vervangen door vrachtwagenvervoer. Taveerne Paerdestal is ontstaan als een afsplitsing van de herberg De Toren.
|
