E-mail

Druk op onderstaande knop om mij te e-mailen.

Foto
Foto
Zoeken in blog

Foto
Inhoud blog
  • Fietsroute van 18 km in het kanton
  • Federale Verkiezingen - 10 juni 2007
  • Vissterfte in Mombeek na reiniging citernes bij brouwer Alken-Maes
  • Nonnen en soeurs... Kloostrofobie te Herk-de-Stad
  • Geschiedenis Schulen in stripverhaal
  • Fotogeniek - week 13 - anders
  • Schakkebroek - Kerk
  • Halen - Slag der Zilveren Helmen
  • Een Paassfeertje
  • Tram te Herk-de-Stad - Halen
  • Fotogeniek - week 12 - anders
  • Beknopte geschiedenis van Herk-de-Stad (Apotheker R. Enckels)
  • Nieuw bestuur Jong N-VA Limburg verkozen
  • Tegenbezoek van Herk-de-Stad aan Oborniki (25-04-2006)
  • In den beginne schiep...
  • Jozef Vanwing (1884-1970)
  • Belgisch Limburg in de préhistorie
    KANTON HERK-DE-STAD
    met de gemeenten HALEN - HERK-DE-STAD - LUMMEN
    Ooit, op een steenworp, waren we een oergezellig dorp. Nu vreemdelingen voor mekaar in dé stad!
    11-06-2007
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Federale Verkiezingen - 10 juni 2007

    Vanuit het kanton Herk-de-Stad hadden zich slechts 5 kandidaten,
    waarvan 4 vrouwen, op een verkiezingslijst, voor kamer of senaat, geplaatst.
    En eigenaardig genoeg, allemaal inwoners van de gemeente Herk-de-Stad.
    Halen of Lummen stelden geenenkele kandidaat ter beschikking.
    Hiervan bekleden er reeds enkelen een politiek mandaat:
    Magda Ramaekers als Eerste Schepen en Voksvertegenwoordiger bij de Vlaamse regering,
    Mark Vanleeuw als schepen en Hilde Bartolomivis als Limburgs provincieraadslid.

    Op de huidige lijsten stonden:

    Caroline Van Gutshoven op de niet zo aantrekkelijke 20ste plaats effectief van het CD&V/nva
    en bij Open VLD Mark Vanleeuw op de 5de opvolgersplaats bij de senaat.

    Bij de kamer bekleedde SPA/Spirit Magda Ramaekers de 2de opvolgersplaats,
    Karolien Grosemans de 5de opvolgersplaats van het CD&V/nva
    en Hilde Bartolomivis de 5de opvolgersplaats van het Vlaams Belang.

    Naamstemmen Senaat:

    Carol. Van Gutshoven :  30.073 (Vlaanderen) - (71)
                                             11.335 (Limburg) - (22)
                                           1.257 (Kanton) - (4)

    Mark Vanleeuw :                         - (Vlaanderen) - (nv)
                                              4.437 (Limburg) - (nv)
                                          1.092 (Kanton) - (6)

    Naamstemmen Kamer:

    Magda Ramaekers :       8.613 (Limburg) - (44)
                                             2.292 (Kanton) - (2)

    Karolien Grosemans :   11.179 (Limburg) - (34)
                                               1.377 (Kanton) - (5)

    Hilde Bartolomivis :          5.759 (Limburg) - (72)
                                                    326 (Kanton) - (41)

    (nv=niet vermeld bij top 100)


    >> Reageer (0)
    14-05-2007
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Vissterfte in Mombeek na reiniging citernes bij brouwer Alken-Maes
    img241/8269/alkenmaasuo7.jpg

    In de Mombeek in Alken, die uitmondt in rivier de Herk, drijven honderden dode vissen. Onderzoek wees uit dat het beperkte zuurstofgehalte door de lage waterstand in de beek en lozing van afvalwater bij brouwerij 
    de oorzaak vormden. De brouwerij had de nodige milieuvergunningen en toestemming om citernes te reinigen. De lokale politiezone kanton Borgloon stelde een proces-verbaal op en verwittigde de milieudienst van de gemeente Alken. (belga/hln)

    >> Reageer (0)
    24-04-2007
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Nonnen en soeurs... Kloostrofobie te Herk-de-Stad
    Zes leden van de Erfgoedcommissie van Herk-de-Stad zetten zich de afgelopen negen maanden in om de geschiedenis van de Herkse ursulinen en hun impact op de Herkse samenleving, te boek te stellen.

    img122/3940/ursulanonnenrq4.jpg

    Het resultaat is een kanjer van 345 bladzijden, boordevol originele documenten en met meer dan 650 foto's, die aantonen hoe de Groot-Herkse bevolking verbonden was met haar klooster. ''De zusters ursulinen in Herk-de-Stad, In dienst van God en van de gemeenschap'' luidt de titel.
    ,,Het boek is het relaas van een congregatie die in 1851 naar Herk kwam om er gratis onderricht te bieden aan de arme kinderen'', vertellen de auteurs Paul Bonneux, Annie Leemans, Georges Niesen, André Smeets, Raoul Tips en Jan Van Duffel. ,,Daarnaast hadden de zusters een betalend Franstalig pensionaat, dat in heel België en zelfs tot in Amerika en Australië toe, leerlingen rekruteerde.''
    Onder de mensen
    ,,Aanvankelijk waren drie huizen op de markt het toneel van hun activiteit, maar in 1878 betrokken ze het prachtige klooster aan de Diestse Poort. Vanaf dat ogenblik bloeide de kloostergemeenschap. Het aantal gediplomeerde zusters nam toe, waardoor de ursulinen lagere scholen in Donk, Rummen, Kermt en ten slotte in Schakkebroek konden overnemen. Overal was hun contact met de bevolking zeer intens, een typisch eigenheid van de ursulinen: zij leven niet achter kloostermuren maar onder de mensen.''
    ,,Voorts bevat het boek waarnemingen van de zusters en wat zich in Herk en omgeving afspeelde tijdens beide wereldoorlogen, interessante gegevens die met herinneringen en foto's van oudere Herkenaren werden aangevuld. De ursulinen beleefden de verdere ontwikkeling van hun scholen tot wat ze nu zijn. Het boek bundelt eveneens ooggetuigenverslagen van leraars en leerlingen van die scholen, van interne Vlaamse leerlingen vanaf 1926 tot de jaren '80 en van Engelstalige en Zwitserse leerlingen gedurende de hele vorige eeuw. Ten slotte brengt het boek het succesverhaal van de Sint-Ursulakliniek, het revalidatiecentrum en de uitbreiding van hun residentie voor oudere zusters tot een RVT met opvang van leken. Wie het boek doorbladert, beseft dat de ursulinen een weldaad zijn geweest voor Herk-de-Stad. Zij werden na de tweede wereldoorlog de grootste werkgevers dankzij hun scholen en hun kliniek'', aldus de zes auteurs.
    Het boek kost 15 euro en werd gedrukt in een oplage van 400 exemplaren. Boeken bestellen kan in gemeenschapscentrum De Markthallen, markt 2 3540 Herk-de-Stad (013-35.99.50 of de.markthallen@herk-de-stad.be. Het boek is beschikbaar vanaf 21 april. (Paul Pans) (Nieuwsblad)

    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Geschiedenis Schulen in stripverhaal
    Naar aanleiding van de Erfgoeddag en 900 jaar Schulen is het stripverhaal 'Schulen door de eeuwen heen' voorgesteld. Het gaat om een realisatie van het duo Piet Rymen en Dré Mathijs.

    img84/3875/pietrymendrmatthijsyo9.jpg

    Piet Rymen is een Schulense autochtoon, gedreven conservator van het natuurreservaat Schulensbroek, schatbewaarder van de kerkfabriek, marathonloper en financieel auditeur bij de NMBS-Holding. Cartoonist Dré Mathijs geeft les aan de Stedelijke Kunstacademie van Hasselt. Glas in lood, schilderen en creatief bezig zijn met keramiek zijn Dré erg lief.
    Anekdoten
    'We produceerden naar aanleiding van de herdenking van de eerste vermelding van Schulen in 1107 een stripverhaal met weetjes en anekdoten uit het Schulens verleden', vertellen Piet en Dré. 'De speelse tekeningen verhelderen de eerder korte teksten, zodat het een luchtig geheel blijft. Dat is ook de bedoeling. Wij willen zo laagdrempelig mogelijk werken en de vele inwijkelingen en hun kinderen wat kennis over hun streek meegeven. Het was niet de bedoeling de geschiedenis van Schulen te schrijven, dat is reeds eerder gebeurd. Wel wilden we enkele minder gekende wetenswaardigheden onder de aandacht brengen. Bijvoorbeeld de middeleeuwse plaatselijke wetten of keuren, de gebruiken in de schuttersgilden en het parochiaal leven in de twintigste eeuw. De uitgave kreeg de steun van de Vlaamse Gemeenschap en van het Contactforum van Erfgoedverenigingen.'
    Deelnemers aan de activiteiten in het kader van 900 jaar Schulen krijgen het leuke werkje gratis. Daarnaast wordt het te koop aangeboden voor 1 euro, onder meer in het gemeenschapscentrum De Markthallen in Herk-de-Stad en in een nog te zoeken verdeelpunt in Schulen.
    Piet Rymen en Dré Mathijs maakten al meerdere stripverhalen, onder meer Schalks Geschetste Geschiedenis van Herkenrode, Schaakmat aan afvalduivel en Schulensmeer te Beschermen Schat, waarvan vijfduizend exemplaren de deur uitgingen en ondertussen een verzamelaarsitem werd. Schulen door de eeuwen heen is een hebbedingetje voor Ieders Schulens gezin.  (Paul Pans) (Nieuwsblad)

    >> Reageer (0)
    28-03-2007
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Fotogeniek - week 13 - anders

     img225/3314/berbroekhetpaartze4.jpg

    Berbroek
    Het paart !

     img204/151/demeropgepastmetondersttq4.jpg

    Demer
    Opgepast met onderste trapje

     img216/7688/halenwilgenofniettreuron7.jpg

    Halen
    Wilgen of niet. Treur !

     img216/9200/loksbergenkomzetuenvertgi1.jpg

    Loksbergen
    Kom zet u en vertel eens

     img204/4887/meldertdekerkvielingerapl2.jpg

    Meldert
    De kerk viel ingeraamd op

     img204/4444/schulensmeerhavenengoedwp5.jpg

    Schulens Meer
    Haven en goed

     img204/4008/zelemdraagtzijnsteentjegt1.jpg

    Zelem
    draagt zijn steentje bij

     img216/587/zelkspitstopjt9.jpg

    Zelk
    Spits-top


    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Schakkebroek - Kerk

     img204/2120/schakkebroekkerkkf8.jpg

    Schakkebroek


    >> Reageer (0)
    27-03-2007
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Halen - Slag der Zilveren Helmen

    Zwarte Duivels contra Duitse Doodskophuzaren.
    door Wiel Beijer

     img86/8576/museumhalenijzerwinningzd2.jpg

    Op de achtergrond de "IJzeren Winning". Het huidige museum.

    In en rond het Belgisch-Limburgse plaatsje Halen woedde op 12 augustus 1914 de énige slag in de eerste wereldoorlog die de Belgen zonder hulp van de geallieerden wisten te winnen van de Duitse agressors. En werd wat later de Slag der Zilveren Helmen genoemd. “Deze slag was tevens de laatste grote cavaleriecharge in West-Europa die met de blanke sabel en met lansen werd uitgevochten. Na Halen was het gedaan met de paarden”, vertelt museumuitbater Julien Stroobants.
    Hij runt met zijn gezin het museum "Slag der Zilveren Helmen". Het museum toont de privé-verzameling van vader Jozef Stroobants. Die begon na de tweede wereldoorlog alles te verzamelen wat met die slag uit 1914 te maken heeft en dat resulteerde in 1960 in een heus museum. De verzamelwoede van Josef Stroobants hield verband met het feit dat hij geboren was op de hoeve IJzerwinning, die midden op het slagveld lag en waar op een dag zelfs twee Belgische soldaten door het slaapkamerraam moesten vluchten omdat beneden Duitse soldaten in de keuken binnenvielen. “ De hoeve lag precies tussen het Belgische kanonvuur vanaf Metteberg en de Duitsers in het dal van Velpe bij Halen.
    Het was in velerlei opzichten een bijzondere slag, waarbij, afgezien van veel soldaten, ook tussen de 400 en 500 paarden sneuvelden, weet Julien Stroobants van zijn vader.
    “De mensen uit het dorp moesten de paarden opruimen en daarbij vonden ze vele blinkende helmen – de Pickelhaubes van de Duitse soldaten. De naam "Slag der Zilveren Helmen" heeft de pastoor August Cuppens van Loksbergen verzonnen. Hij maakte een gedicht over de slag. Hij noemde ze "Slag der Zilveren Helmen", naar de Gulden Sporenslag van 1302 bij Kortrijk.”
    Zesduizend Belgische soldaten streden rond Halen tegen vijfduizend Duitsers die waren opgerukt via Vise, Tongeren en Hasselt.
    De Belgen werden aangevoerd door generaal De Witte, die na de succesvolle slag door koning Albert in de adelstand werd verheven en zich generaal-baron De Witte de Haelen mocht noemen. “De sterke zet van de generaal was dat hij de ruiters van hun paarden liet afstijgen.
    Ze moesten niet met van bamboe gemaakte lansen de vijand bestrijden, omdat ze dan een makkelijke prooi zouden zijn voor de Duitse machinegeweren, maar schietend vanaf de grond strijden totdat er hulp van de infanterie uit Tienen zou komen.
    De Duitse cavalerie voelde zich superieur aan de Belgen en wilde in oude stijl met getrokken sabel storm lopen. De Duitsers maakten liefst acht van deze stormritten. De laatste met 900 ruiters, maar ze konden het niet winnen van de Belgen en leden grote verliezen.
    De Duitsers trokken zich daarop terug achter de rivier de Gete, terwijl de Belgen zich eveneens terugtrokken om ingezet te worden bij Antwerpen. Daardoor konden de Duitsers acht dagen later ongestoord optrekken”, vertelt Julien Stroobants, die naast het behoorlijk grote en vooral complete museum een houthandel runt.
    Lopend door het museum wijst hij op een van de vele etalagepoppen gestoken in een origineel uniform uit die oorlogsdagen. “Het is een karabinier–wielrijder.
    Ze werden de Zwarte Duivels genoemd en hadden een opgevouwen fiets op hun rug. De Duitse tegenhanger, wat betreft angstaanjagende naam, waren de Doodskops huzaren.
    Zij droegen een grote doodskop op hun hoofddeksel.” Verderop staat een pop in Gidsenuniform. Wij kennen het harmonie–orkest der Belgische Gidsen, dat jarenlang geleid werd door de dirigent Norbert Nozy. “Die kwam uit Halen”, zegt Julien Stroobants niet zonder trots.


    >> Reageer (1)
    23-03-2007
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Een Paassfeertje

    >> Reageer (0)
    16-03-2007
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Tram te Herk-de-Stad - Halen
    Een mooie opname van de stoomtram, gemaakt in Herk-de-Stad, langs de lijn Hasselt - Herk-de-Stad - Halen. Deze lijn kwam tot stand in twee fasen: op 1 juli 1900 werd de sectie Hasselt-Herk-de-Stad geopend. Op 7 augustus 1905 het baanvak Herk-de-Stad-Halen.
    Op 15 mei 1913 werd Herk-de-Stad ook verbonden met St.-Truiden.

    img253/7915/tram500herkek3.jpg

    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Fotogeniek - week 12 - anders

    >> Reageer (0)
    17-01-2007
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Beknopte geschiedenis van Herk-de-Stad (Apotheker R. Enckels)
    img206/4302/herkkerkwm0.jpg

    Verklaring van de naam .

    Tot aan de Franse Revolutie was de naam van onze gemeente WuestHerk of Wustherck.
    Het staat vast dat de gemeente haar naam ontleend heeft aan de rivier, die er langs vloeit en niet andersom.
    Rond de betekenis van Herk is er vroeger veel fantasie geweven. Sommigen brachten haar in verband met een Romeins kamp. In de levensbeschrijving van de H. Landewald door Notger heet onze gemeente Archa, hetgeen een vervorming zou zijn van Arcx, meervoud Arca, de Latijnse benaming van een versterkt legerkamp.

    Onze grote geleerde Wendelen, die zich, benevens wis- en sterrenkunde, ook met geschiedenis beziggehouden heeft, schrijft dat Wuestherk doelt op Wisogast, een van de vier opstellers der Salische Wet, die volgens hem in onze gewesten het licht zag. Zo ook zou Zelem herinneren aan Salogast, een van de andere opstellers. Dat alles is natuurlijk uit de lucht gegrepen. Wendelen zal zich hebben laten leiden door de liefde tot zijn geboortestad, die hij groots en roemvol wenste.
    Maar die liefde heeft hem parten gespeeld en de wetenschap geweld aangedaan.

    De geschiedschrijver Franquinet leidt Herk af van het oud-germaanse woord harc, dat woud betekende.

    De Hasseltse geschiedschrijver Mantelius brengt Herk in verband met de Romeinse halfgod Hercules en het voorvoegsel Wuest met het woord verwoesten als herinnering aan de rampen, die onze stad in de loop der tijden geteisterd hebben. Die verklaring houdt geen steek omdat de naam Wuustherk al lang in zwang was voordat Herk door grote branden verwoest werd.

    In het licht van de huidige wetenschap levert de verklaring van de naam geen moeilijkheden meer op.

    Wijlen de heer professor Carnoy van de Leuvense Universiteit, die in de verklaring der plaatsnamen zeer bevoegd was, zegt dat Herk afgeleid is van Arika, het verkleinwoord van Ara, dat in het Keltisch water of rivier betekende. Herk was dus een kleine rivier, vergeleken met de Demer, die dicht in de nabijheid ervan vloeide en in het Keltisch Tamara heette, dat wil zeggen zwart water.

    Het voorvoegsel wuust, dat we o.a. in Wuustwezel terugvinden, betekent woeste of ontgonnen grond.

    Hoe zijn we van Wuustherk tot de huidige naam Herk-de-Stad gekomen?

    De oorsprong van die naamsverandering ligt bij de Franse bezetting, die geduurd heeft van 1795 tot 1815. Het voorvoegsel wuust was voor de Fransen onbegrijpelijk. Zij hebben het weggelaten, maar achter Herck er "la ville"  bijgevoegd om het te onderscheiden van Sint-Lambrechts-Herck, dat maar een dorp was, vergeleken met onze gemeente. Na de Belgische onafhankelijkheid hebben de bewindvoerders het Franse Herck-la-Ville eenvoudig vertaald en zo is het Herk-de-Stad geworden.


    Omstreeks het jaar 1910 heeft een overheidsdienst - welke weet ik niet - teruggegrepen naar de oude naam Wuustherk. Hoe dan ook, de poststempel droeg weer de benaming Wuustherk. Dat heeft, jammerlijk, niet lang geduurd. De toenmalige burgemeester, notaris Lambrechts, meende er een schimpnaam in te ontdekken. Het voorvoegsel wuust (woest) zou herinnerd hebben aan de verscheidene brandrampen, die Herk geteisterd hadden. Ten gevolge van zijn protest verdween de naam Wuustherk voor goed van het toneel.

    img292/9622/herkkloostermu4.jpg

    Nu we toch bezig zijn met de verklaring van plaatsnamen, zullen we er die bijvoegen van een drietal wijken van onze gemeente.

        * "Oppem" was oorspronkelijk op-heim. Heim in het Frankisch betekent woning.
            Opheim : woning op de hoogte.

        * "Dalemveld" was eerst Daal-heim-veld, bijgevolg veld van een woning in de laagte.
        * "Schakkebroek" is ook van Frankische oorsprong. Het betekende beweegbaar moeras.
          In "schakke" vinden we dezelfde stam terug als in schokken, dat ook bewegen betekende.


    De plaatsnamen Grote tom en Kleine tom aan het Groot Monnikenhof zijn van Romeinse oorsprong. Tom betekende begraafplaats. Denk aan tumulus. Ten tijde van de inval der Franken in onze gewesten hielden de Romeinen het gebied ten zuiden van de Demer bezet;  de Franken het gebied ten noorden van die rivier. De Demer was de voornaamste verdedigingslinie van de Romeinen  de Herk, in geval van nood, een tweede verdedigingslinie. De Romeinen begroeven hun gesneuvelden ongeveer 1 km achter hun verdedigingslinie. Dat klopt met de ligging van de Grote en van de Kleine tom.

    De plaatsnamen van Herk herinneren bijgevolg aan de verschillende volksstammen, die onze streken bewoond hebben  Herk aan de oerbewoners, de Kelten, die hier woonden vóór de inval der Romeinen in het jaar 57 vóór Christus  de Grote en de kleine tom aan de Romeinen zelf  het voorvoegsel Wuust van Herk, de plaatsnamen Oppem, Dalemveld en Schakkebroek aan onze rechtstreekse voorouders, de Franken, die in de derde eeuw van onze jaartelling de Romeinen verdreven hebben.

    img412/5135/wapenschildherkdestadflxi3.gif

    Geschiedenis van de parochie en van de gemeente.

    Voor zover het ons bekend is, wordt Herk voor de eerste maal vermeld in een brief van Adrianus IV, gedagtekend 3 januari 1157, waarin de Paus bevestigt dat het kapittel van O.L. Vrouw van Maastricht recht heeft op de tienden van de kerk van Herk. Hetgeen men "tienden"  noemde was het tiende gedeelte van de opbrengst der veldvruchten, dieren, enz., die men geregeld aan de heer van de streek of aan de kerk moest afstaan. In 't begin werden die tienden in natura geleverd. Ze werden ingebeurd door de “rijproosten”. Dat waren kanunniken te paard, in dit geval de kanunniken van het kapittel van Maastricht. De graangewassen werden opgeborgen in de "tiendenschuur" Waarschijnlijk diende "Het Hof"  in de eerste tijden als tiendenschuur. Want het droeg vooreerst de naam “korenhuis”. Het staat echter vast dat de tiendenschuur later in de wijk Oppem stond op een stuk land aan de rechterzijde van de steenweg naar Schulen.

    De inning van de tienden schijnt niet altijd van een leien dakje gelopen te hebben. Want op 18 april 1274 wordt de pastoor van Herk, in uitvoering van een beslissing van het Concilie van Sint-Truiden, aangemaand zijn parochianen te verwittigen, dat zij verplicht zijn de tienden te betalen op straf van kerkelijke ban.
    Als tiendenheffer was het kapittel van O.L. Vrouw van Maastricht ertoe gehouden de misgewaden en de andere voorwerpen van de eredienst te leveren o.a. de tiendenklok. Het kapittel moest ook zorgen voor het onderhoud van de middenbeuk der kerk.
    Die verplichtingen werden niet altijd goedschiks nagekomen. Toen omstreeks het jaar 1336 de kerk door brand verwoest werd, moest er een proces ingesteld worden om het kapittel te verplichten zijn verbintenissen na te komen. Het zij terloops gezegd dat er over die brand van 1336 geen nadere bijzonderheden bekend zijn.

    Op 23 september 1380 werd er een overeenkomst gesloten, waarbij de verplichtingen van het kapittel enerzijds en van de parochie anderzijds werden vastgelegd. Die overeenkomst zou later dienen om alle betwistingen te vermijden.

    Door een akte van paus Sixtus IV, in dato 14 december 1476, werd de kerk van Herk ingelijfd bij het kapittel van Maastricht. De uitvoering van dat besluit werd in de maand augustus 1477 gedaan door de deken van Sint-Servatiuskerk van Maastricht en het jaar daarop goedgekeurd door de prins-bisschop van Luik, Lodewijk van Bourbon. Die inlijving bracht niet veel verandering teweeg. Het kapittel werd voortaan aangezien als zijnde de pastoor. Het stelde natuurlijk een bedienaar aan, die voor het leven benoemd werd. Die benoeming moest evenwel door de bisschop van Luik bevestigd worden.

    Een kapelaan, die betaald werd door de parochianen en een vroegmisheer, stonden de pastoor bij om de goddelijke diensten te celebreren.
    Aan ieder altaar waren er stichtingen verbonden, waarvan de opbrengst moest dienen om de priester te betalen, die aan het altaar mis las.
    Daarenboven waren er in die tijd veel stichtingen, die genoeg opbrachten om dagelijks drie missen te lezen: de vroegmis, de namis en de derde mis.

    De kapel van Schulen en die van Wijer waren afhankelijk van de kerk van Herk. De kapel van Schulen werd in 1514 bij het kapittel van O.L. Vrouw van Maastricht ingelijfd. De kapel van Wijer werd in 1550 min of meer zelfstandig. De bedienaar ervan verkreeg het recht het doopsel en de berechting toe te dienen. De andere sacramenten moesten in de moederkerk van Herk toegediend worden.

    Ik acht het nuttig hier de aandacht te vestigen op het feit, dat Herk, benevens het stadsgedeelte, 5 gehuchten of, zoals ze toen genoemd werden  wagens  telde: Oppem, Diepenpoel, Schakkebroek met Terbermen, Wijer en Donk. Dat laatste gehucht besloeg slechts een gedeelte van het grondgebied van de huidige gemeente Donk, te weten het gedeelte dat ten zuiden van de weg van Herk naar Halen ligt en korpt heette. Vandaar nog de naam van de voornaamste straat van Donk: Korptsestraat. Het gedeelte ten noorden van de weg hing rechtstreeks af van de abdij van Sint-Truiden, die er een kerk en de erbij behorende gebouwen bezat, gelegen in het broek. In tijd van nood zochten de kloosterlingen der abdij daar een toevlucht. De kerk en de gebouwen waren goed verdedigbaar, omdat ze te midden van een moerassige streek gelegen waren. De naam Donk betekent immers een verhevenheid te midden van lager gelegen gronden. Voordat Schulen een kapel bezat, moesten de inwoners van die gemeente te Donk naar de kerk gaan.

    Herk en bijna het gehele grondgebied van de provincie Limburg stonden eerst onder het gezag van de graven van Loon en toen de onafhankelijkheid van het graafschap Loon teloor ging, onder het gezag van de prins-bisschoppen van Luik. Het prinsbisdom Luik was op zijn beurt een leen van het Heilige Roomse Rijk; d.i. het Duitse rijk in de middeleeuwen. De keizers van het Heilige Roomse Rijk werden in Rome gekroond.

    De hoogste gezagvoerder in de gemeente was de Schout. Hij vertegenwoordigde de prins-bisschop, zoals nu de burgemeester de koning vertegenwoordigt.  De schout was tegelijk ook schepen. Samen met 6 andere schepenen vormde hij de plaatselijke rechtbank, die bevoegd was om kleine misdrijven te beoordelen. De vonnissen werden ingeschreven in de zogenoemde “rolregisters”, waarvan er nog veel bewaard worden op het Rijksarchief te Hasselt. De schepenen moesten ook de notariële akten, de testamenten, de verkopingen' en andere overeenkomsten inschrijven. Zonder die inschrijving waren de akten waardeloos. De inschrijvingen gebeurden in de zogenaamde “gichtboeken”. Op het rijksarchief te Hasselt berusten er 37 uit Herk. Het oudste dagtekent van 1497. Het laatste loopt tot 1750. De gichtboeken bevatten belangrijke gegevens, niet alleen over de geschiedenis van de stad, maar ook over de families.

    img461/7601/kasteeldepierpontqy6.jpg

    De schout en de schepenen werden rechtstreeks benoemd door de prins-bisschop.

    De burgemeesters integendeel - 2 voor de stad en 2 voor ieder gehucht - werden verkozen door de bevolking. De verkiezing had plaats op Sint-Jansdag (24 juni) en de burgemeesters legden dezelfde dag hun eed af. Ze waren het daaropvolgende jaar niet herkiesbaar, maar wel een jaar later.

    De taak van de burgemeesters bestond erin de belasting, welke ieder burger moest betalen, vast te stellen en te innen.

    Herk was in de middeleeuwen een versterkte stad. Ze was omringd door wallen en vestinggrachten.

    Er waren drie versterkte poorten:

    De Diesterpoort, de Hasseltse poort en de Oppemse of De Sint-Truiderpoort. Die laatste kwam uit op de huidige weg naar Stevoort. De Sint-Truidersteenweg werd eerst in 1845 aangelegd. Aan het huidige postgebouw was er dus geen poort, maar wel een houten brug over de vestinggracht. Die brug heette Zoutbrug en kon in tijd van belegering weggenomen worden.

    Om ons een denkbeeld te vormen van het leven, dat onze voorouders toen leidden, kunnen we alleen steunen op de reglementen, die door de stadsoverheid uitgevaardigd werden.

    Er is een afschrift bewaard van een verordening uit het jaar 1436. Uit het eerste artikel blijkt dat de burgers verplicht waren het “geding”, d.i. de jaarlijkse bijeenkomst bij te wonen.

    Er waren straffen bepaald voor de burgers, die schade toebrachten aan de stadspoorten, de vestingen, de dijken, aan het lakenhuis of de vleesbank, aan de afsluitingen of de vruchten in het veld. Ook de burgers, die niet opdaagden, wanneer er diende gewaakt te worden op de wallen, werden gestraft.
    De burger; die iemand een vuistslag toebracht, het mes of het zwaard trok, iemand belasterde of verweet, werd beboet. Er werd nochtans onderscheid gemaakt naar gelang de dader een Herkenaar of een vreemdeling was. Die laatste werd zwaarder beboet.
    Het is opvallend dat zware straffen, o.a. een bedevaart naar Sint-jacob in Gallicië of naar O.L. Vrouw in Rocamadour, voorzien waren voor ambachtslieden, die een verdrag sloten zonder de toestemming van de schout en de schepenen; ook voor de burgers, die de overheidspersonen smaadden in de uitoefening van hun ambt.

    Brood, dat te koop aangeboden werd, moest een bepaald gewicht hebben, het vlees moest van goede hoedanigheid zijn. De maten, waarmee bier of wijn verkocht werden, moesten geijkt zijn.
    De inwoners van Herk waren verplicht hun graan te laten malen in de Herkermolen, die eigendom was van de prins-bisschop. Slechts wanneer ze daar in het gewicht bedrogen werden, mochten ze in de molen van Oppem laten malen. Volgens een oude kaart was de molen van Oppem gelegen op de Herk, ongeveer tegenover de winning “De Worp”. Indien ze ook in de molen van Oppem bedrogen werden, mochten ze buiten Herk laten malen.

    Een valse eed, een belastering van O.L. - Heer of van O.L. Vrouw werden insgelijks zwaar gestraft.
    Iemand, die de stadsvrede verstoorde en geen borgsom kon storten, werd voor eeuwig verbannen. Indien hij zonder toelating terug de stad betrad, werd hem een voet afgehouwen.

    img223/2935/herkkloosterlq1.jpg

    Dat zijn slechts enkele grepen uit het reglement, dat zomaar 105 artikels telde. Aan de hand hiervan kunnen we echter, enkele besluiten trekken.

    Het ambtswezen was goed georganiseerd. De lakennijverheid kende een hoge bloei, vermits Herk een lakenhuis bezat. Het vlees moest op een bepaalde plaats, de vleesbank; verkocht worden. In de drankgelegenheden werd er niet alleen bier, maar ook wijn verkocht. De overheid hield er streng de hand aan dat de stadsvrede bewaard bleef.

    Een van de merkwaardigste feiten uit de geschiedenis van Herk is het bezoek, in minder dan 11 jaar tijd, van een koning en van twee keizers.

    In 1338 zat Eduard III, koning van Engeland, na zijn aanstelling als vicaris van het Heilige Roomse Rijk, in het Hof een vergadering voor waarop veel vooraanstaande edellieden aanwezig waren. Jan III, hertog van Brabant, stak zijn degen uit boven het hoofd van de koning, tot teken dat hij diens gezag erkende.
    In 1344 tekende keizer Jan de Blinde hier in 't Hof 2 keuren en in 1349 schonk zijn zoon Karel IV, keizer van het Heilige Roomse Rijk, hier aan de Brabanders "de Gouden Bul"  waardoor zij bepaalde voorrechten verkregen.

    Ik heb U reeds gezegd dat Herk eerst behoorde tot het graafschap Loon. Toen op 17 januari 1361 Dirk van Heinsberg, graaf van Loon overleed, ontbrandde er een hevige strijd om het bezit van het graafschap. De prins-bisschop van Luik, die beweerde leenheer van het graafschap te zijn, wilde het eenvoudig inlijven. Doch Arnold van Rummen, die verwant was met de grafelijke familie, deed ook zijn rechten gelden. Na moeilijke onderhandelingen, die niets opleverden, greep Arnold van Rummen naar de wapens op een ogenblik dat de prinsbisschoppelijke zetel onbezet was ten gevolge van het overlijden van de prins-bisschop. Aan het hoofd van een leger nam hij op 13 mei 1364 de stad Herk in.

    Het kapittel van Luik liet er geen gras over groeien. Het zond een leger onder het bevel van de drossaard, Jan van Rochefort, om Herk te belegeren. Het beleg was van korte duur. Arnold van Rummen had op tijd de stad verlaten. Het garnizoen gaf zich weldra over. Twee oversten werden onthoofd en 80 krijgslieden gevangen genomen. Op 14 oktober 1365 werd het kasteel van Arnold te Rummen ingenomen en tot op de grond verwoest. Daarmee was meteen het lot van het graafschap Loon bezegeld. Het had opgehouden zelfstandig te bestaan en maakte van toen af deel uit van het prinsbisdom Luik.

    In 1456 werd Herk opnieuw bedreigd. Karel de Stoute, hertog van Bourgondië en tevens hertog van Brabant, plaatste in Halen, dat tot aan de Franse Revolutie tot het hertogdom Brabant behoorde, Jan van den Hove, onderschout van Leuven, als garnizoenoverste om het tegen de aanvallen van Herk te verdedigen. Met zo'n opperhoofd durfden de Halenaren ook een aanval tegen Herk wagen.
    De overste van het garnizoen van Herk was Jan Vilters, heer van Lobos onder Zelem (dat goed bestaat nog en is gelegen ten Noorden van de spoorweg Hasselt-Diest). Jan Vilters was geen van de moedigste. Hij trok zich binnen de wallen terug en liet de Halenaren tot onder de muren komen plunderen en branden. Op de eis van Karel de Stoute om de stad over te geven, ging Vilters echter niet in. Als vergelding voor die weerstand werd een gedeelte van het Bourgondische leger, onder het bevel van de hertog van Kleef, naar Zelem gezonden om het slot Lobos te verwoesten.

    Terloops wil ik hier vermelden, dat ten gevolge van die middeleeuwse toestand, de goede verstandhouding tussen Herk en Halen in mijn jeugdjaren nog altijd zoek was.
    In 1654 had Herk opnieuw te lijden van het oorlogsgeweld. Karel, hertog van Lotharingen, stond aan 't hoofd van een huurlingenleger, waarmee hij de koning van Spanje en de keizer van het Heilige Roomse Rijk diende tegen Frankrijk, dat het op de Zuidelijke Nederlanden gemunt had. De hertog van Lotharingen bracht zijn leger ook in het prinsbisdom Luik, dat eigenlijk onzijdig was. De prins-bisschop verzette zich hardhandig. Vandaar een strijd om verschillende versterkte steden. Op 26 januari 1654 verscheen een Lotharingse legerafdeling onder het bevel van graaf de Bouteville voor de Oppemse poort. Ze beschikte over 60 kanonnen. 90 tot 100 schoten werden op de stad gelost. Er zat niets anders op dan de stad over te geven. Later kwam er een overeenkomst tot stand tussen de prins-bisschop en aartshertog Leopold, landvoogd der Nederlanden. Herk en de andere veroverde steden werden in mei en juni ontruimd.

    Nog andere rampen hebben Herk getroffen, vooral brandrampen. Op 30 september 1669 - dat was 's maandags van Herk-kermis - te 9 uur voormiddag brak er brand uit in de woning van Gijsen Vandenbosch in de Ridderstraat. In twee uur tijd gingen 50 huizen, 20 schuren en stallingen in de vlammen op. De Oppemse poort en de Hasseltse poort brandden insgelijks af. Van al de huizen tussen de vermelde poorten bleven er maar twee gespaard : dat van Gilis Boeien en dat van Willem Lemmens. Uit een onderzoek, dat ingesteld werd door de schout en de schepenen bleek dat het vuur ontstaan was op de zolder, waar vlas opgestapeld lag. Volgens het oordeel van de schout en de schepenen was de brand te wijten aan de onvoorzichtigheid van een lid van het gezin of aan dat van een van de twee knechten. Het vonnis luidde : Gijsen Vandenbosch zal met vrouw en kinderen de stad moeten verlaten en niemand mag hen, onder welk voorwendsel het ook zij, een onderkomen verschaffen.

    Nauwelijks tien jaar later, op 13 maart 1679, te weten 's maandags van de jaarmarkt of kermis van halfvasten (de tweede kermisdag schijnt voor Herk een ongeluksdag te zijn) brak er brand uit in het huis van Maria Creten. Deze woonde in een bijgebouw van de woning van Petrus Hermans, gewezen secretaris en schepen van Herk. Volgens de E.H. Silveryser was de woning van Petrus Hermans het huis waar veearts Strauven in de Hasseltsestraat gewoond heeft. Een vrouw uit Berbroek heeft op haar sterfbed bekend dat zij de brand onvrijwillig gesticht had. Toen ze jong was diende ze als meid bij Maria Creten. Ze was met een pot vol gloeiende houtskool naar de zolder gegaan om hooi te halen voor de koeien. De pot was omgevallen en had het hooi doen ontvlammen. Ze had nog getracht het vuur met haar klompen te doven, maar het was onbegonnen werk.

    De toenmalige secretaris van de justitie, Sebastiaan Colen, heeft het verloop van die brand nauwkeurig beschreven.
    Het vuur, dat ontstaan was in het huis van Petrus Hermans, werd aangewakkerd door een sterke oostenwind. Weldra stonden al de huizen van de Hasseltsestraat in brand  van aan het huis van Petrus

    Hermans tot aan 't begin van de Hasseltsestraat (waarschijnlijk het huis van veearts Ectors)  aan de overzijde van de straat van aan het huis bewoond door Arnold Wilsens, gelegen nevens  De Keizer~ (dit laatste huis stond op de plaats, waar nu het huis van Louis Respes staat) tot aan ~De Arend  (tegenwoordig de bakkerij Brems). De Arend is door groot geluk gespaard gebleven. Van daar af zijn al de huizen afgebrand tot aan de Halense poort Voorts zijn nog afgebrand al de huizen gelegen in een kring tussen het begin van de Hasseltsestraat, het kerkhof en de Zwarte poel (de Zwarte poel of stadspoel lag op de plaats, waar nu het koelhuis van schepen Van Wing staat). En ook de huizen ten zuiden van het kerkhof, de huizen van de Hofstraat en al de huizen van de Grote markt tot aan de Halense poort. Door een brandende strobundel is het vuur van het huis~De Pelikaan~ overgeslagen op de toren van de kerk; hetzelfde gebeurde van het huis van- Vakers (thans huis Schmitz) op het koor van de kerk. Colens vernoemt als onderdelen van de kerk : de middenbeuk met het hoog-koor en de kapellen van O.L. Vrouw, van Sint Anna, van Sint Katarina, van Sint Niklaas en van het Heilig Kruis, de twee kruisbeuken, de zijbeuken, de grote toren en de kleine toren (die op de kapel van O.L. Vrouw stond) ; vijf klokken en het uurwerk, dat het uur, het halfuur en het kwartier sloeg ; het orgel, al de altaren en lessenaars. Uit die beschrijving blijkt dat alleen de muren van de kerk zijn blijven staan. Ze zullen gediend hebben bij de heropbouw van de kerk, want het achterste gedeelte van het hoogkoor, de noorderdwarsbeuk en de eraan grenzende kapellen dagtekenen van v“6r de l7de eeuw. Volgens deskundigen werden ze gebouwd in de l6de eeuw. Een bewijs daarvan is het laatgotische venster in de noorderdwarsbeuk.

    Ook het stadhuis werd door de brand vernield. Het stond midden op de Grote markt, enkele meters ten noorden van het huidige gemeentehuis. Bij de aanleg van de riolering heeft men de grondvesten blootgelegd, o.a. het ingestort gewelf van de kelder. De benedenverdieping van het stadhuis had 3 kamers, t.w. de vierschaar waar de stadsweegschaal hing  aan de oostzijde de kamer waar de schepenen vergaderden en aan de westzijde de kamer waar de rechtbank zetelde. Op de eerste verdieping waren er insgelijks drie even grote kamers, waar de gilden hun vergaderingen en feesten hielden. De middelste kamer was bestemd voor de kruisboogschutters, de kamer naar het westen voor de handboogschutters en die naar het oosten voor de kloveniers of geweerschutters.

    Boven die kamers was er nog een zolder waar het graan van de armentafel bewaard werd. Ook het gasthuis, waar nu het huis Vandermeeren staat, met zijn pachthoeve, alsook de pastorie, waar nu het gemeentehuis staat, gingen in de vlammen op. In 't geheel werden meer dan 100 huizen door de brand verwoest. Dat was zogoed als de gehele stad, uitgezonderd de Ridderstraat, die wellicht nog niet heropgebouwd was, en  Het Hof~. Onder de afgebrande huizen vernoemt S. Colen 4 brouwerijen.

    Sebastiaan Colen verhaalt voorts dat hij uit zijn huis alle registers en losse stukken van de justitie gered heeft, met achterlating van zijn persoonlijke eigendom. Daarna is S. Colen naar de kerk gelopen, waar hij met de hulp van andere inwoners, de archieven en de komp gered heeft, alsook de registers van de kerk, van de broederschappen en van de anniversariën ; ook nog twee lessenaars met de rolregisters en de processtukken. De komp was een grote houten kist, met minstens twee sloten, waarin de voornaamste stukken bewaard werden. Op het gemeentehuis staat er nog zo'n komp. Op de binnenkant van het deksel staat gebeiteld : Arnold Lemmens, als burgemeester van Oppem, heeft deze koept doen maken in 't jaar 1738.

    Na de brand van 1679 werd de kerk heropgebouwd, zoals we het reeds gezegd hebben, met behoud van de oude muren. In de jaren 1769 - 1770 werden de zijbeuken afgebroken en heropgebouwd. Na die verandering kreeg de kerk het uitzicht zoals we het op de hieronder geplaatste tekening zien, die gemaakt werd omstreeks het jaar 1840.
    In de jaren 1846 - 1852 werden er belangrijke verbouwingen uitgevoerd. De middenbeuk, die nog overgebleven was van de eerste Romaanse kerk, en de zijbeuken werden afgebroken en heropgebouwd. De kapel van O.L. Vrouw verdwijnt. De torenspits wordt afgebroken en heropgebouwd.
    Er wordt, als tegenhanger van de noorderdwarsbeuk, een zuiderdwarsbeuk bijgebouwd en daarnevens een sacristie en een kapel voor het missiekruis.
    De laatste aangehaalde verbouwingen hebben het uitzicht gegeven aan de kerk, zoals ze er thans nog staat.

    Over de laatste grote brand, die Herk teisterde, zijn weinig bijzonderheden bekend. Er is alleen geweten dat hij op 13 februari 1781 ontstond in de schuur van Thomas Macours aan de Halense poort, en dat hij door kwaaddoeners gesticht werd. Aangewakkerd door een sterke westenwind, nam het vuur snel uitbreiding. Zevenenveertig huizen werden verwoest, zonder de schuren en stallingen mee te rekenen. Het ergste was, dat die brand vier mensenlevens kostte. Franciscus Liefsoons werd in zijn kelder verstikt gevonden. Hetzelfde lot ondergingen de weduwe Leblanc en haar dochter. Het negenjarige dochtertje van Andreas Vanmunster haalde men verkoold onder de puinen uit.

    Een andere plaag, waaronder Herk in de l6de en l7de eeuw te lijden had, was de pest. Die ziekte werd ook de haastige ziekte, of de zwarte dood geheten. De eerste pestgevallen deden zich voor in 1559. Later worden er vermeld in 1579 en 1599. In de l7de eeuw woedde de plaag van 1623 tot 1636 en ten slotte in 1668 en 1669. In dat laatste jaar stierven er te Herk 20 pestlijders, waaronder de E.H. Palmarius Lensen, pastoor van Herk. De mensen waren zo bang voor besmetting, dat de lijken van de slachtoffers, niet in volle dag mochten begraven worden. Zo lezen we in de parochiale registers dat Laurentius van Arnem, zoon van de schout van Herk, op 25 mei 1645 te Donk op het kasteel Landwijk overleed in de leeftijd van 26 jaar en dat "volgens mensengeheugen hij de eerste was, die 's avonds te Herk begraven werd bij het licht van toortsen en kandelaars."               
    De verspreiding van de pest was vooral te wijten aan de onzindelijkheid van de woningen en van de straten. De huisdieren liepen los op straat, De uitwerpselen en de mest bleven er liggen.

    De gemeentelijke overheid oordeelde terecht dat de verspreiding van de pest een oorzaak vond in het feit dat de pestlijders zich mengden tussen de gezonde medeburgers. Daarom besloot zij op 10 maart 1626 dat een afgezonderd huis zou bestemd worden tot het herbergen en verzorgen van de pestlijders. Het oud-melaatshuis werd daartoe uitgekozen. Het was gelegen in de Poelputstraat temidden van een weide, die nu nog door diepe grachten omringd is en “de pestweide” geheten werd.

    Tot slot van deze lezing wil ik nog een overzicht geven van het aantal huizen en het aantal inwoners van Herk op het einde van de l8de en het begin van de l9de eeuw.

    We beschikken daartoe over 4 volkstellingen.

        * De eerste daarvan werd in 1762 opgelegd door de prins-bisschop van Luik om een belasting te heffen op de schoorstenen. De telling wordt bewaard op het bisschoppelijk archief te Luik. Ze geeft voor heel Herk 195 huizen en 1.033 inwoners. Maar we hebben de indruk dat ze onvolledig is. Misschien waren er huizen, die geen schoorsteen hadden.
        * Een tweede telling werd opgelegd door de Franse bezetter in 1796. Ze wordt bewaard op het Rijksarchief te Maastricht. Het aantal huizen in de stad bedroeg 132 met 480 inwoners. Het aantal inwoners in Schakkebroek 175, in Oppem 190, in Diepenpoel 68 en in Terbermen 66.
        * De derde telling werd in 1821 opgelegd door het bestuur van de Verenigde Nederlanden. Ze geeft voor de stad 133 huizen, voor Oppem 64, voor Diepenpoel 28, voor Terbermen 38 en voor Schakkebroek 59.
        * De laatste telling werd insgelijks opgelegd door het bestuur van de Verenigde Nederlanden in het jaar 1830. Ze is de volledigste. Het aantal huizen voor heel Herk bedroeg toen 305, het aantal gezinnen 336  het totaal aantal inwoners 1729, waarvan 819 van het mannelijk en 880 van het vrouwelijk geslacht.

    Die twee laatste tellingen worden bewaard op het Rijksarchief te Hasselt.

    img292/9522/herk17deeeuwruecu0.jpg


    >> Reageer (1)
    15-01-2007
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Nieuw bestuur Jong N-VA Limburg verkozen
    Ondanks de samengok van N-VA met CD&V te Herk-de-Stad tijdens de jongste gemeenteraadsverkiezingen, maar niet aan het nieuwe bestuur mochten deelnemen, laten de jongeren het zich niet aan hun hart komen, kijken toekomstgericht en dringen zich opvallend goed in de provinciale bestuursrangen binnen. Een bestuur dat een nieuw gelaat kreeg in december 2006.

    Onlangs verkoos Jong N-VA Limburg haar nieuw provinciaal bestuur en de provinciale afvaardiging voor de Nationale Raad van Jong N-VA, de verkiezing vond plaats in Genk. Onder grote belangstelling van de Limburgse Jong N-VA-leden werd Nele Plusquin uit Bilzen verkozen tot Provinciale voorzitter. Als voorzitter maakt Nele Plusquin nu ook deel uit van het nationale bestuur en dit voor een periode van 2 jaar.
    Het nieuwe bestuur van Jong N-VA Limburg bestaat voorts uit secretaris Tony Tilkens uit Sint-Truiden, penningmeester Nick Mols uit Herk-de-Stad en de bestuursleden Wim Berden uit Herk-de-Stad, Katja Verheyen uit Bree en Sophie Follong uit Bilzen.

    Als Provinciale afvaardiging van Jong N-VA Limburg in de Nationale Raad van Jong N-VA werden Tony Tilkens uit Sint-Truiden, Jef Jaenen uit Herk-de-Stad, Frederik Swennen uit Peer en Jill Lobbestael uit Bilzen verkozen, Nele Plusquin zetelt uiteraard ook in de Nationale Raad.

    Jong N-VA Limburg kende het laatste jaar vooral een opkomst van gemotiveerde leden, de zoektocht naar vrouwelijke intelligentie werpt nu zijn vruchten af, maar liefst 5 van de 11 bestuursleden zijn vrouwen, ook in de Nationale Raad werden er 2 vrouwen op 6 personen afgevaardigd.

    Binnen enkele weken zal Jong N-VA Limburg hun krijtlijnen voor 2007-2009 uittekenen, ondertussen werken ze keihard verder aan de uitbouw van de lokale afdelingen. Op 2 jaar tijd werden Jong N-VA Sint-Truiden, Herk-de-Stad, Lommel, Bilzen, Limburgse Kempen en Lummen opgericht.

    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Tegenbezoek van Herk-de-Stad aan Oborniki (25-04-2006)

    img90/644/bueckerspolenbv5.jpg

    Burgemeester Anna Rydzewska van Oborniki samen met burgemeester Paul Buekers van Herk-de-Stad

    Vrijdag aanstaande vertrekken we naar Oborniki.  Ikzelf vertrek rond 4u00 in de morgen samen met onze burgemeester en een paar schepenen.  Verleden jaar einde april is een delegatie van Oborniki in Herk-de-Stad op bezoek geweest. 

    De Herkse delegatie brengt volgend weekend een tegenbezoekje.  Een samenwerkingsovereenkomst tussen beide gemeenten wordt bij die gelegenheid ondertekend.

     

    André moet vrijdag nog werken en kan pas in de namiddag vertrekken...

    Normaalgezien zouden we blijven tot 9 mei.  Jammergenoeg hebben enkele problemen roet in het eten gestrooid en moeten we maandag 1 mei al terug naar België komen.  Wanneer we terug gaan voor langere periode kan ik nog niet zeggen.  Dat hangt af van verschillende factoren....

    We zullen tevreden moeten zijn met een blitzbezoek...

    http://lizy53.skynetblogs.be/post/3290453/tegenbezoek-van-herkdestad-aan-oborniki


    >> Reageer (0)
    20-12-2006
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.In den beginne schiep...

    Ooit bestond het kanton Herk-de-Stad uit maar even veertien kleinere dorpjes rond hun kerktorens en tussen de vele rivieren. Sinds de laatste fusie op 1 januari 1977 werd het zo goed als het kleinste kanton van de provincie Limburg, nogmaals verkleind met 4 gemeenten (Spalbeek, Kermt, Stevoort en Wijer) uiteindelijk herleid tot de huidige drie, bijna even grote landelijke gemeenten van elk zo'n 10.000 inwoners. Samen zijn we ruim goed voor zo'n 35.000 lichamen op zoek naar een honkvaste ziel als aanlegsteiger.
    De juiste cijfers komen we nog wel regelmatig tegen in de publicaties. In elk geval de fusie-evolie kent allesbehalve historische achtergronden. Politieke machts-funderingen, waarvan je vandaag geen steen meer overeind vindt, waren dé peilers waarop de latere Europese grootwordingsgedachte vloeiden.
    Beter (politiek) zicht en greep op een veertigtal gemeenten dan ruim 200 Limburgse eigengetinte dorpjes waarvan Herstappe nog symbolisch onder de 100 inwoners mocht blijven.

    Naast de vele verhalen en anekdoten die de streek ooit veilig, kleurrijk of onveilig maakten zoeken we naar de historische achtergronden en evoluties van elk kerkdorp of overlappende verhalen in het verre of nabije verleden in woord, geluid en beeld van deze roots die met de waterlopen rond de rivier De Demer de Limburgse zanderige Kempen en de leemse Haspengouwen scheiden. De diversiteit in de karakters van z'n inwoners liegen er niet om. Hopelijk vind jouw zieltje er af en toe een haventje om aan te leggen of zelfs een riekje om er wat hooi bij te gooien.
    Jij en wij! Beter kan niet, want voor ons alleen lijkt me die uitdaging veel te omvangrijk. M'n mailbox staat dag en nacht, zelfs in het weekeind, voor je open en als je er om vraagt wordt de anonimiteit totaal gerespecteerd, wat niet inhoudt dat we naamloze berichten zomaar kunnen publiceren als ze ongeloofwaardig in onze mailbox belanden...

    Hopelijk wordt deze weblog een start van een oneindig mooi verhaal, een onvoltooide symphonie, waarin lief en leed uit deze mooie streek elkaar kunnen vinden en vooral met elkaar verzoenen. Regelmatig zal ikzelf moeten toegeven dat ik ooit en nog fout dacht en uitvoerde.

    Historiek en romantiek liggen nu eenmaal niet zo ver uit mekaar.
    Ambiorix zal ooit ook anders geleefd hebben dan we hem vandaag vanuit de geschiedenisboeken kennen en dat is toch zo'n 2000 jaar geleden. Zelfs in de recentst neergeschreven historieken schrijft men wat men graag kwijt wil.
    In elk geval: Met rook is het vuur heel nabij!

    Heb je oude teksten, knipsels, foto's, zichtkaarten, heemkundige publicaties of ken je nog zelf mooie verhalen met hele of halve waarheden... of anecdoten over onze dorpsfiguren? Laat het gewoon even weten. Je krijgt alvast al het uitgeleende materiaal terug of het wordt, met uw toestemming natuurlijk, bij u aan huis gefotografeerd of digitaal opgenomen.
    Voor omvangrijke uitgaven verwijzen we naar onze bibliotheken, Heemkundige Kringen of de plaatsen waar deze publicaties al dan niet beschikbaar liggen. Ook op onze bibliotheken en Kringen uit de regio rekenen we.

    In elk geval spitten we in het verleden van het westelijke Limburgse hoekje dat leunt tegen de provincies Brabant en Antwerpen met al de deeldorpen van de  huidige 3 gemeenten: Herk-de-Stad, Halen en Lummen met daarbij de vroegere deeldorpen Stevoort, Spalbeek, Kermt en Wijer die opgeslorpt werden door de gemeenten Hasselt en Kozen. Vraag blijft ook nog of we niet enkele grotere gehuchten of ex-gemeenten van het kanton een eigen plaatsje gunnen tussen deze deeldorpen?

    Voor alle duidelijkheid nemen we de provinciekaart van voor 1 januari 1977 en kun je op 14 mini-eilandjes de informatie van elke deelgemeente volgen. Op de hoofdsite behandelen we eventuele overlappingen, ruimere verwijzingen en maken we zeker melding van kersvers geplaatste informatie.
    Naast de historische waarde maken we van deze blog een gezellige samenloop van samenvloeiende info-riviertjes van een stukje landelijk verleden vol herinneringen van toen, gekoppeld aan de hedendaagse beslommeringen.


    >> Reageer (0)
    18-12-2006
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Jozef Vanwing (1884-1970)
    Klik op de afbeelding om de link te volgen

    Niet dat we in het net-knip-en-plak-stramien willen terechtkomen, maar als we figuren met namen noemen, lijkt ons dit noodzakelijk kwaad nog altijd het meest ideale om zo volledig mogelijk jouw aandacht te trekken. Daarvoor zijn we voldoende piraat op het net.
    Vergeet alvast ons Fotogeniek fotoalbum niet, waar het beeld de spraak overtreft.
    Overgoten met het nodige scheutje humor raak je zo'n 35 jaar terug - maar digitaal - vertrouwd met het opzet van weleer van een Nawoord in overtreffende trap.
    Jouw nieuwsjes koppelen we wel even aan een bruikbaar verleden zodat we niet uitsluitend voor een VTM-IQ-publiek het horen-zien en zwijgen-niveau verarmen.
    Dek je veilig in, want overal zit wel wat achter.
    Soms achterstevoor... Maar dan rekenen we nog meer op jullie.

     img226/7360/jozefvanwingmz5.jpg

    Afgelopen week gebeurde er nogal wat in mijn zijstraatjes. Net de krant terzijde gelegd over het artikel dat de kleine ronde puntjes in de kleine centra plots levensgevaarlijk zijn voor de fietsers, dus wegblijven... of we werden opnieuw getracteerd, bij het uitrijden van de straat, richting rond punt, op de wekelijkse traditie: een ongeval ! Gelukkig: -letje ! Dit keer lag er geen verwrongen fiets en was de ondeugd vermoedelijk aan het daglicht ontsnapt. 

    img204/5940/ongrondpuntpe6.jpg

    Alleen de afgebroken plastieken gele rijkskegel vertoonde meer dan de nodige schrammen en opende al maar vlug een bankrekeningske waarop, ook buiten het containerpark, kon, of beter, moest gestort worden. Eigenaardig dat men al vooraf weet dat men die dingen best in rubber of plastiek maakt. Niet ?
    Dus jullie weten het nu fietsers: mijdt tegenwoordig al de ronde punten of loop best door de weiden als wiegende zeeën met de fiets op de schouder(s) in ploetertempo, ver genoeg van breuken en blauwe plekken, richting verderwaarts. Eigenlijk wilde ik "mountainbiken" gebruiken, maar dat klinkt zo Vlaams dat ik het maar terug in de VanDaele schoof.
    Dode hoeken voor vrachtwagens of autobussen kunnen maar al te letterlijk genomen worden.
    Laat het u door dezelfde dikbetaalde rijksspecialisten gezegd zijn die bijna enkele jaren geleden een pro-actie organiseerden voor de superveilige ronde punten. Veelvoudig duurder dan die schietstoelen van verkeersdrempeltjes. Jullie zijn allemaal uitgenodigd om tijdens de ochtendspits eens te komen kijken hoe lang de file hier kan zijn, hoeveel heuveltjes en rondjes die in beslag neemt en hoe een grote vrachtwagen uit de bocht moet om een degelijke bocht te kunnen nemen. Bovendien aan verkeerslichten, gerieflijke sluikblikvangers en borden ontbreekt het zeker niet.
    Daar kan men het rijk zeker niet op pakken. De fietspaden zijn op komst.

     img204/8264/bankenhn7.jpg  

    Omdat het zo heerlijk zonnig killig nat was, trok m'n fototoestel me mee richting "centrum" - Hasseltsesteenweg - Herkse Groene Boelvaar. Daar houdt het dan ook op, want de auto-weg werd maar al te letterlijk genomen en de weg werd een pad. Fietspad ! En wat zagen we op het eindpunt van ons begin: Een gehavend Pater Vanwingplein. 

    img204/1885/vanwingplongzr3.jpg

    Hoe mooi het er vandaag uitziet, hoe vlot men er morgen een stort van kan maken.
    Het verkeersbord 30 km/u lag er maar zielig bij. Tussen de brokken door kregen we wat meer interesse in dit, voor mij althans - ooit - en dan spreken we toch al van bijna een half eeuwtje geleden - overschotje van het nog niet geklasseerde patrimonium van Herk-de-Stad - dat je enkel tegen kwam als weer iemand, heel omzichtig tussen fruitbomen en op de verlaten dorpsrand zijn laatste rustplaats opzocht. Wij volgden haar of hem daar een laatste keer en stapten mee met de handen gekruisd en gebogen hoofd in de afscheidsstoet.
    Of het moest 11 november zijn en "in gedachte zie ik het zerkje weer", de ganse adel en military van Herk trok als nieuwelingen naar de helden van toen.
    Momenten dat wit en zwart nog even boven het
    bijna helemaal uitgedroogde doopvont werd gehouden.
    Mijnheer Eugène zaliger op kop met zijn speech al weken in zijn hoofd
    en nu in hele kleine typlettertjes op papier - wat mij aan zijn beroep herinnerde - in een iet of wat bevende hand. Ik heb nooit anders geweten.
    Ik zeg nog altijd, zelfs nu nog: "Hij is en was de laatste der Belgen". 
    En zou de afgelopen week niet erg gelukkig geweest zijn met het RTBF-stuntje. De Limburgse krant in mini-formaat zou te klein geweest zijn om zijn reactie(s) te kunnen slikken.
    Niet één vriend bleef hem nog over. Gelukkig op tijd overleden. Bijna samen met zijn echtgenote. Maar zijn vuurvaste wederkerige gedrevenheid en roodoplopende discussies sierde hem. Ook al waren weinigen akkoord met zijn gefundeerde terugblikken. Hij was ook één van de Nawoord-krullen van het eerste uur die de anti's merkelijk deden stijgeren. 
    Zelfs "De Miester" had hem ooit zijn laatste ideaal afgenomen
    en hem ooit iets op de mouw gespeld. Al was die
    toen Vlaamser dan Vlaams.
    Niet iedereen wist dat hij een siroopglibberig dubbelzijdig scherp mes had.

    Zo ! Waar waren we gebleven: Het gehavende Pater Vanwingplein !

    Prachtige banken, prachtige verkeersborden, prachtige stenen, prachtig zicht, prachtige muurtjes - allé tot nu behalve dat éne muurtje dat nu uit zijn voegen werd gereden - en een prachtig kunstig borstbeeld van de ooit 86 jaar geworden Jozef Vanwing. Ik herken hem nog aan zijn opgewolde sinterklaasbaard en heel speciale hoed. Dacht ik toch. Maar dat is al zo lang geleden en in die tijd lagen mijn interesses elderser dan nu. Het moet bij de vage indruk blijven. Anderen herinner ik me nog maagdelijk glashelder. Ook al liggen ze nu allen samen, zwijgend, op het afscheidsdomein waar vroeger een overheerlijke perenboompje stond. Van die kleine gele zoete peertjes die je toen nog vantussen de wespen moest vissen als je richting Spekbrug trok. Meestal om te zwemmen.
    Veel over dat plein kan ik niet kwijt, maar ik weet wel dat indertijd die hoek een wildernis van jewelste was. Toen de Vezer nog geen laan was en de Boel nog alleen maar vaar. Nu een breed fietspad voor een smal criteriumcircuit. Maar goed, daar later misschien iets meer over.
     De omwoners op die rand zullen elke avond meer dan rustig tevreden naar bed gaan.
    Voor de rest is het er stilte troef. Zelfs overdag.
    Maar binnenin krioelt het van de stilte. Een omgevallen kerstboom zorgt nu weer eens voor een beetje honende comotie als supercentrumnieuws.
    Want zelfs in Herk dreigt de winter in alle stilte aan ons voorbij te schuiven. Of wordt Kerstmis uitgesteld tot volgend jaar ?
    Ook al voorspelde men voor vannacht ijzel en gladheid. Maar wat mogen we daar nog van geloven ? Dus wie weet zitten we hier morgen terug, nadat we met het fototoestel de nieuwe knelpunten in pixels hebben vastgelegd.
    Nu even - samengevat - het woord aan de creatieve bloghistoricus van "Ons landje".
    En wil je nog meer... de link vindt je een stukje lager.
    Met de groeten van Jef. Vanwing natuurlijk. Want ons Maria en Jozef zijn nog met de Geest onderweg naar de stal. Ook al is ie omgevallen.


    *******************************

    Het leven van missionaris Jef Vanwing kan je in 4 fases opdelen:
    De Herkenaar.

    Wijlen missionaris Jozef Vanwing zag op 1 april 1884 het levenslicht in de Hasseltsestraat als zevende kind. Zijn ouderlijke huis werd in de Tweede Wereldoorlog zodanig beschadigd dat het samen met de nabijgelegen huizen werd afgebroken.  Het is op die plaats dat het “Buurtcomité Hasseltse Poort” een beeld wilde neerplanten. Zij wisten wat ze wilden en schoten in actie. Het resultaat is een mooi werkstuk van de Schulense beeldhouwer Ludo Thijs, een borstbeeld op ware grootte dat onze dorpsgenoot/oom zal vereeuwigen en dat op 8 juli 2005 is onthuld..
    Voor zijn klassieke humaniora ( 1898 tot 1904) belandde pater Vanwing in het Jezuïetencollege van Turnhout.   Daarna ging Jozef Vanwing voor zijn noviciaat naar Drongen (1904 tot 1907) en dan studeerde hij filosofie, sociologie en etnologie aan het Filosofisch en Theologisch College in Leuven. Alles in het Frans, wel te verstaan (1889 tot 1911).
    De Missionaris
    Pater Vanwing was missionaris: van 1911 tot 1945.

    Een in de jaren 70 zeer bekend journalist, Pierre De Vos, meende dat er in België geen 5 personen waren die Kongo zo goed kenden als deze missionaris.

    Terecht kreeg hij van de Bakongo-christenen (van zijn missiegebied) de naam KITONI= die door en door kent en ook KINENE= de sterke

    Hij was zeer vertrouwd met het Kongolese volk, hun levensgewoonten en gebruiken. Al van in zijn vroegste jaren interesseerde hij zich voor antropologie en sociologie.

    Hij voerde uitgebreide gesprekken met de dorpshoofden. Hij bekeerde en bouwde kerken, Leidde catechisten op. Maar altijd bleek zijn bezorgdheid voor het welzijn van zijn christenen en dus ging hij zich inzetten voor de bestrijding van plaatselijke gezondheidsproblemen zoals bvb de slaapziekte.  Zijn grootste aandacht ging naar het onderwijs. Hij bouwde scholen maar leidde ook leerkrachten op.  Uit die intense contacten met de plaatselijke bevolking vloeide zijn grote talenkennis voort. Daar haalde hij ook de stof voor zijn omvangrijk werk “Etudes Bakongo: histoire et sociologie, religion et magie.”

    Steeds bleek zijn bezorgdheid om de cultuur van de Bakongo te verzoenen met zijn evangelische boodschap. Zijn respect voor de eigenheid van Kongolezen groeide met de jaren. Samen met heel wat Jezuïetenpaters en -broeders trachtte hij het missiegebied van de Beneden-Kongo dus op alle maatschappelijke vlakken tot ontwikkeling te brengen.

    Al die jaren slaagde Pater Vanwing erin zijn werk als scriptor, hem opgelegd door Rome, nauwgezet uit te voeren. Voor heel wat tijdschriften stuurde hij geregeld artikels zoals voor Kongo-revue: “Nzo longo”. Interessant uit die tijd is zijn “De geheime sekte van de Kimpasi” en bewonderenswaardig is de uitgave van het “Bantu-woordenboek” samen met Pater Penders S.J. Het was een bewerking van een Latijns- Spaans- Kongolees woordenboek, een manuscript dat door een Pater Kapucijn werd nagelaten, Joris van Gheel, die in 1652 in Kongo werd vermoord.
    (bron:
    http://onslandje.skynetblogs.be/post/3357857/herkdestad--pater-jozef-vanwingplein01 )


    >> Reageer (0)
    17-12-2006
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Belgisch Limburg in de préhistorie
    Honderden generaties mensen hebben in de Préhistorie in Limburg gewoond.
    Het oudste spoor, een stenen voorwerp om te hakken, te snijden en te graven, is gevonden in Meldert. Het werd waarschijnlijk ongeveer 100.000 jaar geleden vervaardigd door Neanderthalers die hier toen rondzwierven.

    img220/7668/neanderthalertb7.jpg

    Met vuistbijlen zoals er in Kesselt en Meeuwen-Gruitrode werden aangetroffen, vilden ze dieren en vervaardigden ze speren. In Schulen werd een mammoetbot opgegraven, dat door een Neanderthaler als muziekinstrument werd gebruikt. Omstreeks 10.000 vC doken moderne mensen op in deze streek, toen een open toendralandschap. Ze maakten jacht op rendieren, waarvan ze het vlees, de huiden, de beenderen, de pezen en het gewei gebruikten. In Kanne werd een kampplaats van deze rendierjagers ontdekt. Deze streken werden ook bezocht omdat er veel vuursteen te vinden was. Van de vuursteenkernen sloegen de jagers langwerpige, scherpe stukken vast, waarmee ze stekers en messen vervaardigden. Hun sporen bleven onder meer achter in Heusden-Zolder, Lanaken, Lommel en Zonhoven.

    img219/6111/keltenlogogp1.gif

    Na 10.000 vC werd het klimaat gaandeweg milder, waardoor een dicht loofwoud ontstond. Kleine groepen jagers/verzamelaars sloegen hun tenten meestal op bij vennen en langs rivieren in de Kempen en de Maasvallei. Het onmisbare drinkwater was er altijd vlakbij zodat zich daar ook wild verzamelde zoals elanden, reeën, everzwijnen en hazen. Watervogels vormden een relatief makkelijke prooi voor de jagers die er met pijl en boog op uittrokken. Ze konden kleren en tentzeilen van heel behoorlijke kwaliteit maken. Voorwerpen van deze mensen werden gevonden in Hechtel-Eksel, Herk-de-Stad, Houthalen-Helchteren en Opglabbeek.

    img219/299/keltencaesarkaartcg4.jpg

    Vanaf 5.300 vC drongen landbouwers en veetelers uit Centraal-Europa in het huidige Limburg door, de zgn. Kelten. Zij vestigden zich in het vruchtbare Zuidoost-Limburg, waarnaar vondsten in Bilzen en Riemst getuigen. Zij rooiden er het loofhout, bouwden grote lemen huizen, legden akkers aan en verbouwden granen, peulvruchten en oliehoudende gewassen. Daarnaast hielden zij runderen, varkens, geiten en schapen. Zo ontstonden er dorpjes met tussen de drie tot zes hoeven - stallen, woon- en opslagruimten onder één dak - met ongeveer dertig tot zeventig inwoners.

    Omstreeks 2.200 vC gebruikten de mensen hier de eerste bronzen voorwerpen. Een zeldzame vondst uit deze tijd is een bronzen dolkje dat waarschijnlijk als statussymbool in een graf in Meeuwen-Gruitrode werd gelegd. De begrafenisrituelen wijzigden omstreeks 1.100 vC ingrijpend: de overledenen ging men niet langer begraven, maar cremeren op een brandstapel. De resten werden in urnen verzameld en in de grafheuvels of in vlakgraven op grote urnenvelden bijgezet. Grote grafvelden werden gevonden te Rekem, Hamont-Achel, Neerpelt, Herk-de-Stad en Tessenderlo.

    Omstreeks 700 vC begon de Limburger zijn bronzen voorwerpen en wapens te vervangen door ijzeren. Een kleine toplaag ging zich onderscheiden van de grote groep van boeren, herders en ambachtslui. Op het grafveld van Wijshagen werden uit die tijd naast veertig eenvoudige graven ook drie rijkere graven ontdekt. Er werden een bronzen geribde emmer, een ijzeren bit voor een paard en bronzen sierstukjes ontdekt. Voorts lagen er bronzen mengvaten die als urnen werden gebruikt. Al die producten waren geïmporteerd uit het Keltische Midden-Rijngebied of de Zuidelijke Alpen. (Bron: Oud-Limburg)


    >> Reageer (0)


    Blog als favoriet !

    E-mail mij

    Druk op onderstaande knop om mij te e-mailen.


    Gastenboek

    Druk op onderstaande knop om een berichtje achter te laten in mijn gastenboek


    Archief per week
  • 01/12-07/12 2008
  • 11/06-17/06 2007
  • 14/05-20/05 2007
  • 23/04-29/04 2007
  • 26/03-01/04 2007
  • 19/03-25/03 2007
  • 12/03-18/03 2007
  • 15/01-21/01 2007
  • 18/12-24/12 2006
  • 11/12-17/12 2006

    Aantrekkelijke links
    uit de regio


    Foto

    Voor zover we konden/kunnen terugvinden op het net of oudere publicaties zijn, worden "alle" nieuwsjes, met respect voor de privacy, "van komende betekenis" uit de regio uit het historische of nog recent verleden, hier verzameld en gepubliceerd.
    Bovendien schenken we heel wat aandacht aan ons het "historisch verleden", zonder een geschiedenisboek te willen worden of enkel zijn. Heel aardig als u ook meezoekt!

    De redactie.



    Blog tegen de regels? Meld het ons!
    Gratis blog op http://blog.seniorennet.be - SeniorenNet Blogs, eenvoudig, gratis en snel jouw eigen blog!