Brugse humor

De reacties op die eerste foto waren op zijn zachtst gezegd pover.  Niemand antwoordde, zelfs niemand waagde zich aan een gokje.  Hopelijk brengt deze tweede foto wat meer inzicht bij de fel geteisterde breinen van de Bruggeblogquizzers. 
Voor de nieuwkomers hier: met deze quiz valt niks te winnen, alleen de eer om als eerste een klein hoekje of kantje van Brugge herkend te hebben, en als dusdanig gelauwerd te worden als 'beste Bruggekenner van de dag'.
Wel, ... herkent u deze plek in het centrum van Brugge?

Dit is nog maar eens een plaats, diep verscholen in het hart van Brugge.  Zichtbaar eigenlijk voor iedereen die het zien wil, maar men moet het zien.  Herkent u de plek?

 Normaal gezien toon ik de lezers van Bruggeblog nooit en ik toon zeker geen deelnemers aan de quizvraag, maar voor Willy, woonachtig in het volgens haar eigen zeggen saai ogende Nederlandse Tilburg met al die flatgebouwen en glazen kooitjes, maak ik voor een keer een uitzondering.  Haar fascinatie voor Brugge en voor ons België grenst sinds 1994 aan het ongelofelijke.  Per trein kwam ze afgelopen vrijdag afgezakt naar onze stad, louter in het gezelschap van haar hond.  Hoe heet dat mormel wilde ik bijna schrijven omdat ik niet meteen op de naam komen kon, maar foei, da's niet netjes van me, want Sharey (zo heet het hondje) was een allerliefst hondje dat deze namiddag in de gelagzaal van de Brouwerij Henri Maes langs het Walplein de harten van menig bezoeker (en ook die van mij) vertederde.  Sharey is bovendien geen gewone hond.  Sharey is een Belgische griffon.  Het grootste dilemma voor mij deze namiddag was eigenlijk het feit dat Sharey niet voor de foto poseren wou.  Zo moet u het helaas stellen met een zijaanzicht. 

Vooraleer u te confronteren met een nieuwe quizvraag wil ik eerst iemand tonen die het afgelopen half jaar al zes keer als eerste die soms aartsmoeilijke quizvraag op Bruggeblog oplossen kon.  Dit is Willy, en Willy woont in Tilburg, Nederland.  In 1994 nam zij voor het eerst deel aan een busreis naar België.  Die busreis leidde haar naar Brugge, maar bijvoorbeeld ook naar Veurne en de Belgische kuststreek.  Meteen geraakte Willy gecharmeerd door wat zij tijdens die korte tussenstop in Brugge zag.  Het resulteerde sindsdien in het opsparen van al haar vakantie om tijdens die vakantiedagen zo veel mogelijk in onze Westvlaamse provinciehoofdplaats aanwezig te zijn.  Op eigen houtje vertrekt zij sindsdien telkens naar Brugge om er bijvoorbeeld de Reiefeesten te zien, de Heilig Bloedprocessie, enz., enz...  Ook had zij meteen besloten om verder te gaan kijken dan binnen die 'gouden driehoek' waarbinnen de meeste toeristen verankerd zitten.  Dat alles, samen met haar bijzondere opmerkzaamheid, maakt dat zij tegenwoordig heel veel van Brugge kent en herkent en bijgevolg regelmatig meedingen kan voor de hoofdtrofee voor de quizvraag hier op Bruggeblog.  Des te opmerkelijker is het feit dat zij per jaar maximaal 10 tot 15 dagen in onze stad verblijft.
Dit verlengd weekend was het voor Willy weer feest.  Eenmaal over de Belgische grens voelde zij zich precies weer 'thuis' en eenmaal in Brugge voelde ze zich helemaal 'in haar schik', zoals men in Nederland pleegt te zeggen.  Alleen de weergoden zaten haar niet mee, maar ach, dat kon de pret echt niet bederven.

Eigenlijk werd er de afgelopen dag(-en) een spelletje gespeeld.  Stef Flater wist zeker al na foto 2 waar deze plek in Brugge was, wilde het lekker niet vertellen maar ging in de plaats daarvan zomaar kwistig met tips in het rond gooien.  Marc van Weathercam (de leverancier trouwens voor de foto's van deze quizvraag) deed daar dan nog een schepje bovenop totdat Flater het niet meer houden kon en uiteindelijk toch zelf als eerste de correcte oplossing gaf.  Het kunstwerk is inderdaad te zien vanaf de Leeuwenbrug en bevindt zich in de eerst aanpalende tuin links beneden, in de richting van Oude Zak en Ezelstraat.
Vraag is nu: wie heeft er deze keer eigenlijk gewonnen (Flater!) en wie heeft met wiens voeten gespeeld?
Allez, alle gekheid op het spreekwoordelijke stokje, daarmee weten we nog altijd niet wie het werk gemaakt heeft en wat de naam ervan is.  Ikzelf vind dat de trekken van de koning van het beeldenpaar vrij veel gelijkenissen vertonen met die van het Franse enfant terrible Serge Gainsbourg zaliger, maar wie ben ik eigenlijk om dit te beweren!
Op naar de volgende quizvraag...

Eigenlijk weet iemand de oplossing voor deze fotovraag al, maar hij of zij wil om een of andere reden niet antwoorden.  Die persoon strooit in een overmoedige bui wel kwistig met bijkomende tips in het rond, maar zolang niemand hier op Bruggeblog de correcte oplossing geeft, blijft deze quizvraag overeind staan en mag ik naarstig verder doen.  Het geeft mij tenminste één dag meer de tijd vooraleer ik een volgende quizvraag moet lanceren. 
Waar in Brugge is dit te zien?

"Mens sana omnia vincit".  Alhoewel ik geen Latijn gestudeerd heb kan ik deze tekst makkelijk vertalen.  Mens is mens, natuurlijk.  Sana, daar herkennen we het Franse 'sain', gezond in.  Het oude gezegde van Julius Caesar indachtig 'veni, vidi, vincit' is dat laatste woord een vervoeging van het werkwoord overwinnen.  En dat omnia doet bij mij ook een belletje rinkelen. 
De conclusie: hier staat een tekst dat in gewoon Nederlands "Een gezond mens overwint alles" betekent.  Geen mens die dat zal tegenspreken.  Deze spreuk valt af te lezen in een van die prachtige gangen die het huis oud Ingelandt rijk is.
Aanvulling: dankzij een tip van Marc Willems heb ik toch maar eens een vertaalwoordenboek Latijn-Nederlands opgeslagen.  En wat las is daarin?  'Mens' is Latijn voor geest, verstand, denken, wilskracht, geestvermogens, gedachte, herinnering, mening, inzicht, bezinning, bewustzijn, geweten, bedoeling, plan, denkwijze, karakter, stemming, gezindheid, moed, hartstocht, ...  Het betekent dus alles behalve mens.  Correctie dus voor deze spreuk:
'Mens sana omnia vincit' betekent in het Nederlands: 'Een gezonde geest overwint alles'.

  Iets voor de Tweede Wereldoorlog werd dit huis gebruikt, en later (in 1967) daadwerkelijk ook door het Ministerie voor Volksgezondheid aangekocht van de toenmalige eigenaar, onderzoeksrechter Octave Verbeke.  Op deze plek, Sint-Jansstraat 15, gebeurden onder impuls van dat Ministerie voor Volksgezondheid bijvoorbeeld de inentingen ter preventie van tropische ziekten.  Pas in 1998 kwam het gebouw opnieuw in privé-handen, en niemand zal daar rouwig om zijn want gedurende de 5O voorgaande jaren dat het Ministerie hier gehuisvest was, werd er nooit iets onderhouden, laat staan gerestaureerd.  Pas met de nieuwe eigenaars gebeurde dat wel.  Men trof tijdens recente restauraties bijvoorbeeld een soort van geheime ruimte aan en langs de wanden daarvan trof men krantenpagina's aan uit de vroege jaren '40.  De verleiding bestaat om te bedenken dat hier in dit huis tijdens WO II mensen ondergedoken zaten, dat dit misschien wel een soort van Brugs Anne Frankhuis is.  Concrete en correcte bewijzen hiervoor bestaan er helaas niet.

Vandaag breng ik deel twee van de quizvraag, heel speciaal voor SPQB, omdat ik weet dat hij niet kan slapen en het vanavond niet zal kunnen laten om nog eens te surfen naar Bruggeblog om te zien of er al een bijkomende tip geplaatst werd.  En, jawel hoor: die tip komt er zoals gewoonlijk met een nieuwe foto die de plek in Brugge die we zoeken iets duidelijker moet tonen.   Ik ben benieuwd of ik hem nu op het juiste spoor gezet heb.  Gelijk wie anders mag ook antwoorden, natuurlijk, en wie het eerst het juiste antwoord geeft, die is voor onbepaalde tijd de "slimste Bruggekenner ter wereld".
Waar precies in Brugge centrum is dit te zien?

  De quizvragen vliegen ons opnieuw om de oren hier bij Bruggeblog.  De ene vraag is nog niet helemaal opgelost, of daar verschijnt alweer een andere.  Het grappige is dat er af en toe iemand bij toeval op mijn blog stoot via een opdracht in een zoekmachine en dan ineens begint te antwoorden op een oude quizvraag.  Vandaag was dat opnieuw het geval.  Iemand gaf een correct antwoord op een vraag van verleden jaar.  Rijkelijk te laat natuurlijk!  De meesten onder u weten wel beter: het rijk van de Bruggekenners hier op dit blog is enkel en alleen weggelegd voor de slimmeriken die niet alleen elk hoekje en kantje van onze binnenstad kennen, maar daarbij ook heel rap en alert reageren kunnen.
Dit gezegd zijnde: herkent u deze nieuwe plek in hartje Brugge?

Al na één foto deze fotovraag oplossen, daarvoor moet men meestal van heel goede huize zijn.  Als men als winnaar daarenboven slechts enkele weken per jaar in de mogelijkheid is om Brugge te bezoeken, dan noem ik dat héél, héél straffe kost.  Wil ik maar zeggen: Willy, een Nederlandse uit Tilburg, is met deze fotovraag gelijk wie hier uit Brugge en omstreken te slim en te snel af geweest.  Wat ik toonde (die kikker) is inderdaad zoals zij antwoordde onderdeel van een huisje in St.-Jan in de Meers.  Haar fotografisch geheugen (of die van haar PC) was zelfs zo verrassend goed dat ze gelijk wist te vertellen dat onderaan dat venster ook nog een stelletje witte, gipsen poezen staat.  Een hartelijk proficiat aan alle andere vorige winnaars, maar staat u mij toch eventjes toe om dit antwoord van Willy als verbluffend goed te bestempelen.  Vanaf nu prijkt zij met stip in de eregalerij van de Brugge(blog)kenners, samen met illustere grootheden zoals 1@#*$!(§)!!'µ`£!??! en ;@|^$*^¨!!§?/   Sorry voor het ongemak maar hier sloeg mijn nieuwe computer eventjes in de knoop.
Op dan maar naar een nieuwe quizvraag!
O ja: even nog een kleine verduidelijking voor wie dat straatje St-Jan in de Meers niet weet zijn.  Da's een van die zes kleine straatjes tussen Oostmeers en Westmeers in.  Het is trouwens het laatste dat men, komende vanaf het station en al rijdend met de wagen door Oostmeers, inslaan moet om het Concertgebouw, het Putje en de rest van het 't Zand en de Vrijdagmarkt te bereiken.

Langs de andere kant van de koetsendoorrit kunnen we al uitkijken op de binnentuin met rechts achteraan het koetshuis en verder daarachter de aanpalende huizen in de Engelsestraat.

Een close-up van enkele van die pilasters met daarboven de Ionische kapitelen.  Ik wil nogmaals aanstippen dat wat we hier zien vooral te maken heeft met drastische wijzigingen die het huis ondergaan heeft tijdens de jaren 1836 en 1844.  Zowel de voorgevel als het verrassende interieur werden toen aan de smaak van de tijd aangepast.  De opdrachtgever hiervoor was hoogst waarschijnlijk de weduwe van de handelaar Maximiliaan Van Lede die het huis verhuurde aan graaf Adolphe de Béthune en zijn vrouw Adelaide de Peneranda.

Zo!  Het heeft nu lang genoeg geduurd vooraleer we door de deur van dit huis Oud Ingelandt, gelegen in de Sint-Jansstraat, konden stappen, maar vandaag is het eindelijk zover.  We laten ons vooral leiden door de rondborstige gids links hier op deze foto.   Momenteel staan we in de koetsendoorrit en die vroegere koetsendoorrit is overkluisd met een tongewelf.  De wanden zijn geritmeerd door gekoppelde vlakke pilasters met daarboven Ionische kapitelen.  Mooi hé, zo'n omschrijving!  Ik haal hem uit het programmaboekje van Open Monumentendag Vlaanderen 2OO7, editie Brugge.  Het is nu alleen nog aan ons om zo'n omschrijving daadwerkelijk te kunnen begrijpen.  Dat tongewelf, dat bevindt zich dus boven ons en het heeft de vorm van een halve ton, vandaar die benaming.  Die gekoppelde vlakke pilasters, daarmee bedoelt men die twee aan twee staande platte zuilen waarboven ornamenten verschijnen die duidelijk door de oude Grieks-Ionische stijl beïnvloed werden.

Voila, zie, hier is meteen een nieuwe fotovraag.  U ziet een foto en de vraag is zoals altijd dezelfde: "Herkent u deze plek in hartje Brugge?"

Enigszins op een aarzelende manier denkt SPQB dat wat we zoeken in de Magdalenakerk te vinden is.  Zijn twijfels heeft hij omdat hij de glasramen er niet kan situeren.  Toch is het wel degelijk daar in die ruimte van een kerk die er eigenlijk geen meer is maar waarin men nog altijd dagelijks tot bezinning komen kan.  Door dit aarzelend maar correct antwoord is SPQB de verdienstelijke winnaar deze keer.  Een meer dan eervolle vermelding gaat uit naar Willy die ons vertellen kon dat de tekst onder het onderdeel van de kruisweg (Mét Maria Magdalene en mét het jongetje met de schop) een bewerking is van Huub Oosterhuis, toongezet en gebaseerd op een tekst uit het bijbelboek Jesaja.  Oosterhuis is iemand die vooral de 'ietsisten' aanspreekt en ik heb zo'n sterk vermoeden dat onze Brugse Magdalenakerk eveneens een dergelijk publiek aanspreekt.

Eerst en vooral duizendmaal excuus.  Dit is gelukkig de laatste dag dat Bruggeblog op halve kracht gewerkt heeft.  Veel had te maken met die koppige oude computer die ik maar niet meer aan de praat kreeg.  Ik had er wel een nieuwe bij de hand maar die oude hou ik graag paraat als reserve, voor het geval het nieuwe ding plots kuren begint te vertonen.  Maar opeens was het het reserveding dat begon te protesteren en geen reservist wou zijn .  Computerperikelen!  Uzelf kunt er waarschijnlijk een boek over schrijven.  Maar ik dus ook.  Het bleek dat mijn oudere ding (wat is oud?  in computertermen is die 3 jaar oud inderdaad oud!) dat draaide op Windows XP volledig dichtgeslibd was.  Eerst kon ik nog een veilige backup maken van mijn belangrijke documenten en daarna formatteerde ik de hele harde schijf.  Tabula rasa!  Opgelucht dat ik was toen ik dat gedaan had.  Minder opgelucht was ik toen bleek dat ik geen enkel besturingsprobleem meer op die computer geïnstalleerd kreeg.  Pas vandaag weet ik dat het te maken had met twee CD- & DVD-stations die er gelijktijdig de brui aan gaven.  Men heeft het soms over de wet van Murphy, wel, wel, die wet raasde de laatste tijd als een orkaan doorheen dat stomme ding dat 'my personal computer' heet maar waarvan ik helaas nooit meer afscheid nemen kan.  Pas vandaag kwam ik plots op het lucide idee om in dat rotding vol ergernis een oud CD-stationnetje te installeren en ziet: de hemel klaarde volledig op boven Bruggeblog want plots wilde het eerste het beste besturingsprogramma zich via dat CD-stationnetje zich laten installeren op die koppige harde schijf van 2OO Gigabyte.  En vanaf nu ben ik dus opnieuw voor een tijdje safe.
De quizvraag nu.  Laat ons wel wezen: hierbij stopt deze fotovraag.  Mocht u de plek na deze foto helaas nog altijd niet herkennen, dan zie ik mij genoodzaakt om zelf de oplossing te geven.  Voor de laatste keer dus: waar in het centrum van Brugge is dit te zien?

Guido Gezelle was bij wijze van spreken dag en nacht met taal bezig.  Wat die man allemaal gelezen en geschreven heeft, dat grenst aan het ongelofelijke.  Neen, ... dat overschrijdt het ongelofelijke.  Gezelle was zoals u misschien weet een vurige voorstander voor één Westvlaamse taal, een taal die lange tijd onderdrukt geweest was, en hij schreef vooral in die taal.  Over de schrijfwijze van de woorden heeft men zich lange tijd niet beziggehouden.  Elk schreef het neer zoals hij dacht dat het kon zijn.  Vandaar dat we tot op de dag van vandaag bijvoorbeeld opgescheept zijn met soms tientallen schrijfwijzen van één en dezelfde familienaam, maar aangezien die verschillende schrijfwijzen thans bindend zijn bestaat daarin geen uniformiteit.  Uniformiteit heeft men wel proberen te scheppen in onze Nederlandse taal zelf.   Woordenboeken zoals Van Dale hebben daarvoor gezorgd, maar sinds 1954 vooral de 'Officiële Woordenlijst der Nederlandse Taal'.  Daarom weten we nu dat het beter is dat we ton en tonnetje schrijven.  Mochten we ons tegenwoordig bezondigen aan een tekst met daarin een woord als 'thonneke(-n)', dan vermoed ik dat we voor ouderwets uitgemaakt zouden worden.  En toch heb ik het hier over iets wat onze voorouders spraken en wat we helaas hopeloos aan het afleren zijn: ons sappig (West-)vlaams.   Als ik het onlangs had over die h die enkele decennia terug weggelaten mocht worden in woorden, dan sloeg dat vooral op woorden van Griekse oorsprong (marathon, apotheek, ...) waarbij het plots als progressief beschouwd werd om in teksten maraton of apoteek te gebruiken.  Progressief was toen bijvoorbeeld ook om kreatief of kwis te schrijven in plaats van creatief en quiz.  En plots mocht dat allemaal niet meer.
't Is geen quizvraag, maar weet u soms waar in Brugge deze tekst af te lezen valt?

Ik was dit nog eventjes vergeten te vertellen.  Afgelopen week heb ik een lezing bijgewoond van Oswald Maes, bij het brede publiek gekend als 'Rogerke' uit 'Thuis', de langstlopende soap op onze Vlaamse nationale zender.  Dat Rogerke is in Thuis allang begraven en vergeten en Oswald Maes zelf geniet van zijn pensioen, maar de man (al sinds jaren woonachtig in ons Brugge) kan het niet laten om af en toe nog eens op de planken te staan.  Tegenwoordig doet hij het uitsluitend nog met lezingen.   De heksen van Beselare (zijn geboortedorp),  teksten van  Felix Timmermans,  ... daarover vertellen is datgene wat hij momenteel nog als hobby doet.  Afgelopen donderdagnamiddag sprak hij in de vernieuwde zaal "Het Meersenhuis" in Oostmeers voor een ruim publiek anderhalf uur over Guido Gezelle.  Heeft u dit gemist, dan moet u dit zeker ergens anders eens meemaken.  Die lezing boeit van begin tot einde en weekt bij iedere toehoorder velerlei emoties los.  Natuurlijk komen er gedichten van Gezelle aan bod, en veel van die gedichten beroeren ook in onze moderne tijd iedereen omdat ze zo verrassend muzikaal zijn.  Oswald Maes slaagt er bovendien ook in om ons gedurende dat anderhalf uur onder te dompelen in de tijd waarin de grootste Nederlandstalige dichter ooit geleefd heeft en ook om ons een ruim beeld te schetsen van zijn familie.  Op die manier komen we bijvoorbeeld te weten wie en hoe zijn vader was, wie en hoe zijn moeder was en hoe die twee zo'n ongelofelijke invloed op hem gehad hebben.  Zo'n lezing wordt natuurlijk altijd doorspekt met anekdotes, maar dat maakt het geheel precies extra boeiend.  Zo wist ik niet dat in de tijd toen Guido Gezelle geboren werd de voornaam Guido bij het gewone volk helemaal niet gebruikelijk was.  En zoals het gewone volk het 'gewoon' was werd die naam dan ook maar verbasterd.  Zijn jeugd lang werd daarom de toekomstige schrijver Dotje genoemd, dat klonk namelijk veel beter dan dat deftige 'Guido'.