Top-20 Week 31

2. De grenslijn van de kleur.

In dit hoofdstuk legt Zinn uit hoe de slavernij er in Amerika gekomen is en geeft hij ook mee wat racisme toen en nu precies is.

De blanke kolonisatoren hadden arbeidskrachten nodig die op hun plantages konden werken en die ze konden gebruiken als huispersoneel. Ze hadden het geprobeerd met de indianen maar die waren niet te temmen dus hebbben ze die maar uitgeroeid. Afrikaanse zwarten waren voor hun doeleinden beter geschikt. De slavenhandel was al in 1444, vijftig jaar voor Columbus, op gang gekomen. Het waren de Portugezen die zwarten uit Mauritanië hadden overgebracht naar Lissabon en ze daar verkochten als stukgoederen. Zo geschiedde ook in Amerika. Ze werden weggerukt uit hun eigen leefomgeving hetgeen het voor de blanken makkelijk maakte om hen te onderwerpen. In Afrika kende men het begrip 'slavernij' wel maar, zonder dat soort slavernij goed te praten, er waren wel verschillen met de Amerikaanse slavernij.

"Bij de Afrikaanse slavernij ontbraken twee elementen die de Amerikaanse slavernij tot de gruwelijkste van de hele geschiedenis maken: de obsessie voor onbegrensde winsten, die begon met de kapitalistische landbouw, en de raciale haat die van de slaaf een minderwaardig mens maakte."

In 1800 waren er al 10 tot 15 miljoen zwarten als slaaf in Amerika aangekomen. In Afrika werd wel een veelvoud van dit aantal gevangen genomen. De meeste zwarten overleefden de oversteek immers niet.

Zinn stelt ook de vraag of slavernij en racisme natuurlijke gegevens zijn. De vraag stellen is ze beantwoorden en dat doet hij ook. De conclusie is dat zwart en blank zich als gelijken gedragen wanneer ze zich in vergelijkbare omstandigheden bevinden.Slavernij en racisme zijn dus historische en geen natuurlijke gegevens. Racisme is de combinatie van lage staus en geringschatting, aldus Zinn.

Ook de Roomse Kerk vond geen graten in de slavenhandel, integendeel ze deed duchtig mee aan deze zeer winstgevende handel.

Honderden jaren zouden zwarten moeten wachten op wettelijk gelijke rechten als de blanken maar in de praktijk viert het racisme nog altijd hoogtij in de VS en daar verandert een zwarte president als Obama niets aan.

De conclusie van dit hoofdstuk kan ik het beste aan Zinn zelf overlaten:

"Mijn punt is dat de draden van dit web (der slavernij) historisch zijn en niet 'natuurlijk'. Dat wil niet zeggen dat ze zich gemakkelijk laten ontwarren of ontbinden. Het betekent alleen dat er, onder andere historische omstandigheden, ruimte is voor alternatieven. Eén van die omstandigheden zou het uitroeien van klassenuitbuiting kunnen zijn. Die klassenuitbuiting zorgde ervoor dat arme blanken reikhalzend uitkeken naar kleine stausverhogingen. Daardoor werd de eenheid tussen zwarten en blanken-onmisbaar voor een gezamenlijke rebellie en wederopbouw-onmogelijk gemaakt."

821. With God On Our Side - Bob Dylan /1964
822. Soldier Of Love - The Beatles /1963
823. Valley Of Tears - Buddy Holly 1961
824. Sold to the Highest Bidder - The Electric Prunes /1967
825. Now - Dave Berry /1966
826. I Guess The Lord Must Be In New York City - Harry Nilsson /1969
827. Farther Along - The Flying Burrito Brothers /1969
828. Mr. Spaceman - The Byrds /1966
829. I Don't Want Our Loving To Die - The Herd /1968
830. I Saw Her Again Last Night - The Mamas & The Papas /1966
831. Valleri - The Monkees /1968
832. It Takes Two - Marvin Gaye & Kim Weston /1966
833. In Our Time - Nancy Sinatra /1966
834. Darling Be Home Soon - The Lovin' Spoonful /1967
835. Tramp - Otis Redding & Carla Thomas /1967
836. Roadrunner - The Pretty Things /1965
837. Last of the Steam-Powered Trains - The Kinks /1968
838. You've Lost That Lovin' Feelin' - The Righteous Brothers /1964
839. Mackintosh - The Pebbles /1969
840. Little Deuce Coupe - The Beach Boys /1963

801. Walk Right Back - The Everly Brothers /1961
802. When I Get Home - The Beatles /1964
803. Flying On the Ground Is Wrong - Buffalo Springfield /1966
804. Time Has Come Today - The Chambers Brothers /1968
805. Abraham, Martin and John - Dion & the Belmonts /1968
806. Do You Love Me - The Contours /1962
807. There is a Mountain - Donovan /1967
808. Gotta See Jane - R. Dean Taylor /1967
809. Wat Het Klootjesvolk Wil Weten - Armand /1967
810. Moulty - The Barbarians /1965
811. Kind Of A Drag - The Buckinghams /1967
812. Rhytm Of The Rain - The Cascades /1962
813. So You Want To Be A Rock 'N' Roll Star - The Byrds /1967
814. Ring Of Fire - Eric Burdon & The Animals /1969
815. Don't Tell Me No Lies - The Golliwogs /1964
816. Something - The Beatles /1969
817. Noordzee - Boudewijn de Groot /1965
818. Traces - The Classics IV /1969
819. The Monkey Time - Major Lance /1963
820. Mandy Lee  - Kevin Coyne with Siren /1969

1. Columbus en de 'beschaving' van de indianen.

Van feodaliteit naar geldeconomie.

Het einde van de 15de, begin 16de eeuw wordt gekenmerkt door de overgang van de feodaliteit naar de nieuwe geldeconomie. Marx zou later dit fenomeen omschrijven als 'de primitieve kapitaalsaccumulatie'. Er ontstond een complex systeem van technologie, zaken, politiek en cultuur dat nu, vijf eeuwen later, wereldwijd het dominante systeem is.

In de toenmalige grootmachten Spanje, Portugal, Engeland en Frankrijk maakte de adel, die 2% van de bevolking uitmaakte, de dienst uit. Die 2% bezat wel 95% van de gronden en Spanje had resoluut voor het katholicisme gekozen. Alle joden werden verbannen en de Arabieren verdreven. Om de staatskas te spijzen en hun oorlogen te financieren had de adel steeds meer middelen nodig. Die middelen konden ze niet blijven halen bij hun eigen bevolking omdat daar niets meer te halen viel. Het was in dat kader dat Columbus er door de Spaanse koning op uit gestuurd werd om een nieuwe route naar Azië te ontdekken maar zoals iedereen weet ontdekte hij Amerika.

In naam van god, kerk en koning.

Het was de bedoeling dat Columbus zoveel mogelijk goud en specerijen naar Spanje zou overbrengen. Om deze doelen te bereiken waren alle middelen goed inclusief de genocide op de indianen waarmee hij uiteraard kennis maakte. Op Haïti bv. leefden de Arawaks met ongeveer 250.000 toen Columbus er arriveerde. Op 2 jaar tijd kwam de helft daarvan om door moord, verminking of zelfmoord. In 1515 waren ze nog met 50.000 en in 1550 waren er nog...500.

Enkele citaten uit Zinn's boek illustreren het best wat de Spanjaarden, in naam van de hebzucht, in Amerika vernietigd hebben:

"(bij de indianen) bestaat geen huwelijkswetgeving: zowel de man als de vrouw kiest vrij zijn of haar partner. Zij gaan weer uit elkaar wanneer het hen past, zonder ergernis, jaloersheid of woede.

Ze hadden geen godsdienst(...) Aan goud en andere kostbaarheden hechten ze geen waarde. Het ontbreekt hen aan elke commerciële instelling. Kopen en verkopen kennen ze niet."

Het loont ook de moeite om even stil te staan bij de geschiedenis van de Irokezen die woonden in wat nu Pennsylvania is en boven New York:

"In de dorpen van de Irokezen was het land gemeenschappelijk bezit en het werd collectief bewerkt. Jagen werd in groep gedaan en de buit werd gelijk verdeeld onder de dorpsbewoners. Huizen waren gemeenschapsbezit(...)De Irokezen waren niet vertrouwd met privébezit van grond of huizen(...)

De macht tussen de geslachten was gelijkelijk verdeeld en de Europese idee van mannelijke overheersing en vrouwelijke onderwerping op zowat alle vlakken was opvallend afwezig in de Irokese maatschappij.

Kinderen leerden solidair te zijn met hun stam maar ze leerden ook onafhankelijk te zijn en niet te zwichten voor aanmatigend gezag. Ze leerden dat ieder mens recht had op gelijke waardering en dat alle bezit gedeeld werd.

Dit alles stond in scherp contrast met de Europese waarden(...). De kolonisten kwamen uit een maatschappij met armen en rijken, gecontroleerd door priesters, gouverneurs, mannen."

Slavernij.

Columbus mocht dan al weinig goud en specerijen gevonden hebben maar in plaats daarvan bracht hij indianen over naar Spanje die daar dan als slaven verkocht werden aan de clerus en de adel. Het hoeft ook geen betoog dat de meeste indianen die op transport naar Spanje gingen het einddoel niet haalden en onderweg bezweken.

En vandaag.

De dag van vandaag krijgen de meeste schoolkinderen, zowel bij ons als in Amerika, dit verhaal nog altijd niet te horen. In plaats daarvan wordt een heroïsch verhaal opgehangen over de geweldloze verovering van Amerika door de Europeanen die er de 'vooruitgang' en de 'beschaving' brachten in naam van god, de kerk en de koning.

Meer zelfs: in de VS werd Columbus Day (12 ocotber) in 1937 door president Roosevelt uitgeroepen tot officiële feestdag.

Na 5 eeuwen hebben Europeanen en Amerikanen nog altijd niets geleerd uit hun eigen geschiedenis. De hebzucht, de 'greed', viert meer dan ooit hoogtij. Omwille van het geld, de winst, zijn ze nog altijd tot alles bereid. De overgrote meerderheid van de wereldbevolking leeft nog altijd in diepe armoede.

Voorwoord

Deze 'Geschiedenis van het Amerikaanse volk' van Howard Zinn is een turf van bijna 900 bladzijden maar wat meer is: Het is ook razend interessant omdat het een zeer verhelderend inzicht biedt over hoe de grootste wereldmacht functioneerde en nog altijd functioneert.

Het boek overspant een periode van meer dan 500 jaar, van Colombus tot Bush jr. en het vertelt de geschiedenis van de USA zoals niemand die al verteld heeft. Het is ook het verhaal van hoe het kapitalisme de allesoverheersende wereld-ideologie is kunnen worden. Deswegens zijn er heel wat overeenkomsten met wat er in Europa gebeurde en gebeurt.

Wie is Howard Zinn?

Zinn is één van de invloedrijkste Amerikaanse historici van de laatste decennia. Hij werd geboren in Brooklyn, New York op 22 augustus 1922 en stierf begin dit jaar in Santa Monica op 27 januari. Zijn ouders waren joodse immigranten die het met zeer bescheiden middelen moesten rooien. Na W.O. II studeerde hij geschiedenis en hij doceerde geschiedenis aan verschillende universiteiten.

Naast academicus speelde Zinn ook een belangrijke rol in de burgerrechtenbeweging, streed hij mee in de vredesbeweging tegen de oorlog in Vietnam en tot bijna zijn laatste snik stapte hij mee op in betogingen tegen de oorlogen in Irak en Afghanistan.

Alsof dit alles nog niet genoeg was, was hij ook nog eens auteur van een aantal niet onverdienstelijke toneelstukken. Een aardig weetje voor de muziekfanaten die dit misschien lezen is dat het album 'Nebraska' van Bruce Springsteen deels geïnspireerd werd door deze 'Geschiedenis van het Amerikaanse volk'

Wat volgt?

Dit lijvig werk kan, omwille van de inhoud, niet zomaar in enkele alinea's besproken worden. Hoofdstuk per hoofdstuk zal besproken worden en ik zal het niet houden bij een pure bespreking maar ook parallellen trekken naar Europa nu.

Dit eerste artikel wil ik besluiten met enkele citaten uit het voorwoord dat Johan Depoortere (correspondent voor de VRT in Washington) bij de Nederlandstalige uitgave geschreven heeft:

"De linkse beweging in de VS lijkt nu in een historisch dal te verkeren. De macht van de vakbonden is aangetast, jobs verdwijnen naar het buitenland en het neoliberale ieder voor zich heeft een kleine groep geprivilgieerden obscene rijkdom gebracht. De klasse van nieuwe rijken weet letterlijk geen blijf met haar geld...Een niet aflatende stroom economische vluchtelingen uit het zuiden houdt de Amerikaanse economie draaiende met extreem lage lonen in de horeca, de bouw, de landbouw en de dienstensector...Wie 'De geschiedenis van het Amerikaanse volk' leest merkt dat er niets nieuws onder de zon is...Ook nu groeit in de VS, zoals overal elders ter wereld, een tegenbeweging die nieuwe uitdrukkingsvormen zoekt, naast en los van de traditionele arbeidersbeweging, de vakbonden, de vrouwenbeweging, de groenen...Het einde van de geschiedenis? Vergeet het maar."

Het belangrijkste van wat Depoortere hier schrijft geldt ook voor Europa en dat zal ook zo zijn voor het ganse boek.

781. Baby It's You - The Shirelles /1961
782. World - The Bee Gees /1968
783. Land Of 1000 Dances - Wilson Pickett /1966
784. B-A-B-Y - Carla Thomas /1966
785. Love Of The Loved - Cilla Black /1963
786. Back Home - Cuby & the Blizzards /1966
787. Morning Dew - Bonnie Dobson /1962
788. Wear Your Love Like Heaven - Donovan /1969
789. A Worried Man - Ferre Grignard /1966
790. Let the Four Winds Blow - Fats Domino /1961
791. Jef - Jacques Brel /1964
792. Fire Brigade - The Move /1968
793. Kom Van Dat Dak Af - Peter Koelewijn & Zijn Rockets /1960
794. Ain't Nothing Like The Real Thing - Marvin Gaye & Tammi Terrell /1968
795. Psycho -The Sonics /1965
796. Atlantis -  The Shadows /1963
797. Autumn Almanac - The Kinks /1967
798. Getting Better - The Beatles /1967
799. Stoned Soul Picnic - Laura Nyro /1968
800. Nowhere To Run - Martha Reeves & The Vandellas /1965

Feest

Het feest is in volle gang.

De drank vloeit rijkelijk.

Zie ze daar staan

Ze lachen hun domme lach.

Ze praten hun zinloos gezwets

Een wat oudere man zegt:

"Ik ben socialist"

Zij zeggen dat hun feest verknald wordt

Hun gezichten zijn nu maskers die zeggen

Loser Loser Loser Loser Loser Loser Loser

Ze scheuren hem in stukken

En gooien hem voor de varkens.

De Laatste Tocht Naar M.

Het was een nacht als in een droom

Het was een nacht om nooit te vergeten

Ik ging op stap naar M.

Wind, regen, donder en bliksem

Waren mijn gezellen

En het hellevuur wees mij de weg

Ik kwam er aan

Een vuurbol verlichtte de omgeving

Vier roodgeblakerde satans

Bewaakten de vier hoeken

Lucifer zelve liet mij binnen

En daar stonden ze allemaal

Ontdaan van alles

Ze stonden daar

In al hun lelijke naaktheid

Hun gezichten verwrongen tot maskers

Hun mond smekend om genade

Een grijns kwam op mijn gelaat

Hellevuur ga je gang

En langzaam, heel langzaam

Likte het hellevuur hen weg

En telkens er één sneuvelde

Werd ik lichter

En toen eindelijk het opperhoofd

Verdwenen was in het nooit ophoudend hellevuur

Zweefde ik vederlicht terug naar van waar ik kwam

Dit was mijn laatste tocht naar M.

761. Mr. Moonlight - The Beatles /1964
762. Help Me Rhonda - The Beach Boys /1965
763. Blowin' In The Wind - Bob Dylan /1962
764. Learnin' The Game - Buddy Holly /1960
765. Hush - Deep Purple /1968
766. Mother-In-Law - Ernie K-Doe /1961
767. If you leave me - Golden Earring /1966
768. Juliet - The Four Pennies /1964
769. Ma France - Jean Ferrat /1969
770. Runaway - Del Shannon /1961
771. Victoria - The Kinks /1969
772. Younger Girl - The Lovin' Spoonful /1965
773. Ain't Got No / I Got Life - Nina Simone /1968
774. Flash And Crash - Rocky & The Riddlers /1966
775. Paint Box - Pink Floyd /1967
776. Is This What I Get For Loving You? - The Ronettes /1965
777. The Witch - The Sonics /1964
778. Leaves That Are Green - Simon & Garfunkel /1966
779. Walking Back To Happiness - Helen Shapiro /1961
780. Let's Go To San Francisco - The Flower Pot Men /1967

Zinloos.

Wat vraag je?

Of ik wil vertellen over mijn leven?

Er valt niet veel te zeggen.

Het is nutteloos

Het is zinloos

Het is verwaarloosbaar

Het is naamloos

Het is doelloos

Het is onbestaande.

741. The Word - The Beatles /1965
742. Give Him a Great Big Kiss - The Shangri-La's /1965
743. Er Komen Andere Tijden - Boudewijn de Groot /1965
744. Help Me Girl - The Animals /1966
745. Little Games - The Yardbirds /1967
746. Days - The Kinks /1968
747. The One On The Right Is On The Left - Johnny Cash /1966
748. And I Wonder - Kevin Coyne with Siren /1969
749. You Got What It Takes - The Dave Clark Five /1967
750. Too Many Fish In The Sea - The Marvelettes /1964
751. You Can't Hurry Love - The Supremes /1966
752. Sad Mood - Sam Cooke /1960
753. Crying - Roy Orbison /1961
754. This Little Bird - Marianne Faithfull /1965
755. Sugar Town - Nancy Sinatra /1966
756. Farmer John - The Premiers /1964
757. Jingo-Lo-Ba - Santana /1969
758. A Hazy Shade Of Winter - Simon & Garfunkel /1966
759. Gypsy Woman - Tim Buckley /1969
760. I Can Only Give You Everything  - Them /1966

721. Baby, I Love You - The Ronettes /1963
722. Devil With The Blue Dress On - Shorty Long /1964
723. Een Van Hen Ben Ik - Armand /1966
724. Devil In Her Heart - The Beatles /1963
725. I'll Feel A Whole Lot Better - The Byrds /1965
726. I Heard It Through The Grapevine  - Gladys Knight & The Pips /1967
727. Ring of Fire - Johnny Cash /1963
728. Tin Soldier Man - The Kinks /1967
729. Do You Believe In Magic - The Lovin' Spoonful /1965
730. Last Train To Clarksville - The Monkees /1966
731. Blackberry  Way  - The Move /1969
732. Candy And A Currant Bun - Pink Floyd /1967
733. Be My Baby - The Ronettes /1963
734. Here Comes The Nice - The Small Faces /1967
735. Fire - The Jimi Hendrix Experience /1967
736. I'll Be Your Baby Tonight - Bob Dylan /1968
737. Another day, another road - Cuby & the Blizzards /1967
738. Train to Glory - The Ethiopians /1968
739. Out Of Time - Chris Farlowe /1966
740. Beggin' - Frankie Valli & The Four Seasons /1967

701. Dawn - Chris Farlowe /1968
702. Wastin' My Time - The Express /1965
703. Good Times - Eric Burdon & The Animals /1967
704. My Favorite Things - John Coltrane /1961
705. Surfin USA - The Beach Boys /1963
706. Why Don't We Do It In The Road? - The Beatles /1968
707. Flute Thing - The Blues Project /1966
708. Onder Ons - Boudewijn de Groot /1967
709. Here Comes My Baby - Cat Stevens /1967
710. Love Me Two Times - The Doors /1967
711. That day -The Golden Earrings /1966
712. Catch Us If You Can - The Dave Clark Five /1965
713. Tell Mama - Etta James /1967
714. You Never Can Tell - Chuck Berry /1964
715. Dandy - The Kinks /1966
716. I'M Gonna Take You There - Dave Berry /1965
717. I'll Come Running Over - Lulu /1965
718. Talk Talk - The Music Machine /1966
719. Cissy Strut - The Meters /1969
720. Cops Of The World - Phil Ochs /1966

Het vergrootglas van Jef en Frans.

Een snikhete woensdagnamiddag in juli. Ons provinciestadje lag er zo goed als ingedommeld bij. Alleen het terras van Café Den Anker was voor de helft volzet met wat mensen die wat verpozing en verfrissing zochten tegen de brandende zon onder de parasols. Zelfs Louis liep er in short bij. Hij stapte af op twee mannen aan een tafeltje in het midden van het terras. "Ha, de mannen", zei hij, "geen schrik van de zon?". "Neen, neen Louis," antwoordde één van hen, "'t is hier beter dan thuis want hier moeten we met die hitte niet werken en breng ons maar twee frisse pintjes." Die twee mannen aan dat tafeltje waren onze vrienden Jef en Frans.

Frans: "En, Jef, hebde gij iets gezien van dat wereldkampioenschap voetbal in Zuid-Afrika?"

Jef: "Neen, Frans, voetbal zegt mij niks. Dat weet ge, hé. Daarbij ik denk dat niet één arme Zuid-Afrikaan er minder arm zal door geworden zijn. En ik heb gehoord dat ze in de toekomst ook nog de Olympische Spelen naar daar willen halen."

Frans: "Ja, dat vind ik ook. Geef mij dan maar de Tour,Met of zonder doping." Vanuit zijn ooghoek zag hij Louis in het deurgat staan en hij stak twee vingers op en ij vervolgde "Wat die gasten daar presteren daar kan een voetballer alleen maar van dromen, hé Jef?"

De twee pintjes kwamen er aan en Frans zei: "Louis, pakt er u ook ene want 't is voor iedereen warm, ook voor ne cafébaas." "Dat zal ik doen mannen. Bedankt en santé hé" en Louis verdween.

Jef: "De Tour, ja dat is me wat. Niet alleen de koers zelf maar ieder scheet dat gelaten wordt is gelijk wereldnieuws. En dan Frankrijk, hé, ik geraak er maar niet op uitgekeken. Wat een schoon land! Maar zeg ne keer Frans, wie gaat er winnen?"

Frans: "Ah, da's simpel hé Jef, Contador natuurlijk. Hij is de beste en hij heeft de beste ploeg en misschien ook wel de beste pillekens. En die Jûrgen Van Den Broeck, dat is voor mij de verrassing. Ik had niet gepeinsd dat hij zo hoog zou staan, vijfde zeker hé?"

Jef:  "Ja, die gast doet dat heel goed. Misschien moet die één van de komende jaren eens op winnen denken, waarom niet?"

Frans: "Iets anders, Jef. In de politiek is 't ook weer de moeite hé. Ze gaan ons daar weer ne kloot aftrekken, jong, 't zal niet schoon zijn. We zullen ons zakken al maar open zetten."

Jef: "Jaja, de Groenen en de sossen gaan ons een serieus oor uitdraaien. Die gasten doen alles om er bij te zijn. Maar allé, we zijn dat gewoon hé."

Frans: "Da's zeker Jef. Daarbij, ze doen maar hé, dat is toch wat 't volk wil hé, na de verkiezingen."

Jef: " Zo is dat maar we gaan 't niet aan ons hart laten komen. Louis mag d'er ons nog enen brengen zie en de zon schijnt ook nog altijd."

Drinken.

Some folks like water

Some folks like wine

But I like the taste

Of straight strychnine

(The Sonics)

Je N'Attends Plus Personne.   (Françoise Hardy)

Ik sterf van dorst bij de fontein
Ik ben een reus, maar toch te klein
Ik ween voortdurend wijl ik lach
Ik werk terwijl ik rusten mag
Ik haat mijn God, maar ik geloof
Ik hoor muziek maar ik ben doof
Ik ben een wolf in schapenvacht
Ik ben steeds welkom, maar wordt door iedereen veracht



Ik zwijg terwijl ik zing en schreeuw
Ik ben nog jong, maar toch een eeuw
M'n vrienden haat ik om het meest
Ik ben een gentleman, een beest
Ik ben de jager en het wild
Ik ben de vrek en ik ben mild
Ik ben de dag, ik ben de nacht
Ik ben steeds welkom, maar wordt door iedereen veracht



Ik ben volwassen nog een kind
'k wordt door mijn vijanden bemind
Ik ben de droogte en het meer
Ik ben de schande en de eer
Ik ben het leven en de dood
Hulpbehoevend, maar nooit in nood
Ik ben wie weent, ik ben wie lacht
Ik ben steeds welkom, maar wordt door iedereen veracht

Tekst: Wim De Craene.