In de loop van 2005 werden een zevental niet-gerenoveerde PCC's op non-actief gesteld. Het betrof de rijtuigen 28, 36, 37, 38, 43, 50 en 52. Enkele andere, waaronder de nummers 30 en 45, werden op spoor 14 als "werktram" gerangeerd. Onlangs werden ze binnenin volledig ontmanteld. Elf exemplaren werden op 20 en 21 augustus op vrachtwagens geladen en afgevoerd naar een metaalverwerkend bedrijf in de Gentse Kanaalzone. Hier de 50 tijdens het optillen van de rijtuigkast. Let ook op de hier wel erg toepasselijke symboliek van de "duim naar beneden"...
PCC 6237 ondergaat hier hetzelfde lot. De wielstellen, nog afkomstig van het in 1993 naar Gent overgebrachte rijtuig uit Saint-Etienne, werden voor museumdoeleinden weerhouden.
Nogmaals ex-PCC 6237. De vrachtwagen heeft zopas de stelplaats verlaten en begeeft zich langs de Brusselsesteenweg naar de oprit van de E17 om via de R4 de Kanaalzone te bereiken.
Zoals dat ook tijdens de vorige edities van de Ledebergse Ajuinfeesten het geval was, werden de trams van de lijnen 21 (Zwijnaardebrug - Melle Leeuw) en 22 (Zwijnaardebrug - Gentbrugge Dienstencentrum) tussen de haltes "Vijfwindgatenstraat" en Ankerslaan"omgeleid langs het traject van lijn 4. Dat leverde van vrijdag 24 tot maandag 27 augustus enkele ongewone plaatjes op, waaronder de Siemenstram 6308 met de rolfilm op "22" in de Eggermontstraat, richting Zuid.
Al even ongewoon: de kruising op het Ledebergplein ter hoogte van het voormalige gemeentehuis tussen Hermelijn 6308 "21 Melle Leeuw" links in beeld en de 6301 "21 Zwijnaardebrug" rechts.
Prentkaart uit de jaren dertig van de vorige eeuw met enkele gevels aan Dok-Zuid en de merkwaardige ophaalbrug tussen de Dampoortstraat en het Oktrooiplein. Centraal in beeld een drie-asser op lijn 3 die zich naar het centrum begeeft. Links onderaan het wachthuisje inclusief krantenaubette dat in de Tweede Wereldoorlog werd vernield. Een enkel spoor (ter hoogte van de auto) maakte een rechtstreekse verbinding met lijn 7 mogelijk.
Close-up uit dezelfde periode van estaminet "In de Sterre" aan de splitsing van de Oudenaardse- (links) en de Kortrijksesteenweg (rechts). Op de keerlus voor de herberg een drie-asser van lijn 8 "St. Pieter St. - Sterre". Geniet van de vele merkwaardigheden die het plaatje ons biedt: de rode brievenbus, de witte zuil die als wegwijzer fungeert, de aubette uit 1917, het rijkswachtersduo inclusief fietsen en uiterst rechts een benzinepomp...
Op deze oude prentkaart gaat de aandacht van de tramhobbyisten uiteraard naar Klein Turkije, rechts van de Sint-Niklaaskerk. We zien het enkel spoor dat van 1913 tot 1987 van de Sint-Niklaasstraat naar de Veldstraat leidde via de Korenmarkt, de terminus van de "viere barré", komende van het Sint-Pietersstation.
De refter voor het personeel in de stelplaats tijdens de jaren veertig! Uiteraard was in die tijd soberheid troef. Aan de kale wand achteraan bemerken we het officiële portret van koning Leopold III. Links, boven de kapstokken, de "spijskaart". Houten krukjes wachten op de gasten. Op de tafels een karig schouwspel. Voor eenieder een hoge kom, bedekt met een wit bord. Centraal een fles tafelbier, te verdelen onder de vier disgenoten.
Zicht binnenin de personeelsrefter die zich destijds bevond achter het magazijn en het atelier, kant Oude Brusselseweg. De tafels zijn keurig met wit laken getooid. Aan de wand een reusachtig gordijn waarvoor de Belgische driekleur is aangebracht. Naast een hoofdzakelijk ouder publiek bemerken we in de rechter benedenhoek heel wat kinderen, waaronder meisjes die met een zelfde soort hoofddeksel zijn getooid. Het blijft gissen, maar deze gebeurtenis moet wellicht gelinkt worden aan de bevrijding in september 1944 of het officiële einde van de Tweede Wereldoorlog in mei 1945.
De drie-assers genummerd van 316 tot 330 staan bij de tramfanaten bekend als de rijtuigen welke waren uitgerust met de opvallende "sécheronslurven", onderdeel van de installatie voor het elektrisch verlichten en beremmen van de aanhangwagens. Deze ver van perfecte krantenfoto levert ontegensprekelijk het bewijs dat die koppelingen bij ondermeer rijtuig 321 pas in een later stadium werden aangebracht.
(foto bij het verslag in "Het Volk" over een aanrijding tussen een tram van lijn 3 en een vrachtwagen, vermoedelijk in 1948)
Arbeiders aan de werkbanken in een atelier van de Buurtspoorwegen te Destelbergen, waar de spoorauto's tijdelijk verbleven voor groot onderhoud of herstelling.
In 1969 werd aan het Lippensplein, bij de Gentenaars beter bekend onder de benaming "Rond Punt", een verbinding aangelegd tussen de sporen van lijn 2 in de Brabantdam en deze van lijn 1 (thans lijn 4) in de Vlaanderenstraat, waardoor de situatie ontstond welke thans nog steeds geldt. Drie-asser 316 was het eerste rijtuig dat er op 3 september gebruik van maakte. Gedurende enkele weken, tot de spoorverbinding tussen de Brusselsepoortstraat en de Frère-Orbanlaan via de Clarissenstraat een feit was, werd lijn 2 van het Sint-Annaplein nog naar de Vlaanderenstraat omgeleid via de Zuidstationstraat.
In "De Gentenaar" van 29 november 1939 verscheen het verslag over het treurig lot van een 66-jarige gepensionneerde die twee dagen eerder in de Jozef Vervaenestraat te Ledeberg om 23 uur 30 door een tramrijtuig richting "Moscou" werd doodgereden. Louis Heymans stak toen ter hoogte van zijn woning de straat over. De wattman, Jan Van Hulle uit Zwijnaarde, zag plotseling een donkere gedaante voor zijn rijtuig op de afstand van ongeveer twee meter op de linkerkant van het gebruikte spoor.
"...Hij dacht dat het een hond was, maar ongelukkiglijk was het een menselijke gedaante welke zich voortbewoog op handen en voeten, van links naar rechts der straat. De afstand te kort zijnde kon de geleider het ongeluk niet meer vermijden..."
Het slachtoffer overleed kort na zijn overbrenging naar het gasthuis.
De foto toont de plaats waar het ongeval zich voordeed en werd 's anderendaags genomen tijdens de reconstructie door het parket.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ * De foto's zijn mogelijks van een minder goede kwaliteit, te wijten aan het feit dat het aantal pixels moet verlaagd worden tot beneden de 200 kb om door Seniorennet te worden opgenomen. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Eindelijk dan toch een nieuwe start, na een lange stilte wegens een overbevraging voor allerlei activiteiten aangaande het openbaar vervoer.De rubriekjes (telkens voorzien van een afbeelding) verschijnen voortaan "occasioneel" en ongelijk in aantal. Dit kan extreem variëren van ééntje dagelijks tot een tiental om de 14 dagen en net als vroeger handelen over de periode van de stoom- en paardentram, de twee- en drie-assers, de PCC's, de trolleybus of de nieuwste Hermelijntrams... Regelmatig eens komen kijken dus en vooral... veel dank voor de eerder vertoonde hoge belangstelling vanwege mijn "fans" !...
Zicht op de in 1952 aangelegde rotonde ten behoeve van het autoverkeer aan de Sint-Lievenspoort. Rechts onderaan de dubbele kruising van de sporen die behoorden tot de buurtlijnen naar Lochristi, Oostakker en Wetteren enerzijds en deze van de stadslijn 1 anderzijds. De laatsten werden tussen de Eggermontstraat te Ledeberg en het Graaf van Vlaanderenplein ook benut door de rijtuigen van de buurtspoorweglijn Gent-Zuid - Merelbeke, uitgebaat door de toenmalige ETG. Rijtuig 9875 uit de reeks 9874-9879 verlaat hier de Frère-Orbanlaan om via de Sint-Lievensbrug de Hundelgemsesteenweg te vervoegen. De tramexploitatie werd op 30 april 1955 stopgezet. (foto: Clessens / P.Boehm - 1953)
Een opname die wegens het praktisch totaal gewijzigde uitzicht van de omgeving erg moeilijk te situeren is! De fotograaf kijkt, met de rug gekeerd naar de Kasteellaan (rechts onderaan), in de richting van de Heernislaan, waar tussen 1931 en 1957-58 op eigen bedding de rijtuigen circuleerden van de buurtspoorweglijnen tussen Gent-Sint-Pieters en Lochristi, Oostakker of Wetteren. Op de achtergrond signalisatie van het N.M.B.S.-complex nabij de Dampoort en het gebouw van de katoenspinnery Baertsoen-Buysse aan de Dendermondsesteenweg. Twee-asser 9884 (?), voorzien van een aanhangwagen, doet dienst op de lijn naar Lochristi. Bemerk het houten lijnbord boven het platform en de rode postbus, bevestigd onderaan de voorplaat. (Onbekende auteur - omstreeks 1950)
Een zeldzaam en niet minder nostalgisch plaatje uit het oorlogsalbum van de gemeente Drongen ! Een tram van de lijn Gent-Sint-Pieters - Drongen - Nevele ontmoet hier een kolonne tanks en andere voertuigen van het bevrijdingsleger, op weg naar Gent. Alles schijnt zich te focussen op de fiere jongeman met de witte kousen, vooraan in het midden... (verzameling F. Verbeke - 5 of 6 september 1944)
We blijven nog even bij de Buurtspoorwegen van weleer. Het twee-assig tramrijtuig 9912, in dienst op de lijn "0 doorstreept" Gent-Sint-Pieter (!) - Lourdes (Oostakker), komt van de Kasteellaan en bereikt de halte onder de spoorwegbrug aan de Dampoort. Een massa reizigers, hoofdzakelijk vrouwen (wellicht op uitstap naar het bedevaartsoord) ziet de aankomst met vreugde tegemoet... Op de achtergrond het Oktrooiplein met uiterst links de Kasteelsluisbrug, de bomen van de Hagelandkaai en de huizenrij tussen die kaai en de Dampoortstraat. (onbekende auteur - omstreeks 1950)
Tramrijtuig 10068, voorzien van draaistellen, in dienst op de lijn Gent - Wetteren. bevindt zich hier in de nabijheid van het Citadelpark. Komende van de Heuvelpoort was in de Hofbouwlaan, Clauslaan, Parklaan en Clementinalaan het spoor richting Sint-Pietersstation gemeenschappelijk met dat van de stadslijnen 7 en 9. De terugkeer geschiedde langs de Astridlaan en de Fortlaan. Ter hoogte van het platform is het rijtuig voorzien van het embleem "Expo '58". De foto werd dus genomen in de zomer van dat jaar, terwijl de tramlijn vanaf 28 september door een autobusdienst werd vervangen. (onbekende auteur)
Voorwaar om heel wat redenen een uitzonderlijke en merkwaardige opname! Eén van de drie Gentse twee-assers 182, 202 en 206, die uitgerust werden met sterkere motoren en een pantograaf, komende van Gent-Zuid, neemt hier drie aanhangwagens op sleeptouw tijdens een rit op de lijn naar Merelbeke (merkbaar aan de "M" op de ronde lijnschijf boven het platform). Verder zien we de toestand aan de Sint-Lievenspoort vanaf de Hundelgemsesteenweg, zoals die was voor de bouw van de nieuwe Scheldebrug en de afrit B401 van de autoweg omstreeks 1970. De Sint-Lievenslaan links op de achtergrond was toen nog rijkelijk voorzien van een dubbele bomenrij en de wegwijzer op de voorgrond maakt ons duidelijk dat de lanen van de kleine stadsring toen duidelijk nog deel uitmaakten van de N10 tussen Oostende en Brussel !... (onbekende fotograaf - 1953 of 1954)
Drie-asser 365 in dienst op de toenmalige lijn 1 (Moscou - Van Beverenplein), ter hoogte van het Laurentplein, waarvan we links in beeld de krantenkiosk en delen van het oude gouvernementsgebouw zien. Centraal het befaamde kledingmagazijn Nagel-Esders, thans een flatgebouw. De tram begeeft zich van de Vlaanderenstraat naar de Limburgstraat en is nog niet getransformeerd. Dat is duidelijk te merken aan de lijnschijf die nog niet vervangen is door een rolfilmkast en de ongelijke verdeling van de zijramen. (Foto: verzameling "A.R.B.A.C" - augustus 1947)
Andermaal een juweeltje uit de oude doos, te dateren omstreeks 1927. Niet de vertrouwde gevelrij aan de Korenmarkt trekt onze aandacht, wel de taxi's uiterst links, de politieman, het pas voltooide wachthuisje voor de gebruikers van het openbaar vervoer en natuurlijk de twee tramrijtuigen. Links rijtuig 304, één van de eerste drie-assers, hier via lijn 4 op weg naar het Sint-Pietersstation. Wat verder een oude twee-asser type "preekstoel" op lijn 1, net vertrokken richting Rabot. (foto: verzameling M. van Witsen)
Sfeerbeeld aan de Dampoort, te situeren tussen 1924 en 1936, met rechts de spoorwegviaduct voor de lijn Gent-Antwerpen en Gent-Eeklo - Maldegem. Links een gedeelte van het Oktrooiplein. Het tijdperk van de stoomlocomotieven is nog volop aan gang. Het hotel uiterst links (nabij de Koopvaardijlaan) is intussen gesloopt. Een tramrijtuig verzekert de dienst op lijn 3. Het betreft één van de vier ex-zomertrams 216 tot en met 219, in 1924 omgevormd tot rijtuigen met gesloten platforms en zes zijraampjes, die het nooit tot drie-assers hebben gebracht. Ze bleven in reizigersdienst tot 1936. De rijtuigen 217 en 218 werden naderhand verkocht aan firma De Roeck uit Gentbrugge. De 219 kreeg in 1937 een open zijkant en kwam als nummer 173(II) terecht bij de spoordienst. De 216 werd daar in hetzelfde jaar in ongewijzigde vorm aan toegevoegd en later tot open zomertram gerestaureerd. In die hoedanigheid in september 2004 nog te zien als onderdeel van de historische tramstoet.
Op 17 maart 1971 werd PCC 01 te Gentbrugge geleverd. Er werden met de gloednieuwe tram vrijwel onmiddellijk proefritten gehouden en tegelijk begon de opleiding van de toekomstige chauffeurs. Hier zien we de 01 met de rolfilm in de stand "Extra dienst", aan de bocht van de Martelaarslaan naar de Groot-Brittanniëlaan (Bijlokehof). Het rijtuig werd in de oorspronkelijke staat behouden (behalve de knipperlichten) en voorbestemd tot museumrijtuig. Drie-asser 343 verzekert een rit op lijn 2 richting Arsenaal. (onbekende auteur - 4 april 1971)
De eerste generatie PCC's bestond uit 30 rijtuigen, geleverd tussen 17 maart 1971 en 4 januari 1972. Toen de drie-assers op lijn 4 vanaf 12 juli door trams van het nieuwe type werden vervangen, waren er al een tiental beschikbaar. Hier zien we de 03 tijdens een proef- of scholingsrit het perron aan Gent-Zuid verlaten en de Vlaanderenstraat inrijden, gevolgd door drie-asser 318, in dienst op lijn 2. (onbekende auteur - mei 1971)
Toen tussen 5 maart en 27 juni 1974 de PCC's 47 tot 54 werden geleverd, de derde en tevens laatste generatie, waren die reeds voorzien van de nieuwe lichtinstallatie, met aanvullende stop- en knipperlichten. Vanaf einde oktober werden ook de oudere rijtuigen daar één voor één mee uitgerust. Hier zien we de aldus omgevormde PCC 30 op lijn "4 doorstreept Sint-Pietersstation - Korenmarkt" in de toen nog niet verkeersvrije Veldstraat tijdens de eindejaarsdrukte omstreeks 1980. (eigen verzameling)
Dat het bestaan van één of andere vorm van openbaar vervoer door de handelaars van de stad Gent als een extra promotiemiddel werd aanzien is bekend. Reeds vanaf het allereerste stadium - de paardentram dus - verhoogde deze "comfortabele wijze van verplaatsen" de aantrekkingskracht om in het centrum te gaan winkelen. Getuige daarvan deze publiciteitskaart van het "Maison de vente" Pol De Schamphelaere, gevestigd in de Veldstraat 19 te Gent, met als blikvanger een paardentram. Sedert 2 augustus 1874 was in die straat een tramlijn in gebruik die op 10 september via de Ketelbrug en de Nederkouter uitgebreid werd tot net voorbij de Kortrijksepoort.
De illustraties bij dit rubriekje en de zes volgende zullen op gemengde gevoelens worden onthaald, ik besef dat... Van "weinig ter zake" misschien bij de "die-hard-hobbyisten" tot nostalgie bij de wat oudere lezers en lezeressen. Van de familie Bogaerts kreeg ik een zestal kiekjes overhandigd, uit de tijd dat "grootvader Valère" de functie van stelplaatsoverste uitoefende te Mariakerke en tot 1939 verbonden was aan de exploitatie van de buurtlijn Gent - Lovendegem - Zomergem, verpacht aan de toenmalige "Tramways Electriques de Gand". Boven: De gulle schenkster Denise, zijn nichtje, in 1938 poserend op de stelplaatskoer. Achteraan in de loods een aanhangwagen. van de NMVB. Onderaan: Op de arm genomen door werkman Theo (links) en vooraan op de fiets van koerman Fernand (rechts), met telkens één van de twee-assige elektrische "tractoren" of motorpakwagens 10 055 - 10 056, Die kwamen op 7 maart 1934 in dienst voor het trekken van een lang reizigerskonvooi, vervoer van goederen en rangeerwerk.
Links: Stelplaatsoverste Valère Bogaert, op dat ogenblik wat onledig met het voederen van zijn duiven op de koer te Mariakerke. Achter hem een aanhangwagen van de NMVB en een andere - met lanterneau - uit de reeks 55-64 van de ETG. In de middelste tramloods een twee-assig motorrijtuig, eveneens toebehorend aan de ETG. Rechts: Valère in de rol van grootvader, met Denise op de schouder, poserend voor één van de motorrijtuigen 9874-9879 die afwisselend dienst deden op de buurtlijnen naar Merelbeke en Zomergem. Let op de reisweg "S - Gent - Lovendegem - Zomergem - S" boven het platform. (verzameling familie Bogaert - 1938)
Denise met haar ouders op de "centriek" (volgens het bijschrift op de keerzijde van het fotootje). Dwars over het kiekje een spoor dat in verbinding staat met de Brugsevaart. Uiterst links een aantal wagons van de goederendienst en het puntdak van één der loodsen. Let ook op de toen vrij recente metalen buurtspoorwegpalen voor de bovenleiding in I- of H-vorm, waarvan hierna nog sprake is. (Verzameling familie Bogaert - 1938)
Drie opnamen van een bovenleingspaal van de NMVB die de tand des tijds en vooral het verdwijnen van de elektrische exploitatie in de periode 1957-'59 in Gent hebben overleefd. Resultaat van een behoorlijk uitgebreide speurtocht langs de vroegere buurtlijnen, waarbij ik zeker niet uitsluit dat er her en der nog dergelijke "relieken" te aanschouwen zijn... Links: aan de rotonde vlakbij het station van Oostakker, handig gerecupereerd als paal voor de straatverlichting. Midden: op de hoek van de Koning Albertlaan en de Prosper Claysstraat, voorwaar nog in gebruik ter ondersteuning van de huidige bovenleiding voor de stadslijnen 4 en 21/22... Rechts: enkele palen destijds opgericht langs het tracé van de buurtlijnen naar Oostakker en Wetteren, werden nadien verplaatst naar de rand van of dieper in het Citadelpark, andermaal ter ondersteuning van de laanverlichting. (foto's EDK - februari en april 2007)
Tramdrukte aan de westzijde van de Graaf van Vlaanderenplaats te Gent, waar zich tot 30 april 1955 de terminus van de buurtlijn Gent-Zuid - Merelbeke bevond. De motorwagens van dienst behoorden de NMVB toe en droegen de nummers 9874-9879, de aanhangwagens van de reeksen 55-64 en 65-72 waren eigendom van de Gentse trammaatschappij. Centraal in beeld motorwagen 9877, die op 23 december 1953 totaal vernield zou worden bij een brand in de stelplaats te Mariakerke. Foto: verzameling H. Slosse)
Wegens een kortsluiting in motorwagen 9877 brak in de nacht van 23 op 24 december 1953 brand uit in de stelplaats te Mariakerke. Hierbij werd het rijtuig totaal vernield en even later voor de sloop afgevoerd, terwijl de ernaast geparkeerde motorpakwagen 10 055 weliswaar beschadigd, maar in het voorjaar van 1954 hersteld werd. Ter illustratie van dit onheil twee foto's die in de plaatselijke pers daarover verschenen. (eigen verzameling)
Zonder een duidelijke omschrijving is deze opname uit mijn familiealbum niet meer te situeren. Mijn ouders waren vanaf 1946 lid van de Vlaamse Wielertoeristenbond en namen in die hoedanigheid regelmatig deel aan uitstapjes binnen of buiten de provincie, waarbij de "gezinstandem" uiteraard centraal stond. Als kleuter van vier maakte ik de reisjes mee in een mandje achterop ! Dat mijn vader zaliger ook niet vies was van de nationale en buurtspoorwegen bewijst dit kiekje dat hij door een collega wielertoerist liet maken van ons gezin. Destijds was de ringspoorweg tussen de Dampoort, Wondelgem, de Muide, Mariakerke en Gent-Sint-Pieters nog in voege (tot 1952 naar ik meen). We zien hier de overweg inclusief seinhuis aan de Brugsevaart te Mariakerke, jammer genoeg zonder de gedraaide spoorwegbrug over het kanaal, rechts buiten beeld. Wel is op de aarden bedding duidelijk het enkel spoor van de buurtlijn naar Zomergem te ontwaren, dat tussen de Palinghuizen te Gent en Lovendegembrug evenwijdig liep aan het kanaal. (persoonlijk familiealbum - 16 juli 1949)
Fraaie opname van twee-asser 147 op de koer van de stelplaats te Gentbrugge. zowat halfweg de jaren twintig van de vorige eeuw genomen. De prent is een onderdeel van een uitgebreide reeks, waarbij vooral de rechtop staande meetlat in het oog springt. Dit had alles te maken met de hoogte waarop de draaischijf van de sleepbeugel moest verwijderd zijn van de bovenleiding (of de grond), zodat de sleepbeugel zich in een positie van 45 graden kon bevinden, noodzakelijk voor de ideale druk tijdens het rijden. Niet alle tramtypes waren immers even hoog. Zo nodig werd een bijkomende "stoel" bevestigd tussen het dak van het rijtuig en de sleepbeugel. (verzamaling ETG)
De gemeenschappelijke tramhalte voor de lijnen 1 en 4 op de Korenmarkt. Links drie-asser 309 (met rijtuignummer nog onder het koplicht en uitgerust met een lijnschijf (de "disque"...) boven de platformraampjes. Rechts rijtuig 397 type "lanterneau" 394-405, deels bestaande uit de in 1933-34 getransformeerde rijtuigen "type Melle ", deels uit Expo-trams en van bij het begin uitgerust met dwarsstaande zitbanken. In 1947 was de procedure tot modernisering pas van start gegaan en deden zowel rijtuigen dienst die uitgerust waren met kopschijf of rolfilm, vier of zes eenvormige of ongelijke ramen, enz... (verzameling H. Slosse - 1947)
De legendarische sneeuwruimer, een eigen vinding van de Gentse trammaatschappij die vanaf 1948 geregeld werd ingezet bij hevige sneeuwval, hier in februari 1969 actief op lijn 20 tussen Gentbrugge-Arsenaal en Melle, gevolgd door een drie-asser in gewone lijndienst. Gelet op de witte wolk die door het aanstormend gevaarte tijdens het ruimen wordt veroorzaakt, mag gezegd worden dat de kranige twee-asser efficiënt tewerk ging, wat dan weer minder geapprecieerd werd door automobilisten die het sowieso al moeilijk hadden om koers te houden op de Brusselsesteenweg... (verzameling H. Slosse)
Drie-asser 308 aan het wachthuisje op de Korenmarkt, in dienst op de toenmalige lijn 1 Moscou - Van Beverenplein.De opname werd gemaakt op 20 mei 1956 en toen was de transformatie van de drie-assers al een tweetal jaren beëindigd. Van de reeks 302-315 zou enkel rijtuig 312 het nummer onder het koplicht behouden tot bij de buitendienststelling in 1969. Let op het bordje rechts onderaan, met publiciteit voor de in juni te houden "Salon voor huiselijk comfort en voeding" Casino - Park - Gent... (Foto: Hans De Herder - verzameling H. Slosse)
Grote openbare werken of niet, een tramrijtuig van lijn 2 rijdt onverstoord verder naar de terminus aan het Arsenaal te Gentbrugge. De aanleg van de viaduct voor de E17 is volop aan de gang. Alle pijlers zijn geplaatst en de eerste betonnen overspanning van de Brusselsesteenweg wordt geplaatst. Uiterst rechts de "snelweg" uit 1942 over de ringspoorweg tussen de De Naeyerdreef en de Jules de Saint-Genoisstraat, bedoeld om het doorgaand verkeer vlot te laten verlopen. In 1971 werd de "fly-over" gesloopt om de voltooiing van de E17 toe te laten.
De ontvanger van rijtuig 337 - in dienst op lijn 2 - keert de sleepbeugel aan de terminus "Arsenaal". We schrijven 8 september 1970. De viaduct van de E17 is intussen voltooid. Meest opvallend is de uitwijking links onderaan in beeld. Aangezien de stellingen van een pijler voor de op te hogen ringspoorweg te veel ruimte innam om het verkeer van de rijtuigen van lijn 20 (Arsenaal - Melle) van en naar de stelplaats toe te laten, werd een tijdelijk spoor in het midden van de Brusselsesteenweg aangelegd, dat na de voltooiing van de spoorwegbrug even gauw weer verdween. (Verzameling H. Slosse)
Luchtopname van de stelplaats te Gentbrugge, daterend van 1977. De bouw van het nieuw administratief centrum aan de Brusselsesteenweg is nog niet aangevat. Midden de foto en iets naar links herkennen we het "kasteeltje" van de directie. Rechts daarvan de koer van het spoormateriaal met de drie-assers 332 en 339. Links onderaan het oude dienstgebouw, gesloopt in september 1981. Verder de uitgebreide werkplaatsen met voor de ingangen een batterij geparkeerde PCC's en autobussen, de puntdaken van de tramloods en onderaan rechts de toen nog gloednieuwe aanvullende busloods. (onbekende auteur)
De vrachtwagen die PCC 53 in de stelplaats afleverde voerde bij de terugreis drie-asser 354 naar een terrein in Sint-Amandsberg, dat toebehoorde aan Achiel Ryckaert. Hij kocht het tramrijtuig aan om het er op een eindje spoor te plaatsen, in het vooruitzicht van een grondige restauratie. In 1986 en 1987 werden ritten georganiseerd op het Henegouwse tramnet (A.S.V.I.), vanaf 1987 voornamelijk aan de kust, onder meer tijdens de jaarlijks terugkerende happening "Trammelant" in De Haan aan Zee.
Op 17 mei 1979 werd de drie-asser 339, sedert het stopzetten van de exploitatie met dit type toegevoegd aan de spoordienst, naar de werkplaats overgebracht voor een flinke opknapbeurt. Vanaf 1980 begon het rijtuig aan een tweede leven als"museumtram" met als eerste hoogtepunten de plaatsing op een eindje spoor aan het Emiel Braunplein tijdens de Gentse Feesten van 1983 en de dagelijkse ritten tussen de Korenmarkt en het Sint-Pietersstation naar aanleiding van de Floraliën in april 1985.
O. vervoer Gent (530a)
In de loop van 2005 werden een zevental niet-gerenoveerde PCC's op non-actief gesteld. Het betrof de rijtuigen 28, 36, 37, 38, 43, 50 en 52. Enkele andere, waaronder de nummers 30 en 45, werden op spoor 14 als "werktram" gerangeerd. 
