Volkskroeg of rovershol?


Herriko Taberna
Taveernes van het volk
Foto: Herriko Taberna van Zamudio (Bizkaia)
Op het einde van de jaren 70 begonnen de Herriko Tabernas, letterlijk “Taveernes van het Volk”, hun deuren te openen.
De eerste “Herriko” werd in juni 1979 (?) in Sestao geopend nadat in Tudela de ecologiste Gladys del Estal (*) op straat werd geliquideerd door de Guardia Civil.
(*) Op 3 juni 1979 tijdens de Internationale Dag tegen de Kernenergie, uitgeroepen na het accident in Harrisburg, werd Gladys del Estal Ferreño in Tudela (Navarra) vermoord door de Guardia Civil, José Martínez Salas. Tijdens een zitstaking werd zij door de Guardia Civil zo hard met de kolf van een geweer Z-70 geslagen dat het geweer afging. Ze viel ter plekke bloedend neer, niet als gevolg van het schot, maar als gevolg van de slagen.
Op 14 december 1981 werd Salas tijdens een proces, vol onregelmatigheden, veroordeeld tot slecht 1,5 jaar die hij dan nog niet eens moest uitzitten. Een ecologist uit Mallorca kreeg 1 jaar cel omdat hij bij wijze van protest tegen de moord een pancarte had opgehangen.
Het is er niet altijd even proper in de Herriko Taberna. De dorps- of straatkampioenschappen Mus (een kaartspel ontstaan in Baskenland omstreeks 1745) gaan er door te midden van een blauw rookgordijn en wie ze zélf niet kan betalen gaat er de kranten “Gara” of “Berria” lezen. Je kan er bovendien alle stickers, T-shirts, aanstekers, badges en andere prularia kopen, maar ook de Baskische vlag en andere spandoeken. Op de toog staan spaarpotjes waarvan de opbrengst naar één of andere actie gaat. Je wordt er ook aangesproken om lotjes te kopen waarmee een mand levensmiddelen gewonnen kan worden. De opbrengst van de loterij gaat naar de gevangenen of hun familieleden en vrienden die vaak de buskosten voor de verre verplaatsingen niet kunnen betalen. Boven de toog hangen de foto’s van alle plaatselijke politieke gevangenen met daarbij hun naam, het aantal jaren van afwezigheid en het aantal kilometer dat ze van huis ondergebracht zijn. Als een gevangene vrij komt hoort het tot de “cérémonie protocollaire” dat hij/zij in de Herriko die foto gaat verwijderen. Aan de gevel hangt de Baskische vlag. Je kan dus niet mislopen! Spaans spreken wekt enige argwaan, maar als je ’s anderendaags opnieuw binnenloopt kennen ze gegarandeerd je gezicht terug. ..
Via de “Herriko” kan je zelfs de politieke overtuiging van de voorbijganger in de straat te weten komen. Vraag hem waar “la Herriko” ligt… Ofwel wijst hij/zij je enthousiast waar je heen moet. Soms gaat hij/zij zelfs een eind met je mee. Het kan ook zijn dat de bevraagde zegt het niet te weten, terwijl ze om de hoek ligt… Gedurende al die jaren vond de Baskische radicale jeugd er haar thuisbasis om politieke discussies te voeren.



















