De vingerknip of de knip in het vingertje.

.

Herkenning.

Een politieman te paard

deed mij van achteren denken

aan een meisje, niet de man,

maar het paard, ik wist niet

wat het meisje ermee te maken had,

niet meer over nagedacht-

maar later ontdekte ik

wat het was, haar paardestaart.

.

.


.

.

.

Dementie wordt onderschat omdat signalen niet herkend worden

Zoveel als zes op tien mensen met Alzheimer of andere vormen van dementie zouden onontdekt blijven. De reden? Twee op drie kent het verschil niet tussen signalen van dementie en veroudering, blijkt uit een bevraging van het Britse ministerie van Gezondheid.

In Groot-Brittannië zijn er ongeveer een kwart miljoen mensen gediagnosticeerd met dementie, terwijl dat er naar schatting 630.000 moeten zijn. Wordt de ziekte overschat of zijn er echt zoveel mensen die 'onder de radar' blijven en wiens vergeetachtigheid nooit gelinkt wordt met dementie?

Snelle diagnose
Simpel is het nooit: wanneer is de grens tussen dementie en gewone vergeetachtigheid overschreden? Zeg je er iets van tegen het slachtoffer of niet? Wat als ze het weigeren onder ogen te zien en een test boycotten?

Nochtans is snelheid wel belangrijk: hoe vroeger een diagnosis gesteld wordt, hoe sneller met een behandeling kan gestart worden en hoe meer de signalen met succes kunnen vertraagd worden.

Plannen terwijl het kan
"Bovendien laat het mensen toe te plannen voor de toekomst terwijl het nog kan", legt Alistar Burns uit. "Dat verbetert de levenskwaliteit, zowel van de dementerenden als van de familieleden." Ook zouden er dan minder mensen opgenomen worden in het ziekenhuis.

"Mensen getuigen vaak dat ze schrik hadden voor de diagnose, maar een diagnose betekent ook toegang tot steun, behandeling en informatie die ze anders niet hadden gehad."

Hoe herken je dementie?

1) Geheugenproblemen
Nieuwe informatie (of het kortetermijngeheugen) wordt het eerst aangetast. Iets dat net is gebeurd, wordt door dementerenden even snel weer vergeten. Dat geldt ook voor antwoorden op een vraag die net is gesteld, waardoor ze vaak vragen blijven herhalen of verhalen steeds opnieuw vertellen, soms in exact dezelfde bewoordingen. Ook verjaardagen, belangrijke gebeurtenissen of beslissingen worden vergeten; er worden spiekbriefjes gemaakt voor dingen die anders onthouden werden.

2) Problemen met taal en spreken
Dementerenden verliezen de voeling met taal, waardoor ze moeten zoeken naar alledaagse woorden en een gesprek niet meer kunnen volgen. Ze verliezen de draad van het verhaal of zelfs de zin die ze aan het zeggen zijn. Praten wordt ook minder vlot.

3) Tijd & plaats
Het gevoel voor tijd en plaats zakt weg. Minuten worden uren, uren worden minuten, er wordt steeds vaker vergeten waarom ze naar een bepaalde plaats gaan of hoe ze daar gekomen zijn. Ze verliezen de weg, lopen verloren en weten hun adres niet meer.

4) Het dagdagelijkse leven
Dagelijkse taken worden moeilijk: koffie zetten, soep maken, de afwas doen. Net als bij praten worden stappen vergeten en overgeslagen en komen ze vast te zitten. Hobby's verwateren, financiën en papierwerk regelen wordt moeilijker. Dingen worden op de verkeerde plaats gelegd (een sjaal in de oven, een soepkom in de kast) en kunnen niet meer teruggevonden worden.

5) Verandering
Dementerenden lijken soms wel andere mensen voor de familieleden: plots humeurwissels (woede, verdriet, angst of depressie), normale bezigheden worden stopgezet, ze blijven weg van sociale activiteiten. Niet zelden omdat er gesprekken gevoerd worden, die ze niet meer kunnen volgen.

6) Slapen
Er moet iets gedaan worden in de tijd die vroeger werd opgevuld met activiteiten: slapen of urenlang tv kijken zijn dan vaan de opties. Volgens sommigen duidt dit op faalangst: ze doen niets, en kunnen dus ook niets verkeerd doen.

7) Vertrouwen en wantrouwen
Het beoordelingsvermogen verdwijnt. Familieleden worden gewantrouwd, vreemden worden vertrouwd, er worden foute (en soms hele dure) kosten gemaakt of boodschappen gedaan die niet nodig waren (terwijl de broodnodige dingen vergeten worden).

8) Hygiëne
Sommige dementiepatiënten verwaarlozen zich, wassen zich of hun kleren niet, kammen het haar niet of willen gewoonweg niet meer in bad.

9) Zicht
Lezen, afstand inschatten, contrasten zien is ook een signaal van dementie bij sommige personen. Het gebeurt ook dat ze zichzelf niet herkennen als ze voor een spiegel staan.

10) Onrust
Een algemeen gevoel van onrust kan ook op dementie duiden. De persoon wil iets zoeken, iets weten, iets opruimen, iets doen. Hij of zij weet met zichzelf geen blijf, misschien wel omdat ze vaag beseffen dat er iets aan de hand is waarop ze de vinger niet kunnen leggen. Onrust en de neiging tot lopen, leidt ook vaak tot slaapproblemen.

Herken je veel van deze signalen, raadpleeg je arts.

.

Weggaan

Als een auto die lang in de regen gestaan heeft
optrekt en wegrijdt, blijft waar hij stond achter
een plek die zich van de rest van de straat
onderscheidt, even nog, tot hij ook nat is
en niet afzonderlijk meer bestaat.

Dat is wat blijft als je weggaat.

.

.

 Salade van appel, peer en spitskool

voor 4personen

2 appelen geschild en in stukjes gesneden
2 Conférenceperen geschild en in stukjes gesneden
¼ spitskool in dunne reepjes gesneden
4 el verkruimelde hazelnoten
100 g zure room
100 g blauwschimmelkaas
2 el rode wijnazijn
water
peper en zout
olijfolie
gemengde verse kruiden naar keuze

Bereidingswijze

Meng de appelen, peren en kool. Verdeel over vier borden. Besprenkel met olijfolie en kruid met peper. Mix in een blender of met een staafmixer de zure room, schimmelkaas, rode wijnazijn en een scheut water tot een dressing. Smaak af met peper en zout. Giet de dressing over de salade. Werk af met verse kruiden.

Voortdurend zin in zoet? Dan werkt je brein niet goed


Je denkt misschien dat weerstaan aan een stuk chocolade of een lekker taartje enkel te maken heeft met wilskracht, maar dat klopt niet helemaal. Bij sommige mensen ligt het iets complexer, omdat hun brein verantwoordelijk is voor de voortdurende hunkering naar iets zoets.Wetenschappers ontdekten namelijk dat een belangrijk deel van het brein niet goed werkt bij mensen met overgewicht. Dat onderdeel zorgt ervoor dat het lichaam kan weerstaan aan bepaalde impulsen.

De onderzoekers van de Yale University stelden vast dat een daling van het glucoseniveau leidt tot een verlies van zelfcontrole in het brein. Dat triggert dan weer andere delen van de hersenen die ons doen hunkeren naar calorierijke voeding, zoals cake, koekjes, chocolade en chips.

Bovendien denken de wetenschappers dat dit effect sterker is bij mensen die te kampen hebben met overgewicht. Zij zouden bij het kleinste tekort aan glucose al teruggrijpen naar eten.

Studieleider Rajita Sinha: "Ons brein heeft enorm veel behoefte aan glucose, want die stof wordt gebruikt als bron van energie. Daarom moet het niveau voortdurend op peil gehouden worden. Het is echter niet nodig om daarvoor naar chocolade of chips te grijpen, want ook in verse groenten en fruit zit voldoende glucose."

.

Verstop je depressie niet achter een glimlach

We doen het allemaal wel eens, ons dapper opstellen en lachen naar de buitenwereld hoewel we eigenlijk allesbehalve goed in ons vel zitten. Gevaarlijker wordt het echter wanneer dit een vast patroon blijkt te zijn. De 'smiling depression' is nog geen wijdverspreide term, maar duizenden mensen wereldwijd dragen dagelijks dit "vrolijk" masker om hun miserie verborgen te houden.

De term 'smiling depression' is in het leven geroepen door psychologen en psychiaters om patiënten te benoemen die ondanks hun overduidelijke depressie geen enkel uiterlijk symptoom vertonen. Integendeel, ze gaan door het leven met een glimlach en ontkennen ook meestal dat ze zich depressief voelen.

Niets aan de hand?
Naar de buitenwereld toe lijken mensen die lijden aan deze "glimlachende depressie" misschien wel de gelukkigsten op aarde. Vaak gaat het om mannen en vrouwen met een voltijdse job, een drukke thuissituatie en zelfs een bruisend sociaal leven. Ze ondergaan hun negatieve gevoelens helemaal alleen, met paniekaanvallen, insomnia, een schrijnend laag zelfbeeld en soms zelfs zelfmoordgedachten tot gevolg.

Herkenbaar?!
Recent onderzoek heeft aangetoond dat 1 op 20 vatbaar is voor depressies, maar dat een groot percentage hiervoor geen steun, diagnose of behandeling krijgt. Een van de belangrijkste oorzaken is dat mensen vaak hun eigen probleem zo lang mogelijk ontkennen. Je sterker opstellen dan je bent is dus in geen geval de beste oplossing. Op deze manier wordt de druk alleen maar verhoogd en krijgt de depressie meer kansen om je leven ingrijpend te bepalen.

Stigma
Het imagoverlies dat veel mensen vrezen wanneer blijkt dat ze geen perfect functionerend, succesvol wezen zijn dat mooi in het rijtje loopt, zorgt ervoor dat al snel gegrepen wordt naar een masker. Ook de intolerantie op veel werkvloeren tegenover mensen die zogezegd mentaal zwakker zijn, is een drijfveer om alles te blijven verbergen achter een glimlach.

Er is dus dringend nood aan meer bewustbewording over de verschillende vormen waarin depressies kunnen verschijnen en aan minder stigmatisering voor zij die de glimlach laten vallen en openlijk werken aan de strijd tegen negativiteit.

.

ik hou van mensen die blijven...

ik hou van mensen die blijven, zei hij,
we stonden samen onder het afdak te turen
naar het kantwerk van de winterbomen
en door zijn woorden had ik moeite om weg te gaan

hij voerde me door de geschonden lanen van zijn jeugd,
langs vergane boomgaarden, nabij tere beken,
voor een gesloopt huis hield hij halt en
keek heimelijk door het venster van zijn eerste liefde
aarzelend sloop er zomer in zijn stem
en ik zag dat hij even weg was

.