Vergeten groenten
De aardpeer
Zonneknollen
De Italianen noemen hem Girasole del Canada, of “zonnebloem uit Canada”, terwijl de Engelsen het hebben over Jerusalem Artichoke. Er is wellicht geen groente wiens naamgeving zo intrigerend is als de aardpeer. Topinamboeren (de Franse naam voor de aardpeer) komen in onze contreien al zo’n 400 jaar voor, maar raakten reeds meermaals in de vergetelheid. Pas vrij recent worden ze opnieuw gewaardeerd en hoe langer hoe vaker gebruikt door topchefs, die de aardpeer vooral appreciëren wegens hun “gronderige” en licht-zoete smaak.
Als plant heeft de aardpeer maar weinig met artisjokken te maken. De benaming Jerusalem artichoke werd gegeven door ontdekkingsreiziger Samuel de Champlain, die de aardpeer ontdekte aan de oostkust van de Verenigde Staten. Qua smaak deed ze hem denken aan de artisjok. In de jaren na haar introductie in Frankrijk in de eerste helft van de 17de eeuw bereikte de groente een ongekende populariteit, en dat was niet in het minst door de benaming "artisjok". Die naamgeving wordt nog fascinerender wanneer je vergelijkt met andere talen: Erdapfel in het Duits en topinambour in het Frans, naar een Braziliaanse indianenstam die naar Frankrijk werd gebracht rond de periode waarin de plant werd ingevoerd.
Het Engelse "Jerusalem" is wellicht een verbastering van het Italiaanse Girasole, wat letterlijk "naar de zon keren" betekent. De Amerikaanse Indianen noemden ze "zonneknollen", waar de Amerikanen meer recent sunchokes van maakten. Aardperen zijn inderdaad familie van de zonnebloem. Ook de aardpeerplant heeft gele, weliswaar kleinere bloemen en kan tot drie meter hoog groeien. Het eetbare deel van de aardpeer zijn de knollen die tussen de wortels groeien. Deze worden gevormd in de late herfst tijdens het afsterven van de stengels.
Aan de populariteit die de knol genoot aan het eind van de jaren 1600 kwam een abrupt einde toen de volkswijsheid ging vertellen dat de aardpeer lepra zou veroorzaken. Dat vermoeden was gebaseerd op de onregelmatige vorm en de gevlekte schil die deden denken aan de vingers van melaatsen. Sindsdien is de populariteit van de groente door dergelijk imagoprobleem blijven schommelen. Slechts in tijden van oorlog of hongersnood deed de aardpeer het weer goed, hoewel dat dan veel meer te maken had met het gemak en de snelheid waarmee de plant groeit dan met haar culinaire kwaliteiten. De aardpeer was een van die weinige groenten die niet gerantsoeneerd waren tijdens de tweede wereldoorlog. Pas sinds kort is de aardpeer bezig aan een comeback.
Aardperen kunnen op allerlei wijzen worden klaargemaakt, rauw of gepureerd, gekonfijt of geroosterd. Dikwijls worden ze in hun geheel verwerkt, slechts schoongemaakt met een borsteltje.
Aardperen kunnen net als aardappelen in de schil in de oven worden gegaard, uitgespreid op wat grof zout. Zoals bij aardappelen is de smaak dan geconcentreerder en iets ronder dan wanneer ze geschild worden gekookt in lichtgezouten water. Typisch is het rokerige aroma dat tijdens het bereiden ontstaat. De knollen kunnen ook rauw in dunne schijfjes worden gegeten of snel in olie gebakken of gekookt verwerkt worden. Ook in de Noord-Afrikaanse keuken worden aardperen fel gesmaakt, waar ze vooral rauw of geraspt worden gegeten.
De licht-zoete smaak ontstaat door de omzetting van zetmeel in de zoet smakende stof inuline. Hier vinden we de reden waarom de aardpeer ook door diabetici gesmaakt kan worden: bij de vertering van deze inuline komt geen glucose vrij, die door diabetici moeilijk afgebroken wordt.
De aardpeer vind je doorgaans als grillig gevormde knollen met een witte of rode schil. Zeldzamer zijn de langwerpige, gladde knollen, de topinambour fuseaux . Deze geselecteerde aardpeer is minder hobbelig en bultig, en daardoor ook makkelijker te reinigen. De smaak blijft vrijwel identiek.
De aardperen die je vandaag in de winkel (vooral in natuurvoedingswinkels, maar dikwijls ook in de bio-afdeling van je supermarkt) terugvindt, worden vooral uit Frankrijk ingevoerd, waar ze voornamelijk in het noorden en in de Provence worden geteeld. Aardperen zijn het lekkerst aan het eind van de herfst of in de winter. Ze zijn best stevig en strak, met zo weinig mogelijk knobbels.
Je kan aardpeer ook in je eigen tuin planten. Dan verdient het aanbeveling om enkele van de opschietende scheuten van het licht af te schermen om zo scheuten van een tiental centimeter hoogte te kweken, die als voorjaarsdelicatesse geoogst worden. Zowel de scheuten als de knollen hebben een zachte, zoete smaak met – jawel, daar was die Samuel wél juist – een zweem van artisjok.
Bij gerechten waarin aardpeer de hoofdrol speelt, hoort – zoals bij alle groenten – een wijn met dezelfde smaakcomponenten als de groente zelf: een licht-zoete, "gronderige" smaak.
33 reacties op dit bericht
Lana & Pip wensen jullie een fijne groet
Ik kom je een fijne donderdag wensen
De domme staat vooraan om gezien te worden, de wijze staat achteraan om te zien.
Goedemorgen Fjaka
Wens je een fijne dag liefs zwaantje
Lieve groetjes Fjaka...voor morgen een fijne dag.
Trucker_John komt met zijn 10 tonner truck door de blogs gereden met zijn vriend Zeno_Blog
Alles met mate Fjak@... ik heb moeten stoppen met melk drinken ... t speelde parte aan m'n gewrichten ( mocht zelfs geen soja produkten gebruiken ... raar maar waar !!
https://blog.seniorennet.be/dierenopvoedster/
Geniet nog van een aangename nachtrust Fjak@ en voor morgen een fijn begin van een nieuwe week ...Veel liefs ...warme groetjes ... Knuffffff ....Dierenopvoedster & Magnetiseur Miryam
hallo
Een mooie dinsdag gewenst
avondgroetjes
wens je een hele fijne avond op deze paasmaandag, veel liefs en hugzzzz, Greetje
Veel lieve avondgroetjes
De paasdagen zijn bekant ten einde en Ik ben er weer na een paar skon dagen bloggen OFF
Dag Fjaka

Knuffel van Catootjeg avond
Lana & Pip wensen jullie een fijne groet
Ik kom je een fijne dinsdag wensen
Een slecht werkman geeft zijn gereedschap de schuld.
intressant fjaka
bijna het laatste ei ' dan is pasen voorbij. groetjes van bo
Paasmaandaggroetjes !!!!!!
Zoals beloofd kom ik nog even langs op deze zonnige Paasmaandag om Jullie nog een mooie en aangename resterende dag en voor straks een weldoende nachtrust toe te wensen met vele lieve en hartelijke groetjes vanwege Jos.
bezoekje uit Aalst
Fijne paasmaandag en een mooi begin van de nieuwe week
dag fjaka
Ik wou een ei van melkchocolade Fjak@
Ik heb opwacht gestaan...
op de paasklokken ! ....
geen enkel ei lag er in de wei voor mij...
hier zit ik nu met een gebakken ei...
wat zou ik mis gedaan hebben snik snik ...
om geen ei te krijgen
lieve groetjes en knuffie van ons voor jou
Maandaggroetjes..
Beste Fjak@
FIJNE MAANDAG! GROETJES RACHEL
Vrolijk Pasen
Aan alle mensen die ik ken,
of waar ik een vriend-in van ben.
Zowel voor groot als voor klein,
dat Pasen ook voor jullie een feestdag mag zijn.
Vrolijk Pasen lieve vrienden.
bezoek ook eens mijn 2de blogje
Lieve groetjes Roosje
Zonnige Maandag Fiak@
dat hebben we dan ook weer eens gelezen, Fjaka
Een fijne Paasdag!
Mooie 2e Paasdag gewenst lieve Fjaka
Lieve groetjes
van je blogvriend
Ton/Franciscus
we zullen nog maar een terrasje doen op deze tweede Paasdag Fjaka.... en koffie met melk misschien ? of denken dat schuim ook melk is
Een aangename tweede Paasdag toegewenst vanwege Amor Fati !
Tevredenheid en dankbaarheid is....Weelde in topvorm."
Men mag best eens over U lopen…
Maar niet heen en weer !
dat geeft hoop !
Wens je een fijne paasmaandag
goede morgen Fjaka
oef dan zou ik nu nog goede ogen moeten hebben
ik was al op late leeftijd dat ik maar eerst gestopt ben met melk te drinken
Ik wens je een schitterende tweede Paasdag
Liefs en knuffeltjes Frieda
Fijne Paasmaandag maatje
mooie nieuwe week
fijne maandag en een goede start van de nieuwe week
Een vriendelijk woord hoeft niet veel tijd te kosten
maar de echo ervan duurt eindeloos
Wij hebben geen hartje van zilver
of een hartje van goud.
Maar wel een hartje dat van
onze blogvrienden houdt.
Lieve groetjes van Freddy en Patty
en een dikke knuffel van onze drie rakkertjes
Liefs van Mia
Graag wens ik u op deze tweede paasdag
een hele mooie en gezellige week toe...
LIEFS MIA