... over de enige échte Ros Beiaardstad! Het wel en wee van Dendermonde, veel fotomateriaal en af een toe een vleugje humor in ons dialect! Bent u in het bezit van fotomateriaal van alles wat met Dendermonde (geen deelgemeenten) te maken heeft, en wenst u dit op het blog te zien verschijnen? Aarzel niet en geef ons een seintje op jpmc@skynet.be. Wij danken u bij voorbaat! En... mocht u dit blog goedvinden, kan u in de linkerkolom een waardering geven (beoordeel dit blog).

Vrijdag 30 mei 2008

Vroeger en nu.

De bovenste afbeelding toont ons het Militair Hospitaal aan het Heldenplein. Voorheen was hier het Krankzinnigengesticht gevestigd dat eind 1866 werd gesloten. In 1868 werd het ingericht als Krijgshospitaal.

Later werd hier ondermeer de Rijks-Technische school ondergebracht (R.I.T.O.).
We tonen ook een beeld in 2008.

Geschreven door jempi om 20:35 Reageer op dit bericht

Reageer op dit bericht

Vrijdag 30 mei 2008

't Kan toch ni woër zain nowô...

Nâ-j-aupe'k dâ 't portret dad' ier bèistoët van onzen taure van 't statouis ni gistere of vandoëg getrokken is...As ge goe kèkt tèn zijje dâ die-j-arlozje schampavie-j-is...
En den taure van ons belfort zonder die-j-arlozje dâ trèk nâ njikker ¨stail op niks nowô... Dâ'k nâ moest wéite dâ die van Oilsjt ier wèrral achterzitte, tèn goëge't gintjer te klèin zain zènne, want ik trèk mè-j-e giël léiger nô gintjer vèr giël éir sirk d'r te vermassakréire... Doër mauge ze gerist vâ zain! Ik span 't Dèrremons Kopvliësfront véire mang kèrre en ik sabotéir giël Oilsjt, ik ontvoer dem bèrremiëster en 'k slouit Kammil Serzjant op in ier of doër nem bastiong ier in Dèrremonde en 'k zètj èm op woëter en bruët! Dâ stom Ros Balatom dâ loëte'k vèr wâ dâ't is, daddis toch giën sjik toebak wèirt!
't Is t'aupe vèr die-j-ajoine dâ z'r niks mè te moëken èmme want ze gon iet véiren èmme zènne!
Alléi bekèkt dâ na-j-isj... die arlozjen is d'r af!!!

Piër van Tatjes.

Geschreven door jempi om 00:00 Reageer op dit bericht

Donderdag 29 mei 2008

Vroeger en nu.

Het begin van de Brusselsestraat, gezien vanaf de kruising met de Leopold II-laan, voor 1914. Deze nog steeds belangrijke winkelstraat was toen ook bewoond door zelfstandigen en deels door mensen die een vrij beroep uitoefenden.

We zien dezelfde plaats in 2008, gezien vanaf het rond punt.

Geschreven door jempi om 20:52 Reageer op dit bericht

Donderdag 29 mei 2008

Kruispunt Brusselsestraat - Leopold II-laan.

Beelden van het kruispunt Brusselsestraat - Leopold II-laan, gezien vanop de Zuidlaan. We hebben recent een foto genomen vanop ongeveer dezelfde plaats. We plaatsen één van beide foto's bewust in zwart-wit om een betere vergelijking te maken. Bemerk de gelijkenis van de eerste woning links op de LeopoldIIlaan.

Geschreven door jempi om 20:52 Reageer op dit bericht

Donderdag 29 mei 2008

Vanonder de stèirt van 't Pèirt...

Figgerante vinne vèr de Ros Bajjortommegangk daddis ni zuë moejelaik; mor kèirels vinne vèr mè die strontkèrrekes ront te tsjolle dâ zâ wèrral wad’anders zain! ’t Is vanèigest iet spèsjoël nowô! Of dâ ge dâ nâ drouit of kiert, nekiër datter in dâ kèrreke e poër patéikes ligge tèn stingkt dâ nowô! En zéiker as’t wèirem wéir is…

Ik èm g’uërt datter iëne die-j-in twiëduzent achter e strontkèrreke geluëpen éit nâ nog attait stront gerikt! En tèn was ’t nog balange gië goe wéir!

Ik ouë d’r van de wéik téige manne gebier auver béizeg gewéist. Ik vroeg èm of datten ei dâ dikkes ni zag zitte! Zam vraa-j-antwaurdege derèkt in zam ploitsj. Azuë zèi ze: “Den dië vâ mèi achter azuë e strontkèrreke? Azze’k in den tait onze klèine zanne pamper ouitdéi in de batkoëmer stont ’n èi-j-in de véirploitsj te broëke dâ’t ni mènsjelaik was… En gèi sprèkt van diën achter e strontkèrreke te loëte luëpe!”.

Awèl, ik zouë mè dâ nâ pessies ni-j-oëntrèkke, mor ik kan mang kandedatier ni stèlle nowô… Ik zâ wèrral volk kraige as’t Pèirt ouitgoët en ge kènt de mènsje toch ni-j-in plan loëte as ze komme nowô!

Geschreven door jempi om 20:50 Reageer op dit bericht

Donderdag 29 mei 2008

Hofkes...

Vroeger kende Dendermonde heel wat 'hofkes'. Op die 'hofkes' stonden verschillende huizen waar de mensen een dak boven het hoofd hadden. Wij komen alvast binnenkort terug op ondermeer de 'Hofkes van 't Vestje'.
We tonen hier een 'gerestaureerd hofke' aan de Sint-Jacobsstraat.

Hierna enkele beelden van het prachtig gerestaureerde 'hofke' aan de Lindanusstraat.

Geschreven door jempi om 00:00 1 reactie Reageer op dit bericht

Woensdag 28 mei 2008

Vanonder de stèirt van 't Pèirt...

De Ommegang van 2000 had plaats op 28 mei, vandaag precies 8 jaar geleden. We zullen deze blijven herinneren als de Ros Beiaardommegang met het gure weer!

Geschreven door jempi om 09:08 Reageer op dit bericht

Woensdag 28 mei 2008

Een herinnering aan Albert Cool...

Albert Cool, werd de eerste burgemeester van Groot-Dendermonde na de fusie van 1972. Toen fusioneerde Dendermonde met Appels en Sint-Gillis.
Wij vinden in onze archieven een gedeelte van het artikel dat in de Voorpost toen verscheen.

Geschreven door jempi om 09:08 Reageer op dit bericht

Woensdag 28 mei 2008

Stille getuige...

Aan de Sint-Rochusstraat (gedeelte dat naar de Begijnhoflaan leidt) staat nog een stille getuige van 'de Rammelèir'.

Geschreven door jempi om 07:42 1 reactie Reageer op dit bericht

Woensdag 28 mei 2008

Die van Aalst die zijn zo kwaad.

Tot Prèdang Van Douize toe wist dad’ al assen den tekst van ’t lieke van ’t Ros Bajjort schréif… Ge moet ni vroëge oe langk dâ die dor in Oilsjt al koet zain!

Mor vèr wâ moete die faitelaik koët zain? Zouë’n ze’t zelf wéite?

Moete die nâ koët zain omdâ Dèrremonde ’t iëneg en ’t ècht Ros Bajjort éit? Wâ zjiëverderèi is dâ na faitelaik?

In Dienant en in At èmme z’ uëk e zuëgezèit Ros Bajjort… en azze’k ni mis bèn in Mechelen uëk. Awèl dâ ze doër tèn koët op zain nowô. Wéir èmme die van Oilsjt niks misdoën en dorméi ouit!

Ik wéit et wèl vèr wâ dâ ze koët zain… ‘k Zal ’t ier isj rap gon ouitlèggge zi!

Ze zain koët omdâ z’in twiënvaifteg ons Pèirt ni kènne pikken èmme en omdâ ze dor nâ mè-j-e graalaik liëlek stik balatom zitte! Doërvéir zain ze koët, en vèr anders ni!

Awèl ze moeste tèn mor ni geprobéird’ èmme vèr ons Pèirt achternoër te moeke. ’t Is toch ons faut ni dâ ze zéir gintjer niks béiter koste moeke as ne karnavalzot vam balatom?

En faitelaik zain z’in Oilsjt rap koët zènne… Z’èmme vazzeléive koët gewéist omdâ ’t Tribbenoël on ons toegewéizen is uëk… Dèrremonde is een stat mè standingk en tèn is dâ mor normoël dâ ’t Tribbenoël ier is. En dorbèi, wor zouën z’n Oilsjt e Zjustiessepalais moete zette èmme… In dad’ Ajoinedèrp zain mor drèi stroëte!

Koët, koët, ge kènd’ azuë koët zain as ge’t pèist!

Piër van Tatjes

Geschreven door jempi om 00:00 Reageer op dit bericht

Woensdag 28 mei 2008

Vroeger en nu...

Afbeeldingen van de Dender in de binnenstad aan de Franz Courtensstraat (vroeger Schel(de)straat). We kunnen zeggen, zoek de verschillen...

Geschreven door jempi om 00:00 Reageer op dit bericht

Dinsdag 27 mei 2008

Vanonder de stèirt van 't Pèirt. Spèsjoël bericht!!!

Van de mèiret pèisdegeke goet dâ man èrt stil stont! Ik kraig tèllefong vâ ne goeie kammeroët die mè liet wéite dâ ze de kazerme wille verkuëpe! Faitelaik is dâ nâ ni derèkt iet nief, mor d'r werd' uëk gezèit dâ ten ons Pèirt en de Réize en al wâ datter dor nor bèi stoët gin dèk nimmer bauve zanne kop zal èmme! In 't artikkel stoëd' uëk een passozje wordâ z'op stat ni kontèntj zèlle méi zain... Ik sitéir: 'Het is niet omdat de Regie der Gebouwen tot op vandaag nog geen stappen heeft gezet om het achterstallige huurgeld via juridische procedure te claimen, dat ze dat niet alsnog kan doen. In theorie kan de Regie daarbij beslag leggen op al wat in de kazerne staat en kan het werelderfgoed van Dendermonde openbaar verkocht worden.'
Awel dâ vinne'k nâ nog toppoeintj! 't Stat éi zan ouisier ni betoiltj! 't Verbéiter nog!

Dâ wèrre zwoëre probléime! Ik èm al on't pèize gewéist, mor ik kan gil dâ gezelschap ni-j-in man garaasj kraige zènne en nog minder i man éitploitsj... En moest dâ nâ wèl goën ik zouë 't derèkt doen en 'k zeg er derèkt bèi, as't vèr ons Pèirt en de Réizen is zouë'n z' ô mèi-j-allènsj nog gin ouisier moete betoële!
Ik goë mè geriët moëke en ik trek de boën op! Ik goën zoeke achter ier of doër nen angaar wordâ ploitsj is nowô. As 't minnestéire dor mèire stoët kènd' anders nog isj beginne zoeke! 't Is toch ne vrië wèirelt zènne, ge mauge't woërlaik geluëve!

Piër van Tatjes.

Geschreven door jempi om 10:34 Reageer op dit bericht

Dinsdag 27 mei 2008

Vanonder de stèirt van 't Pèirt...

Vandaag 27 mei is het net 18 jaar geleden dat ons Peird zijn ronde deed, en die van Aalst... die waren weer eens kwaad!

Geschreven door jempi om 00:00 Reageer op dit bericht

Dinsdag 27 mei 2008

Vroeger en nu

De woning op onderstaande foto werd gebouw op het einde van de 19e eeuw aan de Leopold II-laan en werd toen 'Chalet du Boulevard genoemd.

Dezelfde woning in 2008. Men bemerkt wel dat het bovenste gedeelte van de toren nu ontbreekt.

Geschreven door jempi om 00:00 Reageer op dit bericht

Dinsdag 27 mei 2008

Reclame maken...

In 1952 trokken enkele Dendermondenaars naar Aalst om er in de carnavalstoet reclame te maken voor de Ros Beiaardommegang van 8 juni. Ze reden met een vrachtwagen, waarop een zeer duidelijke boodschap was aangebracht in de stoet!

Uiterst links op bovenstaande foto, de heer Marcel Daman, oud-volksvertegenwoordiger.

Awel zi, ier wille'k ik ondergetiëkende Piër van Tatjes, isj op inpikke! Dâ woëre nog isj manne mè karakter! Die diften éir léive reskéire mè-j-in Oilsjt in de stoet te rèin mé-j-éire kammejong! Ze moeste die mènsje in den tait een madojle gegéiven èmme vèr moet en zelfopofferingk! En ze mochte ze vâ mèi elk nog vaifondert balle bauvenop gegéiven èmme!
Azèkken dinge dâ zouë 'k ik uëk ammel dèive. Faitelaik kanne'k al beginne mè plakkoëte te moëke en te schillere nowô en ik kan in Oilsjt nog in twië stoete gon rèin azze'k wil. Aster manne zain die gèire méirèin loitj mor iet wéite. As me d'r te noste joër den 22ste féibrewoëre om een ier of iën in den achternoen zain is 't goet!

Geschreven door jempi om 00:00 1 reactie Reageer op dit bericht

Dinsdag 27 mei 2008

Weldadigheidsstraat...

Een hoekje van de stad met een rijke geschiedenis is de Weldadigheidsstraat in "in 't Swaibéik"... In de volksmond heette deze straat 't Gordainestroitsje (Gordijnstraatje). De reden? Wellicht waren vele bewoners nogal nieuwsgierig en gingen bij elke beweging in de straat de gordijnen even opzij...

Geschreven door jempi om 00:00 Reageer op dit bericht

Dinsdag 27 mei 2008

Dâ stoë mè nâ-j-isj ni-j-oën!

Verlèje wéik ister ier nen artikkel verschéine auver iet dâ mè nâ-j-isj ni nèig oënstoët... Ik èm ier geléize dad' opzoekinge ouitgewéizen èmme dâ z'in Oilsjt véil joëre gelèje uëk â Ros Bajjortpèirt zouën g'at èmme.
Zi nâ kènde mâ waismoëke wâ dâ ge wiltj, mor zèkken zjiëverderèi doër moete'k nâ nikker ni vâ wéite...
In Oilsjt e Ros Bajjortpèirt! Wâ ne zot vertèltj er nâ zèkken dinge! Woër dâ dië zan opzoekinge gedoën èit dâ wéite'k ik ni zènne! Van tien néige is dâ nen uëp bedriegerèi vâ mèn kan nemiër, vèr isj den intrèssanten ouit t' ange. 'k Em een giële wéik dwèis geluëpe azze'k dâ geléizen ouë! Wâ pèize die d'r wel in dad' Oilsjt.
'k Verstoën dâ ze gintjer beginne pèrrewètte te moëke omdâ binne goe twië joër ons Pèirt vâ stal komt, mor déize kiër goën ze te vèir! Doër goëne'k mè-j-onzem bèrremiëster isj e waurdeke auver klappe, want dâ kan ni zain! En tèn goën ze van ons zègge dâ me flauzemoëkers zain!
Dâ 't doet dâ't wiltj, ze zain sjaloes dâ kènne ze ni afstrèin! En aster nâ-j-iëne Dèrremontenèir dâ moest geluëve wâ datter in diën artikkel stoët, waèl dië moeste ze verbanne nor Oilsjt mè gil zâ schuë laif en vèr de rèst vâ zâ léive!

Geschreven door jempi om 00:00 Reageer op dit bericht

Dinsdag 27 mei 2008

Ons Dèrremons...

Ons schuën èigen diejalèkt
dâ verstouë-j-alliën mè Dèrremons intellèkt
Ge moet er ni-j-auver diskettéire,
nen Oilsjtenèir moet er allènsj ni-j-on probéire.
Vroeger klaptege ze 't auveral, op 't Vèstsje, in 't Kortirke
en as z' iet wiste gingke 't ront gelèk e virke.
In de Vèirstroët, in 't Swaibéik enop de Méilembèireg,
was 't al éiven èireg.
Wéir zèlle ons toël traa blaive,
wéir goën ze blaive klappe, léize en schraive.
Z' is volks, plezant, mô vèrral nèig schuën,
en ze zèlle ze nuët ni verbuën.
Wéir doen ons devuëre en trèkke 't ons ni-j-oën,
dad' ons Dèrremonde vèr attait zâ bestoën.

(Piër vban Tatjes -september 1994)

Geschreven door jempi om 00:00 Reageer op dit bericht

Maandag 26 mei 2008

't Barakske op dem Biër...

Wij vonden een tekst terug met als titel 'Het barakske op dem Biër'. Voorlopig weten wij niet wie de tekst schreef, doch wij vermoeden dat dit Georges Dierickx is. Het betreft een liedje dat wordt gezongen op de wijze van 'Ons hutje bij de zee'.
Sommige delen van de tekst zijn in het AN en worden een beetje als 'burger-Dèrremons' gedeclameerd.

Het barakske op dem Biër...

Toen de stat im brant gestauke lag te smèlte in éir pouin
kréig ons moeder en éir zauke e schuën ouizeke mè nen touin.
Auver 't Saske en de Rammeleir tisse riet en géireg vlier,
wachte wéir op ons voëder in 't barakske op dem Biër
wachte wéir op ons voëder in 't barakske
in 't barakske op dem Biër.

Voëder lief at zich verschaule voor des Pruisen kwaden knoet.
Mor â lapte on zan zaule vraa en kinnjere, 't èigen bloet.
In de zon lag hij te blaken, slurpend aan zijn Hollands bier.
Wéir mor wachte op ons voëder in 't barakske op dem Biër
Wéir mor wachte op ons voëder in 't barakske
in 't barakske op dem Biër.

Op nen dag - het was terug vrede - stont ons voëder véir de déir.
Afgetopt nor laif en léide, in zam broek waster een schéir.
O gemoël, zait ge d'r wéider riep ons moeder, uërd' isj ier.
't Wèr nâ tait vèr touis te blaive in 't barakske op dem Biër
't Wèr nâ tait vèr touis te blaive in 't barakske
in 't barakske op dem Biër.

Moedeg, trots ouit pier verlange, pakten â rap zan kouop en paur,
gingk gedildeg poëlingk vange, schuën dâ't nacht wir en nèig vraur.
Sins diën tait zuë langk vervlauge, gingk ons voëder nemiër op zwier
mor bléif bravekes mè-j-ons moeder in 't barakske op dem Biër,
mor bléif bravekes mè-j-ons moeder in 't barakske
in 't barakske op dem Biër.

De barak is nâ verdwéine, in 't fort ginne poëlingk nemiër.
Moeder en voëder gingken éine en zain bauve mè-j-ons Iër.
't Gelik der klèine dinge, 't was e kloëverke vâ vier
is vertrokke mè de buëte in 't barakske op dem Biër.
is vertrokke mè de buëte in 't barakske
in 't barakske op dem Biër.
----------------------------------------------------------------
Ter hoogte van de vestingen aan de overkant van de Dender was geen dijk. We hebben het hier ongeveer over de plaats waar thans het Rijksadministratief Centrum 't Saske gesitueerd is. De dijk was er vervangen door een waterkeringsmuur of 'beer' (biër). De muur was voorzien van een sluis en was bovenaan afgewerkt met een scherpe rug, om belegeraars onmogelijk te maken ongemerkt de overkant te bereiken. Even voor de sluis bevondt zich een cilindervormige kleine toren of 'monnik'.

Geschreven door jempi om 22:12 Reageer op dit bericht

Maandag 26 mei 2008

Ons dialect.

Ook in Dendermonde verdwijnt stilaan het dialect zoals trouwens in de meeste steden, gemeenten en dorpen. Nochtans is een dialect een onderdeel van het folkloristisch patrimonium. De levendige taal die door onze vroegere stadsgenoten werd gesproken is vaak doorspekt met humor. Soms vragen wij ons af welke voorvader ons die buitenissige tongval heeft nagelaten?
Sommige Dendermondse woorden lijken op vaak overeen te komen in klank met Brussels en het Antwerps. Een degelijke uitleg daaromtrent zou ons te ver leiden, vandaar dat wij verwijzen naar publicaties daaromtrent (zie onderaan artikel).
Spijtig genoeg zijn er nog weinigen die onze echte streektaal spreken. Trouwens het echte Dèrremons is niet eenvoudig weer te geven, noch gesproken, noch geschreven. De taal die de gewone volksmens sprak op 't Vestje, de Molenberg, 't Kwartierke enzomeer, daar zat een hele geschiedenis achter verscholen. De verklanking van rampzalige intellectuele achterstand van enorme sociale miserie was kenmerkend. Het zijn veelal spetterende woordspelingen die vlot uit de mond weerklonken van onze voorouders...
De modernisering heeft teweeggebracht dat de kinderen meer om meer werden opgevoed in het A.N. in plaats van in de eigen streektaal. Vergemakkelijkte dit de opvoeding, of was en is het de bedoeling de kinderen vlotter een buitenschoolse opleiding te geven? Is het een naschoolse opvang thuis of zijn het de kinderen zelf die het niet willen? Allemaal vragen die wij ons stellen, terwijl ons schoon dialect verdwijnt... Pagadders die het geluk hebben hun overgrootouders nog te kennen staan dikwijls voor een taalbarrière.
De invloed van TV, school en nieuwigheden met nieuwe benamingen liggen aan de basis van de veranderingen in het dialect en brengt het dichter bij het A.N.
We zijn verheugd dat wij in onze stad nog enkelen vinden die ons dialect machtig zijn, zodat wij daar ons licht kunnen opsteken qua typische uitdrukkingen, (voor ons lang verdwenen) woorden en vergeten klanken.
Nader onderzoek leerde ons dat hier in de verschillende cité's een ander dialect werd gesproken. Zo verschilde het dialect van de Veerstraat, 't Vestje, de Molenberg, 't Klein Kwartier en het centrum. Ook in de Donckstraat sprak men een ander 'taaltje'. Het verschil lag vooral in de oe- en a-klanken.

Het idioticon van wijlen Georges Dierickx heeft al voor enige wegwijs gezorgd in de wirwar van uitspraken. Binnenkort brengen wij een bijdrage omtrent deze 'pionier'.

Dat ons dialect nog bestaat is een bewijs dat in onze stad in het verleden genoeg mensen hebben geleefd die in spraak of schrift hun eigen volksaard zijn trouw gebleven. Ze hebben de voorkeur gegeven aan hun streektaal zonder alles zomaar te aanvaarden wat uit andere regionen werd meegebracht.
Laat het een troost wezen dat het A.N. een 'soepke' is, waaraan nog honderden jaren zal geschaafd worden en waarrond steeds onenigheid zal bestaan. Dat hebben wij met ons dialect vermeden. Dendermonds is Dendermonds en daarmee basta! Wij blijven steeds verkondigen dat ons 'Dèrremons' één der oudste en mooiste dialecten is van het land. Het is uiteraard niet aan iedereen besteed om er zomaar wijs uit te raken, maar met ietwat Dendermonds bloed in de aderen en een beetje goede wil zal men er zeker minder moeite mee hebben dan sommigen met hun Frans, Engels of Duits...

Nog even meegeven dat in de stedelijke bibiliotheek een aantal publicaties voorhanden zijn omtrent ons dialect. Deze zijn van ondermeer Georges Dierickx en van ondergetekende uit hoofde van de vereniging 'Den Dèrremonse Klapper'.

Geschreven door jempi om 22:11 Reageer op dit bericht

Reageer op dit bericht

Meer van Jempi - Dendermonde