Vanonder de stèirt van 't Pèirt...

Vandaag 27 mei is het net 18 jaar geleden dat ons Peird zijn ronde deed, en die van Aalst... die waren weer eens kwaad!






Vanonder de stèirt van 't Pèirt...
Vandaag 27 mei is het net 18 jaar geleden dat ons Peird zijn ronde deed, en die van Aalst... die waren weer eens kwaad!






Vroeger en nu
De woning op onderstaande foto werd gebouw op het einde van de 19e eeuw aan de Leopold II-laan en werd toen 'Chalet du Boulevard genoemd.
Dezelfde woning in 2008. Men bemerkt wel dat het bovenste gedeelte van de toren nu ontbreekt.
Reclame maken...In 1952 trokken enkele Dendermondenaars naar Aalst om er in de carnavalstoet reclame te maken voor de Ros Beiaardommegang van 8 juni. Ze reden met een vrachtwagen, waarop een zeer duidelijke boodschap was aangebracht in de stoet!
Uiterst links op bovenstaande foto, de heer Marcel Daman, oud-volksvertegenwoordiger.
Awel zi, ier wille'k ik ondergetiëkende Piër van Tatjes, isj op inpikke! Dâ woëre nog isj manne mè karakter! Die diften éir léive reskéire mè-j-in Oilsjt in de stoet te rèin mé-j-éire kammejong! Ze moeste die mènsje in den tait een madojle gegéiven èmme vèr moet en zelfopofferingk! En ze mochte ze vâ mèi elk nog vaifondert balle bauvenop gegéiven èmme!
Azèkken dinge dâ zouë 'k ik uëk ammel dèive. Faitelaik kanne'k al beginne mè plakkoëte te moëke en te schillere nowô en ik kan in Oilsjt nog in twië stoete gon rèin azze'k wil. Aster manne zain die gèire méirèin loitj mor iet wéite. As me d'r te noste joër den 22ste féibrewoëre om een ier of iën in den achternoen zain is 't goet!
Weldadigheidsstraat...
Een hoekje van de stad met een rijke geschiedenis is de Weldadigheidsstraat in "in 't Swaibéik"... In de volksmond heette deze straat 't Gordainestroitsje (Gordijnstraatje). De reden? Wellicht waren vele bewoners nogal nieuwsgierig en gingen bij elke beweging in de straat de gordijnen even opzij...



Dâ stoë mè nâ-j-isj ni-j-oën!
Verlèje wéik ister ier nen artikkel verschéine auver iet dâ mè nâ-j-isj ni nèig oënstoët... Ik èm ier geléize dad' opzoekinge ouitgewéizen èmme dâ z'in Oilsjt véil joëre gelèje uëk â Ros Bajjortpèirt zouën g'at èmme.
Ons Dèrremons...
Ons schuën èigen diejalèkt
't Barakske op dem Biër...


Ons dialect.
Ook in Dendermonde verdwijnt stilaan het dialect zoals trouwens in de meeste steden, gemeenten en dorpen. Nochtans is een dialect een onderdeel van het folkloristisch patrimonium. De levendige taal die door onze vroegere stadsgenoten werd gesproken is vaak doorspekt met humor. Soms vragen wij ons af welke voorvader ons die buitenissige tongval heeft nagelaten?
'k Zien d'r al nor ouit...
Alléi ik kraig al ewwâ korrozje. 't Wéir zâ gon béiter wèrre en tèn begin ne mensj toch em bitsje t' èrléive nowô. Den tait van de kaa voete is wèrral verbèi. Ge kènd' af en toe isj in den of wèirke, ge kèn méi-j-elpe on de gruëte kouis, ge kèndj’ ier of toër wèrral isj ewwâ vèireve of bejange... Nâ ni da'k dad'ammel zuë gèire doen, mor 't is miër vâ moetes!
Mor ik pèis tèn i man èige, azze'k on die dinges ammel moet beginne, tèn wiltj dâ zegge da't vèir zaumer is! Konzjéi!!! En dâ wil zegge isj gon visse, isj nor de zjië vèr te brouine, 't donderdogssoëvest isj nor de terraskesoëvende op de Gruëte Mèrt, en nog ne gillen diël ander ammezoësse. ’t Vald’ alliën mor af te wachte of da’k dad’ ammel zâ mauge vâ madam… ’t Is den iëste kiër ni da’k man planningk opmoëk vèr de zaumer en datter tèn faitelaik ni te véil van in ouis komt!
Binnekèrt goëne’k isj nor een optréide vâ Laura Lin, ge wètj wel dâ schoëp dâ zingt van “Duzend kiëre belauge” nowô. Nâ ni da’k die-j-éir liekes zuë gèiren uër, mor ‘k vin dä zuë e schuë kintj en ‘k wil die wel isj van dichte bezien. Ik bèn attait sjaloes van die muzzekante die dor moete mè spéile… Die stoën dor altait vrië dicht bèi nowô, mor ze zien ze wel miëstal alliën mor langst den achterkant! ‘k Ben blèi da’k ik ze langst de vèirekant zâ zien… allèi ’t is t’aupe want ’t val nog te bezien of da’k mag goën van ons madam! En azze’k ni mag goën nor Lora Lin, ten goëne’k mor nor La-j-Esteralla kaike … dâ zâ’k wel mauge!!!
Pier van Tatjes

Tragel aan Sas...
Deze keer tonen wij de Tragel (vroeger en nu...), gezien vanaf het Sas.


De Schel(de)straat.
Een aantal afbeeldingen van de Schel(de)straat door de eeuwen heen, thans de Franz Courtensstraat. Deze laatste benaming werd gegeven in 1907 als eerbetoon aan de aldaar geboren kunstschilder Franz Courtens. Zijn standbeeld staat thans opgesteld schuin tegenover zijn geboortehuis (waar nu de apotheek is gevestigd).
Bemerk op deze afbeelding de postbus (rechts). We hebben zo'n sterk vermoeden dat de bus die er thans staat nog steeds op dezelfde plaats staat...




Vanonder de stèirt van 't Pèirt...
Vandaag 25 mei 2008 is het 33 jaar geleden dat ons Ros zijn ronde maakte in de stad. Het was toen geleden van 1958...
Nieuw was zeker de Ros Beiaardharmonie en er werd ook een 45-toerenplaat uitgebracht, uiteraard met het Ros Beiaardlied.
Enkele sfeerbeelden...






Genéiskundeg onderzoek on 't stat...
In de luëp vâ gepasséirde wéik was 't onderzoek vèr 't stat en al 't personiël... D'r woëre d'r e poër auverwèrkt, d'r was iëne mè-j-'n zjiër oksel van op zan schip t' ange en twië die mè krampe zoëte vâ ne gillen dag mè-j-éir biëne auveriën te zitte achter éire kompjoeter.
Op dem bouite...

Ik èm ne kammeroët en dâ zain touis boere. Auver e poër montj was manne kammeroët zâ voëder zik en â vroeg of dâ'k nikker ni kost kommen èlpe vèr nen dag of twië. Alléi verouit, ik mannen auveral i man kabas en nor dem bouite. Om vier iere 't smèires moeste'k d'r al zain! Dâ was vanèigen al 't iëste dâ téigeviel. Miëstal komme'k mor touis op dad' ier! In alle geval ik zal dâ dagske ni te gaa vergéite… 't Iêste dâ'k moest doen was èlpe de koeje mèlke. D'r woëre ne gillen diël koeje die mè 't masjiem gemolke wirte, mor d'r moeste d'r uëk e poër azuë gemolke wèrre. 'k Zouë 'k ikke't ni gewéisd' èmme azze'k wèrral niks moest téigekomme nowô! 'k Zètte mè d'r op azuë 'n drèipikkelstoelke nèffest een koej en 'k begost on die dinges te lojjere gelèk as nen èchte. Van tien néige èmme'k ewwâ wiltj gewéist, want ik kréig d'r op iën twië drèi een siffelèt van dië stèirt van dâ biëst dâ'k mè stoel en al ne méiter of twië achterouit schauf. 't Was nog gin klèin kokkenaut!!! Manne kammeroët at effenaf kompasse mè mèi en 'k moest allènsj nimmer voersjdoen. Ik mocht nor de vèirkesstal goën vèr doër de biësten éite te géive. Ik kréig ne kèrrewoëge en een schip vèr die bakke te ville. Ik kwamp nog mor goet dië stal binne en die vèirkes begoste mâ d'r toch een els lawait te moëke. Was dâ nâ omdâ ze mâ nog nuët ni gezien ouën of vâ kontèntemèntj omdâ ze dië kèrrewoëge zage, ik wéit et ni…, in alle geval d'r was toch iet ni zjust. Ik ouë op tait van tien menniete ammel die bakke volgekapt mè dad' éite en of dâ g' et geluëfd' of ni, d'r was gin ië vèirke die mor iën béit èttege! Ik pèisdege dâ die biëste op man gezicht ni koste…, mor 't was iet anders. Manne kammeroët vertèldege dâ'k ne verkierde kèrrewoëge gepakt ouë… Ja, ik zouë toch uëk faitelaik ni gèire op man talluër kraige wâ dâ kèrt d'r vèire ouit man dèireme gekommen is zènne.
Piër van Tatjes.
Tragel...
Twee afbeeldingen van de Tragel (vroeger en nu...), gezien in de richting van Dendermonde-centrum...

Toch even verantwoorden...
U hebt wellicht al gemerkt dat wij de afgelopen weken af en toe eens op de kap van Aalstenaars zitten. Dit zal de komende weken zeker niet veranderen of verbeteren... De nakende Ros Beiaardommegang zal daar wel voor iets tussen zitten. Traditiegetrouw zal de Ommegang van 2010 weer voor een 'heropleving' van de rivaliteit tussen 'onze Dender- en Scheldestad' Dendermonde en de 'Denderstad' Aalst...
Vanonder de stèirt van 't Pèirt...

Nog attait ni véil nies. ‘k Em ier en doër man uër te louistere gelèit, mor d’r wèr niks gelost. ’t Is pessies of d’ organezoësse van de kommenden ommegangk is ‘top siekrèt’! Ik kan d’r pertang e poër van de gemintjeroët die-j-in kommetait zitte en die noga rap éiren tètter isj verbèiklappe, mor van déize kiër komt er niks ouit. Ik begin stillekesoën gon te geluëve dad’ onzem bèrremiëster die manne gebréinwasjt éit!
Anders, as iet wéite luëpe z’er binst ’t alvier méi te kuëp en van déize kiër kènde d’r gin alf waurt ouitkraige, daddis van dem balange ni normoël zènne.
Ne mènsj zouë beginne pèize dâ’t is omdâ de die van Oilsjt niks zouën te wéite komme, mor binsjt wéite wéir uëk niks nowô. Pertang téige mei mauge ze nâ véil vertèlle, ik kan vrie goe zwaige. Mor ’t zain vanèigest de die wordâ’k iet téige vertèl dad’ éirem bèbbel ni kènnen ave!
’t Wèr nâ toch stillekesoën tait dâ me toch van iet gon wéite nowô, ’t is mor goe twië joër nemiër en ’t is zuëvèir…
Piër van Tatjes.
Geschiedenis van de Gildereuzen - (voorlopig) slot.
Een reus betekent over het algemeen feestgenot, een hoofddoel of gewoon middel in een vurige viering, een prachtige processie, een statige stoet. En daar kunnen wij in Dendermonde wel over meepraten. Telkens wanneer onze drie 'Grote Mannen' verschijnen heerst een feestsfeer in de stad.
Het pijndershuis.

Het Pijndershuis was gelegen aan de Schel(de)straat (nu Franz Courtensstraat), nabij het Justitieplein. Op de onderste foto ziet u links de ijzerwinkel Heyvaert en daarnaast het voormalige pijndershuis met puntgevel. Het werd in 1880 openbaar verkocht.
Wikipedia leert ons hetgeen volgt...
Het pijndersambacht, ontstaan in de 14e eeuw, had het monopolie over lossen en laden van schepen en kelderen van wijn en bier. Vandaag zijn de pijnders de exclusieve dragers van het Ros Beiaard in de Ommegangen. De leden zijn verenigd in de gilde der Vrije Pijnders met aan het hoofd de gildedeken Jean Pierre De Jonghe.
De taak van de pijnders is niet te onderschatten. Als dragers van het Ros hebben zij een hoofdrol. Zij hebben niet alleen de verantwoordelijkheid over de veiligheid van de Vier Heemskinderen, maar de bewegingen van het Ros Beiaard moeten ook gesynchroniseerd gebeuren met de regie-aanwijzingen. Tempo en aangepaste snelheid zijn van hoofdbelang. Al die belangrijke details worden voor elke ommegang ingestudeerd.
Maandenlang wordt geoefend aan de kazerne waar het paard zijn rustplaats heeft. Het dragen van het paard is fysiek zeer zwaar daar elke pijnder meer dan 120kg moet dragen. Het is uiteraard niet het dragen op zich dat voor deze sterke kerels het grote probleem is, wel het steigeren van het paard en het lopen over een niet altijd even stabiele ondergrond waardoor de lasten niet altijd gelijk verdeeld zijn. Bij het steigeren van het paard moeten de pijnders vooraan in het paard heffen en gelijktijdig gaan de achterste dragers door de knieën.
Voor de heemskinderen wacht ook een zware taak. Zij moeten immers op de zeer brede rug van het paard plaatsnemen gedurende enkele uren. Dit geeft een enorm grote belasting voor de beenspieren, het bekken, de liezen en de onderrug. De heemskinderen krijgen dan ook begeleiding gedurende enkele maanden door een kinesist om de spieren en pezen te rekken tot een zo groot mogelijke spreidstand. Voor de heemskinderen een taak waar dagelijks op geoefend moet worden om klaar te zijn voor de grote dag. In 2000 was het bitter koud en voor zowel de pijnders als de heemskinderen een helse taak daar het gure weer zeker geen goede invloed had op de al zo zwaar belaste spieren.
Dijkstraat - Bogaerdstraat
Een aantal beelden op de hoek van de Dijkstraat en de Bogaerdstraat door de jaren heen... Het laatste beeld toont ons de huidige toestand.




In de Dijkstraat waren vroeger verscheidene danszalen. Ook een aantal kleine en grote fabrieken waren er gevestigd zoals een zeepziederij, een brouwerij en een olieslagerij. Op het einde van de 19e eeuw werd hier de Akademie voor Schone Kunsten opgericht. Later werd op de hoek links de CM ondergebracht met tegen de straatkant de 'conciergewoning'. Thans vertoeven de diensten al enkele jaren in een volledige nieuwbouw.