VERBRANDEN EN BEVRIEZEN....
Het land waar een gletsjer in de woestijn staat en je kan verbranden terwijl je bevriest!
“Dit is de enige plaats op aarde waar je - terwijl jij in de zon zit met je voeten in de schaduw - tegelijk kan verbranden en kan bevriezen.”
De lokale bewoners weten het: Ladakh, een regio in het verre noorden van India, is een plaats van extremen. Een plaats die ten onder dreigde te gaan door de klimaatopwarming. Tot één man de oplossing vond. De Ladakh-regio - wat letterlijk “het land van de hoge passen” betekent - is een zogeheten “koude woestijn” en ligt tussen twee van ’s werelds grootste bergketens: de Himalaya en de Kunlun.
De temperaturen variëren er van bloedheet naar diep onder nul en regen is er erg zeldzaam. Het water, essentieel voor de landbouwgronden van de lokale bevolking, komt op dit moment voornamelijk van smeltende sneeuw en ijs. Maar de klimaatopwarming leidt ertoe dat de streek nog meer uitdroogt, waardoor de landbouwers vaak met watertekorten kampen in de cruciale zaai- en plantmaanden april en mei. Net voor de gletsjers in de bergtoppen beginnen te smelten door de zomerzon.
Maar in 2014 kwam één man - mechanisch ingenieur Sonam Wangchuk - met de oplossing: “Meer gletsjers maken.” Wangchuk wilde het natuurlijke tekort compenseren door smeltwater dat normaal gezien verloren zou gaan in de koude maanden te verzamelen en het op te bergen tot de lente. Op het moment dat de landbouwers het water het meest nodig hebben. “Ik zag ooit ijs onder een brug in mei en begreep toen dat het de zon was die het ijs deed smelten, niet de hoge temperaturen”, verklaarde hij. “Ik realiseerde toen dat ijs lange tijd kan meegaan, zelfs in lager gelegen gebieden.”
De ingenieur bouwde vervolgens een twee verdiepingen tellend prototype van een ‘IJs Stupa’, een kegel ijs die hij vernoemde naar de traditionele, heilige monumenten in Azië.
Om de Stupa te “creëren” werd er eerst een u-vormige pijpleiding aangelegd. Die verbindt een stroom water met de locatie waar de Stupa moet komen. Meestal vlak bij een dorpje. Het water moet uiteraard van bovenaf komen, ongeveer zo’n 60 meter hoger. De natuurkundige wet van de communicerende vaten stelt dat vloeistof altijd even hoog zal staan zal staan in twee met elkaar verbonden vaten. Water dat van 60 meter hoog in de pijpleiding stroomt, zal er langs de andere kant dan 60 meter hoog uitsproeien. Het resultaat: een fontein.
De vriestemperaturen doen de rest: de waterdruppels worden meteen gekristalliseerd in ijs. Daardoor ontstaat een kegel. En ook dat heeft zo zijn voordelen. “De oppervlakte die blootgesteld wordt aan de buitentemperaturen is minimaal in vergelijking met de hoeveelheid water die de kegel bevat.” Het bijna 7 meter hoge prototype - dat 150.000 liter water bevatte - hield het vol van de winter tot midden mei. Het water van de natuurlijke gletsjers was in maart allemaal al verdwenen. Door het succes van het project is het nu de bedoeling dat er nog een pak meer ‘IJs Stupa’s’ komen.
Wangchuk schat dat hij ongeveer 125.000 dollar nodig zal hebben om zijn eerste versie op ware grootte (de Stupa zou bijna 25 meter hoog kunnen worden en 10 hectare land kunnen bewateren) te maken. De ingenieur ging via crowdfunding op zoek naar fondsen. “Maar nu de werking bewezen is, schaarde ook de lokale regering zich achter de ontwikkeling.” Wangchuk won in 2016 de Rolex Award for Enterprise voor zijn project, een prijs die hem om en bij de 100.000 euro opbracht. Maar toch ziet hij het nog grootser. De ingenieur droomt ervan om de Stupa’s om te toveren tot toeristische attracties, door er bijvoorbeeld ijsbars en ijshotels in en naast te bouwen. “De opbrengst daarvan zal dan gaan naar de landbouwers in de regio.”
