HEKSEN

Even wat publiciteit voor onze heemvrienden. Zaterdag 16 06 2007: heksenwandelingToen we ergens de zin lazen "Alle heksengeschiedenissen verloren hun kracht sinds het boek in de kerk één keer werd omgedraaid" hebben we de' speurtocht naar de hekserij eens hernomen. Inderdaad historisch werd het Sint Jansevangelie (de laatste evangelist van de vier) op een bepaald moment aan het einde van de mis toegevoegd. In de Middeleeuwen werd dit evangelie, wellicht om zijn theologisch, enigszins 'gnostisch', zeg maar 'onbegrepen' inhoud als een soort exorcisme gebruikt.
Vele volkskundigen ontdekten in de mondelinge verhalen dat het Sint Jansevangelie wordt gelezen ter herinnering van de heksen die in de kerk aanwezig waren en die men wilde kennen.
Het Johannesevangelie begint in de trant van het eerste verbond "in het begin..". Johannes is tevens de schrijver van het boek over het einde met zijn apocalyptisch 'onbegrijpelijke' uiteindelijke boodschap. Het alomvattend beeld van de strijd van het licht tegen de duisternis suggereert de openheid om het Woord te 'gebruiken' – een eerder magisch fenomeen – tegen het kwade. Of het omgekeerd "lezen van de mis" door de zwarte magie en het satanisme hiermee te maken heeft zou moeten onderzocht worden. Hier zou dan sprake zijn van het bestrijden van het kwaad door het kwaad. De "zwarte mis" zou dan begonnen zijn met het Sint Jansevangelie.
In Kasterlee werden volgens de verhalen rond de keksen door het begin van het Evangelie van Johannes heksen herkend (rapport Jef Goossens). Men wilde eens weten hoeveel heksen er eigenlijk in het dorp waren. De pastoor deed het volgende: na de mis begon hij het St.Jansevangelie te lezen terwijl de mensen buiten gingen. Maar de heksen die in de kerk zaten konden niet van hun stoel af en dat waren er verschillende.
We vonden in de massa devotieprentjes in ons depot een restant van dit naar ons gevoel 'superstitieus' gebruik nl. de oproep van de pastoor van Krombeke in 1944 om dit stuk uit het evangelie te lezen. De doeltreffenheid is ondertussen afgezwakt naar een remedie tegen nood en dreigend onweer.













